كاروان كەریمخان‮ ‬
دوای‮ ‬سوك بوونی‮ ‬قەیرانە سیاسی‮ ‬و ئابوریەكانی‮ ‬باشوری‮ ‬كوردستان لە كەلێنی‮ ‬بڕیارەكانی‮ ‬چاكسازی،‮ ‬لە ناو كابینەی‮ ‬نۆیەمی‮ ‬خەڵكمەداردا بە مەبەستی‮ ‬باشتر‮ ‬ڕاپەڕاندنی‮ ‬كاروباری‮ ‬هاونیشتیمانیان كار و ئەركەكانی‮ ‬كارمەند‮ ‬ڕێك دەخرێنەوە و دیاری‮ ‬دەكرێن‮. ‬هەندێك لەو ئەركانە بریتین لە‮ ‬ڕێكحستنەوەی‮ ‬كاتەكانی‮ ‬دەوام بە‮ ‬ڕێك و پێكی،‮ ‬لە جیاتی‮ ‬یەكتر دەوام نەكردن و نەچونە پرسە و بۆنە كۆمەلایەتیەكان لە كاتی‮ ‬دەوامی‮ ‬ئاسایی،‮ ‬كە بە‮ ‬ڕاستی‮ ‬شتێكی‮ ‬زۆر لە جێ و بە جێیە‮. ‬
ئەم بڕیارانە ئەگەرچی‮ ‬بە‮ ‬ڕواڵەت سادەن بەڵام كاریگەری‮ ‬زۆریان لە سەر بە فیڕۆ نەچوونی‮ ‬كات،‮ ‬پارە،‮ ‬هەراسان نەبوونی‮ ‬هاوڵاتیان،‮ ‬ڕێز گرتن لە مرۆڤ،‮ ‬پەیوەندی‮ ‬نێوان هاوڵاتی‮ ‬و حكومەت و كەم كردنەوەی‮ ‬گەندەڵی‮ ‬هەیە‮. ‬لە بەر گرینگی‮ ‬ئەم هەمو كاریگەرییە ئەرێنیە پێویستە ئەركی‮ ‬كارمەندان زیاتریش بكرێت‮. ‬بەو چاویلكەوە ئەگەر سەیر بكرێت و بمانەوێ فەرهەنگی‮ ‬كار كردن و سود وەرگرتن لە كات و وزە پتەو بكەین پێویستە كاتژمێری‮ ‬هاوینە و زستانە بۆ دەوامی‮ ‬ئاسایی‮ ‬دابنرێت،‮ ‬ڕۆژانی‮ ‬پشوو زۆر كەمتر بكرێنەوە و تەنانەت‮ ‬ڕۆژی‮ ‬شەمەش دەوامی‮ ‬ئاسایی‮ ‬حكومەت هەبێت و هەروەها كۆبونەوەكانی‮ ‬ئیداریش بكرێنە دوای‮ ‬نیوەڕۆ‮. ‬هەروەها پێویستە‮ ‬یاسای‮ ‬دامەزراندن بە شێوەیەكی‮ ‬زۆر زانستی‮ ‬و بە پێی‮ ‬پێویستی‮ ‬ڕێك بخرێتەوە‮. ‬بۆ وێنە كارمەندی‮ ‬نوێ ماوەیەك لە ژێر تێست و تاقی‮ ‬كردنەوەدابێ،‮ ‬واتا هیچ كەسێك‮ ‬یەكسەر دانەمەزرێ تاكو تاقی‮ ‬دەكرێتەوە و ئەرك و مافی‮ ‬یاسایی‮ ‬خۆی‮ ‬باشتر دەناسێت و چاكتر لە كار‮ ‬ڕابێت‮. ‬واتا لە سەرەتادا دامەزرانی‮ ‬هەر كارمەندێك بە شێوەی‮ ‬كاتی‮ ‬و بەڵێنیی‮ ‬بێت تاكو خۆی‮ ‬دەسەلمێنێ و دەهەزمونرێ،‮ ‬دواتر ببێتە كارمەندی‮ ‬فەرمی‮. ‬هەروەها پێویستە مەنشوری‮ ‬ڕەفتاری‮ ‬كارمەندان لە گەڵ هاوڵاتیان بنوسرێ و هاوڵاتی‮ ‬مافەكانی‮ ‬خۆی‮ ‬لە‮ ‬ڕاپەڕاندنی‮ ‬كار باشتر بناسێت و بتوانێ سكاڵا لە سەر