شۆڕش عەزیز سورمێ
رۆژی ١٣ ی ئەم مانگە لە هەرێمی پولیا، لە خوارووی ئیتالیا لوتکەی وڵاتانی زلهێزی پیشەسازی ناسراو بە G7 کە ئیتالیا سەرۆکایەتی دەکرد بەسترا، تا ئێستا باس لە چەند تەورێک کراوە لەوانە شەڕی نێوان ئۆکرانیا و روسیا، شەری نێوان ئیسرائیل و حەماس لە رۆژهەلاتی ناوین، کە تا ئێستا ژمارەی قوربانیانی گەیشتۆتە ٢٩ هەزار کوژراو و ٨٩ هەزار بریندار.
ئەوەی جێگەی سەرنجە ئەمە یەکەم جارە پاپایەکی ڤاتیکان بەشداری لە لوتکەیەکی لەم جۆرە بکات. لوتکەی حەوت ولاتە زلهێزەکانی جیهان کە بەیانی پێنچ شەممەی رابردوو دەستیان بە کۆبونەوەکەیان کرد و بریارە تا ڕۆژی ١٥ی ئەم مانگە بەردەوام بێت، سەرکردەکان لەلایەن جۆرجیا مێلۆنی سەرۆک وەزیرانی ئیتالیا پێشوازییان لێکرا، کە بەهۆی سەرکەوتنەکانی لە هەڵبژاردنەکانی ئەوروپادا بەهێزتر بوو، سێبەری پێکدادانی نێوان ئیتاڵیا و فەرەنسا و ئەڵمانیا لەسەر مافی لەباربردنی منداڵ بەسەر لوتکەکەدا هەڵواسراوە.
لە هەمان کاتدا محەممەد بن سەلمان، شازادەی جێنشینی سعودیە، نامەیەکی ئاراستەی جۆرجیا میلۆنی، سەرۆکوەزیرانی ئیتاڵیا کرد و سوپاسی کرد بۆ بانگهێشتکردنی بۆ بەشداریکردن لە گروپی حەوت و داوای لێبوردنیشی کرد بۆ ئامادەنەبوونی لە لوتکەی پولیا. ئەمەش لەلایەن ئاژانسی فەرمی سعودیە سپا بن سەلمان ڕوونیکردەوە کە نەیتوانیوە گەشت بکات بۆ ئیتاڵیا بەو پێیەی سەرقاڵی “سەرپەرشتیکردنی وەرزی حەج” بووە، هەروەها هیوای سەرکەوتنی بۆ کارەکانی لوتکەکە خواست.
ئۆلاف شۆڵز، ڕاوێژکاری ئەڵمانیا لە پەراوێزی دانیشتنەکەدا ووتی: دڵخۆشم کە هەموو هەوڵەکانی چەند هەفتە و مانگی ڕابردوو بەرهەمی هێناوە، ئەمەش ئاماژەیەکە بۆ سەرکەوتنی دەوڵەتانی گروپی حەوت بۆ کۆکردنەوەی ٥٠ ملیار دۆلار، کە لە قازانجی بێئاگایی وەبەرهێنانی بانکی بەستووی ڕووسیادا دارایی دەکرێت.
هەروەها شوڵز باسی لە بڕیارێکی مێژوویی کرد، لەبارەی هەنگاوێکی گرنگ و باش و پێویست کە بۆ ساتێکی گونجاو گیراوەتەبەر، لە لایەکی ترەوە مێلۆنی ئەوەی ڕاگەیاند کە دەکات پێشکەوتنێکی باش لەناو گروپی حەوتدا بەدیهاتووە بۆ گەیشتن بە ڕێککەوتن لەسەر بەکارهێنانی داهاتی سەروەت و سامانی بەستووی ڕووسیا بۆ پشتیوانیکردنی ئۆکرانیا.
هەروەها جەیک سولیڤان ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی کۆشکی سپی ئاماژەی بەوەدا کە ئەمە چوارەم گروپی حەوتە کە سەرۆک جۆ بایدن بەشداریی بکات، هەروەها ناوبراو لە نێوان شتەکانی دیکەدا باسی لە ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست کرد و وتی: “پێویستە جیهان هانی حەماس بدات بۆ قبوڵکردنی ڕێککەوتنی ئاگربەست.
داواکارییەکانی ئەنتۆنیۆ گۆتێرێس سکرتێری گشتی نەتەوە یەکگرتووەکان لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ کۆمپانیای ڕیپبلیکا سەبارەت بە ئامانجەکانی گروپی حەوت ئەوە بوو کە ئاشتی لە ئۆکرانیا تەنها بە ڕێزگرتن لە پرەنسیپی یەکپارچەیی خاکی دەتوانێت بێتە دی ، بۆیە پوتین دەبێت دەستبەرداری فەتحەکان بێت، هەروەها نەتەوە یەکگرتووەکان ئامادەیە بەشدارییەک لە غەززە بکات بۆ گەرەنتیکردنی حکومەت و سەقامگیری غەززە، پێویستە گروپی حەوت دەستپێشخەرییەکانی کەشوهەواش خێراتر بکات. سەبارەت بە کۆچکردن، پلانی ماتی دەتوانێت سوودی هەبێت، بە مەرجێک ئیتاڵیا لەبیری نەکات کە چۆن “جیاوازیکردن لە نێوان پەنابەران و کۆچبەران زۆر گرنگە” ئەمانە و ئاماژەی بەوەشکرد کە سبەی ئێوارە ئەنجامەکانی ئەو لوتکەیە پەسەند دەکەین کە لە ئێستاوە کۆدەنگی لە نێوان سەرکردەکاندا هەیە.
لە هەمان کاتدا مێلۆنی رایگەیاند : “کە G7 پشتگیری لە چارەسەری ئەمریکا بۆ ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست دەکات”ناوبراو ئاماژەی بەوەشکردووە، “ئێمە گەیشتینە ڕێککەوتنێکی سیاسی بۆ ئەوەی تا کۆتایی ئەمساڵ پشتگیری دارایی زیاتر بکەین بە بڕی نزیکەی ٥٠ ملیار دۆلار: ئەمە دەستبەسەرداگرتن نییە بەڵکو قازانج کۆدەکاتەوە دەبێت لە ڕوانگەی تەکنیکییەوە پێناسە بکرێت.
