خه‌بات: بڕیار كۆیی
وەزارەتی ناوخۆی حكوومەتی هەرێمی كوردستان بە بڕیارێك هاوردەكردنی ئۆتۆمێلی لێدراو و ژێر ئاوكەوتوو قەدەغە دەكات و ئەم بڕیارەش لێكەوتە و دەرەنجام و رای جیاوازی لەسەرە. لەم بەدواداچوونەی رۆژنامەی خەبات وردەكاری زیاتر هەیە.
وەزارەتی ناوخۆی حكوومەتی هەرێمی كوردستان بە مەبەستی گرنگیدان بە توندوتۆڵی و هاوردەنەكردنی ئەو ئۆتۆمبێل و بارهەڵگرانەی لە وڵاتانی دیكە بەهۆی پێكدادان و وەرگەڕان و ژێرئاوكەوتنەوە لەكار كەوتوون، ئەم بڕیارەی دەركردووە، بەپێی بڕیارەكەش كە لە 1_7_ 2019 دەچێتە واری جێبەجێ كردنەوە، بازرگان و كۆمپانیاكانی هاورەكردنی ئۆتۆمبێل لەم بەروارەوە چیتر بۆیان نییە ئەم ئۆتۆمبێلانە هاوردەبكەن.
مەناف مستەفا شوفێرێكی تاكسییە و دانیشتووی هەولێرە، لەبارەی ئەم بڕیارەوە بە خەباتی گوت: بڕیارەكە بۆ ئۆتۆمبێلی تاكسی هیچ گرنگییەكی نییە، چونكە لێرە هیچ ئۆتۆمبێلێك لە تایبەتەوە ناكرێتە تاكسی، ئەوەی هەیە دوو سێ كۆمپانیا مۆڵەتی هاوردەكردنی تاكسیان هەیە و ئەوانیش ئۆتۆمبێلی سفر كیلۆمەتر و نوێ هاوردە دەكەن، بەڵام كاریگەریی بڕیارەكە لەسەر ئۆتۆمبێلی تایبەت و بارهەڵگر دەبێت.
لە وەڵام بەو پرسیارەی بەگشتی ئەم بڕیارە كاریگەری لەسەر كوالیتی ئۆتۆمبێل دەبێت یان نا؟ مەناف مستەفا بە تەنزەوە گوتی: كوالیتی ئۆتۆمبێل و توندوتۆڵییەكەی بەو بڕیارەو هەزار بڕیاری وەها چارەسەر نابێت، بەڵكو بە چاككردنەوەی رێگاوبانەكان دەبێت، كاتێك كوالیتی رێگاوبانەكان سفر بوو، ئۆتۆمبێل سفریش بێت هەر توندوتۆڵی لەدەست دەدات.
دەچینە ناوچەی پیشەسازی باشوور، لەوێ یەكێك لەو پیشەكارانەی ئۆتۆمبێل گێچ و بڵانس دەكەن، بە مەرجی وێنەنەگرتن و ناونەهێنان قسەمان بۆ دەكات، ئەو دەڵێت: ئەم بڕیارەكە سەرقاڵكردنی خەڵك و رێگریكردنە لە هەندێك بازرگان كە لە دوبەی و وڵاتانی دیكەوە ئۆتۆمبێل هاوردە دەكەن بۆ بەرژەوەندی چەند كۆمپانیایەك.
لەو پیشەكارە دەپرسین: بەڵام ئەگەری هەیە ئەم قسەیەی تۆ لەبەر ئەوەبێت، كە بازاڕی پیشەكەی تۆ بەهۆی ئەم بڕیارە كەمبكات؟ ئەو دەڵێت: نەخێر، تا خاوەنی ئەم رێگاوبانە بین بازاڕی ئێمە قەت كەم ناكات، ئەوەندەش ئۆتۆمبێلی كوالیتی نزم و لێدراو و وەرگەڕاو لەم وڵاتە هەیە، بە بیست ساڵی دیكەش تەواو نابێت، بەڵام قسەكەم لەبەر ئەوەیە كە ئێوە نازانن لەنێوان بازرگانانی هاوردەكردنی ئۆتۆمبێلی لێدراو و ئەو كۆمپانیایانەی ئۆتۆمبێلی نوێ هاوردە دەكەن، چ كێبڕكێ و مامەڵەیەك هەیە، ئێمە ئۆتۆمبێلمان بینیووە كیلۆمەتر سفر بووە و لەناوەڕاستیش بڕاوەتەوە، ئۆتۆمبێل هەیە لەكاتی گواستنەوە لەسەر بارهەڵگرەكانەوە كەوتۆتە خوارەوە، یان كەوتۆتە ناو ئاو، ئەوانەش هەرگیز چارەسەر ناكرێن و بڕواشم نییە ئەو بڕیارە جێبەجێ بكرێت.