شێوازی‮ ‬ڕەفتاری‮ ‬كارمەند تۆمار بكات‮. ‬بۆ ئەم مەبەستە پێویستە ئەو هاوڵاتیانە خەڵات بكرێن كە هەواڵی‮ ‬پۆخڵەواتی‮ ‬بەرپرس و كارمەندان بە دەزگای‮ ‬چاودێری‮ ‬یەخەسپیان‮ ‬ڕادەگەیێنێ‮. ‬بێ گومان ئەم چاكسازیە فەرهەنگی‮ ‬كار لە وڵات دێنێتە بار و وردە وردە كارمەندی‮ ‬باڕ‮ ‬و نالەبار لە بارتر دەبن و باری‮ ‬خزمەت باشتر بار دەكەن‮. ‬لەم قۆناغەدا ئەوەی‮ ‬لە هەمو شت گرینگترە ئەوەیە كە بە مەبەستی‮ ‬دروست كردنی‮ ‬هەستی‮ ‬دەوڵەت‮- ‬نەتەوە فەرهەنگی‮ ‬پێشمەرگایەتی‮ ‬فێری‮ ‬كارمەندان بكرێت‮. ‬بە واتایەكی‮ ‬دیكە پێشمەرگایەتی‮ ‬شار بە نەفەسی‮ ‬شاخ دوبارە پێناسە بكرێتەوە و شێوازی‮ ‬پێشمەرگایەتی‮ ‬شار فێری‮ ‬كارمەندان بكرێت تاكو كار كردنی‮ ‬دروست ببێتە شتێكی‮ ‬خۆشەویست و پیرۆز‮. ‬لە خوارترین ئاستی‮ ‬فەرمانگە و قوتابخانەكاندا زۆربەی‮ ‬پۆستەكان بە هەڵبژاردن بكرێت تاكو وردە وردە فەرهەنگی‮ ‬هەڵبژاردن بە شێوەیەكی‮ ‬خاوێن و تەندروست جێ بكەوێ و بگەینە ئاستی‮ ‬شیاوناسی‮. ‬یەكێك لە هەنگاوەكانی‮ ‬چاكسازی‮ ‬كار كردنە بۆ شێوازی‮ ‬كاری‮ ‬بەرێوەبەریی‮ ‬لە داهاتوودا،‮ ‬بەڵام بەشێكی‮ ‬چاكسازی‮ ‬دەگەڕێتەوە بۆ كێشەكانی‮ ‬هەنوكەیی‮ ‬فەرمانگەكان‮. ‬بۆیە پێویستە كابینەی‮ ‬نوێ گرفتەكانی‮ ‬ئێستایی‮ ‬فەرمانگە و كارمەندەكان تاووتوێ بكات،‮ ‬بە شێوەیەك كە‮ ‬ڕەچاوی‮ ‬كۆمەڵایەتی‮ ‬تێدا بێت بیر لە چارەسەریەكی‮ ‬مەعقول بكاتەوە؛ بۆ كاری‮ ‬داهاتوش بە دیدگای‮ ‬زانستی‮ ‬بەڕێوەبردن،‮ ‬یاسای‮ ‬لەبار،‮ ‬سود وەرگرتن لە وڵاتانی‮ ‬پێشكەوتوی‮ ‬هاوشێوەی‮ ‬ئێمە و ئەزمونی‮ ‬دەوڵەتی‮ ‬ئەلیكتیرۆنیك كار بكات‮. ‬هەروەها پێویستە جەبری‮ ‬حكومەت بۆ دەوام كردن بە لێزانی‮ ‬و بە میكانیزمی‮ ‬باش و زانستیانە ئەنجام بدرێت و هەمو‮ ‬ڕەهەندەكان لە بەر چاو بگیرێت‮. ‬بۆ وێنە ناكرێ دەوامی‮ ‬پڕ‮ ‬بە مامۆستای‮ ‬زانكۆ بكرێ و لە ژورێكدا دە زانا‮ ‬ڕاگیر بكرێن و لەبەر دەوامی‮ ‬زۆر و بێ بەرهەم لە كاری‮ ‬زانستی‮ ‬دوور بخرێنەوە؛ بەڵكو دەبێ مامۆستای‮ ‬زانكۆ كاری‮ ‬زانستی‮ ‬ڕاستەقینەی‮ ‬لێبكێشرێ بۆ ئەوەی‮ ‬وڵات بەرەو پێشەوە بچێ‮. ‬ئەم نمەنەیە بۆ ئەوەیە كە لە هەر سێكتەرێكدا بە پێی‮ ‬پێویستی‮ ‬و بە ئامانجی‮ ‬پێشكەوتن میكانیزمی‮ ‬دەوام كردن دابڕێژینەوە‮.‬
