كاروان محەمەد سینۆ
لە كاتێكدا پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان لە رووبەڕووبوونەوەدا بوون بۆ پاراستنی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان دژی‮ ‬گەورەترین رێكخراوی‮ ‬تیرۆرستی‮ ‬لە جیهان كەبە‮ (‬داعش‮) ‬ناسرابوو و هێرشیان كردبووە سەر خاكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان لە رۆژئاوای‮ ‬هەولێری‮ ‬پایتەخت و دەشتی‮ ‬نەینەوا و باشووری‮ ‬پارێزگای‮ ‬دهۆك‮. ‬لەو دەمەدا لەرێكەوتی‮ (‬15ـی‮ ‬ئەیلوولی‮ ‬2014‮)‬ تیرۆرستانی‮ ‬خەلافەتی‮ ‬دەوڵەتی‮ ‬ئیسلامی‮ ‬عێراق و شام‮ (‬داعش‮)‬،هەروەها هێرشێكی‮ ‬گەورە و بەربڵاویان كردە سەر رۆژئاوای‮ ‬خاكی‮ ‬كوردستان لە دەڤەری‮ (‬كۆبانێ‮). ‬هێرشی‮ ‬تیرۆرستان بۆسەر دەڤەری‮ (‬كۆبانێ‮) ‬بێجگەلەوەی‮ ‬خواستی‮ ‬فراوانكردنی‮ ‬پانتایی‮ ‬دەوڵەتە ئیسلامییەكەیان بوو،‮ ‬لەلایەكەشەوە تیرۆرستانی‮ (‬داعش‮) ‬خوازیاری‮ ‬ئەوەبوو كە‮ ‬ڕەگ و‮ ‬ڕەچەڵەكی‮ ‬كورد لە رۆژئاوادا لە ریشە دەربهێنن و كورد ئەنفال و جینۆساید بكەن و خەڵكەكەی‮ ‬شاربەدەر و ئاوارە و دەربەدەر بكەن،‮ ‬بۆ ئەوەی‮ ‬دەڤەركە لە بوونی‮ ‬كورد پاكتاو ببێت‮.‬
تیرۆرستانی‮ (‬داعش‮) ‬هێڕشیان كردە سەر كۆبانێ
رۆژی‮ ‬15ـی‮ ‬ئەیلوولی‮ ‬2014 ‮ ‬تیرۆرستانی‮ ‬رێكخراوی‮ ‬دەوڵەتی‮ ‬خیلافەی‮ ‬ئیسلامی‮ ‬عێراق و شام،‮ ‬ناسراو بە‮ (‬داعش‮) ‬بە تۆپ و تانك و زرێپۆش و كاتیۆشا و هاون،‮ ‬هێرشێكی‮ ‬بەهێز و بەربڵاویان كردە سەر گوندەكانی‮ ‬رۆژهەڵات و رۆژئاوای‮ ‬دەڤەری‮ (‬كۆبانی‮) ‬لە رۆژئاوای‮ ‬كوردستان،‮ ‬لەو رۆژەدا تیرۆرستان‮ ‬21گوندی‮ ‬كورد نشینیان داگیر كرد و دەستیان نەپاراست لە كوشتن و سەر بڕینی‮ ‬پیر و گەنج و پیاو و ژن‮. ‬پاش دوو رۆژ واتا لە‮ ‬18‮/‬9‮/‬2014 ‮ ‬تیرۆرستانی‮ (‬داعش‮) ‬22‮ ‬گوندی‮ ‬دیكەیان لە دەڤەرەكەدا داگیر كرد‮. ‬لە‮ ‬21‮/‬9‮/‬2014 ‮ ‬تیرۆرستان بەهەمان شێوە و شێواز‮ ‬64 ‮ ‬گوندی‮ ‬دیكەیان داگیر كرد‮. ‬لە‮ ‬26‮/‬9‮/‬2014 ‮ ‬تیرۆرستانی‮ (‬داعش‮) ‬گەیشتنە دەوروبەری‮ ‬شاری‮ (‬كۆبانێ‮) ‬و گردی‮ “‬مشتەنور‮”‬یان داگیر كرد كە گردێكی‮ ‬ستراتیجی‮ ‬و زاڵە بەسەر شاری‮ (‬كۆبانێ‮). ‬بەم شێوەیە شاری‮ (‬كۆبانی‮) ‬كەوتە بەر هەڕەشەی‮ ‬كەوتن‮. ‬لەئەنجامی‮ ‬هێرشی‮ (‬داعش‮) ‬بۆ سەر دەڤەرەی‮ (‬كۆبانێ‮) ‬350 گوند و شارۆچكەی‮ ‬دەڤەری‮ (‬كۆبانێ‮) ‬داگیر كرا و ژمارەیەكی‮ ‬زۆری‮ ‬سڤیلی‮ ‬كورد كوژارن و ژمارەیەكی‮ ‬زۆریش بێ سەروشوێن بوون و‮ ‬60000‮ ‬كەس ئاوارە بوون‮. ‬ژمارەی‮ ‬چەكدارانی‮ (‬داعش‮) ‬لەم هێرشەدا زیاتر لە‮ ‬4000چەكدار بوو و تیرۆرستانی‮ ‬داعش لەم هێڕشەیاندا تانك و زرێپۆش و كاتیۆشا و دۆشكە و هاونی‮ ‬جۆراو جۆریان بەكار هێنابوو و دەستیان نەداپاراست لە بۆردوومان و كۆشتن و سەربڕینی‮ ‬خەڵك لەو هێڕشەیاندا‮. ‬لە‮ ‬1/10/2014 تیرۆرستانی‮ (‬داعش‮) ‬گەیشتنە نزیك‮ (‬1كلم‮) ‬لە دەروازەی‮ ‬شاری‮ (‬كۆبانێ‮) ‬و لەورۆژەدا زۆرینەی‮ ‬زۆری‮ ‬هاوڵاتیانی‮ (‬كۆبانێ‮) ‬شارەكەیان بەجێ هێشت‮. ‬لە‮ ‬2‮/‬10‮/‬2014 ‮ ‬تیرۆرستانی‮ (‬داعش‮) ‬دەروازەی‮ ‬شاری‮ (‬كۆبانێ‮) ‬و دووگەڕەكی‮ ‬باشووری‮ ‬شارەكەیان داگیر كردا‮. ‬لە رۆژی‮ ‬3‮/‬10‮/‬2014 تیرۆرستانی‮ ‬داعش‮ ‬%50ی‮ ‬شاری‮ (‬كۆبانێ‮)‬یان داگیر كرد و شەڕەكە كەوتە سەنتەری‮ ‬شارەكە‮.‬
رۆژی‮ ‬4‮/‬10‮/‬2014 تیرۆرستانی‮ (‬داعش‮) ‬%85ی‮ ‬شاری‮ (‬كۆبانێ‮)‬یان داگیر كرد و هەموو جیهان لە چاوەروانی‮ ‬ئەوەدا بوون كە لە ماوەیەكی‮ ‬كورتدا تەواوی‮ ‬شاری‮ (‬كۆبانێ‮) ‬لەلایەن تیرۆرستانی‮ (‬داعش‮) ‬داگیر دەكرێ و‮ (‬كۆبانێ‮) ‬دەكەوێ‮.‬
هەڵوێستی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬بەرامبەر داگیر كردنی‮ ‬كۆبانێ
بەداخەوە لەو سەردەمە و لەوسات و ئانەدا كە شاری‮ ‬كۆبانێ لەبەردەم هەڕەشی‮ ‬كەوتن و داگیركردن دابوو و خەڵكەكەی‮ ‬رووبەرووی‮ ‬كوشتن و بێ سەروشوێنی‮ ‬و ئاوارەیی‮ ‬ببوون‮. ‬لەوساتەدا هیچ وڵات و لایەن و كەسێك‮. ‬هیچ هەڵوێستێكیان نەبوو بەرامبەر قڕان و قەڵاچۆكردنی‮ ‬كورد لە‮ (‬كۆبانێ‮)‬،‮ ‬لەو دەمەدا بێجگە لە كورد بەهیچ شێوەیەك پێڵوی‮ ‬چاوی‮ ‬هیچ كەسێك تەڕنەبوو بەرامبەر قەڵاچۆكردنی‮ ‬كورد و سەربڕینی‮ ‬پیر و لاوانی‮ ‬كورد و كەنیزەكردنی‮ ‬كچانی‮ ‬رووسووری‮ ‬كورد لە‮ (‬كۆبانێ‮). ‬وەك ئەوەی‮ ‬بڵێی‮ ‬هەمووجیهان لە خەودابوون‮ ‬یاخود هەموو جیهان لە چاوەڕوانی‮ ‬ئەوەدابوون كەی‮ ‬شاری‮ (‬كۆبانێ‮) ‬دەكەوێ؟‮!. ‬ئا لەو دەم و ساتەدا وەكو هەموو جارێك‮. ‬فریاد رەس و خەمخۆر و هانا بەری‮ ‬كورد و قەیرانەكانی‮ ‬كوردستان تەنها جەنابی‮ ‬سەرۆك مسعود بارزانی‮ ‬بوو كە ئەوكات سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان و فەرماندەی‮ ‬گشتی‮ ‬لەشكری‮ ‬كوردستان بوو،‮ ‬لە گوتەیەكیدا گەلی‮ ‬كوردی‮ ‬دڵنیاكردەوە و گوتی‮: “‬كۆبانێ ناكەوێ‮”. ‬لەوساتەدا جەنابی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬بڕیاریدا كە بەهەر شێوەیەك بێت بەفریا و هانای‮ ‬خەڵك و شاری‮ (‬كۆبانێ)وە بچێت و رزگاریان بكات لە قەڵاچۆ كردن و كەوتن و داگیر كردن‮. ‬لەم رووەوە جەنابی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬هەموو شیان و تواناكانی‮ ‬خۆی‮ ‬خستە گەڕ‮ ‬بۆ گوشار خستنە سەر كۆمەڵگای‮ ‬نێودەوڵەتی‮ ‬و هاوپەیمانانی‮ ‬شەڕی‮ ‬دژ‮ (‬داعش‮) ‬و وڵاتانی‮ ‬هەرێمی‮ ‬و ناوخۆ بەتایبەت لەسەر ئاستی‮ (‬توركیا و عێراق‮) ‬و لە‮ ‬7‮/‬10‮/‬2014 ‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬داوای‮ ‬لە وڵاتی‮ ‬توركیا كرد كە رێگە بەپێشمەرگەی‮ ‬كوردستان بدات كە بەخاكی‮ ‬توركیادا بچن بۆ رزگار كردنی‮ ‬كۆبانێ و رەزامەندییەكە وەرگیرا‮.‬
ئینجا لە چوارچێوەی‮ ‬رێكاری‮ ‬یاساییدا وەكو سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان،‮ ‬سەرۆك مسعود بارزانی‮ ‬لە نوسراواێكیدا بۆ پەرلەمانی‮ ‬كوردستان،‮ ‬داوای‮ ‬لە پەرلەمانی‮ ‬كوردستان كرد كە رەزامەندی‮ ‬خۆیان بخەنەروو بۆ جوڵەپێكردنی‮ ‬هێزی‮ ‬پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان بەرەو شاری‮ ‬كۆبانێ لە پێناو رزگاركردن و فریادرەسی‮ ‬خەڵكی‮ ‬كۆبانێ لە جینۆساید و قەڵاچوكردن‮. ‬
لەسەر داوای‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان بەرەوە كۆبانێ بەرێكەوتن
پاش ئەوەی‮ ‬جەنابی‮ ‬سەرۆك مسعود بارزانی‮ ‬داوای‮ ‬رەزامەندی‮ ‬پەرلەمانی‮ ‬كوردستان كرد بۆ جووڵە پێكردنی‮ ‬پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان بەرەو رزگار كردنی‮ ‬شاری‮ (‬كۆبانێ‮) ‬لە داگیركردن‮. ‬لە رۆژی‮ ‬22‮/‬10‮/‬2014 پەرلەمانی‮ ‬كوردستان رەزامەندی‮ ‬دا بە جووڵەپێكردنی‮ ‬پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان بۆ رزگاركردنی‮ ‬شاری‮ (‬كۆبانێ‮). ‬دەمودەست جەنابی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬فەرمانی‮ ‬بە پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان كرد كە بەرەو شاری‮ (‬كۆبانێ‮) ‬بكەونە‮ ‬ڕێ‮ ‬و بۆ ئەم مەبەستە جەنابی‮ ‬سەرۆك مسعود بارزانی‮ ‬پێشتر میكانزم و رێكاری‮ ‬چوونی‮ ‬پێشمەرگە بۆ ناوخاكی‮ ‬توركیا بە ئاراستەی‮ ‬شاری‮ (‬كۆبانێ‮) ‬پلانڕێژ و فەراهەم كردبوو‮.‬
