ژ بۆ ڕابردویێ شنگالێ مەگرین، ژ بۆ پێشەڕۆژا شنگالێ بگرین

نادر دۆغاتی
(12) ساڵ دەربازدبن بـ سەر جینۆسایدا ئێزدیان لـ چیایێ شنگالێ بـ دەستێن قرێژترین هۆڤ و تیرۆرستێن داعش یێن ڕووڕەش، برینا شنگال گەلەک کورە و چ جاری ناهێته سارێژ کرن، دوانزدە ساڵ دەربازدبن ژ ڕۆژا فرمانێ دا، لێ تا نها بـ هەزاران خۆشک و برایێن مە د دەستێ هۆڤێن داعشدا بەرزەنە، ملەتێ مە دبن چادران دانە، و تا نها نەهاتینە قەرەبۆن کرن، شنگال ژێر مەترسیەک مەزن دایە د بوارێن سیاسی و جوگرافی و نەتەوەیی و جڤاکی دە، تا نها چو هێڤیەک نینا بـ ئێمناهی ڤەگەرن سەر جهـ و وارێ خۆ لـ گوند و باژارۆکێن شنگالێ، هەلبەت نەکۆ بـ تنێ حکوومەتا عراقێ خزمەت گوزاری لـ شنگال دروست نەکرینه لێ بەلێ شنگال یا ڕادەستی هێزێن مێلیشیات و هێزێن دەرەکی و نە یاسایی کری، و ئەوا یا ئەڤ مێلیشیاتانە نەهامەت وماڵ وێرانی و ترس بـ سەرێ خەلکێ شنگالێ ئیناین و دئینن ژ بۆ ماوەێ دوانزدە سالان نە کێمترە ژ ئەو کارەساتا تیرۆرستێن داعش بـ سەر ئێزدیاندە ئیناین لـ ٣ی تەباخا ٢٠١٤ـان دا، ژ ترسێن ڤان مێلیشیاتێن جۆراوجۆر و چەکدارێن نە یاسایی زۆربەی ملەتێ مە نکارت ڤەگەرێت سەر جیهـ و وارێ خوە ئێزدی پرت و بەلاڤ بونا، نە بـ تنێ وەک جوگرافیا و کۆچبەریا دەرودونیایێ لێ بەلێ وەک هزر و بیر و نێرینا وان بۆ ئۆل و نەتەوا خۆ وەک کورد، و وەلاتێ خۆ کوردستان کو جیهـ و وارێ مەیە ژ ئەزەلدا پیرۆزترین پەرستگەها ئێزدیان (لالش) تێدایا دمینت و بـ هەزارێن ساڵان ئێزدی بەرەڤانیێ ژێ دکەن، سەرێ خۆ ددەن لێ سڕا خۆ نادەن.
من دڤێت ئەز چ بێژم د ڤێ بیرەوەریا تاڵ و دڵتەزین دە (12) ساڵیادا جێنۆسایدا ئێزدیان لـ چیایێ شنگالێ.!
ئەم هەمو دزانین ئەڤ نە فرمانا ئێکێ یە بسەرێ مە ئێزدیان هاتی بەلکو ئەڤ هەزارو چارسەد سالە کارێ مە ئەڤە، ژبونا دوژمن وەلات، خاک، چاند، کولتور، و زمانێ مە تونەکەت ومە ژناڤ ببت، ئەنفال و فرمانا بسەر مە دئینن، مە دکوژن د سۆژن، دیل و ئێخسیر دکەن، کەچ دایکێن مەژی دکەن کەنیزە و غولام ژ خۆرا.
پرس لـ ئێرەدایە.. گەلۆ ئەم هەر ساڵ ڤێ بیرەوەریا تاڵ و دلتەزین بـ کول و گازندە و گری بـ بیر بینین، یانژی رایا گشتی یا ئێزدیان ببێت ئێک و بتایبەت ئەکادیمسیان و ڕەوشەنبیر و نڤیسکاران، و لێکۆلینەک زانستی بێ لایان لسەر ڕەوشا ئێزدیان بـ گشتی بێت لدارخستن، کا دەردێ مە چیە و چارەسەر چیە.؟ ڕەوشا مە ئێزدیان بـ گشتی وەک ئۆڵ و نەتەو، وەلات ئەم کینە و چنە و ژ کێدەر هاتینە.؟ و هەر وەها پرسا ئاسایکرنا ڕەوشا شنگالێ و ڤەگەراندنا خەلکێ وێ بۆ سەر خاک و ملک و وارێن خۆ وەک هەر مرۆڤەک لـ ڤێ جیهانێ بـ سەرفرازی لـ وەلاتێ خۆ بژین.
