ئاماژەكانی سەردانەكەی مەسرور بارزانی بۆ میسڕ

د. مەحمود زاید
د. مەحمود زاید مامۆستای زانکۆ لە میسڕ و پسپۆری مێژوو و توێژەرێکی تایبەتمەند بە پرسی کورد، وتارێکی لەبارەی سەردانەکەی مەسڕور بارزانی سەرۆکی حکوومەتی هەرێمی کوردستان بۆ میسڕ نووسیوە، لەبەر گرنگیی بابەتەکە، بە پێویستمان زانی دەقەکە بە کوردی بڵاو بکەینەوە.

سەردانەكەی مەسرور بارزانی، سەرۆكی حكوومەتی هەرێمی كوردستان و شاندە باڵاكەی بۆ میسر، لە كاتێكی زۆر گرنگ و لە بارودۆخێكی سەختدا دێت، كە ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست، لە سایەی گەرمبوون و گڕگرتنی كەشەكەی و هەڵگیرسانی ململانێیە وێرانكەرەكانی ناوخۆیی و هەرێمایەتی هەندێك وڵات، پێیدا تێدەپەڕێت، بەتایبەتی كەوا هەرێمی كوردستان، لە سایەی سەركردایەتییەكەی ئێستایدا، بووەتە یاریزانێكی سەرەكی و بەشدارێكی كارا لە چارەسەركردنی ئەم كێشانە و نەهێشتنی گرژییەكان لە ڕێگەی گفتوگۆ و ئاشتییەوە، ئەمەش هەمان ئەو ڕێچكەیەیە كە میسر هەمیشە پەیڕەوی دەكات و دەستوەردانی ناڕەوای هەندێ هێزی هەرێمایەتی، لە كاروبار و چارەنووسی گەلانی هەندێ وڵاتانی ناوچەكەدا، ڕەت دەكاتەوە.

سەردانی فەرمییەكەی مەسرور بارزانی بۆ میسر و دیدارەكانی لەگەڵ سەرۆك سیسی و ژمارەیەك لە بەرپرسانی باڵای میسر، چەندین ڕەهەندی سیاسی، تەناهی و ئابووریی هاوبەشی لەنێوان هەردوولادا هەیە، لە كاتێكدا پێگەی میسر و ڕۆڵە مێژوویی و تەوەرەییەكەی وا دەخوازێت، كە بەردەوام كار بۆ وشككردنی شوێنەكانی ڕكابەری و ململانێ لە ناوچەكەدا بكات، دەوڵەتی دامەزراوەیی بنیات بنێت و ڕۆڵی خۆی وەكوو ناوەندەكانی سەقامگیری و گەشەپێدان كارا بكات؛ هەرێمی كوردستانیش هەمان ئەو بارگرانییە لەو چواردەورە هەڵ دەگرێت، كە لە باكوور و ڕۆژهەڵاتی ناوچەی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەوریان داوە، سەرەڕای ئەو هێرشە تێرۆریستی و تاوانكارییانەی كە جاروبار دەكرێنە سەر دامەزراوە و شوێنە بژوێنەكانی، ڕەنگە فراوانبوونی بازنەی پەیوەندییەكانی دەرەوەی هەرێمیش لەگەڵ ئەمریكا، وڵاتانی كەنداو و توركیا، هەر بەهەمان ئاراستەدا گوزەر بكات.

لەو كاتەی میسر لەگەڵ هاوبەشەكانی لە سنوورداركردنی زۆرێك لە ململانێیەكانی ناوچەكەدا سەركەوتوو بوو، كە دواترینیان ڕاگرتنی شەڕی ئیسرائیل بۆ سەر غەززە بوو، هەرێمی كوردستانیش ڕۆڵێكی گەورەی لە ڕاگرتنی ململانێی چەكداریی نێوان دەوڵەتی توركیا و پارتی كرێكارانی كوردستان (پەكەكە)دا هەبوو، كە عەبدوڵڵا ئۆجەلانی ڕێبەری لە شوباتی ڕابردوودا داوای لە پارتەكەی كرد، بۆ چارەسەركردنی كێشەی كورد لە توركیا، چەك دابنێن و پەنا بۆ گفتوگۆی ئاشتییانە ببەن، هەروەها هەرێمی كوردستان، لە نزیككردنەوەی لایەنە ناكۆكەكانی كوردیش لە سوریا، لە گەیشتن بە یەك داڕشتەیەكی سازانی سەركەوتوو بوو، كە لە دانوستانەكان لەگەڵ حكومەتی دیمەشق سەبارەت بە داهاتووی سوریا، پەیڕەو بكرێت.

