خەبات‮:‬ ساسان دەروێش‮ ‬
لە دوای‮ ‬ئەوەی‮ ‬هیتلەر جڵەوی‮ ‬حوكمڕانی‮ ‬ئەڵمانیای‮ ‬گرتە دەست،‮ ‬كەوتە هەڕەشەكردن لە جولەكەكان لە پێناو ئەڵمانیایەكی‮ ‬بەهێزو هێرش و پەلامارەكانی‮ ‬بۆ ئەوروپا دەستپێكرد،‮ ‬یەكەم جار پەلاماری‮ ‬نەمسا و چیكۆسلۆڤاكیا و پۆلۆنیای‮ ‬دا پاشان ویستی‮ ‬فەرەنسا داگیر بكات،‮ ‬و دواتر هۆڵەندا و بەلژیكا بە ئاسانی‮ ‬داگیربكات،‮ ‬ئەوە بوو لە‮ ‬10ی‮ ‬ئایار1940 ‮ ‬لەشكری‮ ‬نازییەكان گەیشتنە هۆڵەندا بەبێ هیچ‮ ‬ڕێگری‮ ‬و بەرگریكردنی‮ ‬هۆڵەندییەكان و هۆڵەندا داگیركرا ودواتر ئەو لەشكرە بێ بەزەییانە كەوتنە گیانی‮ ‬خەڵكی‮ ‬سڤیل لە كوشتن و زیندانی‮ ‬كردن و گواستنەوەیان بۆ ئۆردوگاكانی‮ ‬چاوەڕوانكردن بۆ مردن‮،‮ ‬لە دوای‮ ‬ئەم مێژووە هۆلۆكۆست بووە چیرۆكێكی‮ ‬درێژیی‮ ‬بێ كۆتایی،‮ ‬نموونەیەكی‮ ‬زیندووش لە قوربانیەكانی‮ ‬هۆلۆكۆست كە لە رۆژمێرە بەجێماوەكەی‮ ‬ئانە فرانكە‮ ‬بۆ خستنە رووی‮ ‬بەشێك لە تاوانەكان‮،‮ ‬كە دەرهەق بەجولەكەكان كراوە لە هۆڵەندا‮،‮ ‬لەگەڵ ئەو شوێنەی‮ ‬كە خۆیان تیا حەشاردابوو لە شاری‮ ‬ئەمستردام كە ئێستا بۆتە مۆزەخانەیەكی‮ ‬گرنگ و مێژوویی‮ ‬كە ساڵانە بەملیۆنان گەشتیار سەردانی‮ ‬ئەو شوێنە دەكەن و لە نزیكەوە لەو رۆژگارە دەڕوانن بە ناوی‮ ‬مۆزەخانەی‮ ‬ئانە فرانك هاوس،‮ ‬یەكێكە لە قوربانیەكانی‮ ‬هۆلۆكۆست خێزانی‮ ‬ئۆتۆفرانك بوو كە دەبێتە باوكی‮ ‬ئانەفرانك لە شاری‮ ‬فرانكفۆرتی‮ ‬ئەڵمانیا لەدایك بووە لەترسی‮ ‬نازییەكان و دژ بەجولەكە‮ ‬ئەڵمانیا بەجێدەهێڵن و بەرەو هۆڵەندا دەڕۆن‮. ‬دەكرێ ئێمەی‮ ‬كوردیش لە هەزاران چیرۆكی‮ ‬ئەنفال وجینۆسایدی‮ ‬گەلی‮ ‬كورد چیرۆكێكی‮ ‬پڕ‮ ‬لە تراژیدیا بكەینە مۆزەخانەیەكی‮ ‬نیشتیمانی‮ ‬و پەیامی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬بۆ زیاتر ناساندنی‮ ‬دۆزی‮ ‬رەوای‮ ‬گەلەكەمان‮.‬