ساسان دەروێش‮/ ‬سوید‮ ‬
ئاوڕدانەوەیەك لە مێژووی‮ ‬پڕ‮ ‬سەروەریەكی‮ ‬پێشمەرگەیەكی‮ ‬گومناوی‮ ‬نیشتیمان پەروەری‮ ‬شاری‮ ‬سلێمانی‮ ‬لە شۆڕشی‮ ‬ئەیلولی‮ ‬مەزندا،‮ ‬خوالیخۆشبوو جەمال رەفعەت كە‮ ‬78 ساڵ ژیا و لە‮ ‬1912 لەدایك بووە ولە‮ ‬1990 كۆچی‮ ‬دوایی‮ ‬كردوە‮. ‬لە پێش‮ ‬9ی‮ ‬حوزەیرانی‮ ‬ساڵی‮ ‬1963 لە رەشبگیرەكەی‮ ‬سلێمانیدا داواكاربوو بۆ دەستگیركردنی‮ ‬لەسەر جموجوڵی‮ ‬سیاسی‮ ‬و خزمەتكردن بە شۆڕش و كوردایەتی،‮ ‬بۆیە پەیوەندی‮ ‬بە شۆڕش دەكات و چەكی‮ ‬شەرەف دەكاتە شانی‮ ‬و دەبێتە پێشمەرگە‮.‬ لە سەرەتای‮ ‬لاوێتیدا ئەندامی‮ ‬حزبی‮ ‬هیوا بووە و دواتر بۆتە ئەندامی‮ ‬پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستان،‮ ‬هەموو‮ ‬یاد و بیرەوەرییەكانی‮ ‬ئەم كەڵە پیاوە لە لایەن كچەكەی‮ ‬خاتوو خەبات جەمال‮ ‬ڕەفعەت پارێزراون،‮ ‬كە خۆشی‮ ‬وەك چالاكوانێك لە وڵاتی‮ ‬سوید لە زۆربەی‮ ‬چالاكیەكانی‮ ‬پرسی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬و نیشتیمانی‮ ‬و ئافرەتان رۆڵی‮ ‬گرنگ دەگێڕیت كە لە‮ ‬ڕابردوودا مامۆستا بووە و چۆتە شاخ و دواتر بۆ تاراوگە هاتووە و لە ئێستادا هەمان كاری‮ ‬مامۆستایی‮ ‬دەكات لە وڵاتی‮ ‬سوید‮. ‬هەروەك خۆیی‮ ‬دەلێت‮: ‬خۆشەویستی‮ ‬باوكم و دایكی‮ ‬نیشتیمان ئاوێتەی‮ ‬خوێنم بوون لەسەر هەمان بیروباوەڕی‮ ‬باوكم كە پارتی‮ ‬و بارزانی‮ ‬و كوردایەتی‮ ‬بووە ئێمەشی‮ ‬لەسەر هەمان رێباز پەروەردە كردووە،‮ ‬بۆیە لە دەرگای‮ ‬ڕۆژنامەی‮ ‬خەباتم دا لە رێی‮ ‬نووسینگەی‮ ‬هۆڵەندا تا لاپەڕەیەك لە دەفتەری‮ ‬بیرەوەری‮ ‬و سەروەری‮ ‬باوكم بۆ مێژوو هەڵبدەمەوە و لە خەباتی‮ ‬ئازیز تۆمار بێت كە ناوی‮ ‬خۆشمی‮ ‬هەر بە ناوی‮ ‬خەبات ناوە لە خۆشەویستی‮ ‬ئەم‮ ‬ڕۆژنامەیە‮.‬ وەفای‮ ‬كچێك لە هەڵدانەوەی‮ ‬لاپەڕەیەك لە مێژووی‮ ‬باوكی سەرەتا خاتوو خەبات جەمال رەفعەت گوتی‮: ‬من سوپاسی‮ ‬نووسینگەی‮ ‬خەبات لە هۆڵەندا دەكەم بۆ ئەوەی‮ ‬لاپەڕەیەك لە مێژووی‮ ‬خەرمانی‮ ‬باوكم تۆمار بكەم كە تا ئێستا نەمتوانیوە و دەرفەت نەبووە باسی‮ ‬لێوە بكەم‮. ‬ئەمساڵ‮ ‬29 ساڵە باوكم جەمال رەفعەت جێیهێشتوین