فارس قادر فەقێ عەبدوڵڵا‮❊‬
ئەم دەستەواژەیەی‮ ‬ناونیشانی‮ ‬بابەتەكەم،‮ ‬دەقاودەق گوتراوە و مێژووێكی‮ ‬خۆی‮ ‬هەیە لە لای‮ ‬من بەر لە بیست ساڵ پێش ئێستا ئەركێكم پێ سپێردرا و لە كاتی‮ ‬وەرگرتن و مومارسەكردنی‮ ‬كارەكەم،‮ ‬لە‮ ‬یەكێك لە هەڤاڵانی‮ ‬خۆم،‮ ‬ئەو هەواڵەم بۆ هات،‮ ‬گوایە فڵان برادەری‮ ‬بەرپرس دەڵێت،‮ ‬كوڕێكی‮ ‬باشە و راستگۆیە،‮ ‬بەڵام بۆ ئەو كارە دەست نادات‮! ‬چونكە ئەو شوێنە‮ ‬یەكێكی‮ (‬واو،‮ ‬واوی‮)‬ی‮ ‬دەوێت،‮ ‬دیارە ئەوكات گفتوگۆیەكی‮ ‬توند لە نێوان هەردوولا روویدا بوو‮.‬
بەهەرحاڵ گوتم ئاساییە رەنگە هەر كەس لە روانگەی‮ ‬خۆیەوە تەماشای‮ ‬بابەتەكان بكات و بخوێنێتەوە و رەئی‮ ‬خۆشی‮ ‬هەبێت،‮ ‬ئەمەش كارێكی‮ ‬سرووشتییە بە حوكمی‮ ‬كۆمەڵێك پێوەری‮ ‬جیا،‮ ‬رەنگە بگوترێت بۆچوونی‮ ‬راست بێت و لە واقعیشدا قسەكەشی‮ ‬راست دەرچوو،‮ ‬لە نێوان‮ ‬5 مانگ ناچار كرام،‮ ‬ئەو شوێنە بە بێڵم،‮ ‬بەڵام حەقیقەتێكی‮ ‬حاشاهەڵنەگر هەیە و نەگۆڕە‮ (‬راستی‮ ‬لە هەموو شتێك راسترە‮) ‬گەر باجیشی‮ ‬قورس بێت،‮ ‬گرنگ نییە دەبێ بگوترێ كوردیش فەرموویەتی‮ (‬راست بڕۆ بڕۆ رێی‮ ‬شێری‮) ‬گەر سەیر بكەین،‮ ‬ئێستا مقۆمقۆیەك هەیە لەسەر كابینەكەی‮ ‬بەرێز عادل عەبدولمەهدی،‮ ‬لێرەو لەوێ قسە فڕێ دەدرێت،‮ ‬چ بە بەرنامە و چ بەبێ بەرنامە و مەبەست و دەگوترێت سەركەوتوو نابێت و ناتوانێت ئەم پەیامەی‮ ‬بگەینێت و بە كورتی‮ ‬گرەو لەسەر شكستی‮ ‬بەڕێزیان دەكەن،‮ ‬ئەمانە هەمووی‮ ‬دەگوترێت وەك گوتەنی‮ ‬بەر لە دایكبوون باسی‮ ‬لەبارچوونی‮ ‬دەكەن‮ ‬یان باسی‮ ‬مردنی‮ ‬و نەژینی‮ ‬دەكەن و گەر تۆزێك لەسەری‮ ‬رابوەستین،‮ ‬بپرسین لەبەرچی‮ ‬وا زوو حوكمی‮ ‬لەسەر دەدرێت؟پێموایە هەمووی‮ ‬لە چەند خاڵێكدا كۆدەبێتەوە،‮ ‬ئەویش دەگوترێ پیاوێكی‮ ‬بە هەڵوێستە و خاوەن رەئی‮ ‬خۆیەتی‮ ‬و زۆر منەتی‮ ‬بە كورسیی‮ ‬نییە و ئەسیری‮ ‬دەسەڵات نییە،‮ ‬خۆی‮ ‬لەسەر هیچ لایەنێك ساغ‮ ‬نەكردووتەوە و پیاوی‮ ‬كەس نییە و رابردووێكی‮ ‬باشی‮ ‬هەیە و خاوەن بڕیاری‮ ‬خۆیەتی‮ ‬و بێ تەحەمولە و نەرجیسە و پیاوێكی‮ ‬تەوافوقی‮ ‬نییە و لەگەڵ هەموو ئاوازێك هەڵناپەڕێت و هەروەها دەگوترێ كۆمەڵێك بابەتی‮ ‬تر لایەنی‮ ‬بەهێزی‮ ‬و كەسایەتی‮ ‬ئەم مرۆڤەیە و باسیش دەكرێت‮. ‬
