خەبات:سەید فاتیح بەرزنجی:- لەلێدوانێكدا بۆ ڕۆژنامەی خەبات ئەندازیار ڕێبین ئەحمەد حەوێز بەڕێوەبەری ئەندازەی پاركەكانی هەولێر ڕوونیكردەوە: بۆئەوەی ڕێژەی سەوزایی لەشاری هەولێر زیاد بكەین بەردەوام هەڵمەتی گوڵ و دار چاندن ئەنجامدەدەین، دیارە ئەو دار چاندنە سودێكی زۆر باشی هەیە لە هەموو ڕوویەكەوە، بەتایبەتی بۆ ئەو خۆڵبارینە و بەگشتی گۆی زەوی گۆڕانكاری ژینگەی هەیە و ئەو گۆڕانكاریانە كاریگەریان كردۆتە سەر كوردستان و عێراق و لەماوەی ئەو ساڵانەی دواییدا تۆز و خۆڵ گەلێك زۆر زیادیكردووە و كاریگەری بۆسەر سەوزاییش هەیە، ئەگەر تۆز و خۆڵ زۆر بێت ئەوا سەوزایی كەمدەبێت و گەشەی دەوەستێنێت، بۆ ئەو مەبەستەش پلانی تایبەتمان داناوە بۆ بەرەنگاربوونەوەی ئەو كەش و هەوایەی كە ماوەی دوو ساڵە هەیەو پلانەكەمان هەڵمەتی نەمام چاندنە، ئەویش چاندنی 100 هەزار دار و 250 هەزار گوڵە بۆ هەر ساڵێك، بۆ ئەمساڵیش هەمان پلان و بەرنامەمان هەیە و تاوەكو ئێستا كە وا شەش مانگ لەمساڵ تێپەڕ دەبێت نزیكەی 50 هەزار دارمان چاندووە، پەنا بەخوا تا كۆتایی ئەمساڵ ڕێژەكە تەواو دەكەین، بۆئەوەی دارچاندنەكە بگاتە 100 هەزار دار، جگەلەسنووری شارەوانی هەولێر نەمام بەشارەوانی دەوروبەریش دەدەین بۆ ئەوەی لە دەوروبەری هەولێریش ڕێژەی سەوزایی زیاد بێت.

زیادبوونی ڕێژەی سەوزایی لەهەولێر
دواتر بەڕێوەبەری ئەندازەی پاركەكانی هەولێر دەربارەی زیادبوونی ڕێژەی سەوزایی ڕوونیكردەوە: لە سەردەمی كابینەی نۆیەمی حكوومەتی هەرێمی كوردستان پلانی زۆر بایەخدار هەبوو، ئەویش بریتی بوو لە هەڵمەتی بەردەوامی دارچاندن و دروستكردنی پارك و باخچەی زیاتر لەپایتەخت و شار و شارۆچكەكانی دیكەی كوردستان، ئەگەر قەیرانی دارایی نەبووایە ئەوا پلان و بەرنامەی تۆكمەو داڕێژراو بۆ گرنگیدان بەسەوزایی دەخرایە بواری جێبەجێكردن و لەگەڵ ئەوەشدا حكوومەتی هەرێمی كوردستان لەهەوڵدایە بۆ زیاتركردنی ڕێژەی سەوزایی و ئەگەر هاتوو قەیران نەمێنێ‌ ئەوا پلان و بەرنامە و پڕۆژەكان دەستپێدەكەنەوە، بەتایبەتی پێویستە پڕۆژەی پشتێنەی سەوزایی لەدەوروبەری شاری هەولێر دروستبكرێت كە دیزاینیش كراوە، دیارە ئەو پشتێنەیەی سەوزایی كاریگەری بۆسەر زیادكردنی ڕێژەی سەوزایی و كاریگەریشی بۆ سەر كەمبوونەوەی تۆز و خۆڵیش دەبێت، هەر جارەی كە تۆز و خۆڵ دەبارێت ئەوا ژمارەیەك نەمام گەشەیان دەوەستێت و لەهەوڵی ئەوەداین كە ئەو جۆرە نەمامانە بچێنین كە لەگەڵ كەشوهەوا خۆی بگونجێنێت بۆ ئەو مەبەستەش ئێمە لە بەڕێوەبەرایەتی ئەندازەی پاركەكان سێ‌ نەمامگەمان هەیە بۆ بەرهەمهێنانی دار و گوڵی جۆراوجۆر، ئەگەرچی ساڵانی پێشتر لەدەرەوەی وڵات دار و نەمام دابیندەكرا، دیارە هەموو جۆرە نەمامێك بەرگەی ئەو خۆڵ و تۆزە ناگرێت، بۆیە پێویستە ئەو جۆرە نەمامانە بچێندرێن كە بەرگەی ئەو كەشوهەوا یە بگرێت. لە نەمامگەكانی خۆمان ساڵانە 100 هەزار بەرهەم دەهێنین وەك دار سیسەم و دەدۆنیا كە بەرگەی زۆری ئەو كەش و هەوا یە دەگرێت، واتا بەرهەمی دار و نەمامی خۆمان بەرگەی كەشوهەوای ئێستا و تۆز و خۆڵ دەگرێت، دیارە لە نەمامگەكانی خۆمان كۆمەڵێك كەسی شارەزا و كرێكاری كارامە و ئەندازیاری كشتوكاڵی شارەزا كاری تیادا دەكەن و لەكاتی چاندنی دار و گوڵەكانیشدا ئەو كەسە شارەزایانە كار بۆچاندنیان دەكەن.

