بەدواداچوون‮: ‬سەید فاتیح بەرزنجی

بەگوتەی‮ ‬ئەندازیار‮ “‬ئاری‮ ‬ئەحمەد‮” ‬بەڕێوەبەری‮ ‬ئاوی‮ ‬هەولێر‮: ‬بەڕێوەبەرایەتی‮ ‬ئاوی‮ ‬هەولێر،‮ ‬بەدوو شێواز ئاو بۆ هاووڵاتیان دابیندەكات،‮ ‬یەكێكیان بەهۆی‮ ‬بیرە ئاوەكانی‮ ‬ناو گەڕەكەكان و ئەوی‮ ‬دیكەشیان بەهۆی‮ ‬پرۆژەی‮ ‬ئاوی‮ ‬ئیفرازەوە،‮ ‬ئاوی‮ ‬پاك و خاوێن بۆ هاووڵاتیان دابین دەكات،‮ ‬لەهەوڵی‮ ‬ئەوەداین كە لەشاری‮ ‬هەولێر كێشەی‮ ‬كەم ئاوی‮ ‬چارەسەر بكەین،‮ ‬بۆ ئەوەی‮ ‬چیتر كێشەی‮ ‬كەم ئاوی‮ ‬روونەدات لەوەرزی‮ ‬هاوین،‮ ‬ئەگەرچی‮ ‬رۆژانە ژمارەی‮ ‬دانیشتووان و ژمارەی‮ ‬خانوو دروستكردن لە زیادبووندایە،‮ ‬هەوڵی‮ ‬ئەوەش دەدەین بەهۆی‮ ‬پرۆژەی‮ ‬ئاوی‮ ‬ئیفرازەوە بەچەند قۆناغێك ئاو بگەیەنینە هاووڵاتیان،‮ ‬ئەو پرۆژەیە كەوتۆتە گوندی‮ ‬ئیفراز،‮ ‬لەسەر زێی‮ ‬گەورە و بریتییە لە سێ پرۆژە،‮ ‬وەك پرۆژەی‮ ‬ئاوی‮ ‬ئیفراز‮ ‬یەك،‮ ‬كە لە ساڵی1967 ‮ ‬دروستكراوە و پرۆژەی‮ ‬ئاوی‮ ‬ئیفراز دوو،‮ ‬كە لە ساڵی‮ ‬1983‮ ‬ئەو پرۆژەیە تەواو بووە،‮ ‬لەگەڵ پرۆژەی‮ ‬ئاوی‮ ‬ئیفراز سێ،‮ ‬كە لە‮ ‬60%ی‮ ‬لەساڵی‮ ‬2006‮ ‬تەواو بووە و لە40%كەی‮ ‬دیكەی‮ ‬ئەو پرۆژەیە لە ساڵی2015 ‮ ‬تەواوكراوە،‮ ‬لەئێستاشدا هەر سێ پرۆژەكەی‮ ‬ئاوی‮ ‬ئیفراز بە هەموو توانای‮ ‬خۆیان كاردەكەن و ئاو دەگەیەننە هاووڵاتیاندایە‮.‬
لەپلاندایە گرنگی‮ ‬بە ئاوی‮ ‬سەر زەوی‮ ‬بدەن
بەڕێوەبەری‮ ‬ئاوی‮ ‬هەولێر سەبارەت بە پلان و بەرنامەیان بۆ داهاتوو روونیكردەوە‮: ‬بەپێی‮ ‬پلان و بەرنامەی‮ ‬خۆمان لەپلانماندایە،‮ ‬كە گرنگی‮ ‬بە ئاوی‮ ‬سەرزەوی‮ ‬بدەین و ئاوی‮ ‬ژێر زەوی‮ ‬دابخەین،‮ ‬وەك ئەنجامدانی‮ ‬پرۆژەی‮( ‬ئاوی‮ ‬هەولێر چوار‮) ‬كە پرۆژەیەكی‮ ‬زۆر گەورەیە و توانای‮ ‬بەرهەمهێنانی25 ‮ ‬هەزار مەتر سێجا ئاوی‮ ‬هەیە لە هەر كاتژمێرێكدا،‮ ‬دیارە ئەوەش‮ ‬یەكسانە بە هەموو بیرە ئاوەكانی‮ ‬ناو شاری‮ ‬هەولێر،‮ ‬بەتوانای‮ ‬هەر سێ پرۆژەكە كە ئێستا لەكاركردندا بەردەوامە لەشاری‮ ‬هەولێر نزیكەی‮ (‬1106‮)‬ بیرە ئاو لە هەولێر هەیەو قەبارەیەكی‮ ‬زۆری‮ ‬ئاو بەرهەمدەهێنێ و لەدوای‮ ‬تەواوبوونی‮ ‬ئەو پرۆژە گەورەیە چیتر كێشەی‮ ‬كەمئاوی‮ ‬نامێنێ،‮ ‬دیارە ئەو پرۆژەیە لە‮ (‬رینگی‮ ‬شەقامی‮ ‬خێرای120 ‮ ‬مەتری‮) ‬بەرەو دەرەوە تاوەكو‮ (‬رینگی‮ ‬شەقامی‮ ‬150‮ ‬مەتری‮) ‬ئاوی‮ ‬پرۆژەكە دابەشدەكرێت،‮ ‬لەگەڵ ئەو شوێنانەی‮ ‬كە فەرمانگەكانی‮ (‬بەڕێوەبەرایەتی‮ ‬ئاوی‮ ‬هەولێر)ە وەكو‮ (‬دارەتوو ـ بنەسڵاوە ـ كەسنەزان ـ شاوێس ـ پیرزین ـ بەحركە ـ عەنكاوە ـ كانی‮ ‬قڕژاڵەـ سێبیران‮) ‬دەخرێنە ناو ئەو پرۆژەیە و دیزایینی‮ ‬ئەو پرۆژەیە تەواو بووە و چێك كراوە،‮ ‬ئومێدەوارین كە لەئایندەیەكی‮ ‬نزیكدا جێبەجێبكرێت و بچێتە پڕۆسەی‮ ‬تەندەرینگ و جێبەجێبكرێت،‮ ‬دوو ئامانجی‮ ‬سەرەكیمان هەیە لەو پرۆژەیە،‮ ‬وەك داخستنی‮ ‬هەموو بیرە ئاوەكان بەتەواوی‮ ‬و روو لە بەكار هێنانی‮ ‬ئاوی‮ ‬سەر زەوی‮ ‬بكەین و ئامانجی‮ ‬دووەمیش ئەوەیە بۆ ئەو شوێنانەی،‮ ‬كە پچڕ‮ ‬پچڕ‮ ‬ئاویان دێت كارێكی‮ ‬وابكەین تا بەردەوام ئاویان پێبدرێت و چارەسەری‮ ‬كێشەی‮ ‬ئاویان بۆ بكرێت‮. ‬
چارەسەری‮ ‬كێشەی‮ ‬كەمیی‮ ‬ئاو دەكەن
هەموو ساڵێك لە وەرزی‮ ‬هاویندا كێشەی‮ ‬كەم ئاوی‮ ‬لە چەند گەڕەكێكی‮ ‬شاری‮ ‬هەولێر درووست دەبێت،‮ ‬لەمبارەیەوە‮ (‬بەڕێوەبەری‮ ‬ئاوی‮ ‬هەولێر‮) ‬روونیكردەوە‮: ‬لەبەر ئەوەی‮ ‬هاووڵاتیان رۆژانە ئاوێكی‮ ‬زۆر بە فیڕۆ دەدەن،‮ ‬چ بە شووشتنی‮ ‬ئوتومبێل‮ ‬یاخود شووشتنی‮ ‬بەردەرگاو ئاودانی‮ ‬باخچەی‮ ‬بەردەمی‮ ‬ماڵەكان،‮ ‬ئاوێكی‮ ‬زۆر بەفیڕۆ دەڕوات،‮ ‬لە هەوڵی‮ ‬بەردەوام داین بۆ زیاتر گرنگیدان بە پرۆژەكانی‮ ‬ئاوی‮ ‬ئیفراز و لەپلان و بەرنامەدایە كە كاری‮ ‬زیاتر بۆ ئەو پرۆژەیە بكەین،‮ ‬تا كێشەی‮ ‬كەم ئاوی‮ ‬لە هەولێر چارەسەربكەین،‮ ‬دیارە لە رووی‮ ‬ئەندازەییەوە ئەو بڕە ئاوەی‮ ‬كە بۆ هاووڵاتیان دابینكراوە،‮ ‬هیچ كێشەی‮ ‬نییە،‮ ‬بەو مەرجەی‮ ‬كە هاووڵاتیان ئاو بە فیڕۆ نەدەن،‮ ‬بەڵام بەداخەوە لەبەر نەبوونی‮ (‬تەوافە‮)‬ی‮ ‬ناو تەنكی‮ ‬ئاوی‮ ‬ماڵان‮ ‬یەكێكە لە كێشە سەرەكیەكانی‮ ‬ئاو بە فیڕۆدان،‮ ‬بۆ چارەسەركردنی‮ ‬یەكجارەكی‮ ‬ئەو كێشەیە بەپێی‮ ‬پلانی‮ (‬وەزارەتی‮ ‬شارەوانی‮) ‬و بەهەوڵ و هیممەتی‮ (‬بەڕێوەبەرایەتی‮ ‬گشتی‮ ‬ئاو و ئاوەڕكانی‮ ‬هەرێم‮) ‬توانرا پێوەری‮ ‬ئاو بۆ ماڵان دابنرێت و ماوەیەكە پرۆژەی‮ ‬دانانی‮ ‬پێوەری‮ ‬ئاو بۆ ماڵان خراوەتە واری‮ ‬جێبەجێكردنەوەو پێویستە هەموو هاووڵاتیان پێوەری‮ ‬ئاو دابنێن‮.‬
ئەو گوتیشی‮: ‬تەنها پرۆژەكانی‮ ‬ئاو لە سەدا سەد كارەبای‮ ‬بەردەوامیان هەیە،‮ ‬بەڵام بیرەكانی‮ ‬ئاو دوو كارەبایان هەیە،‮ ‬وەك كارەبای‮ ‬بەردەوام و كارەبای‮ ‬جێگۆڕكێ‮ (‬متناوب‮) ‬یان هەیە‮.‬