بیرهاتنا فرمانا ئێزدیان لـ شنگالێ هەرسال بلا ئەم بـ کۆر و سمینار و هەڤدیتنێن ئەکادیمی و زانستی لـ سەر دیرۆک و ڕەوشا ئێزیدیان و چاوانیا چارەسەریا ئاریشەیێن پێشەڕۆژێ د ناڤ جڤاکا ئێزدیان دە بـ بیر بینین، چاوە ئەم دێ بکاربن چینۆسایدێ زێدەتر بـ وەلاتێن جیهانێ بدەین ناساندن و دەستێ ئالیکاریێ بۆ جڤاکا مە درێژ بکەن، بخوازین شنگال رادەستی خەلکێ شنگال بکەین ئەو سەروەری و ڕێڤەبەریا خۆ بکەن.
ئەم باش دزانین کو گەلەك کار هاتیە کرن و ژ گەلەک لایان ڤە، لێ مخابن دستێ بـ تنێ دنگ ژێ نایێت، دڤێت هەماهەنگی دناڤ هەمو لایاندا هەبیت نەک هەر کەس بۆ بەرژەوەندیێن کەساتیا خۆ و ناڤێ خۆ کار بکەت، بتنێ تفاقا هەمو تاک و چینێن ئێزدیان دکارە ئێزدیان ژ ڤێ ڕەوشا هەستیار و نازک ومەترسیدار خلاسبکەت، دڤێت ئێزدی بـ هەمو لایێن خۆڤە د خزمەتا جڤاکا خۆ دابن نەک ببن داردەستێ بەرژەوەندیێن دەرەکی.
یا هەری گرنگ ئەوە چارەسەریەکێ بۆ مڵەتێ مە یێن کو ئەڤ دووانزدە ساڵن دبن گەرما هاڤینێ و سەرما زڤستانێ دە دناڤ چادرێن ڕەزیل و ڕزیدا بێن ڕزگارکرن.! گەلۆ گرێبەستا شنگالێ یا (2020) د نێڤبەرا حکوومەتا فەدەراڵ یا عراقێ و هەرێما کوردستانێ دە بـ ئامادەبونا نونەرێ (UN) نە چارەسەریەکا بنەرەتی بو بۆ ئاسایی کرنا ڕەوشا شنگالێ، بۆچی (بەغدا) نەیە ڕژد بو بۆ چێبەجێکرنا ڤێ گرێبەستا ناڤبری، ئایا بەغدا دڤێت ڕەوشا شنگال هەر یا ئالۆز و هەلاویستی بێت، دا زێدەتر ملەتێ ئێزدی شەپرزەبیت و ژ وەلاتێ خۆ برەڤیت، یانژی زێدەتر ئێزدیان ژ وەلات و چاند وکولتور و زمانێ خۆ دور بکەت، و نە ئەڤە بتنێ، بەلێ ئێزدیان بکەت دوژمنێ وەلاتێ خۆ، ئەو زمان و وەلاتێ (1400) ساڵان مە بـ رۆبارێن خوینێ پاراستی، چاوا ئیرۆ بـ تێرو تەسەلی ئە م بکەڤین بن باندۆرا سیاسەتا دوژمنان و خۆ ژ خاک و زمانێ خۆ دوربکەین.
پەیڤا دوماهیێ.. شنگالێ ڕادەستی شنگالیا بکەن، ژ هێزێن چەکدار ڕزگار بکەن.
بڤێ هەلکەفتنا دڵتەزین ئەم بژنا خۆ دتەوینن بۆ جانگۆری و پاکرەوانێن چیایێ شنگالێ و تەڤایا ئێزدیان، و ئەو دایک و خۆشک و برا یێن دەستێ هۆڤێن دوژمندا بـ سەرفرازی بگەرێن ناڤ مالبات و کەس و کارێن خۆ.
سلاڤ لـ گیانێ پاکێ جانگۆری و پاکرەوانێن خوینا خۆ کری قوربانی خاکا خۆ دژێ هۆڤێن سەردەم تیرۆرستێن داعش لـ چیایێ شنگالێ و تەڤایا کوردستانێ.