دیمانە- زانیار سەردار قڕگەیی:
گولە بارانی خەڵك لە حامیەی سلێمانی لە ڕۆژە ڕەشەكەی 1963 لەسەر دەستی فیرقەی یەكی سوپای عێراق و بەسەرپەرشتیی زەعیم سدیقی خوێنڕێژ، زیاتر لە 100 لاو و پیاوی سلێمانی زیندەبەچاڵ و بێ سەروشوێن كران و هەزارانیش رەوانەی زیندانەكان كران، تەنیا لەبەرئەوەی قسەی نەشیاویان بە سەرۆك مستەفا بارزانی نەگوتبوو. د. مەحموود دەروێش نادر كە لەو سەردەمەدا وەك پێشمەرگە و شاهیدحاڵێكی ئەو ڕووداوە ئاگاداری چەند لایەنێكی ئەم ڕەشەكوژییە بوو، بەم شێوەی خوارەوە كارەساتەكە دەگێڕێتەوە.
پرسیار/ دەكرێت وەك شاهیدحاڵێك باسێكی ڕۆژە ڕەشەكەی 9ی حوزەیرانی 1963 بكەیت، بەتایبەتی ئەوەی بە چاوی خۆت بینیوتە؟
د. مەحموود دەروێش نادر: ڕۆژی 9ی حوزەیران، سەرلەبەیانی ئەوكاتەی كە دانیشتوانی سلێمانی وەك هەمیشە لە ماڵ دەرچوون و ڕوویان كردبووە مزگەوتەكانی گەڕەكەكان بۆ ڕووكردنە یەزدان و نوێژكردن. لەناكاو لە هەر چوارلای شاری سلێمانییەوە دەنگ و گیزەی گوللە دەستی پێ كرد. لیوای 20ی فیرقەی یەك بە سەرپەرشتیی (زەعیم سدیق) كە لەوەوبەر بەنهێنی لەناو شاردا خۆیان حەشار دابوو، دەستیان كرد بە كوشتنی هەموو ئەوانەی كە لەسەر شەقام بوون، پاشان گەڕەك بەگەڕەك، ماڵ بەماڵیان پشكنی، هەرچی لاو و پیر هەبوو ڕاپێچیان كردن و لە حامیەی سلێمانی لە تەویلەی وڵاخەكاندا بەندیان كردن، ئەوەی كە بە سووسە ورتەی لە دەم هاتبێتەدەر، یان بەربەرەكانێیان كردبێت، هەر لە جێگەدا گوللەبارانیان كردن. هەروەها كەسانی تریان راپێچ كرد بۆ دۆڵەكەی بەردەمی حامیە تەنیشت مزگەوتی كانێسكان لەوێ زیندەبەچاڵ كران تەنیا لەبەرئەوەی ملكەچی فەرمانی دوژمن نەبوون.
پرسیار/ كێ بوون ئەوانەی ئەوكات ئامادە نەبوون قسە بە مستەفا بارزانی سەركردەی كورد بڵێن؟
د. مەحموود دەروێش نادر: ئەوانەی لەو رۆژە رەشەدا ئامادە نەبوون قسەی ناشیرین بە زاتی سەرۆك بارزانی بدەن، نەمران (نامیق ئاغا و رەحیمی عەینەی قەساب و كەمالی حاجی فەرەجی سووسێ و مامۆستا حاجی باقی) و زۆر لە شەهیدانی تر كە بەداخەوە ناویانم لەبیر نەماوە. ئەو رۆژە تا سەعاتی (10)ی سەرلەبەیانی 100 تەرمی شەهید لەسەر شەقام و كۆڵانەكانی سلێمانی بەجێمان. زیاتر لە هەزار لاو و پیر لە سەربازگەی حامیە بۆ ماوەی چەند مانگ لە دۆخێكی زۆر خراپدا مانەوە، زۆربەی هەڤاڵانمان دوچاری ئەم رەشبگیرییە بوونەوە. لە دواییدا دەركەوت لە شانەكەی ئێمە كە (6) هەڤاڵ بووین تەنیا جەبار و سالار عەبدولقادر و من نەگیرابووین.