وەك گوترا حكومەت بە هێزی‮ ‬كار و كارمەندانی‮ ‬لە بەرانبەر هاوڵاتیاندا بەرپرسیارە و دەبێ باشتر ئەركەكانی‮ ‬خۆی‮ ‬بناسێ‮. ‬لە بەرانبەردا بەو پێیەی‮ ‬كە كارمەندیش خۆی‮ ‬هاوڵاتیە و مافی‮ ‬زۆری‮ ‬هەن پێویستە مافەكانی‮ ‬كارمەند زیاتر لە بەر چاو بگیرێ‮. ‬بێ گومان لە بەر چاو گرتنی‮ ‬ماف و ئیمتیازی‮ ‬كارمەندان خزمەت كردن بە هاوڵاتیانیش باشتر و خێراتر بەرەو پێش دەبات‮. ‬بۆیە پێویستە حكومەتی‮ ‬كوردستان بە پێی‮ ‬توانای‮ ‬ئابوری‮ ‬و بودجەیی‮ ‬خۆی‮ ‬مافی‮ ‬زیاتر بداتە كارمەندان و مەزایا و‮ ‬ڕەفاهیەتی‮ ‬زیاتر بۆ كارمەند بسازێنێ‮. ‬لە‮ ‬ڕاستیدا ئەو كەسەی‮ ‬دەبێتە كارمەندی‮ ‬حكومەت بێ گومان هەستیارترین كاتی‮ ‬تەمەن و بەسودترین دەمی‮ ‬ژیانی‮ ‬خۆی‮ ‬لە چواردیوارەی‮ ‬فەرمانگەدا بە سەر دەبات و ناتوانێ كات بۆ كاری‮ ‬دیكە دابنێ و‮ ‬ڕەنگە زۆر ئارەزوی‮ ‬خۆی‮ ‬لە پێناو كارمەندیدا بنخۆڵ بكات‮. ‬بۆیە پێویستە حكومەت زیاتر گرینگیان پێبدات و بێ نیازیان بكات‮. ‬لە گەڵ ئەوەی‮ ‬كە ئەركەكانی‮ ‬كارمەند دیاری‮ ‬كراون بەڵام پێشكەوتنی‮ ‬كاری‮ ‬هاوڵاتیان و كاری‮ ‬دەوڵەتیی‮ ‬هەندێك مافی‮ ‬تایبەتی‮ ‬بۆ كارمەندان گەرەكە‮. ‬واتا كارمەند لە بەرانبەری‮ ‬ئەو خزمەتەی‮ ‬كە پێشكەشی‮ ‬دەكات و ئەو تەمەنەی‮ ‬بۆ خزمەت كردن دایدەنێ پێویستە كۆمەڵە ئیمتیاز و مافێكی‮ ‬تایبەتی‮ ‬هەبێت‮. ‬ئەم مافانە هەندێكیان مافی‮ ‬مادین و هەندێكیشیان مافی‮ ‬مەعنەوین‮. ‬پێویستە ئەم مافانە بە‮ ‬یاسا و زانستی‮ ‬بەڕێوەبردن‮ ‬ڕێك بخرێن‮. ‬لێرەدا ئەو ئاماژەیەش‮ ‬ڕەنگە خراب نەبێ كە پێویستە پەرلەمانتاران بەدوای‮ ‬ئەم پرسانە بچن و لە پەرلەمان بە زمانێكی‮ ‬زانستی‮ ‬بە هاوكاری‮ ‬زانكۆكان كاری‮ ‬لە سەر بكەن‮. ‬لێرەدا هەندێ پێشنیار‮ ‬ڕەنگە بۆ داهاتوی‮ ‬كارمەندان و بەڕێوەبردنی‮ ‬كارەكان بۆ حكومەتی‮ ‬كوردستان بە سود بێت‮. ‬پێویستە هەر‮ ‬یەك لەم پێشنیارانە لە لایەن شارەزایانی‮ ‬بواری‮ ‬بەڕێوەبردن بە وردی‮ ‬كاری‮ ‬لە سەر بكرێت‮.‬
