٭ فاضل میرانی
خەیاڵ پەیوەستە بە هەست و بڕوا و لەوە زیاتر مەترسیدارترین خەیاڵ ئەوەیە، کە ماوەیەکی زۆرە باوەڕی پێکراوە، خەیاڵ پێچەوانەی واقیعە، ئەم قسەیە دوو لایەنی هەیە، یەکەمیان دەربارەی شێوازی بێلایەنی خەیاڵە، کە بیستن و دەست لێدان و تام و بۆنکردن و تواناکانی مێشک بۆ ئاگادارکردنەوە لەوەی، کە کەموکوڕییەک لە لێکدانەوەکەدا ڕوویداوە و ئەوەی دیکە ئەوەیە، کە مێشک لە قۆناغی هەڵخەڵەتاندن، ستایش و مەبەستەکانی دروشمەکان، ئاڕاستەکان، پرۆژەکان، دوژمن و قوربانیان تێدەپەڕێنێت.
میدیای یەکەم بەهێزترین میدیا بوو، کە سنووردار نەبوو بە ئامرازەکانی بڵاوکردنەوە و پەخشکردنی میدیا، بەڵکو بۆ بە بازاڕکردنی چیرۆکەکەی بوو، کە لەلایەن گروپێک یان زیاتر لە چینە کۆمەڵایەتییەکانەوە بڵاوکرایەوە بۆ پێشکەشکردنی ئەو وێنەیەی، کە کەسەکە یان گروپەکە دەیانەوێت بوونی خۆیان یان وێنەیەکی ئەرێنی یان نەرێنی دابین بکەن – لەوانەیە ڕاست بێت، لە رکابەرێکەوە بۆ ڕکابەرێکی تر.
پەرەسەندن و پێشکەوتن و مۆدێرنیزاسیۆنی پەیوەندیکردن شایەتحاڵی فراوانبوونی خێرایی و بەردەستبوونی بەکارهێنەرەکانی بوو لە ماوەی ئەو ساڵانەی، کە پێشکەوتنە زانستییەکان و بۆشاییە تەکنیکیەکانی ئەم دواییە بەتاڵ یان سنووردار نەدەبوون بۆ بەکارهێنەران بەو سوودانەی، کە بۆیان پەرەپێدراوە، بەڵکو بە بازاڕکردن لە هەموو جومگەکانیدا گەڕێندراوتەوە بۆ ئەوەی بۆشایەی، کە لەوانە بۆشایی پێشانگا و سیاسەت لە هەندێک لە لایەنەکانیدا یان کاتێک هەندێک لە ڕوخساری ئەوانەی کاری تێدا دەکەن لە پێداچوونەوە زیاتر نین و پێداچوونەوەکە حەتمییەتێکە بۆ خۆی، واتە جگه له پەرتبوونێکی بێ بەرگ هیچی تر نییه.
سەبارەت بە مەترسیدارترین بەش، ئەوە خەیاڵی سیاسییە، یان وردتر، بەکارهێنانی خەیاڵە بۆ دابینکردنی کاڵایەکی حیزبی یان سیاسیی، کە بگاتە ئەو کەسانەی، کە پڕن لەو تایبەتمەندییانەی، کە لە بەرامبەر و لەوانە نین، کە سوودمەند بن، چونکە بەرهەڵستکارەکە بە خراپی پێشکەشی دەکات و سوودمەندەکە باشە و خەڵک قوربانییە و وەڵامەکەش بۆ ئەو خەیاڵە بەجێدەهێڵرێت، کە بەرەو چاکە دەڕوات لەم هەرێمەی ئێمەدا، تۆمارێکی پڕ لە خەیاڵی سیاسی هەیە، کە خەڵک و بەرهەڵستەکانی کردۆتە ئامانج و زیانێکی گەورەی لێکەوتوەتەوە.
هەروەها لە هەرێمەکەی ئێمەدا کەسانێک هەن، کە ئەم تۆمارانە کۆپی دەکەن و پەرەپێدەدەن بۆ بڵاوکردنەوەیان بۆ حیزبە سیاسییەکان و هاوبەشەکانیان، لەبیریان دەچێت یان نازانن، کە ئەنجامی خەیاڵەکە کارەساتە و یاسا نەک هەر ئەوە سزا دەدات بەڵکو ڕێگە بە بەرگریکردن لە ڕاستیش دەدات.
٭ بەرپرسی دەستەی کارگێڕی مەکتەبی سیاسی پارتی دیموکراتی کوردستان