دیمانە‮: ‬هاوار مورتكەیی
لەم رۆژانەی‮ ‬رابردوو رووداویكی‮ ‬گرنگ لە دونیای‮ ‬شەترەنجی‮ ‬كوردستان روویدا،‮ ‬كاتێك بۆ‮ ‬یەكەمین جار كوردێك بەشداری‮ ‬یەكێك لە دیارترین و بەناوبانگترین پاڵەوانێتییەكانی‮ ‬جیهان دەكات كە ئەویش پاڵەوانێتی‮ (‬تاتا ستیل)ە‮ ‬Tata Steel، تاتا ستیل هەموو ساڵێك لە مانگی‮ ‬كانوونی‮ ‬دووەم بەبەشداری‮ ‬پاڵەوان و بەناوبانگانی‮ ‬شەترەنج لە وڵاتی‮ ‬هۆلەندا بەڕێوەدەچیت،‮ ‬كە لە ساڵی‮ ‬1938ەوە تاكو ئێستا بەردەوامی‮ ‬هەیە و كۆمپانیای‮ ‬بریتج شتیل سپۆنسەریتی‮.‬
شەرەفێكی‮ ‬گەورە
قاسم وەندی‮ ‬كە خەڵكی‮ ‬خانەقینە و ماوەیەكی‮ ‬زۆرە لە وڵاتی‮ ‬هۆڵەندا دادەنیشێت،‮ ‬تاكە كوردە كە تا ئێستا بەشداری‮ ‬لەو پاڵەوانیتییەدا كردبێت و ئەمساڵ ئەو شەرەفەی‮ ‬پێسپێردرا كە شان بەشانی‮ ‬پالەوانانی‮ ‬جیهانی‮ ‬وەك فابیانا كاروانا‮ (‬پاڵەوانی‮ ‬تاتستیل‮ ‬2020‮)‬ و ماگنۆس پاڵەوانی‮ ‬جیهان،‮ ‬و‮ ‬14 گراندماستەری‮ ‬بەناوبانگی‮ ‬جیهان لەو پاڵەوانیتییە ركابەری‮ ‬لەسەر نازناوەكەی‮ ‬تات ستیل دەكەن،‮ ‬ئەو ئەگەرچی‮ ‬هیچ راهێنەریكی‮ ‬نییە،‮ ‬بەڵام پشت بەخۆی‮ ‬دەبەستیت و لە رێگای‮ ‬خویندنەوە و سایتەكانەوە راهێنانی‮ ‬خۆی‮ ‬ئەنجام دەدات،‮ ‬لەم دیمانەیەدا تیشك دەخەینە سەر ژیانی‮ ‬وەرزشی‮ ‬و ئەو دەسكەوتانەی‮ ‬لە بواری‮ ‬شەترەنج بەدەستی‮ ‬هێناون‮.‬
چۆن شەترەنج‮ ‬فێربوو؟
قاسم وەندی‮ ‬كە لە ساڵی‮ ‬1963 ‮ ‬لە شاری‮ ‬خانەقین لەدایك بووە،‮ ‬لەتەمەنی‮ ‬13 ساڵیدا فێری‮ ‬یاریی‮ ‬شەترەنج دەبێت كاتێك هەندێ لە خزمانی‮ ‬لە وڵاتی‮ ‬ئێرانەوە دەگەڕێنەوە لەوانەوە فێری‮ ‬ئەو‮ ‬یارییە دەبێت،‮ ‬هەروەك خۆی‮ ‬دەڵێت‮: ‬لەبەر ئەوەی‮ ‬باری‮ ‬داراییمان زۆر باش نەبوو،‮ ‬نەمتوانی‮ ‬شەترەنجێك بكڕم،‮ ‬ئەوەبوو چوومە نێو بازاڕی‮ ‬بەرگدرووان و هەندی‮ ‬بەكرەم كۆكردەوە و بەچەقۆ شێوەی‮ ‬بەردەكانی‮ ‬شەترەنج لێدروستكردن،‮ ‬پارچە مقەبایەكم هێنا و چوارگۆشەكانی‮ ‬شەترەنجم لەسەر درووستكرد،‮ ‬لە كۆڵانەكەمان‮ ‬یارییەكە باو بوو بەردەوام ئەو‮ ‬یارییەمان دەكرد،‮ ‬كەس نەیدەتوانی‮ ‬لێم بباتەوە،‮ ‬لە ساڵی‮ ‬1979 ‮ ‬كاتێك ناوم لە ناوەندی‮ ‬فێركردنی‮ ‬پیشەسازی‮ ‬پیشەیی‮ ‬لە بەعقوبە ناوم دەرچوو،‮ ‬لەوێ پالەوانێتییەك بەناوی‮ ‬پاڵەوانێتی‮ ‬پیشەسازی‮ ‬شەترەنج كرایەوە و توانیم پلەی‮ ‬دووەم بەدەستبهێنم،‮ ‬لە ساڵی‮ ‬1981 ‮ ‬پاڵەوانێتی‮ ‬بەشە ناوخۆییەكان كرایەوە و توانیم پلەی‮ ‬یەكەم بەدەست بهێنم،‮ ‬لە ساڵی‮ ‬1990 ‮ ‬كاتێك ئاوارەی‮ ‬ئێران بووم لەوێ‮ ‬یاریزانی‮ ‬زۆر بەهیز هەبوون‮ ‬یارییان دەكرد،‮ ‬منیش چەند كتێبێكی‮ ‬تایبەت بەشەترەنجم كڕی‮ ‬و راهێنانم لەسەر كرد،‮ ‬لە ساڵی‮ ‬1997 كاتیك وومە ئەورووا و لە هۆلەندا گیرسامەوە،‮ ‬رۆژێك سەردانی‮ ‬یانەیەكی‮ ‬شەترەنجم كرد و كاتێك زانیان شەترەنجزانم داوایان لێكردم ببمە ئەندامێك لەو‮ ‬یانەیە بەناوی‮ ‬یانەی‮ ‬moira-dom toren و تا ئێستا لەو‮ ‬یانەیە بەردەوامم،‮ ‬لە ساڵانی‮ ‬2013 و‮ ‬2015 پالەوانێتی‮ ‬شاری‮ ‬ئوتریختی‮ ‬هۆڵەندیم بەدەستهێنا‮.‬
پاڵەوانێتی‮ ‬تاتا ستیل
دواتر ئەو شەترەنجزانە نێودەوڵەتییەی‮ ‬كورد لەبارەی‮ ‬پاڵەوانێتی‮ ‬تاتا ستیل گوتی‮: ‬چیز گوندێكی‮ ‬بچوكە لەسەر دەریای‮ ‬یاشووری‮ ‬هۆلەندا،‮ ‬هەموو ساڵێك لەمانگی‮ ‬یەك پاڵەوانێتییەكی‮ ‬شەترەنج لەو گوندەی‮ ‬سەر دەریا بەڕێوەدەچێت،‮ ‬هەر ساڵەی‮ ‬زیاتر لە‮ ‬650 ‮ ‬شەترەنجزانی‮ ‬جیهانی‮ ‬بەشداری‮ ‬تێدا دەكەن و لەنێویاندا ژمارەیەك گراند ماستەر و گەورە شەترەنجزانانی‮ ‬جیهان بەشداری‮ ‬تێدا دەكەن،‮ ‬ئەو شەترەنجزانانە بەسەر‮ ‬70 تیپ دابەش دەكرێن و هەر تیپیك لە10 ‮ ‬شەترەنجزان پێكدێت و هەر شەترەنجزانێكیش‮ ‬9 ‮ ‬یاری‮ ‬ئەنجام دەدات‮.‬