كە كەسێكی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬و كوردپەروەر بووە،‮ ‬یەكێك بووە لە ئەندامانی‮ ‬حزبی‮ ‬هیوا و دواتر پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستان لە چەند پەرتوكێكدا باسی‮ ‬ئازایەتی‮ ‬و كوردایەتی‮ ‬وسەرودڵباشی‮ ‬كراوە وەك پەرتوكی‮ ‬شەڕی‮ ‬بەردەقارەمان و چێشتی‮ ‬مجەوری‮ ‬مام هەژاری‮ ‬شاعیر‮. ‬زۆرجار كە پێكەوە دادەنیشتن و لە دەرگای‮ ‬یاد و بیرەوەریەكانیمان دەدا زۆر شتی‮ ‬گرنگ و مێژوویی‮ ‬بۆ دەگێڕاینەوە دەربارەی‮ ‬شۆڕش و بەسەرهاتەكانی‮ ‬خۆی‮ ‬هەر لە پێشوازیكردنی‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬لە گەڕانەوەی‮ ‬بۆ كوردستان و پێشمەرگایەتی‮ ‬و شۆڕش و زۆر شتی‮ ‬تر لە دەرفەتێكی‮ ‬تر بە درێژی‮ ‬باسی‮ ‬لێوە دەكەم‮. ‬ئەوەی‮ ‬لێرەدا دەمەوێت بیخەمەڕوو بەسەرهاتێكی‮ ‬مێژووییە بۆ ئیزگەی‮ ‬دەنگی‮ ‬كوردستانی‮ ‬عێراق‮. ‬یادەورییەك بۆ ئێزگەی‮ ‬دەنگی‮ ‬كوردستانی‮ ‬عێراق ئەمەی‮ ‬بۆتان دەگێڕمەوە لە دەمی‮ ‬خۆیەوە بۆ خۆمی‮ ‬گێڕاوەتەوە،‮ ‬حەزمكرد وون نەبێت و بچێتە‮ ‬یادەوەرییەكی‮ ‬مێژووی‮ ‬كوردستانەوە‮. ‬من هەر لە مناڵیمەوە لە نێو خێزانێكی‮ ‬كوردپەروەر گەورە بووم ئەوەش لە باوكمانەوە بۆمان ماوەتەوە كە هەمیشە پەروەردەیەكی‮ ‬كوردانەی‮ ‬دەكردین كە میللەت و خاكی‮ ‬خۆمان خۆش بیەوێت‮. ‬هەرچەند نەخوێندەوار بوو،‮ ‬بەڵام هەمیشە حەزی‮ ‬دەكرد كوڕ‮ ‬و كچەكانی‮ ‬خوێندن تەواو بكەن كە من بوومە مامۆستا لەو رێگەیەشەوە كوردایەتی‮ ‬خۆممكرد و لە زەبر و زەنگی‮ ‬بەعس نەترسام دوای‮ ‬ئەوەی‮ ‬هەر بە هۆی‮ ‬تاوانی‮ ‬كورد بوونمەوە گەیشتمە سوید‮. ‬لێرەش بە بێ جیاوازی‮ ‬هیچ بەشێك لە بەشە داگیركراوەكانی‮ ‬كوردستان،‮ ‬هەمیشە بە ئاڵای‮ ‬كوردستانەوە لە هەموو چالاكییەكان وەك چالاكوانێكی‮ ‬ئافرەتی‮ ‬كورد ئامادە دەبم و زۆر تینووی‮ ‬سەربەخۆیی‮ ‬و بەدەوڵەت بوونی‮ ‬كوردستانم‮. ‬ئەمەی‮ ‬لێرەدا دەیخەمە‮ ‬ڕوو لە خۆیەوە گوێبیستی‮ ‬بووم و تا ئێستا لەگەڵ كۆمەڵێك‮ ‬یادەوەری‮ ‬تری‮ ‬و وێنەكانی‮ ‬پاراستومە‮. ‬باوكم خاوەنی‮ ‬دوو لۆری‮ ‬بارهەڵگربووە لە ساڵەكانی‮ ‬پەنجاكان و شەستەكاندا،‮ ‬سەركردایەتی‮ ‬شۆڕشی‮ ‬ئەو كاتەی‮ ‬پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستان رادیۆیی‮ ‬كوردی‮ ‬ئێرە دەنگی‮ ‬كوردستان دائەنێن لە ساڵی‮ ‬1963 كە دواتر لە گردەڕەش بۆ‮ ‬یەكەمجار دامەزرا و لە مێژووی‮ ‬خۆیدا چەند جارێك گواستراوەتەوە بۆ جێگای‮ ‬تر بە هۆی‮ ‬بۆردومانی‮ ‬فڕۆكەی‮ ‬دوژمن‮. ‬ئا لەم كات و ساتەدا هەروەك ئاماژەم پێدا سەركردایەتی‮ ‬شۆڕش بە رینمایی‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر،‮ ‬جیهازێكی‮ ‬رادیوێی‮ ‬دەكڕن و دەیانەوێت لە بەغدادەوە بیگەیەننە دەرەوە بۆ نێو شۆڕش‮. ‬بە باوكم دەڵێن،‮ ‬دەتوانی‮ ‬هاوكاریمان بكەی‮ ‬بۆ گواستنەوەی؟ باوكیشم بە بیروباوەڕی‮ ‬بەهێزی‮ ‬كوردایەتییەكەی‮ ‬بەڵینیان پێدەدا ئەو كارە بكات‮. ‬باوكیشم لۆرییەكانی‮ ‬سایەقیان هەبوو باریان دەگواستەوە لە بەغدادەوە بۆ سلێمانی،‮ ‬باوكم بە سایەقەكەی‮ ‬دەڵی‮ ‬شتێكی‮ ‬وا هەیە لە بەغداداوە ئەو جیهازە رادۆییەم بۆ بخەرە نێو بارەوە بیگەیەنەرە سلێمانی،‮ ‬سایەقەكەش دەڵێ بۆ تۆ من بە چی‮ ‬تێدەگەیت بمگرن لە سێدارەم دەدەن‮. ‬من خاوەنی‮ ‬5 منداڵم هەموو لۆرییەكەم لەسەر تاپۆ بكەیت بۆ خۆم من شتی‮ ‬واناكەم‮. ‬باوكیشم دەڵێ باشە خۆم دێم بۆ بەغداد لەگەڵت تۆ بە تەكسی‮ ‬وەرەوە خۆم لۆرییەكە لێدەخوڕم بۆ سلێمانی‮ ‬و دەیهێنمەوە،‮ ‬گەر بگیرێم باخۆم بگیرێم‮. ‬هەروەك باوكم گێڕایەوە گوتی،‮ ‬جیهازەكە بەقەدەر موبەڕیدەیەك دەبوو خستمە نێو بارەوە و لە ژێر باردا شاردمەوە و گەیاندمە سلێمانی‮. ‬دوایی‮ ‬بۆ بەیانی‮ ‬گەیاندمە نێو شۆڕش‮. ‬ئەوە بوو‮ ‬یەك نموونەی‮ ‬زۆر زۆر بچوك لە ژیانی‮ ‬باوكم‮ ‬ڕەحمەت لەو گۆڕەت‮. ‬منیشی‮ ‬هەر بە ناوی‮ ‬ڕۆژنامەی‮ ‬خەبات و خۆشەویستی‮ ‬بۆ‮ ‬ڕۆژنامەكە بەو ناوە ناونا و كوردایەتی‮ ‬و نیشتیمانپەروەری‮ ‬بۆ منیش بەجێهێشتووە،‮ ‬كە بەردەوام بم لە خەبات و تێكۆشان تا گەیشتن بە ئامانجە پیرۆزەكەی‮ ‬شەهیدان لە سەربەخۆیی‮ ‬بۆ كوردستان و ئەمەش تەنها وەفایەكی‮ ‬بچوكە بۆ ئەو مامۆستا گەورەیەم كە باوكمە و‮ ‬ڕێچكەی‮ ‬كوردایەتی‮ ‬نیشاندام تا خزمەتی‮ ‬كورد وكوردستان بكەم‮.‬