IRAQ-UNREST-KURDS

خەبات‮: ‬تریفە ئازاد
دوای‮ ‬ئەوەی‮ ‬وا بڕیار بوو هەشتی‮ ‬مانگ‮ ‬یەكێتی‮ ‬نیشتمانی‮ ‬كوردستان بە هاوكاری‮ ‬چەند جزبێكی‮ ‬توركمان و عەرەبەكان كۆبونەوەی‮ ‬ئەنجومەنی‮ ‬پارێزگای‮ ‬كەركوك ئەنجام بدەن بۆ لادانی‮ ‬ڕێبور تاڵەبانی‮ ‬و دانانی‮ ‬یەكێكی‮ ‬تر بۆ سەرۆكی‮ ‬ئەنجومەنی‮ ‬پارێزگای‮ ‬كەركوك بەڵام دوای‮ ‬هەوڵێكی‮ ‬زۆر كۆبونەوەكە‮ ‬ڕێژەی‮ ‬یاسایی‮ ‬تەواو نەكرا و كۆبونەوەكە ئەنجام نەدرا وە لە هەمان شەو دا‮ ‬یەكێتی‮ ‬نیشتمانی‮ ‬كوردستان ئاڵای‮ ‬كوردستانی‮ ‬هەڵكرد لەسەر بارەگای‮ ‬خۆی‮ ‬و هەر لە هەمان درەنگانی‮ ‬شەو هێزێكی‮ ‬دژە تیرۆی‮ ‬عێراق ئاڵاكەیان داگرتە خوارەوە‮ ‬،ڕۆژ بە‮ ‬ڕۆژیش دۆخی‮ ‬كەركوك بەرەو خراپی‮ ‬دەڕوات لاینەكانی‮ ‬كەركوك داوای‮ ‬ئاسایی‮ ‬كردنەوەی‮ ‬دۆخەكە دەكەن‮.‬

شوان محەمەد بەرپرسی‮ ‬حزبی‮ ‬زەحەتكێشانی‮ ‬كوردستان لە كەركوك لە لێدوانێكی‮ ‬تایبەت بۆ‮ ‬ڕۆژنامەی‮ ‬خەبات لە بارەی‮ ‬ڕەوشی‮ ‬كەركوك گوتی‮:‬‮ ‬لە‮ ‬ڕاستیدا‮ ‬ئێستا‮ ‬ڕەوشی‮ ‬كەركوك‮ ‬بە‮ ‬قۆناغێكی‮ ‬هەستیار‮ ‬دا‮ ‬تێدەپەڕێت،‮ ‬كەركوك‮ ‬و‮ ‬كەركوكیەكان‮ ‬باجی‮ ‬بێ پلانی‮ ‬سەركردایەتی‮ ‬سیاسی‮ ‬دەسەتداری‮ ‬كورد‮ ‬دەداتەوە‮ ‬،‮ ‬ئەوكاتەی‮ ‬پێویست بوو‮ ‬سەركردایەتی‮ ‬كورد‮ ‬پلانی‮ ‬ستراتیجی‮ ‬بۆ كەركوك‮ ‬دابڕێژێت و‮ ‬قۆناغ‮ ‬بە قۆناغ‮ ‬جێ بە جێی‮ ‬بكات‮ ‬،‮ ‬ئەوكات‮ ‬هیچ‮ ‬نەكرا‮ ‬و‮ ‬لەبڕی‮ ‬ئەو‮ ‬ئەركە حزبایەتی‮ ‬تەسكی‮ ‬هەر دووحزبی‮ ‬دەسەڵاتدار‮ ‬ئەم‮ ‬ڕۆژەی‮ ‬لێ بەرهەمهات‮ ‬،‮ ‬ئێستاش‮ ‬ململانێ سیاسیە كان‮ ‬هەر‮ ‬ڕێگرن لە‮ ‬لە‮ ‬دوای‮ ‬16 ی‮ ‬ئۆكتۆبەری‮ ‬2017،‮ ‬ئێستا‮ ‬یەكێتی‮ ‬دەیە وێت‮ ‬بە هەر‮ ‬جۆرێك‮ ‬بێت‮ ‬ئەوەی‮ ‬لە دەستی‮ ‬چووە لایەنی‮ ‬كەم‮ ‬بەدەستی‮ ‬بێنێتە وە‮ ‬،‮ ‬ئێمە وەك حزبی‮ ‬زەحمەتكێشانی‮ ‬كوردستان پێمان‮ ‬وایە‮ ‬یەكێتی‮ ‬هەڵە‮ ‬دەكات ئەگەر‮ ‬لە دەرەوەی‮ ‬كۆدەنگی‮ ‬لایەنە سیاسیە‮ ‬كوردستانیە كان‮ ‬هەر هەنگاوێك بنێت‮!!