ڕاپۆرت- ‬سەید فاتیح بەرزنجی‮:‬
بەگوتەی‮ ‬سامان عارەب بەڕێوەبەری‮ ‬گشتی‮ ‬وەبەرهێنانی‮ ‬هەولێر لەماوەی‮ ‬ساڵانی‮ ‬ڕابردوو لەبەر هۆكاری‮ ‬شەڕی‮ ‬داعش و قەیرانی‮ ‬دارایی‮ ‬هەموو پڕۆژەكان لەكار وەستابوون دوای‮ ‬ئەوەی‮ ‬كە قەیرانی‮ ‬دارایی‮ ‬نەما،‮ ‬وا خەریكە پڕۆژەكان دەست پێدەكەنەوە و وەبەرهێنەرانیش دەكەونەوە كاركردن بەتایبەتی‮ ‬ئەو پڕۆژانەی‮ ‬كە بەنیوەچڵی‮ ‬مابوونەوە،‮ ‬دەستیان بەكاركردن كردۆتەوە و ئەو پڕۆژانەی‮ ‬كە لە لایەن ئێمەوە مۆڵەتیان وەرگرتووە ئەگەر بەراوردی‮ ‬بكەین لەگەڵ ساڵانی‮ ‬2018 و‮ ‬2019 ئەوا دەبینین پڕۆژەكان زیاتر ئاستی‮ ‬وەبەرهێنانیان بەرزبۆتەوە،‮ ‬بەڵام ئەگەر ساڵانی‮ ‬2018 و‮ ‬2017 ئەوا پڕۆژەكان زۆر زیادیان كردووە،‮ ‬لەبەرئەوەی‮ ‬بەشێك لەو پڕۆژانە چاوەڕوانی‮ ‬ئاساییبوونەوەی‮ ‬دۆخی‮ ‬سیاسی‮ ‬كوردستان لەگەڵ عێراق دەكەن‮. ‬
هەروەها جگە لەوەش قەیرانی‮ ‬داراییش هۆكاری‮ ‬سەرەكی‮ ‬سستبوونی‮ ‬پڕۆژەكان بوون،‮ ‬بەڵام لەوەتەی‮ ‬شەڕی‮ ‬داعش نەماوە و دۆخەكە ئاسایی‮ ‬بۆتەوە،‮ ‬ژمارەی‮ ‬مۆڵەتەكانیش بەرزبوونەتەوە،‮ ‬بۆ نموونە لە چوارمانگی‮ ‬ئەمساڵدا لە%300 پڕۆژەكانمان زیادی‮ ‬كردووە و نزیكەی‮ ‬18 مۆڵەتی‮ ‬وەبەرهێنان بە پڕۆژەكان دراوە و ئومێد دەكەین هەر لە ئەمساڵ ژمارەی‮ ‬مۆڵەتەكان زۆر زیاتر بێت ئەگەرچی‮ ‬لە ساڵانی‮ ‬2016 و‮ ‬2017 وەرگرین نزیكەی‮ ‬12 مۆڵەتی‮ ‬وەبەرهێنان هەبووە و مۆڵەتیان پێدراوە لەشاری‮ ‬هەولێر‮. ‬
دواتر سامان عارەب بەڕێوەبەری‮ ‬گشتی‮ ‬وەبەرهێنانی‮ ‬هەولێر دەربارەی‮ ‬چەند‮ ‬ڕێنماییەكی‮ ‬گرنگ‮ ‬ڕوونیكردەوە‮: ‬دیارە لەلایەن خودی‮ ‬ڕێزدار نێچیرڤان بارزانی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬حكومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستانەوە‮ ‬ڕێنمایی‮ ‬كراوین كە ئەو پڕۆژانەی‮ ‬كە بەشێوەی‮ ‬باڵەخانە‮ ‬یاخود نیوە چڵی‮ ‬بەجێماون ئەو پڕۆژانە پێویستە تەواو بكرێن ئەویش لە ماوەیەكی‮ ‬كورتدا ئەو پڕۆژانە جێبەجێ بكرێن چونكە دیاردەیەكی‮ ‬ناشارستانییە كە دەبینین لە شوێنە جیاجیاكان كۆمەڵێك هەیكەلی‮ ‬باڵەخانەی‮ ‬ناتەواو لە پارێزگای‮ ‬هەولێر بەرچاو دەكەون،‮ ‬بۆیە داوامان لە وەبەرهێنەران