سازان جلال – سوید
شۆڕشی ئەیلوول کە لە ١١ی ئەیلولی ١٩٦١ دەستی پێکرد، یەکێکە لە گرنگترین شۆڕشەكانی خەباتی کورد، بۆ گەیشتن بە مافە ڕەواکان. ئەم شۆڕشە بە سەرۆکایەتیی مستەفا بارزانی نەمر، ئامانجی وەدیهێنانی ئۆتۆنۆمی زیاتر بوو بۆ کورد لە کوردستانی عێراق، بەرخۆدانی کورد لە بەرامبەر حکوومەتی ئەوكاتەی عێراق بەهێزتر کرد.
هەرچەندە کورد هەندێک پێشکەوتنی بەخۆوە بینیوە، کە لە دامەزراوە شەرعییەکان، پەرلەمان و حکوومەتی هەرێمی کوردستان و دەسەڵاتی دادوەری خۆی دەنوێنێ، بەڵام هێشتا خەبات بۆ دەوڵەتی سەربەخۆ، دوورە لە کۆتایی و كۆتایی نەهاتووە..
پرسی کورد، هێشتا پەیوەندیدارە و هەڵپەسێردراوە، بەیەكجارەكی خۆی نەخزاندۆتە نێو هاوكێشە نێودەوڵەتیەكان، هەوڵدان بۆ دەوڵەتی کوردی، هێشتا بەردەوامە، ئەوكات بە شۆڕشی چەكداری بوو، بەڵام ئێستا لە درێژەدانی ئەو خەباتەین، بە شێوازی دیالۆگ و دیپلۆماسی.
پابەندبوونی كورد، بە کوردستانێکی سەربەخۆ ڕوونە، هەوڵی گەلی کورد بە تایبەتی لە باشووری كوردستان، بۆ چارەی خۆنووسین، خەباتێکی درێژخایەن و سەخت بووە، کە پاشەکشەی تێدا بووە، بەڵام هیوایەکی بەهێزیش بۆ سەربەخۆیی و ئازادی دیار بووە، وێڕای ڕزگاربوونمان لە ژێردەستەیی، سەربەخۆیی بەشێکی گرنگە لە پاراستنی کولتوور و زمان و ناسنامەی كوردبوونمان دەبینین.
شۆڕشی دیپلۆماسی، لە ڕێگەی دیالۆگەوە، دەتوانێت بە مانای گۆڕانکاری لە چۆنیەتی هاوکاریی وڵاتان و ئەکتەرەکان و چارەسەرکردنی ناکۆکییەکان بێت. پەیوەندی بە دروستکردنی پارادایمێکی نوێیەوە هەیە، کە دیپلۆماسی و پەیوەندی کراوە و هاوکاری لە ناوەنددا بێت. لێرەدا چەند لایەنێکی سەرەکی دەخەمەڕوو کە شۆڕشێکی لەو شێوەیە دەتوانێت لەخۆ بگرێت
شەفافیەت و كرانەوە بەڕووی جیهاندا
ئەنجامدانی گفتوگۆ بە شێوەیەکی کراوە و شەفاف، کە چەندین لایەنی پەیوەندیدار، لەوانەش هاووڵاتیان و ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکان، تێڕوانینیان بۆ دانوستان و بڕیارەکان هەبێت.
ڕێوشوێنی متمانەبەخشین
گرنگیدان بە دروستکردنی متمانە لە تەك وڵاتان و ئەکتەرە نێودەوڵەتییەكاندا، کە گفتوگۆکردن بەکاردەهێنرێت، بۆ زاڵبوون بەسەر گومان و کەمکردنەوەی گرژییەکان.
پلاتفۆرمە فرەلایەنەکان
بەکارهێنانی ڕێکخراوە نێودەوڵەتییەکانی وەک نەتەوە یەکگرتووەکان، یەکێتی ئەوروپا یان کۆڕبەندی دیکە، بۆ کاراکردنی گفتوگۆ لە نێوان وڵاتانی جیاوازدا، بەتایبەتی لەو بارودۆخانەدا، کە دانوستانە دووقۆڵییەکان شکستی هێناوە.
چارەسەری ئاشتیانەی ململانێکان
لە ڕێگەی دیالۆگ و دیپلۆماسییەوە، دەتوانرێت ڕێگری لە ململانێکان بکرێت، ناکۆکییە بەردەوامەکان بەبێ توندوتیژی چارەسەر بکرێن، لە ڕێگەی نێوەندگیری و دانوستانەوە، کە ڕێز لە بەرژەوەندیی هەموو لایەنەکان بگیرێت.
پشتگیری کۆمەڵگەی مەدەنی
بەشداریکردنی ڕێکخراوەکانی کۆمەڵگەی مەدەنی و پسپۆڕان، بۆ دەوڵەمەندکردنی گفتوگۆ دیپلۆماسییەکان، بە دیدگای فراوانتر و دڵنیابوون لەوەی، کە بڕیارەکان نەک تەنها سوودی بۆ بەرژەوەندی گەلی كوردە، بەڵکو بۆ وڵاتانی دنیاش سوودی هەبێت.
دیپلۆماسی تەکنەلۆژی و کولتوری
بەکارهێنانی تەکنەلۆژیای نوێ و ئاڵوگۆڕی کولتووری، وەک ئامرازێک بۆ زیادکردنی لێکتێگەیشتن لە نێوان گەلان، کە دەتوانێت ببێتە هۆی پەیوەندییەکی دیپلۆماسیی قووڵتر و مانادارتر، بەم پێیە شۆڕشی پیڕۆزی ئەیلوول، كە شۆڕشێكی چەكداری بووە، ڕووبارێك خوێنی بۆ سەرفرازیی كورد بەخشی، ئێستا درێژەی خۆی هەیە و هەرگیز كۆتایی نەهاتووە، بە شێوازی شۆڕشی دیپلۆماسی، لە ڕێگەی دیالۆگەوە، دەتوانێت دیدگایەک بێت، بۆ کۆمەڵگەیەکی جیهانیی ئاشتیانەتر و هاوکارتر، کە ململانێکان لە ڕێگەی دیالۆگ و لێکتێگەیشتنی هاوبەشەوە چارەسەر بکرێن، نەک بە ڕووبەڕووبوونەوە و توندوتیژی.
