سامیە شێروانی
كاتێك ئێمە باس لەئایندەی‮ ‬حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان لەدوای‮ ‬دروستكردنی‮ ‬كابینەی‮ ‬نۆیەم دەكەین‮ ‬،‮ ‬پێویستە سەرەتا مانێك لەبەرخۆدانی‮ ‬سەدەیەك كوردایەتی‮ ‬و تێكۆشان بكەین،‮ ‬دەگەینە ئەو راستییەی‮ ‬كە هەرێمی‮ ‬كوردستان تاكە قەوارەی‮ ‬سەربەخۆیە بۆ سەرجەم پارچەكانی‮ ‬كوردستان،‮ ‬لەبەر ئەوە بۆ ئێمە و‮ ‬كوردستانیانی‮ ‬سەرجەم پارچەكان زۆر گرنگە هەموو هەولێكمان بۆ سەرخستنی‮ ‬ئەم پرۆسە نوێیەی‮ ‬ئێستای‮ ‬هەرێم بێت،‮ ‬لەلایەكی‮ ‬ترەوە لەدایكبوونی‮ ‬كابینەی‮ ‬نۆیەمی‮ ‬حكومەتی‮ ‬هەرێم لەم قۆناغە هەستیار و پڕلەگۆرانكارییەدا زۆر تایبەتمەندیی‮ ‬جیاواز هەڵدەگرێت،‮ ‬زۆربەی‮ ‬چاودێرانی‮ ‬سیاسی‮ ‬پێیان وایە قۆناغەكە كۆمەڵێك خەسڵەتی‮ ‬تایبەتمەندی‮ ‬دەبێت كەكاردانەوەی‮ ‬لەسەر ئایندەی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان و ناوچەكە بەجێدەهێلێت‮.‬
سەرۆك و مەرجەعی‮ ‬نەتەوەییمان
خەسڵەتێكی‮ ‬گرنگی‮ ‬پرۆسەی‮ ‬سیاسی‮ ‬لەهەرێمی‮ ‬كوردستان بوونی‮ ‬سەرۆكێكی‮ ‬بەئەزموون و بەتوانایە كە وەك مەرجەعێكی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬دەدرەوشێتەوە،‮ ‬سەرۆكی‮ ‬هێژا‮ ‬ڕێزدار سەرۆك‮ (‬مەسعود بازرانی‮) ‬وەك مەرجەعێكی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬و كارێزمایەكی‮ ‬نیشتمانی‮ ‬هەنگاوەكانی‮ ‬بۆ بەهێزبوونی‮ ‬یەكپارچەیی‮ ‬خاكی‮ ‬كوردستان و برەودان بەبرایەتی‮ ‬نێوان هێز و لایەنە سیاسییەكان پارێزەری‮ ‬یەكریزی‮ ‬ماڵی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬كورد‮ ‬،هەنگاوە حەكیمانەكانی‮ ‬جەنابی‮ ‬سەرۆك‮ (‬مەسعود بازرانی‮) ‬هەمیشە پڕن لەمیهرەبانی‮ ‬و لەخۆبووردوویی‮ ‬و گۆڕانكاری‮ ‬گەورە دروست دەكەن‮. ‬كەسایەتی‮ ‬و كاریزمایی‮ ‬سەرۆك بەجۆرێكە هەمیشە دەتوانێت كاری‮ ‬زۆر ئاستەم و ئەفسانەیی‮ ‬ئەنجام بدات،‮ ‬لەكاتێكدا لەدوای‮ ‬نسكۆی‮ ‬1975 ‮ ‬شۆرشی‮ ‬گۆڵانی‮ ‬پێشكەوتوخواز دەست پێبكات وەرچەرخانێكی‮ ‬مێژوویی‮ ‬تۆمار بكات،‮ ‬بەهەمان شێوە توانی‮ ‬لەساڵی‮ ‬1988دا بەرەی‮ ‬كوردستانی‮ ‬دابمەزرێنێت و روحی‮ ‬برایەتی‮ ‬و پێكەوەژیان زیندوو_بكاتەوە،‮ ‬لەسەرەتای‮ ‬نەوەتەكانی‮ ‬سەدەی‮ ‬رابردوو توانی‮ ‬یەكەم چەخماخەی‮ ‬راپەرین لەئازاری‮ ‬1991 ‮ ‬لێبدات‮ ‬،‮ ‬لەدوای‮ ‬پرۆسەی‮ ‬ئازادی‮ ‬عێراق لەساڵی‮ ‬2003دا‮ (‬سەرۆك بازرانی‮) ‬لەپێناوی‮ ‬بەرگریكردن لەمافە‮ ‬ڕەواكانی‮ ‬گەلی‮ ‬كوردستان،‮ ‬بەجلوبەرگی‮ ‬كوردییەوە لەناو باڵەخانەی‮ ‬ئەنجوومەنی‮ ‬حوكم بەتەنیا بەرامبەر بەسەرجەم ئەندامانی‮ ‬ئەنجوومەن راوەستا و بەدەنگی‮ ‬بەرز وەڵامی‮ ‬سەرجەم نەیارانی‮ ‬كوردی‮ ‬دایەوە،‮ ‬بەم هەنگاوەی‮ ‬تەواوی‮ ‬جیهانی‮ ‬توشی‮ ‬شۆك كرد،‮ ‬بەپێداگری‮ ‬و چۆكدانەدان،‮ ‬سەرۆك‮ (‬مەسعود بازرانی‮)‬توانی‮ ‬بۆ‮ ‬یەكەمجار فیدرالی‮ ‬بۆهەرێمی‮ ‬كوردستان لەدەستووری‮ ‬عێراقدا بچەسپێنێت،‮ ‬هەمیشە سیاسەتی‮ ‬حەكیمانەی‮ ‬سەرۆك چۆكی‮ ‬بەسەرجەم پیلانگێڕان داداوە‮.‬
لەلایەكی‮ ‬ترەوە‮ (‬سەرۆك بازرانی‮) ‬توانی‮ ‬بەراگەیاندنی‮ ‬ڕیفراندۆم ئومێدێكی‮ ‬نوێ لەبزاڤی‮ ‬رزگاریخوازیی‮ ‬كوردستان بخوڵێقێنێت،‮ ‬كەهەتا هەتایە وەك مێژوویەك لەتێكۆشان و بەرخۆدان‮ ‬یاد دەكرێتەوە،‮ ‬لەئێستادا سەرۆكی‮ ‬هێژا‮ ‬ڕێزدار سەرۆك‮ (‬مەسعود بازرانی‮) ‬وەك مەرجەعێكی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬هەموو هەوڵێكی‮ ‬سەرخستنی‮ ‬پرۆسەی‮ ‬دەوڵەتداری‮ ‬و حوكمرانییە لەكوردستان‮. ‬
نێچیرڤان بارزانی‮ ‬دیپلۆماتكارێكی‮ ‬بێوێنە
بەبروای‮ ‬سەرجەم چاودیرانی‮ ‬سیاسی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان‮ (‬نێچیرڤان بارزانی‮) ‬هەنگاوەكانی‮ ‬بەدیپلۆماسی‮ ‬ناسراون،‮ ‬هێز وتوانا و كارامەیی‮ ‬لە رابردوودا سەلماندوویەتی‮ ‬كە توانای‮ ‬بەڕێوەبردنی‮ ‬ئەو ئەركەی‮ ‬هەیە چونكە كەسێكی‮ ‬خاوەن ئەزموونە و سەركەوتوو بووە،‮ ‬توانی‮ ‬كوردستان لەقۆناغە سەختەكاندا بپارێزێت،‮ ‬تەنانەت‮ (‬نێچیرڤان بارزانی‮) ‬توانی‮ ‬دوای‮ ‬ساڵانێكی‮ ‬زۆر