كردووە كە لەماوەیەكی‮ ‬دیاریكراو ئەو پڕۆژانە بەزوویی‮ ‬تەواو بكەن،‮ ‬دیارە ئەو پڕۆژانەش خۆیان لە پڕۆژەی‮ ‬بازرگانی‮ ‬و پڕۆژەی‮ ‬نیشتەجێبوون دەبینێتەوە و چەندین پڕۆژەی‮ ‬خزمەتگوزاری‮ ‬گرنگ بەڕێوەیە لە چەندین سێكتەری‮ ‬جیا وەكو پیشەسازی‮ ‬كە وەك سێكتەری‮ ‬یەكەم دێت لەشاری‮ ‬هەولێر و سێكتەری‮ ‬كشتوكاڵ و سێكتەری‮ ‬گەشتیاریش كاریان لەسەر كراوە بەڵام سێكتەری‮ ‬نیشتەجێبوون لەكاتی‮ ‬ئێستادا‮ ‬ڕاگیراوە بەڵام پڕۆژەكانی‮ ‬دیكە كاریان لەسەر دەكرێت‮. ‬بەپێی‮ ‬ئەو ئامارەی‮ ‬كە تۆماركراوە لە‮ ‬ڕۆژی‮ ‬1/8ی‮ ‬ساڵی‮ ‬2008 تاوەكو‮ ‬ڕێكەوتی‮ ‬25/4 ساڵی‮ ‬2019ژمارەی‮ ‬پڕۆژە و سێكتەرەكان بەوشێوەیە بووە كە بەپێی‮ ‬فەرمانی‮ ‬دەستەی‮ ‬وەبەرهێنان و بەڕێوەبەرایەتی‮ ‬گشتی‮ ‬وەبەرهێنانی‮ ‬هەولێر مۆڵەتیان پێدراوەو بریتیە لە سێكتەری‮ ‬بازرگانی‮ ‬47 پڕۆژەو لە سێكتەری‮ ‬تەندروستی‮ ‬33پڕۆژەو لە سێكتەری‮ ‬پیشەسازی‮ ‬96 پڕۆژە و لە سێكتەری‮ ‬خزمەتگوزاری‮ ‬5 پڕۆژە و لە سێكتەری‮ ‬گەشتیاری‮ ‬75 پڕۆژە و لە سێكتەری‮ ‬فێركردن‮ ‬11 پڕۆژە و لە سێكتەری‮ ‬كشتوكاڵیش‮ ‬15 پڕۆژەبوو ئەمە و چەندین سێكتەری‮ ‬دیكەی‮ ‬وەكو هونەری‮ ‬و وەرزش هەبووە جگە لە وەبەرهێنەری‮ ‬ناوخۆیی‮ ‬چەندین وەبەرهێنەری‮ ‬بیانیش كاریان كردووەو بریتی‮ ‬بووە لە‮ ‬33 وەبەرهێنەر و وەبەرهێنەری‮ ‬خۆماڵی‮ ‬بریتی‮ ‬بووە لە333 و هاوبەشیش بریتی‮ ‬بووە لە‮ ‬10و وەبەرهێنەرانی‮ ‬بیانی‮ ‬بریتی‮ ‬بووە لە وڵاتانی‮ ‬ئەڵمانیا و ئەمەریكا و ئیمارات و‮ ‬ڕوسیا و سوید و بەریتانیا و توركیا و وڵاتی‮ ‬لوبنان و میسرو نیوزلەندا هتد‮.‬
‮ ‬لەشاری‮ ‬هەولێر زیاتر لە10 ‮ ‬كۆمپانیا خراوەنەتە لیستی‮ ‬ڕەشەوە
دواتر دەربارەی‮ ‬ژمارەی‮ ‬ئەو كۆمپانیایانە كە خراونەتە ناو لیستی‮ ‬ڕەش لەمبارەیەوە سامان عارەب بەڕێوەبەری‮ ‬گشتی‮ ‬وەبەرهێنانی‮ ‬هەولێر گوتی‮: ‬لە قۆناغی‮ ‬پێدانی‮ ‬مۆڵەت بوون‮ ‬یاخود مۆڵەت وەرگرتن كۆمپانیا هەبووە كاری‮ ‬خۆی‮ ‬بە‮ ‬ڕێكوپێكی‮ ‬نەكرددووە و هەمیشە‮ ‬ڕێنماییمان كردوون بۆ ئەوەی‮ ‬وەبەرهێنەران بە شێوەیەكی‮ ‬ڕێكوپێك كارەكانیان ئەنجام نەداوە،‮ ‬بەڵام بەداخەوە ژمارەیەك وەبەرهێنەر كەمتەرخەمیان كردووە لە