بەدرخان زاوێتەیی
باش دروشمەكانی پارتی دیموكراتی كوردستانمان لەبیرە لە هەڵبژاردنەكانی عیراق 12/5/2018 كە (دەستكەوتی زیاتر بۆ كوردستان) بوو، وە لە هەڵبژاردنەكانی پەرلەمانی هەرێمی كوردستانیش، كە لە 30/9/2018 كرا بریتی بوو لە(بنیاتنانی كوردستانێكی بەهێز) بوو.
لە هەردوو پرۆسەكەدا پارتی دیموكراتی كوردستان یەكەمی بەدەست هێنا لە عیراق و كوردستان. لێرەدا ئەوە روون دەبێتەوە، كە پارتی تێڕوانینێكی بەرچاوی هەبووە لەوەی روودەدات و ئەو دوو دروشمەی لەسەر بنەمای خوێندنەوەیەكی دروستی بۆ رەوشەكە بووەو كەوابێت پارتی بەهێز بێت كوردستانیش بەهێز دەبێت.
كوردستان تەنێ لەسەر ئاستی ناوخۆ، یان تەنها لەسەر ئاستی رووداوە سیاسییەكان لە عیراق بەهێز نییە، بەڵكو لەسەر ئاستی ناوچەكەو ئەجیندای نێودەوڵەتی بەهێزتر بووەو ناكرێت فەرامۆش بكرێت لە هەموو هاوكێشەكان، كە بۆ ناوچەكە دەهۆنرێتەوە. ئەمەش بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە، كە هەرێم لە بوارەكانی نەوت و غاز ژمارەیەكی قوڕسە و پێگەی ئیستراتیژی و یەدەگی بایەخێكی گەورەتری پێ دەبەخشێت، كە ئەمەش لە وتاری سەرۆكی حكوومەتی هەرێمی كوردستان لە مەراسیمی تێپەڕبوونی 10 ساڵ بەسەر كۆمپانیای دانا غاز لە هەرێمی كوردستان، كە لە 19/11/2018 لە هەولێر، كە هاوكات بوو لەگەڵ رێكەوتنی هەرێم و بەغدا لەسەر ناردنی نەوتی كەركووك بە هەرێمی كوردستان بۆ توركیا، پاش ئەوەی لە 16 ی ئۆكتۆبەرەوە وەستابوو، سازدرا ئاماژەی بۆ ئەو ئەستەمیانە كرد، كە لە 2015 ەوە تا ئێستا هەرێم پێدا تێپەڕ بووە پەیوەست بە كەرتی نەوت و غاز، گەر سیاسەتی حەكیمانەو ئیدارە بەهێزەكەی ئەو نەبایە بۆ ئەو دۆسیەیە ئێستا هەرێم خاوەنی كێڵگەی نەوت و غاز نەدەبوو، خاوەنی بۆڕی نەدبوو بۆ بەندەری جیهانی توركی، گەر باش لە نیازی بەغدا و ئەو رووداوانە نەبایە، كە لە ناوچەكە روودەدات ئێستا هەرێم لەڕووی ئابوورییەوە سەربەخۆ نەدەبوو.
هەر لەگەڵ رووخانی رژێمی بەعسی وپرۆسەی ئازادی عیراق لە قەیرانی لەگەڵ رژێمی پێشووە گۆڕا بۆ قەیرانە سیاسیی و ئیداری و دارایی و ئابووری و ئەمنی و مەزهەبی و نەتەوەیی و رۆشنبیری و ناوچەیی و یاسایی و دەستووری تا بە قەیرانە ئیقلیمی و نێودەوڵەتییەكان و چەرەسەرنەكردنی ئەو قەیرانانە وای كرد عیراق بەگشتی و هەرێمی كوردستان بەتایبەتی بكەوێتە لێواری مەرگەوە!!
ئاخر بەپێی ماددەكانی 115 و 121 و 141 ی دەستووری عیراق هەرێمی كوردستان مافی دانانی یاساو كارپێكردنی هەیەو دەستووری دانی بە هەرێم داناوە، كە قەوارەیەكی فیدرالییەو خاوەن سنوورو داوودەزگەی خۆیەتی. لەسەر ئەم بنەمایە پەرلەمانی هەرێم قانوونی وەبەرهێنانی ژمارە4 ساڵی 2006 و قانوونی نەوت و غازی ژمارە( 22) ساڵی 2007 دەركردووەو بەم جۆرە وەبەرهێنان رێگاپێدراوە چ لە ناوخۆ چ دەرەكی بۆ بنیاتنانی ژێرخانی كوردستان بەشێوەیەكی سەربەخۆ و دوور لە قانوونەكان و فشارەكانی بەغدا.