ئێمە دار لەدەرەوە ناهێنین، بەڵكو بەرهەمی دەهێنین و تەنیا لیم و كیسی نایلۆن دەكڕین بۆ پەرەپێدان بە نەمامەكان و لەكاتی چاندنی گوڵ لەشەقامەكان دوورگە ناوەندەكان ئەركەكانمان قورستر دەبێت، پێویستە هەم ئامێری زیاتر هەمیش كرێكاری زیاتر و ڕۆژ لەدوای ڕۆژیش كارەكانمان فراوانتر بێت، لەبەر ئەوەی شاری هەولێر ڕووی لە فراوان بوون كردووە و كاریش بۆ زیاتر كردنی ڕێژەی سەوزایی بەردەوامە، بۆیە داوا لە لایەنی پەیوەندیدار دەكەین كە كرێكاری زیاترمان بۆ دابینبكەن بەشێوەی گرێبەست تا كاری زیاتر بۆسەوزایی ئەنجامبدەین و ماوەیەكە شەقامی 120 مەتریشمان وەرگرتۆتەوە كە سەوزاییەكەی 105 دۆنمە و بەلایەنی كەم پێویستی بە 50 تا 60 كرێكار هەیە بۆ گرنگیدان بە سەوزایی ئەو شەقامە گرنگە، هەرپارك و باخچەو ناوەندە شەقامێك ئەگەر نەمامی تیا بچێندرێت ئەوا ژینگەكەی پاكدەبێت و دووەم ئۆكسیدی كاربۆنی تیایەو كەش و هەواكە خۆش دەكات، لەپایتەخت ڕێژەی سەوزایی بەپێوەری ڕووبەر هەژمارمان كردووە لەسنووری سەرۆكایەتی شارەوانی هەولێر تا ئێستا گەیشتۆتە لە18%و نیو و كارگەكان و زۆری ژمارەی ئوتومبیل و موەلیدەی ناو گەڕەكەكان كاریگەری خراپیان بۆ سەر ژینگە هەیە، هەرچەندە دار بچێنین هێشتا هەر كەمە و لەهەوڵی بەردەوامداین بۆ زیاتركردنی ڕێژەی سەوزایی لەپایتەخت، ئومێدەوارین لەداهاتوودا لەپەرلەمانی كوردستان یاسایەك دەربچێت بۆ ئەوەی ئەو كارگانە پابەند بكەن تا ساڵانە ڕێژەیەك بۆ سەوزایی لەشاری هەولێر زیاد بكەن و لە دەوروبەری كارگەكان دار بڕوێنن، لە هەوڵی بەردەوامداین كە ناوەندە شەقامەكان بەدار و گوڵ بڕازێنینەوە، بەتایبەتی ناوەندە شەقامی سەر ڕێگای مەخمور دارێكی زۆرمان چاندووە و پێشتر ئەو ناوەندە شەقامە زۆر پیسبوو نزیكەی 200 قەڵاب خۆڵ و خاشاكمان لەو شوێنە فڕێداوە و ئێستا دوای دارچاندن لەو ناوەندە شەقامە جوانیەكی دیكەی بەو ناوەندە شەقامە بەخشیوە، هەوڵیش دەدەین داری زیاتر لەو سنوورە بڕوێنین.

خودی وەزیری شارەوانی و گەشتوگوزار پاڵپشتی كردووین لە كار و پڕۆژەكان بۆ ئەندازەی پاركەكان و زیاد كردنی ڕێژەی سەوزایی، جگە لەوەش پار ساڵ كە وشكە ساڵی بوو پارێزگاری هەولێر بەخێرایی هەوڵیدا پڕۆسەی تەندەرینگی ئاودان بەتانكەرات بهێنێتە پێش و بەماوەیەكی كەم ڕەزامەندی درا كە ئاودان بەخێرایی دەستپێبكاتەوە.