كەواتە ئەمانە هەمووی‮ ‬دەچێتە خانەی‮ ‬ئیجابی‮ ‬و شانازی‮ ‬بۆ ئەو جۆرە كەسە،‮ ‬ئەی‮ ‬بۆچی‮ ‬پێشوەخت دەگوترێ ئەم مرۆڤە سەركەوتوو نابێت‮! ‬ئەگەر باشترین كوڕ‮ ‬بێ لەسەر ئاستی‮ ‬ئێستای‮ ‬سیاسەتمەدارانی‮ ‬عەرەبی‮ ‬عێراقی‮ (‬سوننی‮ ‬و شیعی‮) ‬بۆچی‮ ‬ئەم قسانەی‮ ‬لەسەر بكرێت؟ پێموایە دەكرێ ئەوەیان لە چەند خاڵێك بەرجەستە بكەین،‮ ‬دیارە كە پیاوی‮ ‬كەس نییە كەواتە لە بەرژەوەندی‮ ‬تایبەتی‮ ‬زۆرانێك دەدات و و خاڵێكی‮ ‬تر دیارە بە دڵی‮ ‬وڵاتانی‮ ‬دەوراوپشت نییە و نابێ و لە بەرژوەندی‮ ‬خۆیان دەترسن و هەروەها رەنگە گەندەڵكاران لە چارەنووسی‮ ‬خۆیان بترسن،‮ ‬ئەمانە هەمووی‮ ‬پێشبینی‮ ‬دەكرێ،‮ ‬بۆیە دژی‮ ‬دەخوێنن ئەمە لە لایەك لە لایەكی‮ ‬تر دیارە لە تەجروبەی‮ ‬مێژوویی‮ ‬پێشووتر دەترسن،‮ ‬كە ئەم خاكەی‮ ‬عێراق پیاوی‮ ‬خاوەن هەڵوێست و دادپەروەر لەخۆ ناگرێت،‮ ‬وەك دەگوترێ خاكی‮ ‬عێراق و دیموكراسییەت لەگەڵ‮ ‬یەك ناگونجێن‮! ‬لەگەڵ واقیع و تەوژمە مەزاجییەكان بە رێگادا ناڕۆن و ئەمەش كۆمەڵێك هۆكاری‮ ‬خۆی‮ ‬هەیە و پێموایە لەو هۆكارانە دەكرێت،‮ ‬چەند هۆكارێك بە خاڵی‮ ‬سەرەكی‮ ‬وەربگرین وەك پێكهاتەی‮ ‬جوگرافی‮ ‬عێراقی‮ ‬كە پێكهاتەیەكی‮ ‬نەگونجاو و زۆرەملێیە و هەڵەی‮ ‬مێژوویی‮ ‬سەد ساڵەی‮ ‬رابردوو و دابەشكردنی‮ ‬كوردستان لە نێوان چوار دەوڵەتی‮ ‬نەتەوەپەرست و بوونی‮ ‬كێشەی‮ ‬سنووری‮ ‬لەنێوان ئەم وڵاتانە‮ ‬یەكێكە لە هۆكارە سەرەكییەكانی‮ ‬كێشەكان و هەروەها فرەنەتەوەیی‮ ‬و نەبوونی‮ ‬هزری‮ ‬مرۆڤایەتی‮ ‬و دیموكراسییەت و بڕوابوون بە توندوتیژی‮ ‬و سڕینەوەی‮ ‬یەكتری،‮ ‬بە كورتی‮ ‬بڵێین پەیڕەوكردنی‮ ‬حوكمی‮ ‬دارستان‮ (‬القوی‮ ‬یأكل الچعیف‮)‬،‮ ‬ئەمەش خاڵێكی‮ ‬تری‮ ‬كێشەكانە و هەروەها بە هەڵە پێناسەكردنی‮ ‬ئایین لە كاتی‮ (‬تاوان و ستەم‮) ‬لە لایەن ئەنجامدران و پەنابردنە بەر ئایینی‮ ‬ئیسلام و شەرعیەت پێدانی‮ ‬بۆ بەرژەوەندی‮ ‬هزری‮ ‬رەگەزپەرەستی،‮ ‬جارێك لە لایەن تورك و جارێك لە لایەن فارس و جارێك لە لایەن عەرەب،‮ ‬ئەمەش هۆكارێكی‮ ‬تری‮ ‬گرفتەكانە و لە سەرووی‮ ‬هەموو ئەم گرفتانەش بەرژوەندی‮ ‬زلهێزەكان و سیاسەتی‮ ‬ئابووری‮ ‬جیهانی‮ ‬نا تەندروست و نا مرۆڤی‮ ‬ئەمانە هەمووی‮ ‬هۆكاری‮ ‬سەرەكین بۆ رێگانەدان بە پەیڕەوكردنی‮ ‬دیموكراسییەت و بنەماكانی‮ ‬مافی‮ ‬مرۆڤ و ئازادییەكانی‮ ‬تاك،‮ ‬كەواتە دەرئەنجام