لەقۆناغی‮ ‬دوو ئیدارەیی‮ ‬یەكەم حكوومەتی‮ ‬یەكگرتووی‮ ‬نیشتمانی‮ ‬لەسالی‮ ‬2006 ‮ ‬دابمەزرێنێت،‮ ‬زۆرحەكیمانە توانی‮ ‬ئەم قۆناغە سەختە ببڕێت‮ ‬،‮ ‬توانی‮ ‬هەنگاوەكانی‮ ‬بنیادنانی‮ ‬حكوومەتی‮ ‬یەكگرتووی‮ ‬هەریم بنیات بنێت،‮ ‬لەم ماوەیەدا زۆرترین پرۆژەی‮ ‬خزمەتگوزاری‮ ‬گەیەندرایە سەرجەم ناوچەكان و دەكرێت بڵێن هەرێمی‮ ‬كوردستان شۆرشێكی‮ ‬دیپلۆماسی‮ ‬لەسەر دەستی‮ ‬رێزدار‮ (‬نێچیرڤان بارزانی‮) ‬ئەنجامدا لەماوەیەكی‮ ‬دیاریكراودا زۆربەی‮ ‬وڵاتانی‮ ‬جیهان كونسوڵخانەیان لەهەولێر كردەوە‮.‬
لەلایەكی‮ ‬ترەوە ئەگەر تەماشای‮ ‬رۆژانی‮ ‬دوای‮ ‬شانزەی‮ ‬ئۆكتۆبەر بكەین كاتێك فڕۆكەخانەكانی‮ ‬هەرێم راگیران و پەیوەندییە هەرێمی‮ ‬و نێودەوڵەتییەكان پچڕان،‮ ‬ئەوا دەبینین كە چۆن رێزدار‮ (‬نێچیرڤان بارزانی‮) ‬كۆتایی‮ ‬بەقەیرانە مەترسیدارەكان بهێنێت لەكاتێكدا كە نەیارانی‮ ‬ناوخۆ بەهاوكاری‮ ‬هێزە هەرێمییەكان پیلانەكانیان دژی‮ ‬هەرێم زۆر توندكردبوو،‮ ‬بەڵام هەنگاوە دیپلۆماسییەكانی‮ ‬رێزدار‮ (‬نێچیرڤان بارزانی‮) ‬توانی‮ ‬كۆتایی‮ ‬بەشەوەزەنگی‮ ‬نەهامەتی‮ ‬بهێنت‮.‬
ئومێدێكی‮ ‬نوێ و بەرەبەیانییەكی‮ ‬پڕ‮ ‬لەهیوا
سەرۆكی‮ ‬حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان‮ ‬ڕێزدار‮ (‬مەسرور بارزانی‮) ‬ئەندازیاری‮ ‬پاراستنی‮ ‬ئاشتی‮ ‬و ئارامی‮ ‬،ئەو سەركردەی‮ ‬ئەفسانەی‮ ‬تیرۆری‮ ‬تێكشاند،‮ ‬ئەو سەركردەیەی‮ ‬كەتوانی‮ ‬ئاسایش و ئارامی‮ ‬هەرێم لەقەیران و گرفتەكاندا بپارێزیت،‮ ‬لەكاتێكدا بەدرێژایی‮ ‬دە ساڵی‮ ‬رابردوو هەرێمی‮ ‬كوردستان لەناو دەریایەكی‮ ‬پر لەكێشمەكێشی‮ ‬رۆژهەڵاتی‮ ‬ناوەراستدابوو،‮ ‬بەڵام كەسایەتی‮ ‬و كاریزمایی‮ ‬ڕێزدار‮ (‬مەسرور بارزانی‮) ‬توانی‮ ‬كۆتایی‮ ‬بەهەڕەشەكان بهێنێت و سەركەوتنێكی‮ ‬بێوێنە لەچەسپاندنی‮ ‬ئارامیدا تۆمار بكات،‮ ‬بەزیرەكی‮ ‬و حیكمەتی‮ ‬ڕێزدار‮ (‬مەسرور بارزانی‮) ‬كوردستان لەجیهاندا ناونرا دوورگەیەكی‮ ‬ئارام لەناو دەریایەكی‮ ‬پر لەئاگردا،‮ ‬چونكە تەنیا ناوچەیەك بوو كەتیرۆریستان نەیانتوانی‮ ‬دزە بكەنە ناویەوە،‮ ‬ئەمەش بۆ لێهاتووی‮ ‬بەتوانای‮ ‬ئەندازیاری‮ ‬ئاشتی‮ ‬و ئارامی‮ ‬دەگەڕیتەوە‮.‬