مافەكانی‮ ‬مەعنەوی
بەو پێەی‮ ‬كە زۆرێك لە‮ ‬یاسا‮ ‬ڕەق و چەوتەكان كێشەیان بۆ كارمەندان دروست كردوە لە سەر بنەمای‮ ‬ئازادی‮ ‬و مافی‮ ‬مرۆڤ و گەشەسەندن پێداچونەوەیان بۆ بكرێت‮. ‬واتا بە مەبەستی‮ ‬ئارامش و ئاسایشی‮ ‬دەرونی‮ ‬كارمەندان پێویستە‮ ‬یاسای‮ ‬خاوێن بۆ پاراستنی‮ ‬كارمەندان دابڕێژرێتەوە‮. ‬پارێزبەندی‮ ‬تایبەت بۆ كارمەند دابنرێت تاكو كەسایەتی‮ ‬و كەرامەتی‮ ‬كارمەند هەمیشە پارێزراو بێت‮. ‬هێزە ئەمنیەكان بە چاوی‮ ‬ڕێزەوە سەیری‮ ‬ناسنامە و كارتی‮ ‬كارمەندان بكەن و بەڕێزەوە لە گەڵ كارمەندان مامەڵەی‮ ‬یاسایی‮ ‬بكەن‮. ‬كاری‮ ‬فەرهەنگی‮ ‬بكرێت تاكو خەڵك بە چاوی‮ ‬ڕێزەوە سەیری‮ ‬كارمەند و مامۆستا بكات‮. ‬بە مەبەستی‮ ‬بەرز كردنەوەی‮ ‬ئاستی‮ ‬زانست و فەرهەنگ ئاسانكاری‮ ‬بۆ خوێندنی‮ ‬كارمەندان بكرێت و پارەی‮ ‬خوێندنی‮ ‬كارمەندان و منداڵانی‮ ‬كارمەند لە لایەن حكومەت دابین بكرێت‮. ‬هەلی‮ ‬خوێندنی‮ ‬شەوان و ئێواران و خوێندنی‮ ‬ئاكادیمی‮ ‬بۆ كارمەندان بڕەخسێ بۆ ئەوەی‮ ‬ئاستی‮ ‬كارمەند بچێتە سەر و كارمەندەكەش بتوانێ ئارەزوی‮ ‬پێشكەوتن و ئەنگیزەی‮ ‬كار لە ناو دەروونی‮ ‬خۆی‮ ‬دروست بكات،‮ ‬نەك خوێندن لە كارمەند ببێتە تابۆ و‮ ‬ڕەقەیاسا‮ ‬ڕێگر بێت لە خوێندن و بەرز بوونەوەی‮ ‬بڕوانامە و ئاستی‮ ‬كارمەند‮. ‬سەفەری‮ ‬ناوخۆیی‮ ‬و دەرەكی‮ ‬بۆ كارمەندان و خانەوادەكەیان ساز بكرێت و كارگەی‮ ‬فێركاری‮ ‬بەڕێوەبەری‮ ‬بۆ كارمەندان فەراهەم بكرێت‮. ‬بە ئامانجی‮ ‬پێشكەوتنی‮ ‬كاری‮ ‬بەڕێوەبردن پێویستە دەیان ماف و ئیمتیازی‮ ‬مەعنەوی‮ ‬دیكە بە شێوەیەكی‮ ‬زانستی‮ ‬بۆ كارمەندان لە بەر چاو بگیرێت‮.‬
مافەكانی‮ ‬ماددی
