زانیار سەردار قڕگەیی‮/ ‬سلێمانی
یەكێك لەو كەسایەتییە دیار و بەرچاوانەی‮ ‬لەنێو شۆڕشی‮ ‬ئەیلوولدا دەركەوتووەو پێگەیەكی‮ ‬بەهێزی‮ ‬هەبووە،‮ (‬محەممەد عەزیز قادر)ە،‮ ‬كە ناسراو بە‮ (‬خاڵە حەمەی‮ ‬عەزیز‮)‬،‮ ‬سەردەمانێك بەرپرسی‮ ‬بارەگای‮ ‬بارزانیی‮ ‬بووە و دۆستایەتیشی‮ ‬لەگەڵ زۆرێك لە كەسایەتییە شۆڕشگێڕ‮ ‬و سیاسییەكاندا بووە،‮ ‬هەتا ساڵی1979 ‮ ‬لەنێو‮ ‬ڕیزی‮ ‬شۆڕشدابووە و دواتر بەرەو هەندەران‮ ‬ڕۆیشتووەو لە وڵاتی‮ ‬ئەڵمانیا نیشتەجێ بووە‮. ‬لەم سەردانەیدا بۆ شاری‮ ‬سلێمانی،‮ ‬سەردانمان كرد و دیدارێكمان لە تەكدا سازدا،‮ ‬لەم دیدارەماندا چەند پرس و باسێكمان لەسەر بارزانی‮ ‬لەگەڵدا تاوتوێ كرد‮.‬ ‮❊ ‬چۆن سەرەتا بە ناوی‮ ‬بارزانی‮ ‬ئاشنا بوویت؟ ئەی‮ ‬كەی‮ ‬بە دیداری‮ ‬گەیشتی‮ ‬و لە كوێ بوو؟ ــ سەرۆك بارزانی،‮ ‬پێش گەڕانەوەی‮ ‬لە سۆڤیەت،‮ ‬بەهۆی‮ ‬ڕاگەیاندنە نهێنییەكانی‮ ‬پارتی‮ ‬و بەهۆی‮ ‬بڵاوكردنەوەی‮ ‬وێنەكەی‮ ‬بە بەرگی‮ (‬جەنەراڵییەوە‮) ‬بووە خۆشەویست و جێگەی‮ ‬هیوای‮ ‬لاوانی‮ ‬كوردستان،‮ ‬لەو كاتەوە ئاشنای‮ ‬ناوی‮ ‬بارزانی‮ ‬بووم‮. ‬پاش گەڕاندنەوەی‮ ‬لە‮ ‬یەكێتی‮ ‬سۆڤێت،‮ ‬سەردانی‮ ‬شاری‮ ‬سلێمانیی‮ ‬كرد،‮ ‬بەندەش وەك هەزاران لاوی‮ ‬سلێمانی‮ ‬و خەڵكی‮ ‬سلێمانی‮ ‬لە پێشوازیدا بووم‮. ‬بارزانی‮ ‬لە تەلاری‮ ‬بیناكەی‮ (‬نووری‮ ‬عەلی‮ ‬ئەگزەجی‮) ‬وتارێكی‮ ‬بەنرخی‮ ‬پێشكەش بە ئامادەبووان و پێشوازیكاران كرد،‮ ‬ئەمە‮ ‬یەكەم جاربوو كە بەدیداری‮ ‬جەنابی‮ ‬بارزانی‮ ‬شاد بم‮. ‬دوای‮ ‬كشانەوەی‮ ‬چەكداران لە بەرەكانی‮ ‬دەربەندی‮ ‬بازیان و دەربەندیخان و گەڕانەوەی‮ ‬هەندێك لە خێلەكان بۆ پشتیوانی‮ ‬لە عەبدولكەریم و گرتنی‮ ‬هەندێك لە كەسایەتیی‮ ‬سلێمانی،‮ ‬لەبەر ئەوەی‮ ‬برووسكەی‮ ‬دڵسۆزی‮ ‬و پشتیووانییان بۆ قاسم ئیمزا نەكرد،‮ ‬یەك لەوانە‮ ‬یادی‮ ‬بەخێر جەنابی‮ ‬حەمەی‮ ‬ئەوڕەحمان ئاغا،‮ ‬كە درەنگتر بووە خەزووری‮ ‬بەهەشتی‮ ‬كاك ئیدریس و باپیری‮ ‬بەڕێز كاك نێچیرڤان بارزانی،‮ ‬بەندە بۆ خۆم لەگەڵ دوو برادەر چووینە خزمەتی‮ ‬لە ماڵی‮ ‬خۆیان و سوپاسم لەو هەڵوێستە كوردانەیەی‮ ‬كرد‮.