سیناریۆیێن روژهەلاتا ناڤەراست بۆ داهاتی

111

خالد ئه‌حمه‌د بادی
رەوشا گشتی یا روژهەلاتا ناڤەڕاست زۆر یا ئالوزە ویاسایێن سروشتی ویاسایێن گشتی گهورینان دكەنە دناڤدا وژبۆ بەرژەوەندێن زلهێزان دگهورن یان دهێنە گهورین، رەوشا جیهانێ‌ ب گشتی یا دناڤ ئالوزیان دا كاروانێ‌ خۆ دبەتە سەر بتایبەت رەوشا روژهەلاتا ناڤەڕاست بەردەوام ئالۆزتر لێ‌ دهێت و بەرەڤ رەوشەكا پێشبینی كری یا داهاتێ‌ روژهەلاتا ناڤەراست ڤە دچیت، وەكو دئاوێنە وخودیكا دا دیار چ تشت یان بوار ل روژهەلاتا ناڤەراست یێ‌ بەرقرار نینە و هەر ئەندازەكا دهێتە دانان بو چارەكرنا پرسگرێك وئاریشەیان و هێمنكرنا رەوشا گشتی یان دا كو دبەرژەوەندا هەمی لایەنان دا بیت یان كو تشتەك وئەندازەكا نوی وگشتگیر بیت دێ‌ ئێكسەر هەڤڕكیەكا دی یان پرسگرێكەكا دی پەیدا بیت ل روژهەلاتا ناڤەڕاست دێ‌ هەمی دۆز وئارێشە وهەڤڕكییان بەرەف پاشڤە بەت و ئالوزتر لێ‌ كەت وبەرەف ئاقارەكێ‌ نەدیار ڤە دبەن، ل ڤان دویماهییان سەنتەرێ‌ (ستیمسون) یێ‌ جیهانی كۆمبونەك گرێدابوو بۆ شارەزایێن هەرێمی و ئەمریكی بۆ گەنگەشەكرنا سێ‌ سیناریویێن روژهەلاتا ناڤەڕاست بو هەژدە هەیڤێن دی یێن داهاتی ئانكو تا سالا (2026) یا داهاتی كو لدور شەڕێن دەڤەرێ‌ وب تایبەت شەڕێ‌ ئیران و ئیسرائیلێ‌ و هەر دیسان شەرێ‌ ئۆكرانیا و روسیا و شەڕێ‌ حەماس و ئیسرائیل و شەڕێ‌ حزبڵڵا یا لبنانی و ئیسرائیل شەڕێ‌ توركیا و پارتا كرێكارێن كوردستانێ‌ و شەڕێ‌ ڤەشارتی یێ‌ وەلاتێن زلهێز و ناكوكیێن زۆر وەلاتان دگەل هەڤدوو ب راستی تەڤنەكێ‌ ئالۆز یێ‌ بهێز یێ‌ هەیی ل تەڤایا جیهانێ‌ وپاشان وەلاتێن هەرێمی ووەلاتێن عەرەبی، زۆر سیناریۆ هەنە بۆ پرسا روژهەلاتا ناڤەڕاست وهەروەسا بو سیناریویێن هەین كو ئەمریكا پتر یا كەفتیە دناڤا هەڤنەهاتنێن ل گەل هەڤوو دكەن كو ئەوژی ئەمریكا هەمی پرسێن گشتی ب پرسێن ئابوری ڤە گرێدەەت كو ترامپ كەسەكێ‌ بازرگانە وكار و پوستێ‌ خۆ وهێزا ئەمریكا بكار دئینیت بو بدەست ڤە ئینانا پتر دەستكەفتێن ئابوری وهەروەسا سیاسی.

ئەمریكا ودگەل هەڤالێن خۆ بریتانیا و روسیا یێ‌ كێكێ‌ لێكڤە دكەن چونكە سیناریۆ ب رێژەكێ‌ یێ‌ دیار دبن ئەو ژی كونترولا ئیرانێ‌ لسەر دەڤەرێ‌ كێم كر وهەروەسا یێ‌ لناڤبەرا روسیا وئوكرانیا بژیڤانیێ‌ دكەن چونكە سەفقەكا بازرگانی دگەل زینیلیسكی ئیمزا كری یە و هەروەسا ل سوریایێ‌ ژی ئەحمەد الشرع یێ‌ دلیستا تاوانباران دا بۆ هەر لدەڤ وان وەلاتان لێ‌ چونكە كار ب ئەحمەد الشرع هەیە سەرۆكێ‌ ئەمریكا پێشوازیێ‌ لێ‌ بكەت. بۆ دیار دبن كو دەڤەرا روژهەلاتا ناڤەراست یا پێشوازیێ‌ ل شەرەكێ‌ دی دكەت ودێ‌ ئەو شەر یێ‌ ئیكلاكەر بیت دا كو ئەڤ لایەنێن مایی ژی بكەڤنە دبن كونترولا زلهێز وبەرژەوەندخوازان دا.

زەرەرمەندێ‌ ئێكێ‌ ژڤان ناكۆكی وشەرو هەڤكێشەیان ب تنێ‌ وەلاتیێن سڤیل وبێ‌ گونەهن ل وەلاتێن روژهەلاتا ناڤەراست. ل داویێ‌ ئومێدەوارین پێلێن بهێزێن ئاشتیێ‌ وئارامیێ‌ با وهەوایێ‌ خو ل پاپۆڕا ئاشتی وئارامی وپێكڤەكاركرن ویەكترقەبولكرنێ‌ بدەت وئاراستەیا پاپورا مە یا دنیڤا دەریایێ‌ دا بدەت وبەرەڤ كنارێن ئیمناهیی وئاشتیێ‌ ببەت ومللەتێن روژهەلاتا ناڤەڕاست و وەلاتێن هەرێمی ب ئاشتی وئارامی بژین و چپكێن خوناڤان لسەر رویێن بێ‌ بەهرا بدەت داكو ئەو ژی بژین ودویر بن ژ دوژمنكاریكرن و توندو تیژیێ.