شۆڕش عەزیز سورمێ
ڕێك دوای ساڵێك لە هەڵبژاردنەكەی، ترەمپ خۆی دەبینێتەوە كە مامەڵە لەگەڵ یەكەم شكستی سیاسی خولی دووەمی خۆیدا دەكات: مەمدانی لە نیویۆرك سەركەوتن بەدەست دەهێنێت و دیموكراتەكان لە ڤێرجینیا و نیوجرسی و كالیفۆرنیا سەردەكەون.لەم ساتەی تاریكیدا، نیویۆرك دەبێتە ڕووناكی.» زۆهران مەمدانی بەم قسانە ئاهەنگی سەركەوتنی خۆی لە هەڵبژاردنی سەرۆكی نوێی شارەوانی سێوی گەورە گێڕا، دەستبەجێ سەركەوتنەكەی گۆڕی بۆ پەیامێك بە قورسایی نیشتمانی: تەحەدای ڕاستەوخۆ بۆ سەرۆكی ئێستا، دۆناڵد ترەمپ. هەڵبژاردنی مەمدانی، سۆسیالیستی دیموكراتی تەمەن 34 ساڵ كە لە ئۆگاندا لەدایك بووە، وەك سەرۆكی شارەوانی چەندین ژمارەی پێوانەیی تۆمار دەكات: یەكەم شارەوانی موسڵمانە لە سێوی گەورە، هەروەها بچووكترین سەرۆكی شارەوانییە لە ماوەی زیاتر لە سەدەیەكدا. سەرهەڵدانی سەرۆكی نوێی شارەوانی نیویۆرك، دوای هەڵمەتێكی هەڵبژاردن كە تیشكی خستە سەر بەڵێنی خۆشگوزەرانی و خزمەتگوزاری بۆ چینە بێبەشەكانی دانیشتوانی نیویۆرك، تەنها یەكێكە لەو هەواڵە ناخۆشانەی كە ترەمپ لە شەوی هەڵبژاردنەكاندا بەدەستی هێنا، كە ڕێك هاوكاتە لەگەڵ یەكەم ساڵیادی دووبارە هەڵبژاردنەوەی بۆ كۆشكی سپی. هەروەها دیموكراتەكان لە ڤێرجینیا دەستكەوتی بەرچاویان بەدەستهێنا كە ئەبیگایل سپانبێرگەر بوو بە یەكەم ژنە پارێزگار و لە نیوجرسیش بە سەركەوتنی میكی شێریل. هەروەها لە كالیفۆرنیا ڕیفراندۆمێك سەبارەت بە دابەشكردنەوەی كورسییەكانی كۆنگرێس نەخشەیەكی دۆستی دیموكراتەكانی پەسەند كرد. بە گشتی ئەم ئەنجامانە وەك یەكەم نیشانەی ئەرێنی بۆ پارتەكە لە سەرەتای خولی دووەمی ترەمپەوە لێكدرایەوە، كە هۆكارەكەی گەڕاندەوە بۆ داخستنی فیدراڵی – كە ئێستا درێژترینە لە مێژووی ئەمەریكادا – و نەبوونی ناوی ئەو لە دەنگدانەكەدا.
مەمدانی لە وتاری قبوڵكردنیدا جەختی لە چەند تەوەری سەرەكی كردەوە. ئەو نیویۆركی بە «شارێكی كۆچبەران و تا ئەمشەو بە سەرۆكایەتی كۆچبەرێك» ناوبرد. گێڕانەوەی ئەو لە دەوری سێ پایە بنیات نرابوو: ناسنامە، نوێبوونەوەی نەوەكان و تەحەدای دەسەڵاتی نەتەوەیی. سەركەوتنەكەی بە شێوەیەكی بەرفراوان لە لایەن ڕاپرسییەكانەوە پێشبینی كرابوو، كە بە ڕوونی لە پێش ڕكابەرەكەی ئەندرۆ كوۆمۆی كەوتبوو، كە مەمدانی پێشتر لە هەڵبژاردنە سەرەتاییەكانی دیموكراتەكاندا شكستی هێنابوو و وەك سەربەخۆ خۆی كاندید دەكرد. لە پلاتفۆرمەكەیدا لە هەڵمەتی هەڵبژاردنەكانیدا، سەرۆكی شارەوانی تازە هەڵبژێردراو بەڵێنی داوە كرێی خانوو بۆ ماوەی چوار ساڵ بەستووە و پاسەكان بەخۆڕایی بكات و چاودێری منداڵان بۆ هەموو خێزانێك دابین بكات. بۆ دابینكردنی ئەم تێچوونانە، بەنیازە پارەیەكی زیادە بخاتە سەر دەوڵەمەندترین خەڵكی نیویۆرك- ئەوانەی ساڵانە زیاتر لە ملیۆنێك دۆلار داهاتیان هەیە- بە داهاتێكی مەزەندەكراو بە 4 ملیار دۆلار. هەروەها پێشنیاری بەرزكردنەوەی ڕێژەی باجی كۆمپانیاكان دەكات بۆ 11.5%، هاوتەریبكردنی لەگەڵ باجی نیوجرسی. بەكورتی پلاتفۆرمێك كە لەسەر بنەمای خۆشگوزەرانی و پراكتیكی و پرسە ئەزموونییەكان دامەزرابێت، لە هەمان كاتدا ئەو ناكۆكی ئایدیۆلۆژی و حزبییە بەلاوە جێبهێڵێت كە لە مێژوودا دەنگدەرانی دیموكراتیان دابەشكردووە.