خه‌بات‮: ‬هاوار مورتكەیی
د‮. ‬كاوە خەلیلی‮ ‬ئەو ناوە دیارەی‮ ‬نێو شەترەنجە نەوەك هەر لە ئاستی‮ ‬ئێران،‮ ‬بەلكو كەسایەتییەكی‮ ‬دیارە لە رۆژهەڵاتی‮ ‬ناوەراست و كە وەك داوەریكی‮ ‬نیودەوڵەتی‮ ‬و رێكخەرێكی‮ ‬نێودەوڵەتی‮ ‬لە زۆرێك لە پێشبڕكێیە نێودەوڵەتییەكان پشتی‮ ‬پێ دەبەسترێت،‮ ‬ئەو لە پاڵ ئەم كارەشی‮ ‬مامۆستای‮ ‬زانكۆیە لە ئێران،‮ ‬بەهۆی‮ ‬ئەو توانا و شارەزاییەی‮ ‬كە لەبوارەكەی‮ ‬خۆیدا هەیەتی،‮ ‬ئەوە چەند جارێكە‮ ‬یانەی‮ ‬شەترەنجی‮ ‬خانزاد پەیوەندی‮ ‬پیوە دەكات و دێت لە هەولێر ئەو پاڵەوانێتییانە بەڕێوەدەبات،‮ ‬رۆژنامەی‮ ‬خەبات بەدەرفەتی‮ ‬زانی‮ ‬لە هەولێر دیمانەیەكی‮ ‬لەگەڵ ئەنجام بدات‮.‬

لە دەستپێكدا د‮. ‬كاوە خەلیلی‮ ‬ناوبژیوان و رێكخەری‮ ‬نیودەوڵەتی‮ ‬لە وەڵامی‮ ‬ئەو پرسیارەی‮ ‬كە ئەوە چۆنە چەند جارێك پاڵەوانێتییەكانی‮ ‬شەترەنجی‮ ‬یانەی‮ ‬خانزاد لەهەولێر بەڕێوە دەبەی‮ ‬گوتی‮:‬‮ ‬من كە دێم لێرە لە كوردستان خزمەت بەشەترەنج دەكەم ئەمە بە وەزیفەی‮ ‬خۆمی‮ ‬دەزام،‮ ‬چونكە من منداڵی‮ ‬ئەم وڵاتەكەم و هەر كاتێك ئێوه‮ ‬مەبەستی‮ ‬یانەی‮ ‬خانزاد‮ ‬پێویستتان بەمن بوو ئەوە ئەركی‮ ‬منە كە بێم خزمەتی‮ ‬شەترەنجی‮ ‬كوردستان و بەتایبەتیش‮ ‬یانەی‮ ‬خانزاد بكەم،‮ ‬چەند جارێك چوومەتە بەغدا و ئەوەی‮ ‬كە خۆشحاڵم دەكات ئەوە سێیەم جارە دێمە كوردستان دەبینم شەترەنجی‮ ‬كوردستان بەرەو پێش هەنگاو دەنێ و ئەمەش وادەكات كە هەموومان دەست لەناو دەست بنێین بۆ ئەوەی‮ ‬ئەو كاروانە بەسەركەوتوویی‮ ‬ببەینە پێش،‮ ‬پێویستە لێرە زیاتر كار لەسەر زانستی‮ ‬شەترەنج بكرێت‮.‬

دواتر لەوەڵامی‮ ‬ئەوەی‮ ‬بەراوردی‮ ‬یەكەم سەردانی‮ ‬لەگەڵ دوا سەردانی‮ ‬چۆن شەترەنجی‮ ‬كوردستانت بینی‮ ‬گوتی‮: ‬هەڵبەت ئەو راستییە پێویستە بگوترێت،‮ ‬یەكەمجار كە هاتم بینیم كە هەنگاوی‮ ‬باش هاویشتراوە بەتایبەتیش لەلایەن خودی‮ ‬بەڕێز دلزار حەمەساڵح سەرۆكی‮ ‬یانەی‮ ‬شەترەنجی‮ ‬خانزاد،‮ ‬بڕوابكەی‮ ‬ئەوەی‮ ‬لێرە هەیە لەە وڵاتی‮ ‬ئێران نییە،‮ ‬هەروەها لە رووی‮ ‬پسپۆریشەوە دەتوانم بڵێم كەموكورتیتان نییە،‮ ‬بەڵام ئەوەی‮ ‬گرنگە لەسەری‮ ‬كاربكەین ئەوەیە كە ئەو شەترەنجەی‮ ‬كوردستان هەر لە چوارچێوەی‮ ‬عێراق و عەرەبەوە نەبێت،‮ ‬بەلكو كارلەسەر ئەوەبكەین كە شەترەنجی‮ ‬كوردستان بە دونیا بناسێنین،‮ ‬ئەمەش پلانێكی‮ ‬دوورو درێژی‮ ‬ددەوێ،‮ ‬ئەویش دەست لەناودەستی‮ ‬هەمووان وابكەین لە ئایندەیەكی‮ ‬نزیكدا‮ ‬GM و‮ ‬IMی‮ ‬كوردمان هەبێت،‮ ‬هەروەها دەبێت سەرمایە لەسەر مناڵ بكەین،‮ ‬وە ئەگەر بمانەوێ شەترەنج ببەینە ماڵان ئەوا بێگومان لە رێگای‮ ‬قوتابخانەكانەوە شەترەنج دەگەیەندرێتە ناو ماڵەكان‮.‬

دواتر د‮. ‬كاوە خەلیلی‮ ‬لەبارەی‮ ‬گەورەترین حەز و ئارەزووی‮ ‬گوتی‮: ‬گەورەترین ئارەزووی‮ ‬من ئەوەیە كە خزمەت بەنەتەوەكەم بگەیەنم،‮ ‬ئەگەر ئەم خزمەتە نەكەم ئەوە خیانەتە،‮ ‬بە بڕوای‮ ‬من كاتێك پسپۆرییەكت دەبێت،‮ ‬ئەوە قەرزێكت دەكەوێتەسەر دەبی‮ ‬بیگەڕێینیەوە بۆ نەتەوەكەت،‮ ‬ئەمەش دەتوانین بە كردنەوەی‮ ‬خولی‮ ‬ناوبژیوانی‮ ‬و هێنانی‮ ‬یاریزانی‮ ‬بەتوانا و تێكەڵاویان لەگەڵ‮ ‬یاریزانانی‮ ‬خۆمان و هەروەها هێنانی‮ ‬راهێنەر،‮ ‬بەبڕوای‮ ‬من لە رووی‮ ‬زانستییەوە پیویستمان بە راهێنەری‮ ‬بیانی‮ ‬هەیە،‮ ‬ئەوانەی‮ ‬خۆمان كە هەمانە تا ئاستێك دەتوانن‮ ‬یاریزان پێبگەیەنن،‮ ‬بۆیە پیویستە راهێنەری‮ ‬بیانی‮ ‬بهێنین،‮ ‬من لەلایەن خۆمەوە ئامادەباشی‮ ‬تەواوم هەیە كە هاوكاری‮ ‬یانەی‮ ‬خانزاد بكەم لەهینانی‮ ‬كەسانی‮ ‬بەتوانا كە بتوانن لێرە خزمەت بكەن‮.‬

