راپۆرت‮/ ‬تریفە ئازاد
رۆژنامەی‮ ‬خەبات بە ئەزموونی‮ ‬زیاتر لە نیو سەدە و سەركەوتنەكانی‮ ‬جگە لە بواری‮ ‬سیاسی‮ ‬خۆی‮ ‬لە زۆر بواردا تاقیكردۆتەوەو بواری‮ ‬ئافرەتان‮ ‬یەكێك لەو بوارانە بووە كە هەم توانیویەتی‮ ‬هێز بە قەڵەمی‮ ‬ئافرەتانە ببەخشێت و هەمیش كێشەو بابەتەكانی‮ ‬تایبەت بە ئافرەت شرۆڤە بكات و بە خوێندنەوەی‮ ‬ئەكادیمیانە بۆی،‮ ‬چارەسەری‮ ‬گونجاو بدۆزێتەوە‮. ‬لە‮ ‬60 مین ساڵیادی‮ ‬بە ئاشكرا دەرچوونی‮ ‬رۆژنامەی‮ ‬خەبات ئافرەتان بیروبۆچوونی‮ ‬جیاواز دەخەنەڕوو‮:‬ پێویستە رۆژنامەی‮ ‬خەبات هاوكار و پاڵپشتی‮ ‬ئافرەتان بێت سنۆبەر سابر ئەندامی‮ ‬دەستەی‮ ‬رێكخراوە جەماوەری‮ ‬و پیشەییەكانی‮ ‬پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستان لە لێدوانێكی‮ ‬تایبەت بۆ رۆژنامەی‮ ‬خەبات گوتی‮: ‬یادی‮ (‬60‮)‬ ساڵەی‮ ‬پڕ‮ ‬لە ئەزموون و خزمەت بە گەلی‮ ‬كورد،‮ ‬لێتان پیرۆزە‮. ‬كاریگەری‮ ‬و جێپەنجەی‮ ‬رۆژنامەی‮ ‬خەبات لەسەرجەم بوارەكانی‮ ‬تایبەت بە ژیانی‮ ‬تاكی‮ ‬كورد دیارە بە تایبەت لەو بوار و كایانەی‮ ‬كە راستەوخۆ پەیوەندی‮ ‬بە ئافرەتی‮ ‬كورد هەیە‮. ‬هیوادارم بەم شێوەیە بەردەوام بێت لە ئایندە زیاتر گرنگی‮ ‬بە رۆڵی‮ ‬ئافرەت بدات و رۆژنامەی‮ ‬خەبات هاوكار و پاڵپشت بێت بۆ ئافرەتان بە تایبەت ئێستا كە ئافرەتانی‮ ‬كورد پێیان ناوەتە قۆناغی‮ ‬دیكە‮ ‬لە‮ ‬ڕۆڵ بینین و بەرەوپێشچوونی‮ ‬كارەكانیان و لە زەرورەتی‮ ‬كایەكانی‮ ‬ژیان لە كۆمەڵگاكەمان تا زیاتر بەدیاربكەون و هەوڵی‮ ‬بەدەستهێنانی‮ ‬مافەكانیان بدەن‮. ‬هەرچەندە ئافرەتان ئێستا لە هەلومەرجی‮ ‬لەبارتر دەژین و كار و جێپەنجەیان دیارە،‮ ‬بەڵام هێشتا ئاستەنگ و ئاریشە هەیە و كاریگەری‮ ‬ماوە لەسەر بەدیاركەوتنی‮ ‬زیاتری‮ ‬تواناكانیان،‮ ‬بۆیە پێویستە هەموو لایەك جدیتر هەوڵی‮ ‬هاوكاری‮ ‬و هەماهەنگی‮ ‬بدەن لە بەرەوپێشبردنی‮ ‬ئافرەتان،‮ ‬چونكە كاریگەری‮ ‬زیاتری‮ ‬لەسەر خودی‮ ‬خێزان و كۆمەڵگا و رۆشنبیركردن و هۆشیاركردنەوەی‮ ‬كۆمەڵگا هەیە‮. ‬هەستی‮ ‬متمانەبەخۆبوون لە ئافرەتدا و تواناكانی‮ ‬خۆی‮ ‬وادەكات تاكێكی‮ ‬بەسوود و ئەكتیڤ و پڕ‮ ‬هیوای‮ ‬بۆ كۆمەڵگە لێدەربچێت‮. ‬لە كۆتاییدا ئەمە دەبێتە قوتابخانەیەك بۆ ئایندە و باشتركردنی‮ ‬ئاستی‮ ‬تاك لە كۆمەڵگا،‮ ‬لێرەوەش رۆڵی‮ ‬دەزگاكانی‮ ‬راگەیاندن بەدەردەكەوێت كە ئەركیان چەند دژوارە بۆ بەرزكردنەوەی‮ ‬ئاستی‮ ‬هۆشیاری‮ ‬خێزان و تاكی‮ ‬كورد لەسەر بابەتەكانی‮ ‬تایبەت بە