كاتێكی‮ ‬هەستیار و خەونێكی‮ ‬بەهێز
ئەوەی‮ ‬گرنگە لەئێستا‮ ‬ڕێزدار‮ (‬مەسرور بارزانی‮) ‬سەرۆكی‮ ‬كابینەی‮ ‬نۆیەمی‮ ‬حكومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستانە كەلەكاتێكی‮ ‬زۆر هەستیاردا ئەركێكی‮ ‬زۆر قورسی‮ ‬كەوتۆتە سەرشان،‮ ‬ڕێزدار‮ (‬مەسرور بارزانی‮) ‬لەكاتێكدا كابینەی‮ ‬حكوومەتی‮ ‬پێكهێنا كە رۆژهەڵاتی‮ ‬ناوەراست تووشی‮ ‬زۆر گرفتی‮ ‬قورس بووە،‮ ‬هەر لەناكۆكی‮ ‬نێوان ئێران و ئەمریكا تادەگاتە هەوڵەكانی‮ ‬رێكخراوی‮ ‬تیرۆریستی‮ ‬داعش لەشارە سونە نشینەكان،‮ ‬لەلایەكی‮ ‬ترەوە بەهیزبوونی‮ ‬ململانێكانی‮ ‬نێوان ئەمریكا و رووسیا‮ ‬،‮ ‬گۆرانكارییە بەردەوامەكانی‮ ‬وڵاتانی‮ ‬عەرەبی‮ ‬وایكردووە كە ئەم قۆناغەی‮ ‬ئێستای‮ ‬رۆژهەڵاتی‮ ‬ناوەراست بەگشتی‮ ‬زۆر هەستیار بێت‮ ‬،‮ ‬لێرەدا سەرجەم چاودێرانی‮ ‬سیاسی‮ ‬پێیانوایە كەسایەتی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان‮ ‬ڕێزدار‮ (‬مەسرور بارزانی‮) ‬هێندە كارێزمایەكی‮ ‬بەهێزە كە دەتوانێت ئەم قۆناغە هەستیارە ببرێت‮ ‬،‮ ‬چونكە حیكمەت و سەركردایەتی‮ ‬رێزدار‮ (‬مەسرور بارزانی‮) ‬متمانەیەكی‮ ‬وەهای‮ ‬دروستكردووە كە لەنزیكترین كاتدا وەرچەرخانی‮ ‬مێژوویی‮ ‬روودەدات كە هەموو میللەت‮ ‬شانازیی‮ ‬بەهەنگاوەكانییەوە بكات،‮ ‬دڵنیام لەماوەیەكی‮ ‬نزیكدا ئەنجامە سەركەوتووەكانی‮ ‬كابینەی‮ ‬نوێ دەردەكەوێت‮.‬
پارتی‮ ‬نموونەیەك لە پێكەوەژیان
ئەوەی‮ ‬گرنگە تیشكی‮ ‬بخەینە سەر لەدوای‮ ‬ئەوەی‮ ‬پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستان زۆرترین قوربانی‮ ‬بۆ بنیاتنانی‮ ‬حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستاندا،‮ ‬وەك دەبینین كەپارتی‮ ‬خاوەنی‮ ‬چلوپێنج كورسی‮ ‬بوو تەنیا هەشت وەزیری‮ ‬هەیە‮ ‬بەڵام لایەن هەیە نیوەی‮ ‬كورسییەكانی‮ ‬پارتی‮ ‬نەهێناوە بەڵام