خەبات: عەلی بانیشاری:- ساڵانی رابردوو پێش وەرزی سەرما دابەشكردنی نەوتی سپی لە سنووری پارێزگای هەڵەبجە دەستیپێدەكرد، بەڵام ئەمساڵ هێشتا دانیشتووانی ناوچە شاخاوییەكانی سنووری ئەو پارێزگایە نەوتیان وەرنەگرتووە، جێگری پارێزگای هەڵەبجە دەڵێت: بەشێك لە هاووڵاتیانی هەڵەبجە توانای ئەوەیان نییە ئەو بڕە پارەیە بدەن بە بەرمیلێك نەوت كە وەزارەتی سامانە سروشتییەكان دیاریكردووە، بەپێی راگەیەنراوی وەزارەتی سامانە سروشتییەكان (سەرەڕایی بوونی هەشت ملیۆن لیتر نەوت لە عەمبارەكانی نەوت و كانزاكانی سلێمانی، یەكە كارگێڕییەكانی سنووری ئەو پارێزگایە تاوەكو ئێستا نەیانتوانیوە ئەو بڕە نەوتە بەسەر هاووڵاتیانی ناوچە شاخاوییەكان دابەش بكەن).

دابەشكردنی نەوتی سپی لە ناوچە شاخاوییەكانی هەرێمی كوردستان لە 20ی10ەوە دەستیپێكردووە و بۆ هەر خێزانێك 200 لیتر نەوت دەدرێت، لە بەرامبەردا وەزارەتی سامانە سروشتییەكان بۆ هەر بەرمیلێك نەوت 102-103 هەزار دینار لە هاووڵاتیان وەردەگرێت. بەپێی بەدواداچوونی (خەبات) لە ئێستادا نرخی بەرمیلێك نەوت لە بازاڕەكانی هەرێمی كوردستان 255 تا 265 هەزار دینارە.

حەمید بارام، بەڕێوەبەری ناحیەی بیارە بە (خەبات)ـی گوت: وەكو یەكەی كارگێڕی ناوچەكە داوامانكردووە لە پرۆسەی دابەشكردنی نەوتدا، بخرێینە پێش شوێنەكانی دیكەی پارێزگای هەڵەبجەوە، بەو پێیەی هەورامان ناوچەیەكی شاخاوییە، بەڵام تاوەكو ئێستا لەلایەن قائیمقامییەتی قەزای ناوەندیی هەڵەبجەوە سەبارەت بە كاتی دابەشكردنی نەوتی سپی ئاگادار نەكراوینەتەوە. گوتیشی: قائیمقامییەتی هەڵەبجە پێیان راگەیاندین ئەمساڵ نەوت بە گرانتر لە ساڵانی رابردوو دەدرێت بە هاووڵاتیان و خەڵكیش ئەو توانا داراییەی نییە، بۆیە تا ئەم ساتە نەوت نەنێردراوە بۆ هەورامان.

ناوبراو باسیلەوەشكرد، ساڵانە لە مانگی یازەدا دابەشكردنی نەوتی سپی لە هەورامان دەستیپێكردووە، ساڵیش هەبووە درەنگتر دابەشكراوە. راشیگەیاند: بەهۆی ساردی ناوچەكەوە، دانیشتووانی هەورامان ساڵانە بەلایەنی كەمەوە پێویستیان بە چوار بەرمیل نەوتە، سەبارەت بە بڕینەوەی دار و درەخت لەلایەن هاووڵاتیانەوە؟ حەمید بارام گوتی: لای ئێمە جێگرەوەی نەوت هەر نەوتە و ژینگەمان لە هەموو شت خۆشتر دەوێت، ژینگەی هەورامان سیمبولی سەوزایی پارێزگای هەڵەبجەیە و خاڵی سەرەكییە بۆ راكێشانی گەشتیار لە هەموو شارەكانی دیكەی عێراقەوە بۆ سنووری هەڵەبجە بە گشتیی و هەورامان بە تایبەتی. زیاتر گوتی: خەڵكی سنوورەكە هۆشیارە و پۆلیسی دارستانیش رێگرە لە بڕینەوەی دار و درەخت لەلایەن هاووڵاتیانەوە.