پاش واژۆكردن لەگەڵ كۆمپانیاگەلێكی گەورەو زەبەلاح هەرێم هەنگاوی گەورەی نا لە راكێشانی وەبەرهێنانی گەورە گەورە بۆ كوردستان و كوردستان پێشڤەچوونێكی گەورەی بەخۆوە بینی بەتایبەتی لە نێوان ساڵانی 2011 بۆ 2013 و ئەوە بوو هەولێر پلەی یەكەمی بەدەستهێنا لە وەبەرهێنانی بیانی نەك بەغدا لەبەر هۆكارگەلێك گرنگترینیان متمانەو ئاسایش، بەڵام هۆكاری یەكەم ئەوەبوو، كە ئەو كۆمپانیایانە دەیانزانی دواڕۆژی ناوچەكە بەچی دەگات بەتایبەتی كوردستان. پاش بڕینی بودجە لە سەرەتای 2014 ناكۆكی نێوان هەولێر و بەغدا لە ناكۆكی سیاسییەوە گۆڕا بۆ ناكۆكی نەتەوەیی و مەزهەبی. دواتر لەگەڵ ئەو شەڕە دژوارو گەورەیەی كورد لەگەڵ داعشی كرد ملیۆنەها ئاوارەو پەنابەر پەنایان هێنایە بەر كوردستان، بەڵام بەغدا هەر بەردەوام بوو لەسەر سیاسەتە دوژمنكارانەكەی بەرامبەر هەرێم و بەهەموو شێوەیەك هەوڵیدا قەیرانی بۆ دروست بكات و دووبەرەكی بنێتەوەو پشێوەی لەناوخۆ دروست بكات. ئەمە وای لە هەرێم كرد سەربەخۆیی ئابووری خۆی رابگەیەنێت لە كۆتایی ساڵی 2015 و هەولێر هەنگاوی زۆری ناوە بۆ تێپەڕاندنی هەموو قەیرانەكانی، بەڵام رووداوەكانی 16/10/2017? جارێكی تر هەرێمی خستەوە بەردەم هەڕەشەی گەورە گەورە و خەریك بوو هەڕەشە لە قەوارە فیدرالییەكەی بكات.
پاش ئەوەی حكوومەتی هەرێم بۆندی لەگەڵ كۆمپانیای ژمێریاری دیلیۆت مۆركرد كۆمپانیا بیانییەكان متمانەی زیاتریان بە حكوومەتی هەرێم كردو هەڵوێستی بەغدای بەتەواوی لاواز كرد. لەوەش گرنگتر رێكەوتنی هەرێم بوو لەگەڵ كۆمپانیای رۆسنفت، كە ئەنجامی ئەرێنی لێكەوتەوە لەو بارودۆخە ناهەموارەی حكوومەت تێی كەوتبوو.هەمووی ئەوانەی روویدا ئەوەی روویدا كوردستانی بەهێزتركردووەو هەموو ئەمەش بۆ سیاسەتی حەكیمانەی حكوومەتی هەرێمی كوردستان و سەركردایەتی پارتی دیموكراتی كوردستان دەگەڕێتەوەو جێبەجێكردنی ئیستراتیژیەتی نوێی ئەمەریكا دژی ئێران لە 4/11/2018 بایەخی سیاسیی و ئابووری گەورەتر بە هەرێم دەدات و داهاتوو زۆر باشتر دەبێت لە هەموو بوارەكان سەبارەت بە كوردستان و هەموو ئاماژەكان جەخت لەوە دەكەنەوە، كە ناوچەكە گۆڕانكاری گەورەی بەسەر دێت و ئامانجی حكوومەت و حزبی دیموكراتی كوردستان پاراستنی كوردستانە لەهەموو بوارەكان و خۆئامادەكردنە بۆ ئەو رووداوانە تا پشكی خۆی بەربكەوێت. تا ئێستا بۆ ئەمە هەوڵی داوەو كردوویەتی و لەسەر میللەتی كوردیش پێویستە تێی بگات و ببێتە هاوكاری نەك بارێكی گران بەسەرییەوە تا هەموو قەیرانەكان تێپەڕێنێت و كوردستان بگاتە نەوای ئارام.
لە عەرەبییەوە: شوان سەرابی