ئەو كردار و قەناعەتە ناتەندروستانە لای‮ ‬هەمووان دەبێ بە واقیعێك،‮ ‬ئەویش بە هۆی‮ ‬بەستانەوەی‮ ‬بارودۆخی‮ ‬ئێستا بە مێژووی‮ ‬ناوچەكەوە،‮ ‬كە دەكرێ بگوترێ دەیان نموونەمان دێتە بەردەم،‮ ‬لە رابردووی‮ ‬دوور و نزیك كە مرۆڤی‮ ‬راست و دروست ناتوانێت لەگەڵ تەوژمەكە بە رێگادا بڕوات،‮ ‬ئەمانە هۆكاری‮ ‬سەرەكین،‮ ‬بۆیە لە ئاستی‮ ‬ناوچەكە و جیهان و لە ئاستی‮ ‬ناوخۆ تا دەگاتە‮ ‬یەكەیەكی‮ ‬بچووك و دیار و سنووردار دەبینین،‮ ‬پیاو پیاوانی‮ ‬و بەرژەوەندی‮ ‬و تەكەتول و گرووپ و لایەنگیری‮ ‬ناتەندروست دروست دەبن،‮ ‬بۆ نموونە هەروەك دەبینین لە عێراقدا ئێستا چ كارەساتێك روو دەدات،‮ ‬ئەگەر سەیر بكەین،‮ ‬ئێران بۆ بەرژەوەندی‮ ‬خۆی‮ ‬هەردەم كەسانێكی‮ ‬دەوێت كە لە گرووپ و كوتلەی‮ ‬ئەو بن و بگەڕێنەوە سەر عەقڵییەتی‮ ‬قوتابخانەی‮ ‬ئیمپراتۆریەتەكەی‮ ‬لە مێژوو،‮ ‬ئەویش كە ئیمپراتۆریەتی‮ ‬سەفەویە،‮ ‬جا بۆ ئەم مەبەستە و مەزاجەی‮ ‬گرنگ نییە،‮ ‬ئەو كەسە چییە و چی‮ ‬دەكات بۆ گەلی‮ ‬عێراقی،‮ ‬تەنها گرنگ ئەوەیە كەسێك بێت دەست لەسەر سنگ بێت و نەك خاوەن رەئی‮ ‬و كەسایەتی‮ ‬خۆیی‮ ‬و توركیاش بە هەمان شێوە گەر دەسەڵاتی‮ ‬هەبێت،‮ ‬هەمان عەقڵییەتە بەشێوازێكی‮ ‬تر لە لایەكی‮ ‬تر زلهێزەكانیش پیاوێكیان ناوێت نیشتمانپەروەر بێت و خاوەن رەئی‮ ‬خۆی‮ ‬بێت،‮ ‬پیاوێكیان دەوێت سەبارەت بەوان‮ (‬مستەر‮ ‬یەس‮) ‬بێت و لە كاتی‮ ‬پێویستدا بەرژەوەندییەكانیان بپارێزێت و دژیان نەوەستێت،‮ ‬بەهەرحاڵ ئەم واقیعە لە عێراق دابەزیوەتە ناو گشت جومگەكانەوە تا گەیشتە پیاوپیاوانێ و فڵان و فڵان،‮ ‬یان فڵان مەزهەب و فڵان حزب و بەرەبەرە پەرەیسەند و گەیشتە فرۆشتنی‮ ‬پۆست و پلە و هەروەك دەگوترێ كورسی‮ ‬وەزارەت بە هێندە دۆلارە و فڵان كوڕیش بەم هێندە تا پەڕیەوە ناو پلە و پۆستی‮ ‬پەروەردە و شارەوانییەكان ئەو شوێنانەی‮ ‬كە مەجالی‮ ‬گەندەڵی‮ ‬تێدا هەیە و دەكرێ،‮ ‬كەواتە ئەم عەقڵییەتە سەریگرت كە دەگوترێ‮ (‬كوڕی‮ ‬باشە و بۆ ئەم شوێنە دەست نادات‮)‬،‮ ‬حەقیقەت و راستی‮ ‬گۆڕان و باویان نەماوە و درۆ و فڕوفێڵ،‮ ‬شوێنیانی‮ ‬گرتەوە،‮ ‬ئەم پەتایە رەنگە ئاسان نەبێت،‮ ‬بنبڕ‮ ‬بكرێت،‮ ‬چونكە بە بەرنامەكاری‮ ‬بۆ دەكرێ و سەبارەت بە لای‮ ‬خۆمان،‮ ‬گەر بە ئاشكراش كاری‮ ‬بۆ نەكرێت لە كوردستان،‮ ‬وانەبێت،‮ ‬بەڵام لە واقیعدا زۆر بە زەقی‮ ‬دەبینرێت بەداخەوە ئەم پەتایە،‮ ‬خەریكە زۆربەی‮ ‬زۆری‮ ‬جومگەكانی‮ ‬كاركردنمان بگرێت چ لە ناو ئیدارە‮ ‬یان حزب و ئینكاركردن و خۆدزینەوە لەو واقیعە خۆدزینەوەیە لە بەرپرسیارێتی،‮ ‬بۆیە دەبێ زۆر بە راشكاوانە بڵێین بەداخەوە بۆ ئەو عەقڵییەتەی‮ ‬كە دەڵێ كوڕی‮ ‬باشە و بۆ ئەم كارە دەست نادات!پێموایە هەر كەسێك بڕوای‮ ‬بەو واقیعە تاڵە هەبێت و لەگەڵی‮ ‬بەرێدا بڕوات،‮ ‬تەنها پێناسەی‮ ‬خۆی‮ ‬لەم چەند خاڵەدا دەبینێتەوە،‮ (‬یان خیانەتكارە‮ ‬یان گەندەڵكارە‮ ‬یان بەرژەوەندخوازە‮ ‬یان ترسنۆكە و بێهەڵوێستە‮ ‬یان خۆپەرستە و خۆ فرۆشە‮)‬،‮ ‬كەوای‮ ‬لێهات هەمووی‮ ‬دەچێنە خانەی‮ ‬كوڕی‮ ‬ناباش و كوڕی‮ ‬نا كوڕ‮ ‬خزمەتكاری‮ ‬ئەجێندای‮ ‬دەرەكی‮! ‬بۆیە دەڵێین خۆزگە هەرچی‮ ‬زووترە هەڵوەستەیەكمان دەكرد و لەسەر ئەم قسەیە دەوەستاین،‮ ‬دەمانگوت گەر كوڕی‮ ‬باشە،‮ ‬ئەی‮ ‬بۆچی‮ ‬بۆ ئەم كارە دەست نادات؟‮! ‬یان بپرسین پێناسەی‮ ‬باش لە پێوەری‮ ‬ناباشەكان چییە؟ تەنها پێچەوانەكەیە و دەبێ مەبەست خیانەت و گەندەڵكاری‮ ‬و دەست لە سنگدان بێت،‮ ‬بەڵێ قوربان دڵنیابن هەروایە و ئەم كارەش لە كوڕی‮ ‬باش بەدی‮ ‬ناكرێ‮!! ‬بۆیە دەگوترێ دەست نادات،‮ ‬دەبا جورئەت بكەین و گەر راست دەكەین و رۆڵەی‮ ‬ئەم گەلەین و بۆ ئەم گەلە كار دەكەین كوڕی‮ ‬باش هەیە،‮ ‬دەبا كاری‮ ‬پێ بدەین و چیتر كار بە لە گام و ماستاوچی‮ ‬و دووڕووەكان نەدەین،‮ ‬دەبا بڕیار بدەین كوڕی‮ ‬باش بۆ كار بدۆزینەوە مرۆڤی‮ ‬راست بدۆزینەوە،‮ ‬چیتر كار بۆ كەسانی‮ ‬ناشایستە نەكەین،‮ ‬بەڵێ كەسی‮ ‬شایستە بۆ شوێن دابنێین،‮ ‬نەك شوێنی‮ ‬شایستە بۆ كەسی‮ ‬ناكەس و ناشایستە دەبا بریار بدەین و جورئەت بكەین و دەست پێبكەین‮. ‬تا چیتر نەڵێین چاكسازی‮ ‬دەكەین،‮ ‬لە كاتێكدا بە دەستێك هەڵە دەكەین و بەدەستەكەی‮ ‬تر چاكسازی‮ ‬بكەین،‮ ‬دەبا هەڵە نەكەین و دەهۆڵیش بۆ چاكسازی‮ ‬لێ نەدەین،‮ ‬بۆ ئەوەی‮ ‬بەو رۆژە نەگەین هەر بە ناو باسی‮ ‬بكەین و كارێكی‮ ‬وا بكەین چاكسازیش لەبەرچاوی‮ ‬خەڵك بەلادا ببەین،‮ ‬بڵێین گۆڕانكاری‮ ‬دەكەین،‮ ‬بەڵام كوڕی‮ ‬باش نییە و هەر هێندە بەدی‮ ‬دەكەین،‮ ‬بۆیە هەڵەمان كرد و هەڵە دەكەین‮. ‬
‮❊ ‬ئەندامی‮ ‬ئەنجوومەنی‮ ‬سەركردایەتیی‮ ‬پارێزگای‮ ‬هەولێری‮ (‬پ‮. ‬د‮. ‬ك‮).‬