دەربارەی‮ ‬شووشتنگە‮(‬غەسل)ـەكانیش،‮ ‬بەڕێوەبەری‮ ‬ئاوی‮ ‬هەولێر گوتی‮: ‬پارساڵ زیاتر لە16 ‮ ‬شووشتنگەی‮ ‬ئوتومبێل بە شێوەی‮ ‬كاتی‮ ‬داخران،‮ ‬تاوەكو سیستەمی‮ ‬خۆیان بگۆڕن،‮ ‬واتا هەندێ شووشتنگە توانیان لەلای‮ ‬خۆیان ئاو دابین بكەن بە تانكەر،‮ ‬یاخود هەندێ لەو شووشتنگانە لە ناوچەی‮ ‬پیشەسازی‮ ‬بیری‮ ‬ئاویان بۆ لێدراوە و نابێ ئەوان ئاوی‮ ‬هاووڵاتیان بەكاربهێنن،‮ ‬ئەو شووشتنگانە ئاگادار كراونەتەوە كە هەركاتێك لە تۆڕی‮ ‬ئاوی‮ ‬ماڵان بۆڕی‮ ‬ئاو ببەن‮ ‬سزا دەدرێن و شوێنەكانیان دادەخرێت،‮ ‬واتا شووشتنگەكانیان دادەخرێت‮.‬
دواتریش دەربارەی‮ (‬پێوەری‮ ‬زیرەك‮) ‬بەڕێوەبەری‮ ‬ئاوی‮ ‬هەولێر گوتی‮: ‬دانانی‮ (‬پێوەری‮ ‬میكانیكی‮) ‬پرۆژەیەكی‮ ‬گرنگ و خزمەتگوزارە و هەرچەندەی‮ ‬هاووڵاتی‮ ‬ئاو بەفیڕۆ بدات هێندە پارەیەی‮ ‬بۆ دەگەڕێتەوە،‮ ‬ئەو بەرنامەیە بۆ ماوەیەك وەستا،‮ ‬دواتر دووبارە كەوتەوەگەڕ‮ ‬و لەمانگی‮ ‬یەكی‮ ‬ساڵی2019 ەوە لەڕێگەی‮ ‬پەروڤ كردنی‮ ‬دوو جۆرە پێوەرە و لەڕێگەی‮ ‬كەرتی‮ ‬تایبەتەوە دوو جۆرە پێوەر تاقی‮ ‬كراوەتەوە و هاووڵاتیان دەستیان بە بەستانی‮ ‬پێوەر كردووە و پێوەرە پێوەری‮ ‬میكانیكیە و ئەو سیستەمەی‮ ‬كە بەكاری‮ ‬دەهێنن بۆ خوێندنەوەكەی‮ ‬سیستەمێكی‮ ‬ئەلیكترۆنی‮ ‬زیرەكەو سیستەمی‮ ‬كۆكردنەوەی‮ ‬داهاتە و كوردستان دابەشی‮ ‬سەر چوار زۆن كراوە‮.‬
پرۆژەی‮ ‬ئاوی‮ ‬هەولێر چوار دیزایینی‮ ‬بۆ كراوە
لەكۆتاییدا ئەندازیار‮” ‬ئاری‮ ‬ئەحمەد قادر”سەبارەت بەو پرۆژەیە گوتی‮: ‬ئەو پرۆژەیە كەوتۆتە نزیك‮ (‬گوندی‮ ‬گرد مامك‮) ‬و ناوی‮ ‬لێنراوە‮ (‬پرۆژەی‮ ‬ئاوی‮ ‬هەولێر چوار‮)‬،‮ ‬دیارە ئەو پرۆژەیە دیزایینی‮ ‬بۆ كراوە و توانای‮ ‬دابینكردنی‮ ‬25‮ ‬هەزار مەتر سێ جا ئاوی‮ ‬هەیە لە كاتژمێرێكدا،‮ ‬بەرهەمی‮ ‬ئەو پرۆژەیە زیاترە لە هەرسێ پرۆژەكەمان و هەر ئەو هەزار و سەدو شانزە بیرە ئاوەی‮ ‬كە هەمانە لە هەولێر،‮ ‬ئاوی‮ ‬زیاتر دەهێنێت و لەلایەن كۆمپانیای‮ ‬بای‮ ‬وەتەری‮ ‬بەریتانی‮ ‬پرۆژەكە تەواو بووەو كاری‮ ‬راوێژكاری‮ ‬دیزایینەكەشی‮ ‬تەواو كراوەو ئامادەكراوە و لەچاوەڕوانی‮ ‬دەرفەتێكین بۆ ئەنجامدانی‮ ‬چ وەكو قەرزێك‮ ‬یاخود وەك لە شوێنێك بودجەكەی‮ ‬بۆ ئامادە‮ ‬بكرێت‮.‬