بێگومان میسر و هەرێمی كوردستان، پێویستیان بە دیداری بەردەوام و گفتوگۆی نەبڕاوە هەیە، بۆ ئەوەی هەماهەنگیی تەناهی و بیروباوەڕییەكان بەهێزتر بكەن؛ چونكە هەرێمێكی كوردستانی ئارام، سەقامگیر و گەشەسەندوو، زیادەیەكی نەرێنیە بۆ ناوچەكە و سنووریش بۆ ئەوانە دادەنێت، كە هەوڵ دەدەن بازنەی هەژموونی دەرەكیی خۆیان فراوانتر بكەن، هەروەها كاریش بۆ بەهێزكردنی بەغدا و پاڵپشتیكردنی ڕاستەوخۆی، بەرەو سەقامگیری سیاسی و كۆمەڵایەتی دەكات، ناكۆكییە ڕەگەزی و مەزهەبییەكانی سنووردار دەكات و لە دەستوەردانی دەرەكیش ڕزگاری دەكات.

لە ڕووی ئابوورییەوە، هەردوو وڵات خاوەنی دەرفەتی سەرنجڕاكێشن بۆ وەبەرهێنان لە بوارە جیاجیاكاندا، كە هەردووكیان پێویستیان پێیەتی، بازاڕەكانی هەرێمی كوردستان، بەهۆی باشی و متمانەی لە بازاڕەكانی ڕۆژهەڵاتەوە، بەپەرۆشی زیادكردنی قەبارەی بەرهەمە كشتوكاڵییەكانی میسرن، هەروەها هەرێم پێویستی بەو ئەزموونە گەورەیە هەیە، كە كۆمپانیاكانی بیناسازیی میسری هەیانە، بۆ ئەوەی سیاسەتی ئاوەدانكردنەوە و گەشەپێدانی خۆی خێراتر و فراوانتر بكات، كە حكوومەتی هەرێم لە سەردەمی سەرۆكی ئێستای مەسرور بارزانی، پێی جیا دەكرێتەوە. لە بەرانبەریشدا، دەرگای میسر بۆ سەرمایەی كوردستان و سەرمایەدارانی، بۆ وەبەرهێنان لە میسر واڵایە، لە سایەی ئەو ئاسانكارییە گەورانەی كە حكومەتی میسر لە هەموو ئاستەكاندا پێشكەشی دەكات.

ئەو پەیوەندییە مێژووییەی كە هەر لەسەردەمە كۆنەكانەوە تاكوو ئێستا، گەلی میسر و كورد كۆدەكاتەوە، دەیكاتە ئەرك بەسەریانەوە، بۆ بەرژەوەندییە باڵاكانیان وەبەرهێنانی تێدا بكەن، میسر لە میانی مێژووی هاوچەرخیدا، هەمیشە ڕێزی لە مافەكانی گەلی كورد، شارستانیەت و كولتوورە تایبەتەكەی گرتووە، كە لەگەلانی تری جیا دەكاتەوە. ئەمەش لە سەردەمی سەرۆك جەمال عەبدولناسرەوە دەركەوت، كاتێك وەكوو یەكەم سەرۆكی عەرەب لە ساڵی 1958دا، پێشوازی لە ڕابەری كورد مەلا مستەفا بارزانی كرد، هەروەها میسر یەكەم دەوڵەتی عەرەبی بوو كە كونسوڵخانەی خۆی لە هەولێر كردەوە. لە لایەكی ترەوە، سەرۆك سیسی، چەندین جار بە جیهانی ڕاگەیاندووە، كە پێویستە ڕێز لە مافە نیشتمانی و دەستوورییەكانی گەلی كورد بگیرێت، چونكە هیچ هێزێك لە جیهاندا نییە، بتوانێت گەلی كورد لەناو ببات.

وا بزانم، ئەو پەیامەی كە هەرێمی كوردستان ئێستا پێشكەشی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست و جیهانی دەكات، وا لە هەمووان دەكات، پشتیوانی لەو پەیامەی بكەن، بەوەی زیادەیەكی ئەرێنیە بۆ ناوچەكە، نەوەك لەدژی بێت. وەك هەمیشەش، قاهیرە بە دەرگەی سروشتی و ڕەواكەی خۆی دەمێنێتەوە، بۆ ئەوەی ئەم پەیامەی كورد، بە ناوچەكە و هەموو جیهان بگات.

و: ڕەمزی میرەكانی