د. سامان سۆرانی
لەو كاتەوەی سوپای توركیا هێرشەكانی دژ بە كورد لە ڕۆژئاوا دەست پێ كردووە، ڕای گشتی و ئۆپۆزسیۆنی توركیا پێكەوە پشتگیری ئەو هێرشە و بڕیارەكانی رەجەب تەیب ئەردۆغان دەكەن. سیاسەتمەدارە توركەكان بە دەگمەن بۆچوونیان یەكە، پەرلەمانتارەكانی ئەو وڵاتە بەوە بە ناوبانگن، كەوا لە پەرلەمانی ئەنقەرە بە مشت هاوێشتن وڵامی یەكتر دەدەنەوە.
لەم ڕۆژانە ئەگەر لە توركیا بەدوای بۆچوونێكی جیاواز بگەڕێیت سەبارەت بەو هێرشە ئەوا بە دەست بەتاڵی دەگەڕێیتەوە.
تەنانەت ئەكرەم ئیمام ئۆغلو و كەمال كلیجدار ئۆغلوی نەیاری ئەردۆغان دوعای خێر بۆ سوپای توركیا دەكەن و هیوای سەركەوتنی بۆ دەخوازن.
ئەی سەرەڕای ئەو هەموو قوربانیانە لە ناو خەڵكی سیڤیل و كۆچكردنی زیاتر لە 200 هەزار كەس لە ڕۆژئاوای كوردستان كەچی لە ئیستانبول كەس خۆپیشاندان و ناڕەزاییان ئەنجام ناداوە!.
بە هۆی ئەو هێرشانەوە دۆناڵد ترامپ پاش كشانەوەی هێزەكانی وڵاتەكەی لە سوریا باس لە سەپاندنی ئابڵوقەی توند دەكات دژ بە توركیا، وڵاتانی ئەوروپا و سكەندەناڤیا و كەندا بڕیاریاندا ناردنی چەك بۆ توركیا ڕابگرن، بەڵام ئەردۆغان بێ باكە و بەردەوام دەبێت لە هێرش كردن.
روسیا بە ڕاگرتنی بەڵانسی سیاسی لە نێوان سوننە و شیعە، كورد و تورك، ئیسرائیل و سوریا، فارس و عەرەب خۆی بە براوە دەزانێت. رێكەوت نیە ئەردۆغان لە 9ی ئۆكتۆبەر پوتین وەكو یەكەم كەس بە شەخسی ئاگادار بكاتەوە لەو هەنگاوە، پێش ئەوەی لە تویتەر ئاشكرای بكات.
تا دێت هەژموونی روسیا لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست گەورەتر دەبێت. ویلایە یەكگرتووەكانی ئەمریكا پاش ئەوەی كوردی هاوپەیمانی لە شەڕی دژ بە داعش بە تەنها بە جێ هێشت، جارێكی تر ئەو راستیەی سەلماند، كە جێی باوەر نیە.
لە بەرامبەردا روسیا كەمتر بەڵێنی بە كوردی ڕۆژئاوا دابوو، بۆیە كورد هێشتا متمانەی پێی هەیە. ئەمڕۆ كوردی ڕۆژئاوا ناچاركر داوا بكات بگەڕێتەوە ژێر باڵی بەشار ئەسەد.
ئەم هەنگاوە بە پێی خواستی روسیا ڕژێمی سوریا بەهێزتر دەكات، وەكو هەوڵێكی سەرەكی روسیا بۆ فراوانتركردنی دەسەڵاتی دیمەشق بەسەر تەواوی سوریا.
ئەو ناوچە ئارامەی كە توركیا لە باكوری سوریا هەوڵی دامەزراندنی دەدات لە لایەن روسیا قبوڵ كراوە.
روسیا بەردەوام جەختی لەسەر ئەوە دەكردەوە، كەوا مافی ڕەوای توركیایە، سنوورێك بۆ ئاسایشی ئەو وڵاتە لە باشووری توركیا هەبێت، بەمەرجێ ئەو ناوچە ئارامەی كە دادەمەزرێت لە لایەن توركیا داگیر نەكرێت و پوتین بە پێویستی دەزانێت هێزەكانی سوریا لەو ناوچەیە فەرمانڕەوا بێت.
ئەم بابەتە پەیوەندی بە سەروەری وڵاتان هەیە، كە پوتین لای خۆیەوە زۆر بەهای پێ دەدات. مۆسكۆ خۆشحاڵە، كەوا توركیا لەگەڵ هاوبەشە ڕۆژئاواییەكانی لە مشت و مڕ دایە، ئەمەش ڕێگەیەكە بۆ لاوازكردنی ناتۆ. هەرچەند ترامپ بە كشانەوەی هێزەكانی لە باكوری سوریا ئەردۆغانی دڵشاد كرد و دەرفەتی پێ دا هێرشەكەی ئەنجام بدات، بەڵام تا ئێستا هیچ نزیكبوونەوەیەك لە نێوان واشنتۆن و ئەنقەرە نابینرێت.
ئەگەرچی لە 17 ئۆكتۆبەر جێگری سەرۆكی ئەمریكا بە هاوەڵی شاندێكی باڵا سەردانی ئەنقەری كرد و لەگەڵ ئەردۆغان لەسەر ڕاگرتنی هێرشەكان و كێشەی ڕۆژئاوا گفتوگۆ ئەنجام بدا، بەڵام هێشتا دیار نییە، كەی ئەردۆغان باوەشی پوتین جێ دەهێڵێت.
لەناو ئەم هەموو گۆڕانكاریانە كاتی ئەوە هاتووە كورد بیر لە ستراتیژی ئاسایشی نەتەوەیی و هونەری دەوڵەتداری بكاتەوە.