‬،‮ ‬چونكە بەرپرسیارێتی‮ ‬كەركوك گشتیە‮ ‬و‮ ‬هەموو لایەك‮ ‬لێی‮ ‬بەرپرسین‮ ‬،‮ ‬ئێمە پێمان‮ ‬وایە‮ ‬لابردنی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬ئەنجومەن‮ ‬لە‮ ‬ئێستادا‮ ‬كارێكی‮ ‬محاڵە و‮ ‬خراپیشە‮ ‬،‮ ‬باشتر‮ ‬وایە‮ ‬یەكێتی‮ ‬لەبری‮ ‬ئەوەی‮ ‬هەوڵی‮ ‬ڕێككەوتن‮ ‬لە گەڵ‮ ‬توركمان و عەرەب‮ ‬دەدات‮ ‬باشترە‮ ‬ئەو‮ ‬هەوڵە‮ ‬لەگەڵ‮ ‬پارتی‮ ‬و لە ناوخۆی‮ ‬كورد‮ ‬بیدات،‮ ‬ئێمە پێمان‮ ‬وایە‮ ‬كورد‮ ‬لە كەركوك‮ ‬پێویستی‮ ‬بە دانانی‮ ‬بەرنامەی‮ ‬ستراتیج و‮ ‬نیشتیمانی‮ ‬و‮ ‬هاوبەش‮ ‬هەیە‮ ‬كە‮ ‬هەموو‮ ‬لایەك‮ ‬لە‮ ‬ژێر‮ ‬یەك چەتر‮ ‬كۆبینەوە،‮ ‬سەبارەت‮ ‬بە ئاڵای‮ ‬كوردستان‮ ‬دیارە‮ ‬وەك‮ ‬ڕەمز‮ ‬و‮ ‬هێمای‮ ‬كورد‮ ‬هیچ‮ ‬ڕێگریەكی‮ ‬دەستوری‮ ‬نیە‮ ‬لەكەركوك‮ ‬هەڵنەكرێت‮ ‬ئەوەی‮ ‬ئێستا‮ ‬ڕوو دەدات‮ ‬داگیركاریە‮ ‬بە زەبری‮ ‬هێز‮ ‬ئاڵای‮ ‬كوردستان‮ ‬قەدە‮ ‬غە كراوە‮ ‬،‮ ‬بە داخەوە‮ ‬هەڵكردنیشی‮ ‬بێ‮ ‬پلانی‮ ‬و‮ ‬هەركەس بۆخۆیی‮ ‬پێوە دیارە‮ ‬،‮ ‬ئێمە پێمان‮ ‬باشە‮ ‬كۆی‮ ‬حزبە‮ ‬كوردستانیە كان‮ ‬بە‮ ‬پێكەوە‮ ‬بە بەرنامەیەكی‮ ‬تایبەت‮ ‬ئاڵای‮ ‬كوردستان‮ ‬هەڵكەین و‮ ‬لە‮ ‬ڕێگای‮ ‬نوێنەرانی‮ ‬كورد‮ ‬لە دەبێت لە‮ ‬كاری‮ ‬لە سەر‮ ‬بكە‮ ‬ین‮ ‬و‮ ‬نەشی‮ ‬كەینە هەڵاو‮ ‬پڕوپاگەندەی‮ ‬حزبی‮ . ‬ئێستا مەترسییەكی‮ ‬گەورە بۆ شاری‮ ‬كەركووك و خانەقین و دوز هەیە‮.‬

سەید حەسەن بەرپرسی‮ ‬بزوتنەوەی‮ ‬ئیسلامی‮ ‬لە شاری‮ ‬كەركوك لە لێدوانێكی‮ ‬تایبەت بۆ‮ ‬ڕۆژنامەی‮ ‬خەبات گوتی‮:‬‮ ‬دۆخی‮ ‬ناوچەكە بە گشتی‮ ‬بەرەو خراپی‮ ‬دەچێت بەتایبەت ئەمریكا هێزێكی‮ ‬زۆری‮ ‬بۆ ناوچەكە هێناوەو هەموو ئاماژەكان بەرەو ئەوە دەچن بەپێی‮ ‬ئەو ئامادەسازییەی‮ ‬كە لەناوچەكە دەكرێ‮. ‬وە هەروەها سەردانەكانی‮ ‬گەورە بەرپرسانی‮ ‬ئەمریكا بۆ ناوچەكانی‮ ‬دەورووبەر ئاماژەن بۆئەوەی‮ ‬كە ناوچەكە بەرەو جەنگێكی‮ ‬گەورە دەچێت وە بەتایبەت ئەو ناوچانەی‮ ‬كە هێزی‮ ‬پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان پارێزگاری‮ ‬لێدەكرد ئێستا بەدەست حەشد و سوپای‮ ‬عێراقەوەیە،‮ ‬ناتوانن كۆنترۆڵی‮ ‬ئەو ناوچانە بكەن وە رۆژانە دەبیستین هەر لە سنورەكانی‮ ‬پارێزگای‮ ‬موسڵەوە هەتا بەغدا و ئەنبار و خانەقین و دیالەو دەوروبەری‮ ‬رۆژانە داعش چالاكییەكانی‮ ‬خۆیان ئەنجام دەدەن وە ئێستا مەترسییەكی‮ ‬گەورە بۆ شاری‮ ‬كەركووك و خانەقین و دوز هەیە‮.