بە مەبەستی‮ ‬بەشدانی‮ ‬كارمەندان و مامۆستایان پێویستە حكومەتی‮ ‬كوردستان بە هەر‮ ‬ڕێگایەك كار بكات بۆ ئەوەی‮ ‬كارمەندان بێ نەواز نەبن بەڵكو بێ نیاز بن‮. ‬بێ نیازی‮ ‬كارمەندان حەزی‮ ‬خزمەت كردن زۆرتر دەكات و پێشبڕكێی‮ ‬باشتر بوون لە نێوان كارمەندان دروست دەكات و بەم شێوەیە تەور لە‮ ‬ڕیشەكانی‮ ‬گەندەڵیش دەدرێت‮. ‬بۆیە پێویستە حكومەت هەندێ كار بكات بۆ ئەوەی‮ ‬تێچوی‮ ‬ژیانی‮ ‬كارمەندان بە جۆرێك نەبێت كە سەری‮ ‬مانگ هیچی‮ ‬بۆ نەمێنێتەوە‮ ‬یان نەتوانی‮ ‬جگە لە نیازە سەرەكیەكان كاڵای‮ ‬لۆكس بكڕێت‮. ‬بۆ ئەم مەبەستە پێویستە بە‮ ‬یاسای‮ ‬تایبەت بە مافی‮ ‬كارمەندانی‮ ‬میری‮ ‬ئەم پرسانە چارەسەر بكرێن‮. ‬مافە مادیەكان دابەشی‮ ‬دو جۆری‮ ‬مافی‮ ‬مادی‮ ‬ڕاستەوخۆ و مافی‮ ‬ناڕاستەوخۆی‮ ‬مادی‮ ‬دەكرێن‮. ‬مافە‮ ‬ڕاستەوخۆكان مووچە و مزەی‮ ‬مانگانە و پارەی‮ ‬كاتی‮ ‬خانەنشینی‮ ‬و‮ ‬یارمەتی‮ ‬لاوەكین‮. ‬هەندێ مافی‮ ‬دیكەی‮ ‬مادی‮ ‬ناڕاستەوخۆ دەبنە هۆی‮ ‬یارمەتی‮ ‬مادی‮ ‬بۆ كارمەند‮. ‬بۆ وێنە پێویستە بیمەی‮ ‬تایبەت بە كارمەندان و مامۆستایان دابنرێ؛ واتا كارمەندان جگە لە بیمەی‮ ‬گشتی‮ ‬هاوڵاتیێتی‮ ‬بیمەی‮ ‬تایبەتی‮ ‬كارمەندیشیان هەبێت و خانەوادەی‮ ‬كارمەند بتوانێ سود لە بیمەی‮ ‬كارمەند وەرگرێت‮. ‬بیمەی‮ ‬كارەسات،‮ ‬بیمەی‮ ‬نەخۆشی،‮ ‬بیمەی‮ ‬سەفەر و‮ .. ‬بۆ كارمەند دروست بكرێت‮. ‬كەرتی‮ ‬تایبەت بیمەی‮ ‬تایبەت بە كارمەندانی‮ ‬كەرتی‮ ‬تایبەت دابین بكات‮. ‬لە شارە گەورەكان خانەی‮ ‬مانەوەی‮ ‬كارمەندان و هۆتێلی‮ ‬دەوڵەتیی‮ ‬تایبەت بە كارمەندان،‮ ‬خواردنگەی‮ ‬تایبەت بە كارمەندان بە نرخی‮ ‬كەم دابین بكرێت‮. ‬حكومەت بە هاوكاری‮ ‬هەندێ ماركێت و كۆمپانیا داشكاندنی‮ ‬تایبەت بە كارمەندان لە بەر چاو بگرێت‮. ‬واتا كارمەند بتوانێ لە شوێنی‮ ‬تایبەت پێداویستی‮ ‬سەرەتایی‮ ‬و سەرەكی‮ ‬خۆی‮ ‬بە نرخێكی‮ ‬كەمتر لە بازاڕی‮ ‬ڕەش بكڕێت‮. ‬جگە لەمە قەرزی‮ ‬بچوك و قەرزی‮ ‬گەورە بدرێتە كارمەندان و قەرزی‮ ‬خانو و هاوسەرگیری‮ ‬بدرێتە كارمەند و خانەوادەی‮ ‬كارمەندان‮.‬