بەم شێوەیە لە رۆژی‮ ‬28‮/‬10‮/‬2014 بەفەرمانی‮ ‬سەرۆك مەسعود بارزانی‮ ‬یەكەم دەستەی‮ ‬كاروانی‮ ‬هێزی‮ ‬پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان كە لە‮ ‬161‮‬ پێشمەرگە پێك هاتبوون،‮ ‬بە ئۆتۆبێل و بارهەڵگری‮ ‬سەربازی‮ ‬و چەكی‮ ‬و قورس و سوك لە هەولێری‮ ‬پایتەختی‮ ‬كوردستانەوە بەرەو رزگاركردنی‮ ‬شاری‮ (‬كۆبانێ‮) ‬بەرێ كەوتن‮. ‬شایانی‮ ‬باسە لە رۆژی‮ ‬28‮/‬10‮/‬2014 ‮ ‬تاكو رۆژی‮ ‬29‮/‬4‮/‬2015 ‮ ‬رۆژی‮ ‬رزگار بوونی‮ (‬كۆبانێ‮)‬،‮ ‬هێزی‮ ‬پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان بە چوار دەستە ئاڵوگۆری‮ ‬هێزەكانی‮ ‬خۆی‮ ‬كردبوو لە بەرەی‮ ‬جەنگدا‮. ‬لەكاتی‮ ‬گەرانەوەی‮ ‬هەر دەستەیەكی‮ ‬پێشمەرگە لە بەرەكانی‮ ‬شەڕی‮ ‬رزگاركردنی‮ ‬شاری‮ (‬كۆبانێ‮)‬،خودی‮ ‬جەنابی‮ ‬سەرۆك مسعود بارزانی‮ ‬پێشوازی‮ ‬لە پێشمەرگەكان دەكرد و سوپاس و ستایشی‮ ‬رۆڵی‮ ‬پێشمەرگەكانی‮ ‬دەكرد لەهەست و هەڵوێستی‮ ‬نیشتیمانپەروەرییان و بەجێگەیاندنی‮ ‬ئەركی‮ ‬پێشمەرگایەتی‮ ‬بۆ رزگار كردنی‮ ‬شاری‮ (‬كۆبانێ‮) ‬لە داگیركەر و تیرۆرستانی‮ (‬داعش‮).‬
لە هەولێرەوە تاكو‮ (‬كۆبانێ‮) ‬میللەتی‮ ‬كورد گوڵبارانی‮ ‬پێشمەرگەیان دەكرد
پاش ئەوەی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬فەرمانی‮ ‬بە پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان كرد كە رووەوە رزگاركردنی‮ (‬كۆبانێ‮) ‬جووڵە بكەن‮. ‬لە رێ رۆی‮ ‬چوونی‮ ‬پێشمەرگە،‮ ‬هەر لە ناحیەی‮ (‬خەبات)ـەوە خەڵكی‮ ‬نیشتیمان پەروەر رژانە سەر شەقام و بە فرمێسكی‮ ‬نیشتیمان پەروەرییەوە هێزی‮ ‬پێشمەرگەیان گوڵباران دەكرد و شیرینی‮ ‬ییان بەسەر ئۆتۆبێلی‮ ‬پێشمەرگەیان دەباراند‮. ‬بە هەمان شێوە بەدرێژایی‮ ‬رێگای‮ ‬هەولێر ــ كۆبانێ هەڵوێستی‮ ‬خەڵكی‮ ‬نیشتیمان پەروەر هاوچەشن و هاو شێوە بوو،‮ ‬لە بەردەرەش‮. ‬و روڤیا‮. ‬و چڕە‮. ‬و شێخان‮. ‬و باعەدرێ‮. ‬و دهۆك‮. ‬و سێمێل‮. ‬و زاخۆ،‮ ‬شیرینی‮ ‬و فرمێسكی‮ ‬خۆشی‮ ‬و گوڵ تێكەڵی‮ ‬یەكتر دەبوون و بەسەر پێشمەرگەدا دەبارین‮. ‬هەروەها بەهەمان شێوە لەو دیوی‮ (‬سنووری‮ ‬دەستكرد‮)‬،‮ ‬لە سلۆپی‮. ‬و نسێبین‮. ‬و قزلتەپە‮. ‬و ئۆرفا‮. ‬و سروجێ‮. ‬و هەتا سنووری‮ ‬توركیا-كۆبانێ،‮ ‬بەهەمان شێوەی‮ ‬خەڵكی‮ ‬نیشتیمان پەروەری‮ ‬باشووری‮ ‬كوردستان،‮ ‬هەروەها خەڵكی‮ ‬باكوری‮ ‬كوردستانیش گوڵ و شیرینیان بە فرمێسكی‮ ‬نیشتیمان پەروەرییان تێكەڵ دەكرد و بەسەر پێشمەرگەیان دەباراند‮. ‬بەم شێوەیە لە رۆژی‮ ‬30‮/‬10‮/‬2014 ‮ ‬پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان چوونە ناو شاری‮ ‬كۆبانێ و دەمو دەست بەرامبەر تیرۆرستانی‮ (‬داعش‮) ‬بە نزیكەی‮ ‬300‮ ‬مەتر سەنگەری‮ ‬بەرگری‮ ‬و رزگار كردنیان داكوتی‮.‬