‬وە سەبارەت بە هەوڵەكانی‮ ‬یەكێتی‮ ‬نیشتیمانی‮ ‬كوردستان بۆ لابردنی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬ئەنجوومەنی‮ ‬پارێزگای‮ ‬كەركووك و دانانی‮ ‬پارێزگار شكستی‮ ‬هێنا وە ئەگەر ئەو رێككەوتنە سەری‮ ‬بگرتایە شكستێكی‮ ‬گەورە بوو بۆ نەتەوەی‮ ‬كورد لە شاری‮ ‬كەركووك وە هیچ مانایەكی‮ ‬نەئەهێڵایەوە بۆ پرۆسەی‮ ‬دیموكراسی‮ ‬و هەڵبژاردن و شایستەی‮ ‬دەنگی‮ ‬زۆرینە و كە كورد پێكهاتەی‮ ‬زۆرینەیە لەو شارە چونكە لە‮ ‬یەكێك لە برگەكانی‮ ‬ڕێككەوتنەكە دەڵێت‮: ‬دانانی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬ئەنجوومەنی‮ ‬پارێزگا تەنها بۆ خزمەتگوزاری‮ ‬و ئاوەدانكردنەوەیە بە واتای‮ ‬ئەوەی‮ ‬بۆی‮ ‬نییە جارێكی‮ ‬دیكە هەڵبژاردنی‮ ‬پارێزگار لە ئەنجوومەنی‮ ‬پارێزگای‮ ‬كەركووكەوە دەستنیشان بكرێ هەروەها لە‮ ‬یەكێك لە برگەكانی‮ ‬ئەو رێككەوتنە هاتووە كە دەبێ لیژنەی‮ ‬سێ قۆڵی‮ ‬لە هەرسێ پێكهاتەكە كارا بكرێتەوە مەبەست لەم خاڵەش ئەوەیە كورد كە پێكهاتەی‮ ‬زۆرینەیە نەتوانێ بە بێ عەرەب و توركمان هێچ بریارێكی‮ ‬چارەنوسسازی‮ ‬گەلەكەمان بێ ئەوان بدرێت،‮ ‬وە ئەم هەوڵەی‮ ‬ی‮.‬ن.ك هەموو لایەكمان ئاگادارین دوای‮ ‬ئەوە دێت كە هەردوو لیژنەی‮ ‬دەستنیشانكراوی‮ ‬لەلایەن پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستان و‮ ‬یەكێتی‮ ‬نیشتیمانی‮ ‬كوردستان بۆ چارەسەركردنی‮ ‬كێشەكانی‮ ‬كەركووك سەركەوتوو نەبوو‮. ‬وە دەربارەی‮ ‬هەڵكردنی‮ ‬ئاڵای‮ ‬كوردستان لە شاری‮ ‬كەركووك ئێمە‮ ‬ڕامان وایە كە ئەن بریارە چارەنوسسازە كە شكۆی‮ ‬گەلێكی‮ ‬پێوەیە وە قوربانییەكی‮ ‬زۆر لە پێناو دراوە بە دەستەجەمعی‮ ‬هەموو لایەنە كوردستانییەكان بدرایە وە لە رۆژی‮ ‬ئالای‮ ‬كوردستان‮ ‬یان رۆژی‮ ‬نەورۆز‮ ‬یان هەر بۆنەیەكی‮ ‬نیشتیمانی‮ ‬دیكە ئەم كارە ئەنجام بدرابایە چوونكە بریارە چارەنوسسازە نەتەوایەتییەكان بە كۆمكاری‮ ‬هەموو لایەنەكان بدرێت نەك كەسێك‮ ‬یان حزبێك‮ ‬یان لایەنێك چونكە ئەو كات هەموو كەس دەڵێت ئەمە تەنها بۆ موزایەدەیە و هیچی‮ ‬تر وە ئێمە پێمان وایە بەرزكردنەوەی‮ ‬ئاڵا مافێكی‮ ‬دەستووری‮ ‬میللەتی‮ ‬كوردە چونكە لە ماددەی‮ ‬117ی‮ ‬دەستووری‮ ‬عێراقدا هاتووە كەوا حكومەتی‮ ‬فیدراڵی‮ ‬بەغدا پەیوەستە بە هەموو بریارەكانی‮ ‬پەرلەمانی‮ ‬كوردستان تابەرواری‮ ‬مانگی‮ ‬نیسانی‮ ‬2003 وە پەرلەمانی‮ ‬كوردستان لەساڵی‮ ‬1992ەوە بەفەرمی‮ ‬ئاڵای‮ ‬كوردستانی‮ ‬ناساندووە وە ئێمە دوا وتەمان ئەوەیە ئاڵا كە بەرزكرایەوە نابێت دابگیرێت ئەگەر بەسەر لاشەمانیشدا بێت‮.‬