وەستا عوسمان یەكێك لەو پیشەكارانەی ناوچەی پیشەسازی باشوور بوو، لە هەمبەر ئەو پرسیارەی ئایا بڕیارێكی لەو شێوەیە گرنگی دەبێت بۆ سەلامەتی و كوالیتی ئۆتۆمبێل؟ ئەو بە پرسیارێك وەڵام دەداتەوەو دەڵێت: ئەدی پشكنینی ساڵانەی توندوتۆڵی ئۆتۆمبێل چییە؟ كە هەموو ساڵێك ئۆتۆمبێلەكان هەززە دەكرێن و پشكنینیان بۆ دەكرێت، وەزارەتی ناوخۆ دەبوو لیژنەی پشكنینی ئۆتۆمبێل لە خاڵە سنوورییەكان رێكبخاتەوەو نەهێلێت ئۆتۆمبێلی خراپ بێتە ناو هەرێم، نەك قەدەغەی بكات، من ئۆتۆمبێلم بینیووە لێدراوەو لەو وڵاتانەی دراوسێ هاتووە، بەڵام كوالیتییەكەی زۆرباشترە لەو ئۆتۆمبێلانەی سفر كیلۆمەترن.
سەبارەت بە بڕیارەكە و كاریگەریی لەسەر داهاتی گومرگی هەرێمی كوردستان، ساماڵ عەبدولرەحمان، بەرێوەبەری گشتی گومرگی هەرێمی كوردستان بۆخەبات گوتی: “بێگومان ئەو بڕیارە كاریگەری لەسەر داهاتی گومرگی هەرێمی كوردستان دەبێت و داهات كەم دەبێتەوە، بەڵام ئێمە سەلامەتی گیان و ژیانی هاووڵاتیانمان لا مەبەست و گرنگترە و بڕیارەكە لە 1ی7ی ئەمساڵ دەچێتە واری جێبەجێكردنەوە”. ناوبراو ئاماژەی بۆ ئەوەش كرد كە هاوردەكردنی ئۆتۆمبێلی سفر كیلۆمەتر و بێ لێدراو و كێشە هەر وەكو پێشووتر بەردەوام دەبێت. ڕوونیشیكردەوە كە ڕاستە هەتا ئێستا ئۆتۆمبێلی لێدراو هاوردەی هەرێمی كوردستان دەكرا، بەڵام ڕێژەكەی لە ئاست ئۆتۆمبێلی سفر كیلۆمەتر زۆر كەمتر بوو، هەروەها سەرجەم ئۆتۆمبێلەكان بە هەموو جۆرەكانییەوە بە لێدراو و سفر كیلۆمەترەوە هەموویان بە فلتەری تایبەتی سەلامەتیی ئۆتۆمبێلدا دەچن ئینجا دێنە ناو هەرێمی كوردستان.
لە هەرێمی كوردستان بە سەدان كەس و كۆمپانیا كاری بازرگانی ئۆتۆمبێل دەكەن و ژمارەیەكیشیان بە تایبەت كاری هاوردەكردنی ئۆتۆمبێلی لێدراو دەكەن، سەبارەت بە كاریگەری ئەو بڕیارە لەسەر ئەو كەس و بازرگانانە، هیدایەت عەلی كە لە ماوەی چوار ساڵە كاری هاوردەكردنی ئۆتۆمبێلی لێدراو دەكات لە وڵاتی ئیماراتەوە بۆ هەرێمی كوردستان و شاری هەولێر، بۆ خەبات گوتی: “ئەو بڕیارە زیانێكی زۆر لەمن و ئەو كەسانە دەدا كە هاوشێوەی من كاری هاوردەكردنی ئۆتۆمبێلی لێدراو دەكەن و لەبەرژەوەندی ئەو كەس و بازرگان و كۆمپانیایانەشە كە تەنیا كاری هاوردەكردنی ئۆتۆمبێلی سفر كیلۆمەتر دەكەن، خێری كارەكەی ئێمە لەو جۆرە ئۆتۆمبێلانە بوو و هەروەها بۆ هاووڵاتیانیش هەلێكی باش بوو، چونكە نرخیان كەمترە لە نرخی ئۆتۆمبێلی سفر”.
ئەو بازرگانە گوتیشی: ئێمە زۆر ناڕازین بەرانبەر ئەو بڕیارە و كاریگەرییەكی گەورە لەسەر بژێوی ژیانمان درووست دەكات، چونكە توانامان نییە كۆمپانیا دامەزرێنین و ئۆتۆمبێلی سفر كیلۆمەتر بكڕین و بیفرۆشینەوە ، دەبێ بەدوای كارێكی دیكەدا بگەڕێین.
ناوبراو گوتیشی: ڕاستە ئەو ئۆتۆمبێلانە بەناوی لێدراو هاوردە دەكران، بەڵام هیچ كێشەیەكی سەلامەتییان نەبووە و سەرجەمیان پشكنینی تایبەتیان لە گومرگەكان بۆ ئەنجامدراوە و دواتر ڕێگەی داخڵبوونیان پێدراوە.
ئەو بازرگانە پێیوایە كە باشی و خراپی و كوالێتی ئۆتۆمبێل پەیوەست نییە بە ئەوەی ئاخۆ سفر كیلۆمەترە یاخود نا بەڵكو پەیوەیستە بە جۆرەكەی، بەڵام بەقسەی ئەو دەرچوونی وەها بڕیارێك تەنها لە بەرژەوەندی ئەو سەرمایەدارانەیە كە كۆمپانیای زەبەلاحیان هەیە بۆ هاوردەكردنی ئۆتۆمبێلی كیلۆمەتر سفر.
