خه‌بات- حەمید سوورچی:
دکتۆر هەڵۆ هاشم شوانی پسپۆڕی نەشتەرگەریی گورچیلە و میزەڕۆ، لەم دیدارەیدا تیشک دەخاتە سەر نەزۆکی پیاوان و هۆکارەکانی نەزۆکبوونی پیاوان، جیاوازی نەزۆکی لە نێوان هەردوو ڕەگەزدا، نیشانەکانی نەزۆکی، چۆنیەتی دەستنیشانکردن و چارەسەرکردنی و کاریگەریی لایەنی بۆماوەیی لەسەر نەزۆکیدا ، بۆ خه‌بات ڕوون دەکاتەوە.
* لە دەستپێکدا لە باره‌ی ناساندنی نەزۆکی پیاوان، دکتۆر هەڵۆ هاشم شوانی پسپۆڕی نەشتەرگەریی گورچیلە و میزەڕۆ و پڕۆستات و نەزۆکی و لاوازی سێکسی بۆ خەبات گوتی:
نەزۆکی بارودۆخێکی پزیشکییە، کە تێیدا هاوسەران دوای 12 مانگ لە پەیوەندی سێکسی بەردەوام و بێ بەکارهێنانی هیچ ڕێگەیەکی خۆپاراستن ناتوانن دووگیانی بەدەستبهێنن. بۆ ئەو ژنانەی تەمەنیان 35 ساڵ یان زیاترە، پێشنیار دەکرێت دوای 6 مانگ پشکنین و هەڵسەنگاندن بکەن، چونکە توانای پیتاندن بە شێوەیەکی سروشتی لەگەڵ تەمەندا کەم دەبێتەوە. نەزۆکی دەکرێت کاریگەری لەسەر پیاوان و ژنانیش هەبێت و کێشەیەکی تەندروستی باوە لە جیهاندا.
* لە وەڵامی پرسیاری ئایا هۆکارەکانی نەزۆکبوونی پیاوان چین ؟ دکتۆر هەڵۆهاشم شوانی گوتی:
نەزۆکی دەکرێت بەهۆی ئەو هۆکارانەوە بێت، کە کاریگەرییان لەسەر یەکێک لە هاوسەرەکان، یان لە هەندێک حاڵەتدا لەسەر هەردووکیان هەیە. لێرە دا، من وەک پسپۆڕێکی تایبەت بە پیاوان، دەمەوێت تیشک بخەمە سەر هۆکارە باوەکان لە پیاوان.
هۆکارە باوەکانی نەزۆکی لای پیاوان بریتین لە:کەمیی ژمارەی سپێرم، لاوازیی جووڵەی سپێرم، شێوازی نائاسایی سپێرم، دەوالی گون، تێکچوونی هۆرمۆنەکان، نەخۆشییە بۆماوەییەکان، هەوکردن یان پێکانەکانی پێشووی ئەندامەکانی زاوزێ.
شێوازی ژیان وەک کێشانی جگەرە، قەڵەوی، خواردنەوەی زۆری کحول، بەکارهێنانی دەرمان، بەرکەوتنی ژەهرە ژینگەیییەکان، و نەخۆشییە درێژخایەنەکانیش دەتوانن توانای منداڵبوون لای پیاوان و ژنان کەم بکەنەوە.
* لە بارەی نیشانەکانی نەزۆکی ئەم پزیشکە پسپۆرە گوتی:
نیشانەی سەرەکی نەزۆکی بریتییە لە زەحمەتی لە بەدەستهێنانی دووگیانی، سەرەڕای هەبوونی پەیوەندی سێکسی بەردەوام و بێ خۆپاراستن. زۆرێک لە خەڵکی هیچ نیشانەیەکی دیاریان نییە تا ئەو کاتەی هەوڵی منداڵبوون دەدەن. هەندێک کەس هەیە نیشانەی تریان هەیە، لەوانەش:کێشەی ڕەپبوون لە پیاواندا، کەمبوونەوەی ئارەزووی سێکسی یان نیشانەکانی تێکچوونی هۆرمۆن.
*سەبارەت بە دەستنیشانکردنی نەخۆشییەکەش گوتی:
بە وەرگرتنی مێژووی پزیشکی بەوردی و پشکنینی جەستەیی دەستپێدەکات. بۆپیاوان یەکەم و گرنگترین پشکنین بریتییە لە شیکاری تۆواو (Semen analysis) بۆ هەڵسەنگاندنی ژمارە، جووڵە و شێوازی سپێرم، پشکنینی هۆرمۆنی زیاتر، سۆنەر، یان پشکنینی بۆماوەیی لەوانەیە پێویست بن بەپێی ئەنجامەکان.
* لە وەڵامی پرسیاری ئایا جیاوازی چییە لە نێوان نەزۆکی پیاوان و ژناندا؟ بۆ ئەمەش گوتی:
نزیکەی سێیەکی حاڵەتەکانی نەزۆکی بە هۆی هۆکارەکانی ژنانەوەیە، سێیەکی تری بەهۆی هۆکارەکانی پیاوانەوەیە، سێیەکی تری پەیوەندییان بە هەردوو هاوسەرەکەوە هەیە، یان هیچ هۆکارێکی دیاریکراویان نییە.
نەزۆکی ژنان زۆرجار بەهۆی کێشەکانی هێلکەدانان، لوولەکانی فالوپ، یان منداڵدانەوە دەبێت. لەکاتێکدا نەزۆکی پیاوان بەزۆری پەیوەندی بە ناڕێکی لە بەرهەمهێنان، کوالیتی، یان گەیاندنی سپێرمەوە هەیە، چونکە نەزۆکی دەکرێت لە هەر لایەک بێت، پێویستە هەردوو هاوسەرەکە پشکنین بکەن بۆ دۆزینەوەی هۆکاری سەرەکی و دیاریکردنی گونجاوترین چارەسەر.
*لە وەڵامی دوا پرسیاریش لە بارەی چۆنیەتی چارەسەرکردنی نەزۆکی، دکتۆر هەڵۆ هاشم شوانی پسۆری گورچیلە و میزەڕۆ گوتی:
چارەسەرکردن بەپێی هۆکاری سەرەکی کێشەکە، تەمەنی هاوسەرەکان و ماوەی هەوڵدانیان بۆ دووگیانی دەگۆڕێت. بژاردەکانی چارەسەر لەوانەیە ئەمانە بگرێتەوە: شێوازی ژیانت تەندروست بکەیت، بەکارهێنانی دەرمان بۆ هاندانی هێلکەدانان، هێلکە گونەکان، یا ڕاستکردنەوەی تێکچوونی هۆرمۆنەکان، چارەسەری نەشتەرگەری بۆ حاڵەتەکانی وەک دەوالی گون، گیرانی بۆری تۆو، چارەسەرکردنی هەوکردنەکان ئەگەر هەبن، وەرگرتنی سپێرم راستەوخۆ لە بۆڕی تۆو یاخود گون، تەکنەلۆژیاکانی یارمەتیدەری زاوزێ Assisted reproductive technologies، لەوانەش پیتاندنی ناو منداڵدان IUI و پیتاندنی دەستکرد لە تاقیگەدا (IVF – منداڵدانی شووشەیی).