ئافرەت و رۆڵیان لە كۆمەڵگای‮ ‬كوردیدا‮. ‬ راستگۆیی‮ ‬و دڵنیایی‮ ‬خاڵی‮ ‬سەرەكی‮ ‬سەركەوتنی‮ ‬رۆژنامەیەكەیە ناسك سەعید ساڵیادی‮ ‬رۆژنامەی‮ ‬خەبات پیرۆز دەكات و دەڵێت‮: ‬خەبات رۆژنامەیەكە كە توانیویەتی‮ ‬لەڕووی‮ ‬پیشەیی‮ ‬و ئیتیكێتەوە كارە رۆژنامەوانییەكانی‮ ‬خۆی‮ ‬بە ئەنجام بگەیەنێت،‮ ‬ئەمەش بۆتە فاكتەری‮ ‬هێشتنەوەی‮ ‬ئەم رۆژنامەیە وەك رۆژنامەیەكی‮ ‬رۆژانەی‮ ‬پڕ‮ ‬خوێنەر‮. ‬ئەگەر وەك خوێنەر و پسپۆرێكی‮ ‬میدیایی‮ ‬لە راپۆرت،‮ ‬هەواڵ و تەواوی‮ ‬بوارە جیاوازەكانی‮ ‬رۆژنامەكان بڕوانین،‮ ‬دەتوانین ئاماژە بەو راستیە بكەین،‮ ‬لەناو ئەو پاشەگەردانییەی‮ ‬كە میدیای‮ ‬كوردی‮ ‬تێیكەوتووە رۆژنامەی‮ ‬خەبات توانیویەتی‮ ‬لە ئاستێكی‮ ‬بەرزی‮ ‬رۆژنامەوانی‮ ‬خوێنەری‮ ‬ئاشنا بكات بە تەواوی‮ ‬رەهەندە جیاوازەكانی‮ ‬میدیایی،‮ ‬بەو مانایەی‮ ‬چێژی‮ ‬رۆژنامەی‮ ‬بۆ خوێنەر هێشتۆتەوە،‮ ‬ئەم متمانەیەش هەروا بەسانایی‮ ‬دەستەبەر نەبووە،‮ ‬بەڵكو لەسەر ئەرك و ماندوبوونی‮ ‬ستافەكەی‮ ‬بووە‮. ‬ئەگەرچی‮ ‬رۆژنامەیەكی‮ ‬حزبییە،‮ ‬بەڵام ئەمە نەبۆتە هۆكارێك بۆ بەمۆرك كردنی‮ ‬تەواوی‮ ‬راپۆرت و نووسینەكانی،‮ ‬بەڵكو هاوسەنگییەكی‮ ‬دروستكردووە لەنێوان هەواڵ و بابەتە جۆراوجۆرەكان‮. ‬راستگۆیی‮ ‬و دڵنیایی‮ ‬خاڵی‮ ‬سەرەكی‮ ‬سەركەوتنی‮ ‬رۆژنامەیەكەیە‮. ‬بۆ ساڵی‮ ‬ئایندەی‮ ‬كاركردنیان پێشنیار دەكەم گرنگی‮ ‬زیاتر بدرێت بە پرسی‮ ‬ئافرەت واتە جەختكردنەوە لەسەر ئەو پرسانەی‮ ‬راستەوخۆ تایبەتن بە خێزان و كۆمەڵگە و ئافرەت،‮ ‬ئەگەرچی‮ ‬هەتا ئێستا كارەكانیان لەو بوارانەدا جێگەی‮ ‬دەستخۆشییە،‮ ‬بەڵام هەوڵ بدرێت فراوانتر كاری‮ ‬لەسەر بكرێت‮. ‬شانازییە بۆ ستافەكەی‮ ‬كە سەركەوتن و بەردەوامی‮ ‬رۆژنامەی‮ ‬خەبات نیشانەی‮ ‬پێشكەوتنی‮ ‬میدیایی‮ ‬كوردی‮ ‬دەردەخات‮.‬ نەتەوەییانە مامەڵەی‮ ‬لەسەر سەرجەم پرس و رووداوە سیاسیەكان كردووە سندوس حسێن هەڵەبجەیی‮ ‬چالاكوان لە بواری‮ ‬ئافرەتان و كۆمەڵگای‮ ‬مەدەنی‮ ‬لە لێدوانێكی‮ ‬تایبەت بۆ رۆژنامەی‮ ‬خەبات گوتی‮:‬‮ ‬سەرەتا پیرۆزبایی‮ ‬لە سەرجەم ئەو ئازیزانە دەكەم كە هۆكاری‮ ‬مانەوە و بەردەوامین بۆ تەمەندرێژی‮ ‬ئەم رۆژنامە خۆشەویستە نەتەوەییە‮. ‬ئێمەش هیوا دەخوازین تا ژیان مابێت هەمیشە خەبات،‮ ‬خەباتی‮ ‬بەردەوامبێت‮. ‬خەبات وەك رۆژنامەیەكی‮ ‬سیاسی‮ ‬كە زمانحاڵی‮ ‬پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستانە‮ ‬یەكێكە لە كۆنترین رۆژنامەكانی‮ ‬كوردستان