بەڕێوەبەری ناحیەی بیارە ئاماژەی بەوەشدا، توانای دارایی دانیشتووانی هەورامان سنووردارە و ناتوانن ساڵانە چەند بەرمیل نەوتێك بكڕن، بۆیە وەكو بەڕێوەبەرایەتی ناحیە چاویان لەوەیە حكوومەتی هەرێمی كوردستان بە زووترین كات ئاوڕیان لێ بداتەوە و بە نرخێكی گونجاو نەوتیان بۆ بنێرێت.

لەلایەكی ترەوە كاوە عەلی، جێگری پارێزگاری هەڵەبجە بە (خەبات)ـی راگەیاند: ئەمساڵ پڕۆسەی دابەشكردنی نەوتی سپی لە پارێزگای هەڵەبجە دواكەوتووە و تاوەكو ئێستا دابەش نەكراوە. گوتیشی: تا ئێستا بەشێك لە دانیشتووانی پارێزگاكە بەشە نەوتی ساڵی رابردوویان وەرنەگرتووە. ئاماژەی بەوەشدا، ساڵی رابردوو بەرمیلێك نەوت بە 55 هەزار دینار دراوە بە هاووڵاتیان، بەڵام ئەمساڵ بووەتە دوو هێندە، ئەوەش كێشەی دروستكردووە، چونكە ئەوانەی مووچەخۆر نین یان مووچەیەكی كەمیان هەیە توانای ئەوەیان نییە 102-103 هەزار دینار بدەن بە بەرمیلێك نەوت.

راشیگەیاند: ساڵانی رابردوو حكوومەتی فیدڕاڵی عێراق بۆ هەر خێزانێكی پارێزگای هەڵەبجە بەرمیلێك نەوتی دابینكردووە و رۆژانە لە رێگەی دوو تانكەرەوە 72 هەزار لیتر نەوتی رەوانەی هەڵەبجە كردووە و بەسەر دانیشتووانی شارەكەدا دابەشكراوە، بەڵام ئەمساڵ تاوەكو ئەم كاتە ئەو بڕە نەوتە نەنێردراوە. بەوتەی كاوە عەلی، ئەگەر هەر خێزانێكی هەڵەبجە بەرمیلێك نەوتی پێ بدرێت، شەش ملیۆن لیتر نەوت بەشی دانیشتووانی پارێزگاكە دەكات. هەڵەبجە 30 هەزار كۆبوونی خۆراكی هەیە و 126 هەزار كەسە.

2ی ئەم مانگە سەبارەت بە دابەشكردنی نەوتی سپی، وەزارەتی سامانە سروشتیەكانی حكوومەتی هەرێمی كوردستان راگەیەنراوێكی بڵاوكردەوە و ئاشكرایكرد، لە ناوچە شاخاوییەكانی پارێزگای هەڵەبجە تاوەكو 31ی تشرینی یەكەم، 2.680.200 ملیۆن لیتر نەوت دابەشكرا و 13 هەزار و 401 خێزان لێی سوودمەند بووە و لە ناوچە شاخاوییەكانی پارێزگای دهۆكیش 3.824.000 ملیۆن لیتر نەوت دابەشكراوە و 19 هەزار و 120 خێزان لێی سوودمەند بووە.

لە راگەیەنراوەكەی وەزارەتی سامانە سروشتیەكاندا هاتووە ((لە ناوچە شاخاوییەكانی ئیدارەی سەربەخۆی گەرمیان 242 هەزار لیتر بەسەر هەزار و 210 خێزاندا دابەشكراوە)). سەبارەت دابەشكردنی نەوت لە پارێزگای سلێمانی لە راگەیەنراوەكەدا ئاماژە بەوە دراوە، هەشت ملیۆن لیتر نەوت لە عەمبارەكانی نەوت و كانزاكاندا خەزنكراوە و لیژنەكان ئامادەن بۆ دابەشكردنی، بەڵام بەداخەوە یەكە كارگێڕییەكانی سنووری سلێمانی نەیانتوانیوە ئەو بڕە نەوتە بەسەر هاووڵاتیانی ناوچە شاخاوییەكان دابەش بكەن.