سەلام عەبدوڵڵا
(1)
لە ساڵی 1957دا، بۆ یەكەمین جار ناوی بارزانیم بیست، ئەو كاتە تەمەنم نۆ ساڵان بوو، برادەرێكی قوتابیم كە چەند ساڵێك لە من هەڵكشاوەتر بوو(بەڵام هاوكلاس بووین) لە حەوشەی قوتابخانەكەدا، وێنەیەكی لە باخەڵ دەرهێناو چەند جارێك ئاوڕی لەملاو لەولای خۆی دایەوە و پاشان بەترسەوە نیشانی دام. پیاوێكی بەهەیكەل، سەروسیمایەكی بەویقار، چاو برۆیەكی سەرنجڕاكێش، دەستێ جلی ئەفسەریی ڕووسی پۆشیبوو، منیش بە سەرسوڕمانەوە تێم دەڕوانی كە هاوەڵەكەم زۆر بەشانازییەوە گوتی: ئەمە وێنەی ژەنەراڵ بارزانییە) من ئەوەندەی تر سەرم سوڕما. ئەوە یەكەمین جار بوو ئەو ناوە ببیستم، هاوەڵەكەم هەستی بەو سەرسامییەم كرد، بۆیە دەستبەجێ گوتی:(وا بۆ چەندین ساڵ دەچێت ژەنەراڵ بارزانی لە ڕووسیایە…)
ئیتر پاشان ئەوەندەی كە زانیاری لابوو(ئەگەرچی تا ڕادەیەك كەم و سادەش بوون، بەڵام هەر زۆر بوون) بەپەلە پێشكێشی كردم. بۆ ئێوارێ پاش نانخواردن. دەربارەی بارزانی پرسیارم لە باوكم كرد. ئەویش ئەوەندەی كە دەیزانی(لە ڕاستیدا كەم نەبوو) بۆی باس كردم، بەڵام باوكم وەك پیاوێكی ئایینی زۆر دژی ڕووسیا بوو. ئەو هەر بە (ڕووسیا) ناوی دەبرد، بۆیە ئەوەندەی لەسەر نەڕۆیشت.
(2)
دوو ساڵ لەوەودوا، لە ساڵی 1959دا، سەر لە بەیانییەك-وابزانم ڕۆژی هەینی بوو-لەگەڵ منداڵێكی دراوسێمان، كە ئێستا وا لە(نەمسا) نیشتەجێیە. لە بەردەم خۆماندا، كە چەند شاقەوێك لە مزگەوتی گەورە (مزگەوتی حاجی كاكە ئەحمەدی شێخ) دوورە، یاریمان دەكرد كە قەرەباڵغییەكی نائاسایی لە بەردەم دەرگەی مزگەوتەكەدا، سەرنجی ڕاكێشاین.
كاتێك لەو عەشاماتە خرۆشاوە نزیك بووینەوە، پرسیارم لە كابرایەكی بەساڵاچوو، كە زۆر بە حەماسەتەوە دڕی بەو خەڵكە دەدا، كرد. لەوەڵامدا بێ ئەوەی سەیرم بكات، گوتی:(ژەنەڕاڵ مستەفا بارزانییە، لە ژوورەیە زیارەتی حاجی كاك ئەحمەدی شێخ دەكات…)
ژەنەڕاڵ بارزانی!؟ هیچ كاتم بەخۆم نەدا. پەلی هاوەڵەكەم گرت دڕدان بەو عەشاماتە، بۆ ئێمەی منداڵ كارێكی لە وزە بەدەربوو، ئەمە سەرەڕای ئەوەی كە چەند پاسەوانێك بەر دەرگەكەیان گرتبوو، نەیاندەهێشت كەس بچێتە ژوورێ، بۆیە بەهاوەڵەكەم گوت كە دوام كەوێت، چونكە من دەمزانی لە كوێوە بچینە ژوورێ. حوجرەی باوكم، كە تێیدا قورئانی بە منداڵان دەگوت، دەكەوتە نزیك دەرگەی پشتەوەی مزگەوتی گەورە.
كاتێك بەڕاكردن گەیشتینە بەردەركەی پشتەوە، خۆشبەختانە لەسەر پشت بوو، بۆیە ڕاستەوخۆ چووینە ژوورەوە. لە حەوشەی مزگەوتدا كەسمان بەدی نەكرد، بۆ ساتێك بەواق وڕماوی، بێ ئومێدانە ڕاوەستاین. خەریك بوو پرسیار لە هاوەڵەكەم بكەم، كە لەناوكاو مرۆڤێكی تێكسمڕاو، گورجوگۆڵ، برۆ قەترانی، ڕووخۆش كە چاكەت و پانتۆڵێكی شینی ئاسمانیی پۆشیبوو، لە میحرابی حاجی كاك ئەحمەدی شێخ هاتە دەرێ. چەند پیاوێكی لەگەڵدا بوو، یەكسەر بێ هیچ بڕیارێكی پێشەكی بەرەو ڕووی ژەنەراڵ رام كرد و پەلاماری دەستم داو ماچم كرد. بارزانیش وەك باوكێكی دڵسۆز دەستی هێنا بەسەرمداو نووشتایەوە و سەری ماچ كردم.
ئەوە- بەداخەوە-یەكەمین جاربوو، كە ڕووبەڕوو بەدیداری بارزانیی نەمر شادبم.