كارمەندانی‮ ‬شوێنە دورەكان،‮ ‬ئەو شوێنانەی‮ ‬ئاو و هەوایان نالەبارە،‮ ‬زیاتر گرینگیان پێ بدرێت و مزەی‮ ‬زیاتریان پێ بدرێت‮. ‬گرینگی‮ ‬بە هاتو و چۆی‮ ‬كارمەندان بدرێت و هەوڵ بدرێت نرخی‮ ‬هاتو چۆ بۆ كارمەندان كەمتر بێت‮. ‬كارمەندانی‮ ‬خاوەن شەهید و پێشمەرگە و پەككەوتەكان ئیمتیازی‮ ‬مادی‮ ‬تایبەتتریان پێ بدرێت‮. ‬ئەو كارمەندانەی‮ ‬كە سەروكاریان لە گەڵ مەوادی‮ ‬كیمیایی‮ ‬و ژەهراوی‮ ‬وەك نەفت هەیە ئیمتیاز و پارەی‮ ‬زیاتریان پێ بدرێت‮. ‬كارمەندێك كە خاوەن منداڵە‮ ‬یان خاوەن كەسی‮ ‬پەككەوتەیە پارە و‮ ‬یارمەتی‮ ‬زیاتری‮ ‬پێبدرێت‮. ‬ئەو خانەوادانەی‮ ‬تەنها‮ ‬یەك كارمەندیان هەیە زیاتر هاوكارییان بكرێت‮. ‬ئەم مافانە لە كاتی‮ ‬خانەنشینیش‮ ‬ڕەچاو بكرێن‮. ‬یارمەتی‮ ‬سەفەر،‮ ‬یارمەتی‮ ‬كاری‮ ‬زیادە،‮ ‬یارمەتی‮ ‬داهێنان،‮ ‬یارمەتی‮ ‬كاری‮ ‬مەترسیدار،‮ ‬یارمەتی‮ ‬وانە گوتنەوە،‮ ‬یارمەتی‮ ‬توێژینەوە،‮ ‬یارمەتی‮ ‬بۆ ئەوانەی‮ ‬پێشنیار و ئیدەی‮ ‬باش دەنوسن،‮ ‬بدرێت‮. ‬یارمەتی‮ ‬ئەو كارمەندانە بدرێت كە دەستی‮ ‬هونەر و وەرزشیان هەیە و زمانی‮ ‬زیاتر دەزانن و دەتوانن لە كاتی‮ ‬زیادەدا خزمەتی‮ ‬وڵات بكەن‮. ‬كارمەندی‮ ‬كاردروست پلەی‮ ‬بەرز بكرێتە و كاری‮ ‬قورستری‮ ‬پێ بسپێردرێت بۆ ئەوەی‮ ‬بتوانین بگەینە حكومەتێكی‮ ‬شایستەسالار‮. ‬ئەو مافانە كارمەندانی‮ ‬كەرتی‮ ‬تایبەتیش بگرێتەو؛ واتا حكومەت چاودێر بێت لە سەر مافی‮ ‬كارمەندانی‮ ‬كۆمپانیاكانی‮ ‬كەرتی‮ ‬تایبەت و سەپاوەیەك بۆ كەرتی‮ ‬تایبەت دابنێت تاكو ئەم مافانە بداتە كارمەندانی‮ ‬خۆی‮. ‬هەر‮ ‬یەك لەم مافانە دەبێ بە ورد بوونەوە و دواجار بە‮ ‬یاسا بە پێی‮ ‬كات و بودجەی‮ ‬ساڵانە بە بەرنامەی‮ ‬زانستی‮ ‬و ستراتیژی‮ ‬ژیرانە لە لایەن پسپۆڕان‮ ‬ڕێك بخرێت‮. ‬جگە لەوەی‮ ‬كە حكومەتی‮ ‬كوردستان بۆ بەرەو پێش چوونی‮ ‬كاری‮ ‬بەڕێوەبردن دەبێ بیر لە شێوازی‮ ‬بروكراسی‮ ‬و فەرهەنگی‮ ‬كار و دابین كردنی‮ ‬خۆشگوزەرانی‮ ‬هاوڵاتیان و كارمەندان بكاتەوە،‮ ‬پێویستە لە كاناڵی‮ ‬حكومەتداری‮ ‬و بەڕێوەبردن شایستەیی‮ ‬خۆی‮ ‬لە ناوچەكەدا بە شانازیەوە نیمایش بدات و دیموكراسی‮ ‬و بروكراسی‮ ‬سەركەوتووی‮ ‬خۆی‮ ‬بكاتە نمونەی‮ ‬لێهاتویی‮ ‬خۆی‮ ‬تاكو بتوانێ ویژدانی‮ ‬خەوتووی‮ ‬جیهان بۆ مافی‮ ‬كوردان وەخەبەر بێنێ و بەم‮ ‬ڕێگەیە بەرەو ئامانج هەنگاو بنێ‮.