پڕۆژەكان و بۆیە ژمارەی‮ ‬ئەوانی‮ ‬خراونەتە ناو لیستی‮ ‬ڕەش‮ ‬10 كۆمپانیا بوون چەندین وەبەرهێنەری‮ ‬وڵاتانی‮ ‬عەرەبی‮ ‬پڕۆژەیان پێشكەش كردووەو بریتییە لە پڕءۆژەی‮ ‬ستراتیژی‮ ‬وئومێد دەكەین ئەو پڕۆژانەی‮ ‬كە تازە پێشكەش كراون،‮ ‬بە زووترین كات دەست پێ بكات جا لە هەر سێكتەرێك بێت لەبەر ئەوەی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان ئارامی‮ ‬و هێمنی‮ ‬پێوە دیارە وەبەرهێنەرانی‮ ‬زۆربەی‮ ‬وڵاتانی‮ ‬دونیا ئومێد دەكەن وەبەرهێنان لەكوردستان ئەنجام بدەن بەتایبەتی‮ ‬لە شاری‮ ‬هەولێر‮ ‬یەكێك لەو وڵاتە عەرەبیانەش وڵاتی‮ ‬سعودیەیە و لەو ماوەیەدا شاندێكی‮ ‬باڵای‮ ‬وڵاتی‮ ‬سعودیە سەردانی‮ ‬كوردستانیان كرد و لەلایەن خودی‮ ‬جەنابی‮ ‬سەرۆك بینران بۆیە هاوكاری‮ ‬هەمانگی‮ ‬دروست بوو دیارە وەبەرهێنەران و گەورە بازرگانانی‮ ‬وڵاتی‮ ‬سعودیە زۆر خۆشحاڵن كە وەەبەرهێنان و كاری‮ ‬بازرگانی‮ ‬بكەن لە كوردستان،‮ ‬ئەوەتا لە هەفتەی‮ ‬ڕابردوو22 ‮ ‬كۆمپانیای‮ ‬ئەو وڵاتە بەشدارییان لە پێشانگای‮ ‬نێودەوڵەتی‮ ‬هەولێركرد و هەموو ئامادەكارییەكیان كردبوو لەداهاتووش پڕۆژەیان دەبێت و لەئێستاشدا وەبەرهێنەرانی‮ ‬سعودیەش چەند پڕۆپۆزەلێكیان پێشكەش بە ئێمە كردووە و پاڵپشتی‮ ‬تەواویان دەكەین لەهەمان كاتیش بەرهێنەرانی‮ ‬وڵاتی‮ ‬كوەیت و ئیماراتیش زۆر حەزدەكەن كارلە كوردستان بكەن لەبەر ئەوەی‮ ‬شاری‮ ‬هەولێر بۆتە مەڵبەندێكی‮ ‬گەورەی‮ ‬بازرگانی‮ ‬ئابووری‮.‬
هاووڵاتییان‮: ‬ئەگەر پڕۆژەكان دەست پێبكەنەوە خۆشحاڵ دەبین
‮ ‬ژمارەیەك لە هاووڵاتییان قسەیان هەبوو سەرەتا وەستا لەشكر عەزیز گوتی‮: ‬هەركە دەبینم پڕۆژەكان دەست پێ دەكەنەوە هەستم دەجوڵی‮ ‬كە كوردستانم زۆر خۆش بوێت بۆیە داوا لە حكومەت دەكەین كە پاڵپشتی‮ ‬تەواو لە وەبەرهێنەران بكات‮.‬
هیوا محەمەد گوتی‮: ‬خۆزگە حكومەت پاڵشتی‮ ‬لە وەبەرهێنەرانی‮ ‬بووژاندنەوەی‮ ‬شوێنە گەشتوگوزارییەكان دەكرد تا پڕۆژەی‮ ‬زیاتری‮ ‬گەشتیاری‮ ‬ئەنجام بدەن‮.‬
كاروان عەلی‮ ‬گوتی‮: ‬سێكتەری‮ ‬كشتوكاڵی‮ ‬لە كوردستان زۆر لاوازە خۆزگە وەبەرهێنەرانی‮ ‬ئەو كەرتە كاری‮ ‬وەبەرهێنانی‮ ‬كشتوكاڵییان دەكرد تا كەرتی‮ ‬كشتوكاڵ زیاتر دەبوژایەوە‮.‬