كە بەردەوامە لە دەرچوون و رۆژانە دەكەوێتە بەر دیدی‮ ‬جەماوەر و خوێنەرانی‮. ‬زۆرترین ژمارەی‮ ‬خراوەتە بەر دەست و كە‮ ‬یەكەم ژمارەی‮ ‬لە‮ ‬4ی‮ ‬4ی‮ ‬1959‮ ‬دەرچوو،‮ ‬هەر لەسەرەتاوە توانیویەتی‮ ‬هزرێكی‮ ‬باشی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬و سیاسی‮ ‬بڵاوبكاتەوە و سەدان خاوەن قەڵەم لە سەردەمی‮ ‬خۆیدا پێبگەیەنێت و بیاناسێنێ‮. ‬ئەوەی‮ ‬جێگەی‮ ‬سەرنج و هەڵوێستە لەسەركردنە دەستخۆشی‮ ‬و ستایشە كە رۆژنامەی‮ ‬خەبات كە هەمیشە رۆڵێكی‮ ‬ئەكادیمیانە و بە ئەخلاقێكی‮ ‬رۆژنامەگەری‮ ‬و نەتەوەییانە مامەڵەی‮ ‬لەسەر سەرجەم پرس و رووداوە سیاسییەكان كردووە ئەمەش تەنها لەپێناو پاراستنی‮ ‬یەكڕیزی‮ ‬نێوماڵی‮ ‬كوردبووە و ئەوەش نیشانەی‮ ‬زیندوویی‮ ‬ئەو رۆژنامەیە دەردەخات كە خۆی‮ ‬نەكردۆتە لایەنگری‮ ‬كێشە جیاوازەكان و تەنانەت لە كاتی‮ ‬باری‮ ‬سیاسی‮ ‬ئالۆزەكان و بگرە جەنگی‮ ‬ناوخۆشدا خەبات وەك رۆژنامەیەكی‮ ‬كوردستانی‮ ‬هەوڵێكی‮ ‬میانڕەویانەی‮ ‬داوە بۆ جوانكردن و باشكردنی‮ ‬ڕەوشی‮ ‬كوردستان و بەلاڕێدا نەبردنی‮ ‬پرسەكان لە پێناو بەرژەوەندی‮ ‬حزبایەتیدا‮. ‬هەمیشە كاری‮ ‬لەسەر پاراستنی‮ ‬دابونەریتی‮ ‬نیشتمانی‮ ‬كردووە،‮ ‬رۆژنامەیەك بووە كە هەرگیز بەكەمی‮ ‬نەیڕوانیوەتە تاكەكانی‮ ‬كۆمەڵگای‮ ‬كوردی‮ ‬لەسەر هەرجۆرە ئایدیایەك بوبێ‮.‬ رۆژنامەی‮ ‬خەبات دەیان رۆژنامەنوسی‮ ‬پێگەیاندووە دێكان عەلی‮ ‬قوتابی‮ ‬زانكۆ لە بەشی‮ ‬راگەیاندنی‮ ‬زانكۆی‮ ‬سەلاحەدین لە ساڵیادی‮ ‬رۆژنامەی‮ ‬خەبات گوتی‮: ‬بەرز و پیرۆز بێت‮ ‬یادی‮ ‬دامەزراندن و بڵاوكردنەوەی‮ ‬رۆژنامەی‮ ‬خەبات،‮ ‬ئەو رۆژنامەیەی‮ ‬كە بووە پایەیەكی‮ ‬گرنگ لەبەرەو پێشچوونی‮ ‬رۆژنامەگەری‮ ‬كوردی‮ ‬و بە دایكی‮ ‬رۆژنامەكان ناسراوە،‮ ‬بەهۆی‮ ‬پێگەیاندنی‮ ‬دەیان رۆژنامەنووسی‮ ‬ئازا و بوێر كە‮ ‬ئێستا كاری‮ ‬تێدا دەكەن و لە هەمان كاتدا بووەتە فێرگەیەكی‮ ‬گرنك كە چەندین رۆژنامەنووسی‮ ‬بە توانا پێدەگەێنیت‮. ‬رۆژنامەیەكە بە درێژایی‮ ‬ئەو ژمارانەی‮ ‬بڵاو دەكرێنەوە لەچەندین بابەتی‮ ‬سیاسی‮ ‬و كۆمەڵایەتی‮ ‬و ئابووری‮ .. ‬هتد پێك دێت و سەرچاوەكانی‮ ‬هەمیشە سەرچاوەی‮ ‬راستگۆن ئەمەش وایكردووە تا خوێنەران زۆرترین متمانەیان بەم روژنامە بێت كە رۆژانە بڵاودەكرێنەوە،‮ ‬بۆتە‮ ‬یەكێك لە رۆژنامە دیار و سەركەوتووەكانی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان كە بە بەرپرسیاریەتییەوە مامەڵە لەگەڵ‮ ‬ڕووداوەكان دەكات‮.‬