خاوەنی‮ ‬حەوت وەزیرە،‮ ‬دەستبەرداربوونی‮ ‬بەشێكی‮ ‬زۆری‮ ‬پۆستەكان لەلایەن پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستانەوە ئەوەی‮ ‬سەلماند پارتی‮ ‬تەنیا خەمی‮ ‬یەكریزی‮ ‬نیشتمانی‮ ‬هەیە و لەم پێناوەشدا هەموو قوربانییەك دەدات،‮ ‬چونكە پارتی‮ ‬لەسەر دەستی‮ ‬مرۆڤێكی‮ ‬هێندە مەزن دامەزراوە تەنیا لەپێناوی‮ ‬دۆزی‮ ‬رەوای‮ ‬میللەتەكەیدا جەنگاوە،‮ ‬ئەمەش ئەو نەریتە شۆرشگێرییە كە لە قوتابخانەی‮ ‬كوردایەتییەوە فێری‮ ‬بووین‮.‬
دەرەنجام
ــ كەسایەتی‮ ‬كاریزمای‮ ‬سەرۆكی‮ ‬هێژا رێزدار‮ ( ‬سەرۆك مەسعود بارزانی‮) ‬وەك مەرجەعێكی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬دەردەكەوێت بەمەش كاردانەوەیەكی‮ ‬وەها دروست دەكات كە بوترێت ئایندەیەكی‮ ‬زۆر گەش چاوەروانی‮ ‬كابینەی‮ ‬داهاتوو دەكات و كابینەی‮ ‬نۆیەم دەبێتە هۆی‮ ‬خۆشگوزەرانی‮ ‬هاووڵاتیان وبەهیزكردنی‮ ‬یەكڕیزیی‮ ‬نێوماڵی‮ ‬كورد،‮ ‬هەولێری‮ ‬پایتەخت دەبێتە دایكێك بۆ كۆكردنەوەی‮ ‬سەرجەم لایەنە كوردستانیەكان‮.‬
ــ رەهەندە دیپلۆماسییەكانی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان‮ (‬نێچیرڤان بارزانی‮) ‬كاریگەری‮ ‬زۆر گرنگ لەسەر بەهێزكردنی‮ ‬پێگەی‮ ‬هەرێم لەرووی‮ ‬نێودەوڵەتی‮ ‬و بنیاتنان و بەرەوپێشبردنی‮ ‬سێكتەری‮ ‬دیپلۆماسی‮ ‬دەبێت‮.‬
ــ كەسایەتی‮ ‬بەتواناو لێهاتوویی‮ ‬و لەخۆبووردوویی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان رێزدار‮ ( ‬مەسرور بارزانی‮ ) ‬وادەكات كە لەنزیكترین كاتدا حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان بتوانێت زۆرترین هەنگاوی‮ ‬بەرەوپێشچوون بنێت و بەسەر تەواوی‮ ‬قەیرانەكاندا زاڵبێت و گەشەپێدان لەسێكتەرە هەستیارەكاندا بەرەوپێش بچێت،‮ ‬لەرووی‮ ‬سیاسیشەوە تەواوی‮ ‬هاووڵاتیان و كوردستانیانی‮ ‬سەرجەم پارچەكان پشتگیری‮ ‬حكوومەتی‮ ‬داهاتوو بكەن،‮ ‬ئەمەش دەبێتە خاڵێكی‮ ‬زۆر گرنگ بۆ زامنكر هێمنی‮ ‬و ئارامی‮ ‬و خۆشگوزەرانی‮ ‬سەرجەم خەڵكی‮ ‬كوردستان‮.‬