مەمدانی خۆی دووپاتی كردەوە كە تەحەدای ترەمپ زۆر لە سنووری سێوی گەورە درێژدەبێتەوە لە یەكەم وتاریدا دوای هەڵبژاردن. ئاماژەی بەوەش كردووە، «ئەگەر كەسێك بتوانێت نیشانی میللەتێك بدات كە دۆناڵد ترەمپ خیانەتی لێكردبێت چۆن شكستی پێبهێنێت، ئەوە ئەو شارەیە كە جەژنی كریسمسەكەی پێ بەخشیوە. بۆیە دۆناڵد ترەمپ، بەو پێیەی دەزانم تۆ سەیری من دەكەیت، دوو وشەم هەیە بۆ تۆ: بیگێڕەوە». سەركەوتنی مەمدانی لە وێنەیەكی سیاسی فراوانتردا جێدەبێتەوە. لە هەمان شەوی هەڵبژاردندا، لە ڕاستیدا دیموكراتەكان سەركەوتنی بەرچاوی دیكەیان بەدەستهێنا. لە ویلایەتی ڤێرجینیا دیموكراتەكان سەركەوتنێكی مێژووییان بەدەستهێنا بە هەڵبژاردنی ئەبیگایل سپانبێرگەر بۆ پارێزگار. ئەنجامەكە بە تایبەتی گرنگە چونكە دەنگدەران هێڵی ترەمپیان سزادا و پەیامی پراگماتیزم و سەقامگیرییان پاداشت كرد. لە نیوجرسیش شەوی هەڵبژاردنەكان ڕەنگی شین بوو. میكی شێریل لە كێبڕكێی پارێزگاردا سەركەوتنی بەدەستهێنا و لە جاك سیاتارێلی كۆماریخوازی بردەوە كە بە ئاشكرا لەلایەن ترەمپەوە پشتیوانی لێدەكرا. بەڵام لە كالیفۆرنیا ڕاوێژكارییەكی تایبەت لەسەر پرۆپۆزەڵی 50 هەبوو، كە ڕیفراندۆمێك بوو سەبارەت بە دووبارە دابەشكردنەوەی ناوچەكانی كۆنگرێس. دەنگدانەكە دوای چەند مانگێك لە مشتومڕ لەسەر جێریماندەركردن بانگهێشت كرا، چونكە بە زاراوەی زاراوە بە دەستكاریكردنی سنووری قەزاكان بۆ قازانجی سیاسی ناسراوە. لە ساڵانی ڕابردوودا كۆمارییەكان بۆ چەسپاندنی پێگەی خۆیان ئەم ئامرازەیان لە چەند ویلایەتێكدا بەكارهێنابوو. نوێنەرایەتی كۆنگرێس. بەڵام كالیفۆرنیا وەڵامی داوەتەوە و پێشخستنی مۆدێلێكە كە قورسایی زیاتر بە ناوچە شاریی و فرە نەتەوەییەكان دەدات.
بێگومان ئەنجامی هەڵبژاردنەكانی 4ی تشرینی دووەم پاشەكشەیەكی سیاسییە بۆ ترەمپ، بەڵام ناعەقڵانی دەبێت كە بە قەیراندا هەژمار بكرێت یان تەنانەت بە لەبەرچاوگرتنی هەڵبژاردنەكانی داهاتوو (بەتایبەت هەڵبژاردنەكانی ناوەڕاستی ساڵی 2026) بسڕدرێتەوە. لە كاتێكدا سەركەوتنی مەمدانی لە ژێر ئاڵای دژە ترامپیزمدا بەدەست هات، نیویۆرك هێشتا قەڵایەكی مێژوویی دیموكراتەكانە، ئەوەندە بە هەمان شێوە نەك هەر مەمدانی لە نیویۆرك، بەڵكو پارێزگاری نیوجرسی و ڤێرجینیا، یان ئەو ڕیفراندۆمەی كە نیوزۆم لە كالیفۆرنیا داوای كرد. بە پەراوێزێكی زۆر گەورە، زۆر لە پێشبینییەكانی ڕاپرسییەكان زیاترە. وە، لەوەش گرنگتر، ڕێژەی بەشداریكردن لەڕادەبەدەر بەرزە. ئەمە دەنگدانێكە كە تیشك دەخاتە سەر ناڕازییە بەرفراوان و بەربڵاوەكان لە ترەمپ و خواستێكی چاوەڕواننەكراو بۆ بەشداریكردن نیشان دەدات و ئاماژەیە بۆ توانای دیموكراتەكان بۆ دەستكردن بە ڕێگایەكی پێویست و دواكەوتووی نوێبوونەوەی سیاسی و نەوەكان. هەروەها ئەمەش دەگەڕێتەوە بۆ سەركردایەتییەك و دامەزراوەیەك كە خەبات دەكەن بۆ تێگەیشتن لە بازنەی گۆڕانكارییەكە و بە كاندیدكردنی كەسایەتییەكی بێناوبانگ وەك ئەندرۆ كومۆ لە هەڵبژاردنی سەرەتایی دیموكراتەكانی نیویۆرك، جارێكی دیكە نیشانیان داوە كە پەیوەندییان لەگەڵ بەشێكی زۆری دەنگدەرەكانیان لەدەستداوە.