لە كۆتاییدا د‮. ‬كاوە خەلیلی‮ ‬ئۆرگەنازەیشنی‮ ‬نێودەوڵەتی‮ ‬شەترەنج لەبارەی‮ ‬گرنگیی‮ ‬فێركردنی‮ ‬شەترەنج لە چ قۆناغێكدا پێویستە؟ ئاماژەی‮ ‬بە وەدا و گوتی‮:‬‮ ‬شەترەنج واتە بیركردنەوە،‮ ‬كەواتە تۆ بە منداڵ دەڵێی‮ ‬بیر بكەوە،‮ ‬كاتێك‮ ‬یاری‮ ‬دەكەی‮ ‬دەبینی‮ ‬كە بەرامبەرەكەت داشێكی‮ ‬شەترەنج دەجولێنێت،‮ ‬لەوكاتەدا تۆ بیردەكەیەوە چ داشێك بجولێنی؟ بەرامبەرەكەت چ پلانیكی‮ ‬بەدەستەوەیە؟ تۆ دەبی‮ ‬رێگە لەو پلانە بگریت و لەهەمان كاتیش پلانی‮ ‬خۆت هەبێت،‮ ‬واتە تۆ هیچ هەنگاوێك ناهاوێژی‮ ‬بەبێ بیركردنەوە،‮ ‬واتە كەمتر هەلە دەكەیت،‮ ‬بەگشتی‮ ‬سوود بەو مناڵەش دەگەیەنێت لە قوتابخانەدا،‮ ‬ئەگەر باسی‮ ‬وانەی‮ ‬ماتماتیك بكەین دەبینین كاتێك قوتابیەك لە وانەی‮ ‬ماتماتیك باش بوو،‮ ‬بێگومان لەوانەكانی‮ ‬تریش باش دەبێت،‮ ‬واتە بەغیرەتەوە دەچێتە قوتابخانە،‮ ‬چونكە راحەتتر ماتماتیكەكە شی‮ ‬دەكاتەوە،‮ ‬لەگەل ریزم بۆ وەرزشەكانی‮ ‬تر،‮ ‬شەترەنج وەرزشێكی‮ ‬پاكه و دوورە لە توندو تیژی‮ ‬و كاتێك دایك و باوك مناڵ بۆ شەترەنج دەبات دەبینی‮ ‬تەنانەت جگەرەكێشانیش لەو شوینە قەدەغەیە،‮ ‬واتە شوێنێكی‮ ‬تەندروستە،‮ ‬هیمنە،‮ ‬تەنانەت ناتوانێت قسە بكات بەدەنگێكی‮ ‬بەرز،‮ ‬شتێكی‮ ‬تریش شەترەنج وەك ژیان وایە دۆڕان و بردنەوە هەیە،‮ ‬نەدەبێ لە بردنەوەدا زۆر خۆشحال بی‮ ‬و نەلە دۆڕاندنیشدا بێ ئومێد بی،‮ ‬بۆ نمونە لەشەترەنجدا ئەگەر لە دواوەش بی‮ ‬دەڵێ دەبی‮ ‬هەوڵ بدەی‮ ‬لەوانەیە جولەیەكی‮ ‬باش بدۆزیەوە،‮ ‬لە ژیانیش وایە ئەگەڕ‮ ‬دۆڕای‮ ‬حەتمەن رێگایەك هەیە بەدوای‮ ‬بگەڕێیت بۆ ئەوەی‮ ‬ئەو شتانەی‮ ‬دەورووبەرت كە خرات كردوون چاكی‮ ‬بكەیەوە،‮ ‬لەلایەكی‮ ‬دیكەشەوە شەترەنج پێویستی‮ ‬بەجولەی‮ ‬جەستە هەیە،‮ ‬دەڵێن ئەگەر‮ ‬یاریزانێك جولەی‮ ‬كەم بێت ئەوە نابێتە پاڵەوان،‮ ‬بۆ نمونە كارلسنی‮ ‬پاڵەوانی‮ ‬جیهان كە پێش ئەوەی‮ ‬بەشداری‮ ‬پاڵەوانێتی‮ ‬جیهانی‮ ‬بكات،‮ ‬مانگێك دوو مانگ پێش ئەوە دەچێت وەرزشی‮ ‬شاخەوانی‮ ‬دەكات،‮ ‬لێرەدە ئەو راستیەمان پێ دەڵێت كە عەقلی‮ ‬سالم لە بەدەنی‮ ‬سالمدایە‮.‬