ئێوارێ ڕووداوەكەم بۆ باوكم گێڕایەوە، ئەویش زۆ ستایش و ئافەرینی كردم و چەند جارێك سەر ماچ كردم و لەسەرخۆ پێی گوتم:(كوڕم كەم كەس، لەو تەمەنەی تۆدا، بەخزمەت كەڵە پیاوێكی وا هەڵكەوتوو دەگات). ماوەیەك بێدەنگ بوو، جارێكی تر سەری ماچ كردمەوە و گوتی:(تۆ دەتوانیت هەمیشە شانازی بەم ڕۆژەوە بكەیت).
(3)
بیست ساڵ لەوەودوا، لە ساڵی 1979دا، كاتێك بەكارێكی نهێنی دەمویست بە توركیادا، هەر بەنهێنی بۆ (سووریا)بچم، لە شاری (گەڤەر)ی نزیك(وان) كەوتمە نێو داوی كەمینێكی چاوەڕوان نەكراوەوە. مانگێك لەوەودوا، كاتێك توركەكان دەیانویست تەسلیمی عێراقم بكەنەوە، لە شاری (جەزیرە)ی كوردستانی توركیا، فرسەتم هێناو لە دەست جەندرمەكان هەڵاتم، بەڵام ئەوەندەی نەبرد، جەندرمەكان، كە سێ زەلامی پڕ چەك بوون، لە ناوەڕاستی شاردا گرتمیانەوە و ئیدی بەناچاری كەوتمە شەڕێكی نابەرامبەرەوە، ئەوان بە قۆناغە تفەنگ و منیش بەدەستی ڕووت، ئەوان هەوڵی ئەوەیان دەدا كەلەپچەكە-پێشتر بۆ پشوو كردبوویانەوە بكەنەوە دەستم، منیش سەرگەرمی بێنەوبگرەی تفەنگی لێپرسراوەكەیان بووم.
لەچاو ترووكانێكدا خەڵكێكی زۆرمان لێ كۆبووەوە، كەسیش نەیدەوێرا لە هۆی ئەم شەڕە نابەرامبەرە بگات. هەموو هەر تەنیا بەچاوی بەزەییەوە، چاوەڕوانی سەرەنجامی ئەو بگرەو بەردەیە بوون. ویستم هەر چۆنێك بێت هەستی ئەو خەڵكەی دەوروپشتمان بەرامبەر ببزوێنم، تەسلیمكردنەوەم بە عێراق مەرگێكی مسۆگەر و بەڵگەنەویست بوو، هەر دوو ساڵ لەوەوبەر، لە زیندانی(هەیئەی كەركووك) پاش دەرچوونی حوكمی ئیعدامم، ڕام كردبوو، بۆیە بەناچاری هاوارم كرد:
(خەڵكینە ئەم جەندرمانە دەیانەوێت تەسلیمی عێراقم بكەنەوە. من پێشمەرگەم..)
خەڵكەكە لەنێو خۆیاندا كەوتنە مقۆ مقۆ، بەڵام كەس لەجێگەی خۆی نەجووڵا، جەندرمەكان تاكێك لە كەلەپچەكەیان كردەوە مەچەكم و منیش بەهەموو توانای خۆم تفەنگی گەورەی جەندرمەكانم ڕادەتەكاند و دەمویست لەدەستی دەربهێنم، هەوڵێكی بێ سەمەر بوو، زیندانەكانی بەعسم دەهاتە پێش چاو، دادو فیغانی بەندەكان كە لەژێر ئازار و ئەشكەنجەدا دەیانناڵاند، گوێی كاس دەكردم، مردن بەهەموو جەبەڕووتیەوە لەبەر چاوم سەمای دەكرد، هێندەی نەمابوو مەلی هیوام باڵی بشكێ و خۆشم تاڵاوی سەرنەكەوتن بەناچاری بنۆشم، یا ئیلاهی چۆن سۆزی ئەم خەڵكە رابتەكێنم، ئەوان خەریك بوون تاكی چەپی كەلەپچەكە لە مەچەكم گیر بكەن، هیندەی نەمابوو لەو هەوڵەیاندا سەركەوتووبن، لەڕاستیدا منیش یەكجار شەكەت بوو بووم، بۆیە جارێكی تر پڕ بەدەم هاوارم كرد.
بیستنی ناو بارزانی لەرز و ترس و پەشۆكاویی خستە نێو دڵی جەندەرمەكانەوە كە ڕاستەوخۆ لە تەقەكردنی كوێرانەیاندا ڕەنگی دایەوە، ناوی بارزانی بۆ ئەوان بێ ئەندازە تۆقێنەربوو، هەر وەك خەڵكەكەش پاڵپێوەنەرێكی بێ وێنە بوو، خەڵكەكە خرۆشا، دەنگی ناڕەزایی بەرامبەریان لە هەموو لایەكەوە بەرزبووەوە، ئەلقەی دەوریان، تا دەهات تەنگتر دەبووەوە، سەروچاوی خەڵكەكە سوور هەڵگەڕان، جەندرمەكانیش ترس و نیگەرانی و ڕەنگی پەڕیویان بە ئاشكرا پێوە دەبینرا.
گوێم لە نەعرەتەی عەشاماتە خرۆشاوەكە بوو كە هاواریان دەكرد:
(پەلاماردەن، ڕزگاری بكەن، پێشمەرگەی بارزانییە..) لەچاو ترووكانێكدا پەلاماری جەندرمەكانیاندا و منیان لەژێر چنگیان دەرهێنا. تەقەو تفەنگ و كەلەپچەو بەرگی سەربازی، بەرامبەر مەزنیی ناوی بارزانی هەر بایەخی نەبوو. ژیانم قەرزارباری گەورەیی ناوی ئەو نەمرەیە.