شایانی‮ ‬باسە لەبەر ئاپۆرا و پێشوازی‮ ‬و گوڵبارانی‮ ‬پێشمەرگە لەلایەن خەڵكی‮ ‬كوردستان لەباشوور و باكوور،‮ ‬هێزی‮ ‬پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان دوورۆژ لە وادەی‮ ‬گەیشتن بۆ كۆبانێ‮ (‬كە بۆیان دیاری‮ ‬كرابوو‮) ‬دواكەوتن،‮ ‬بە گەیشتنی‮ ‬هێزی‮ ‬پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان بۆ ناو شاری‮ (‬كۆبانێ‮)‬،‮ ‬دەم و دەست هەڵمەت و هێڕشی‮ ‬پێشمەرگە بۆسەر تیرۆرستانی‮ (‬داعش‮) ‬دەستی‮ ‬پێكرد و دەمودەست تەرازووی‮ ‬هێز بەلای‮ ‬شەڕڤانانی‮ (‬كۆبانی‮) ‬شكایەوە و هەرلەهەفتەی‮ ‬یەكەمی‮ ‬هێڕشی‮ ‬پێشمەرگە،‮ ‬%50ی‮ ‬شاری‮ ‬كۆبانێ رزگار كرا و لە ماوەی‮ (‬پێنج مانگدا‮) ‬تەواوی‮ ‬شاری‮ ‬كۆبانێ و‮ ‬32كم لە گوندەكانی‮ ‬دەورووبەری‮ ‬كۆبانێ لەسەر دەست پێشمەرگەچاونەترسەكانی‮ ‬كوردستان لە تیرۆرستانی‮ ‬داعش رزگار و ئازاد كرا و هەروەكو جەنابی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬فەرموو بووی‮ ‬كۆبانێ نەكەوت و رزگار و ئازاد كرا‮. ‬رزگاركردنی‮ ‬شاری‮ (‬كۆبانێ‮) ‬وێرای‮ ‬شەهید و بریندارانی‮ ‬شەرڤانانی‮ (‬كۆبانێ‮)‬،‮ ‬هەروەها هێزی‮ ‬پشمەرگەی‮ ‬كوردستانی‮ ‬بۆ رزگاركردنی‮ (‬كۆبانێ‮) ‬شەهیدێكی‮ ‬كردە قوربانی‮ ‬بەناوی‮ (‬زێرەڤان ئەكردەم عەبدولجەبار‮) ‬و‮ ‬16 ‮ ‬پێشمەرگەی‮ ‬دیكەش برندار بوون‮.‬
لە پێنجەم ساڵیادی‮ ‬ئازدكردنی‮ ‬خاكی‮ ‬دەڤەری‮ (‬كۆبانێ‮) ‬و فریادرەسی‮ ‬و رزگاركردنی‮ ‬خەڵكی‮ ‬شاری‮ (‬كۆبانێ‮)‬،‮ ‬وەكو مللەتی‮ ‬كورد لە تەواوی‮ ‬كوردستان و جیهاندا سوپاسی‮ ‬جەنابی‮ ‬سەرۆك مسعود بارزانی‮ ‬دەكەین بۆ ئەو هەڵوێستە بوێر و نیشتیمان پەروەر و جوامێرانەی‮ ‬كە بووە فریاد رەسی‮ (‬كۆبانێ‮)‬،‮ ‬سوپاسی‮ ‬ئەو پێشمەرگە گیان لەسەردەستانەی‮ ‬كوردستان دەكەین كە بەشدارییان كردبوو لە رزگاركردنی‮ (‬كۆبانێ‮)‬،‮ ‬سەری‮ ‬رێز و نوازش دەنوێنین بۆ شەهید‮ (‬زێرەڤان ئەكرەم عەبدولجەبار‮) ‬و بریندرانی‮ ‬داستانی‮ ‬رزگاركردنی‮ (‬كۆبانێ‮)‬،‮ ‬شاد و ئارام بێت كوردستان‮.. ‬هەرشەكاوەبێت ئاڵای‮ ‬پیرۆزی‮ ‬كوردستان‮.‬