پرسیار/ لەو رۆژەدا تەنیا لە حامیەی سلێمانی قەتڵوعام نەدەكرا، باس لەوە دەكەن لە یاریگای سلێمانیش كۆمەڵێك شۆڕشگێڕ گوللەباران كراون؟
د. مەحموود دەروێش نادر: بەڵێ جگە لە حامیەی سلێمانی لە چەند شوێنێكی تریش خەڵكی قەتڵوعام كراون، ئەو رۆژە ئێمە ئاگادار نەبووین كە یاریگەی سلێمانی بووبووە قەسابخانەی رۆڵەكانی كورد. یەكەم رۆژی ئەو كارەساتە شەهیدان: مامۆستا یاسین و مامۆستا حەمەبۆر و مامۆستا كاملی حەمەسەعید دارتاش و مامۆستا ئیسماعیل ئیبراهیم بەلوعەچییان لەوێ گوللەباران كردبوو. چایخانەكەی حەمەش كە كەوتبووە سەر رێگای دارا ئاغا بووبووە پاسگەی ئەو چەكدارانە، هیچ كەس نەیدەتوانی لەوێوە تێپەڕ بێت.
پرسیار/ ئەی ئازادكردنی ژمارەیەك لە ئەندامانی پارتی لە حامیەی سلێمانی چۆن بوو؟
د. مەحموود دەروێش نادر: ڕۆژێك دوای ئەو كارەساتە لە دوای نیوەڕۆیەكی درەنگ جەبار هات بۆ ماڵمان. گوتی: نامەكەت گەیاند؟ گوتم: بەڵێ، سالار گەیاندی، بەڵام بەیانەكانم بڵاو كردەوە لە گەڕەكی عەقاری، هەرچەندە كەسی لێ نەبوو. گوتی: كێشە نییە هەروا لەسەر زەوی ناكەوێت! چاكت كرد، زۆر دڵم لە لات بوو كە نەگەڕێیتەوە، بەڵام ناچار بووم ئەو كارەت پێ بسپێرم، چونكە فەرمانی پارتی بوو، ئەبوو بكرایە، ئەو نامەیەی كە گەیاندتان دەنگوباسی گشتیی ناوشاری سلێمانی بوو. دوای ئەوە جەبار و سالار و من جارجار یەكترمان دەبینی و دەنگوباسمان بە یەكتر رادەگەیاند تا پاش ماوەی چەند مانگێك هەڤاڵانمان لە بەندیخانەی حامیە ئازاد كران، ئەوسا دەستمان كردەوە بە كۆبوونەوە ئاساییەكانی خۆمان، بەڵام زۆر بەنهێنی و هەر جارەی لە ماڵی یەكێكمان.
پرسیار/ ژمارەی شەهیدەكانی ئەو كارەساتە بەگشتی چەند بوو و چ كاردانەوەیەكی لەسەر خەڵكی سلێمانی هەبوو؟
د. مەحموود دەروێش نادر: پاش ئەوەی كە خەڵكی سلێمانی هەریەكە شەهیدەكانی خۆی ناشت و زانرا كە كێ شەهید بووە، دیلەكانیش لە بەندیخانە ئازاد كران، دەركەوت كە پتر لە 100 لاوی سلێمانی دیار نین، پاش ماوەیەك زانرا كە ئەمانە بەزیندوویی كراون بە ژێر خاكەوە لە دۆڵەكەی تەنیشت مزگەوتی كانیسكان و دیوارەكەی حامیەی سلێمانی. رۆژی دەرهێنانی تەرمە پیرۆزەكانیان قوتابییان و لاوانی كوردستان و زۆر لە جەماوەری سلێمانی، خۆپێشاندانێكی گەورەیان كرد لە بەردەم حامیەی سلێمانیدا و نزیك لەو جێگەیەی تەرمەكانیان تێدابوو، بەڵام پیاوەكانی زەعیم سدیق دەستیان كرد بە لێدانمان و تەقەكردن بەسەرماندا، چەند كەس بریندار بوون و دەستگیر كرا. بۆیە دانیشتووانی ستەمدیدەی سلێمانی هەرگیز ئەم رۆژە رەشە لە یاد ناكەن.