خه‌بات: ‬پەریها عومەر:-
گرنگی‮ ‬بڕوانامە باڵاكانی‮ ‬وەك ماستەر و دكتۆرا بۆ ئافرەت چییە،‮ ‬ئەو ئافرەتانەی‮ ‬بڕوانامەی‮ ‬بەرزیان هەیە تاچەند توانیوویانە لەبوارەكەی‮ ‬خۆیاندا سەركەوتووبن؟ لەم راپۆرتەدا ئەم پرسە دەخەینە بەردەم چەند مامۆستایەكی‮ ‬زانكۆ‮:‬

تانیا نورەدین مامۆستای‮ ‬زانكۆ دەڵێت‮: ‬بەبۆچوونی‮ ‬من ئافرەت رۆڵێكی‮ ‬كاریگەرو زۆر باشی‮ ‬هەیە،‮ ‬ئەوەش دەگەڕێتەوە بۆ حەزی‮ ‬ئافرەتان لە پیشەی‮ ‬مامۆستایەتی‮ ‬بە تایبەتی‮ ‬مومارەسەكردنی‮ ‬ئەو پیشەیە لە ئاستێكی‮ ‬بەرزتری‮ ‬وەك زانكۆ رۆڵەكەیان كاریگەرتر دەبێت لەو بوارە‮.‬

دكتۆر ئەكرەم فەرەیدوون لەزانكۆی‮ ‬سەڵاحەدین بەشی‮ ‬ڕاگەیاندن لەم بارەیەوە دەڵێت‮: ‬بوونی‮ ‬بڕوانامە بۆ هەردوو رەگەز گرنگە و بە گرنگ تەماشا دەكرێت لە هەر پسپۆریەكدا بێت،‮ ‬ئەمەش لە رەگەزی‮ ‬مێینەدا گرنگترە و دەبێـت زیاتر هانبدرێت‮. ‬وەرگرتنی‮ ‬هەر بڕوانامەیەك لەدوای‮ ‬بەكالۆریۆس پێویستی‮ ‬بە ماندووبوون و شەونخونی‮ ‬و زیاتر ماندبوون و هەست بە بەرپرسیارێتی‮ ‬لە كایەكانی‮ ‬ژیاندا هەیە،‮ ‬ئەمە لەلایەك و پاش وەرگرتنی‮ ‬ئەو بڕوانامانە و چۆنیەتی‮ ‬مامەڵەكردندیان لەگەڵ خود و چواردەوردا لەلایەكی‮ ‬ترەوە‮.‬

دكتۆر ئەكرەم گوتیشی‮: ‬پێویستبوون و بەدەستهێنانی‮ ‬بڕوانامە بەبێ پاشخانی‮ ‬فیكری‮ ‬و باش مامەڵەنەكردن تەنها كاغەزێكە و هەڵواسینیشی‮ ‬رێگەگرتنێكی‮ ‬جوان نابێت لە ژوورەكاندا،‮ ‬بۆیە بەدەستخستن و رۆڵ بیبینن و گرتنەبەری‮ ‬رێگەیەكی‮ ‬پرۆفیشناڵانە لە پسپۆریدا دەبێتە هۆی‮ ‬كەمكردنەوەی‮ ‬ئەو رێگایانەی‮ ‬كە دەبێ بەشێوەیەكی‮ ‬زانستیانە بیانبڕیت و هەوڵیان بۆ دەدەیت‮.‬

گوتیشی‮: ‬بڕوانامە لەهەموو پسپۆریەكاندا زۆر گرنگە بەتایبەتی‮ ‬رۆڵی‮ ‬خۆی‮ ‬دەبێ لە گۆڕین و فەراهەمكردنی‮ ‬جوانییەكانی‮ ‬ژیان بۆیە دەبێ زۆر هەوڵی‮ ‬بۆ بدرێت و رێگای‮ ‬كردنەوەی‮ ‬ئەو گرێكوێرانەی‮ ‬كە لەبەردەمی‮ ‬بەدەستهێنانی‮ ‬ئەو پلە زانستیانەدا هەن دەبێ بكرێنەوەو ئاسانكاری‮ ‬بكرێت بۆ گەیشتن پێیان‮. ‬ئافرەتانیش وەك بەشێكی‮ ‬هەرە گرنگی‮ ‬ناو كۆمەڵگەی‮ ‬كوردەواری‮ ‬دەبێ سەرمەشقبن لە رۆڵ بینبن و وەرگرتنی‮ ‬ئەو پلە زانستیانەی‮ ‬كە پێویستن بۆ خزمەت بە نەوەكانی‮ ‬داهاتوو‮. ‬ئەمەش وەك پێویستیەكی‮ ‬زۆر دەبێ رەچاو بكرێت و هانبدرێن تا هەنگاوەكان زیاتر و زیاتر بەرەوپێش بڕۆن‮. ‬كەمبوونی‮ ‬هەر پسپۆرییەك هەموو تاكەكان بەرپرسیارن بەهەردوو رەگەزەوە و هەر‮ ‬یەكەیان بەپێی‮ ‬كەم و زۆریان ئەو ئازارەیان بەردەكەوێت كە نەیانتوانیوە ببنە هۆكارێك بۆ هەڵكردنی‮ ‬ئەو رووناكیەكی‮ ‬كە هەمووان چاوەروانی‮ ‬دەكەن رێگا سەختەكانیان بۆ رۆشن بكەنەوە‮.‬

باران محەمەد مامۆستای‮ ‬زانكۆی‮ ‬سەڵاحەدین بەشی‮ ‬ڕاگەیاندن دەڵێت‮: ‬ئافرەت لە هەر بوارێكی‮ ‬كاركردن بە هۆكاری‮ ‬پێشكەوتنەكانی‮ ‬سەردەم و كرانەوەی‮ ‬ئەقلەكان‮ ‬ڕۆڵی‮ ‬زیاتر بووە ئێستا لە زۆرینەی‮ ‬بوارەكان ئافرەت لە پاڵ پیاوەكان كار دەكەن و‮ ‬ڕۆڵی‮ ‬گرنگ دەگێرن،‮ ‬سەبارەت بە‮ ‬ڕۆڵی‮ ‬ئافرەت لە بەدەستهێنانی‮ ‬بڕوانامە و پڵەی‮ ‬باڵاتر لەسەر ئاستی‮ ‬ئەكادیمی‮ ‬لە ئێستادا ئەوەی‮ ‬بەرچاوە‮ ‬ڕێژەیەكی‮ ‬باشە،‮ ‬بەڵام بوونی‮ ‬ئافرەت تەنها ناكرێ لە زیادبوونی‮ ‬ڕێژە و ژمارە بوەستێت‮. ‬ئافرەتان توانیویانە تا ئاستێك ببن بە سیمبولێك لە بواری‮ ‬خوێندن قوتابیانی‮ ‬تری‮ ‬كچ زیاتر هانبدرێن بۆ كاركردن و درێژەدان بە خوێندن،‮ ‬هەرچی‮ ‬سەبارەت بەوەی‮ ‬ڕێژەی‮ ‬ئافرەت‮ ‬ڕەنگە بەرامبەر نەبێ بە پیاو،‮ ‬چونكە بۆ ئافرەت ئەو ماوەیەی‮ ‬كە كرانەوەی‮ ‬ئەقلەكان دروست بووە رەنگە زۆر نەبێت كە لە زووەوە ئافرەتان لەو بوارە چانسی‮ ‬زیاتریان هەبێ‮.‬