‬ ‮ ‬لەو سەردەمەدا چەند بازنەیەكم لە لاوان دروست كرد و بردمن بۆ سەر گۆڕی‮ ‬شێخ مارفی‮ ‬نۆدێ سوێندم دان بە‮ (‬خاكی‮ ‬كوردستان و شیری‮ ‬بەری‮ ‬دایكیان خیانەت لە كورد و كوردستان نەكەن‮) ‬و هەر ئەو چالاكییەی‮ ‬ئێمەی‮ ‬هێنایەوە سەر ئەوە كە ئەگەر عەبدولكەریم قاسم بێت بۆ شاری‮ ‬سلێمانی‮ ‬بۆ كردنەوەی‮ ‬كارگەی‮ ‬جگەرە،‮ ‬دەستی‮ ‬لێ بوەشێنین و لەو‮ ‬ڕووەوە ئامادەكارییان كرد،‮ ‬بەڵام قاسم نەهات‮.‬ دوای‮ ‬كشانەوەی‮ ‬هێزەكان و شەهید بوونی‮ (‬كاكە حەمەی‮ ‬تەلان‮) ‬وەك‮ ‬یەكەم شەهیدی‮ ‬دەڤەری‮ ‬پارێزگای‮ ‬سلێمانی‮ ‬لە دەربەندی‮ ‬بازیان،‮ ‬جۆرێك لە نائومێدی‮ ‬باڵی‮ ‬بەسەر دانیشتوواندا كێشابوو،‮ ‬لەو كاتانەدا من نامەیەكم بۆ سەرۆك مستەفا بارزانی‮ ‬نووسی‮ ‬و داوام لێ كرد كە بڕوا بدات بە كەسێك تا ئێمەی‮ ‬لاوان لە دەوری‮ ‬كۆ ببینەوە،‮ ‬نامەكەم بە كاك‮ (‬عەبدول حوسێن فەیلی‮)‬دا نارد،‮ ‬كە خۆی‮ ‬ئەندامی‮ ‬كۆمیتەی‮ ‬ناوەندی‮ ‬بوو،‮ ‬برایەكی‮ ‬ڕۆژهەڵاتی‮ ‬ناوی‮ (‬عەبدوڵڵا كۆڵ‮) ‬لەگەڵیدا نارد تا بیگەیەنێت‮. ‬یادی‮ ‬بەخێر‮ (‬مەلا باقی‮)‬،‮ ‬كە ئەوسا لای‮ ‬شێخ حسێنی‮ ‬بۆسكێن بوو،‮ ‬لە‮ ‬ڕێگەی‮ ‬سەفرەو زەروون تووشی‮ ‬مام جەلال ببوو،‮ ‬مام جەلال نامەكەی‮ ‬لێ وەرگرتبوو،‮ ‬پاش سێ بۆ چوار‮ ‬ڕۆژ لە‮ ‬ڕۆیشتنی‮ ‬عەبدول حوسێن،‮ ‬كاك‮ (‬نووری‮ ‬ئەحمەدی‮ ‬تەها‮) ‬پێی‮ ‬گوتم‮: ‬حەز لە ماسی‮ ‬ناكەیت،‮ ‬گوتی‮: ‬ماڵی‮ ‬عەبدول حوسێن ماسی‮ ‬چاك دەكەن،‮ ‬گوتی‮: ‬كەسێكی‮ ‬بەرێز و خۆشەویستیش لەوێیە،‮ ‬گوتم‮: ‬بۆچی‮ ‬نا‮. ‬كە چووین ئەو كەسە خۆشەویست و بەرێزە،‮ ‬یادی‮ ‬بەخێر كاك‮ (‬شەمسەدین موفتی‮) ‬بوو،‮ ‬پاشان كاك عەبدول حوسێنم بینی‮ ‬لەلام سەیر بوو،‮ ‬گوتی‮: ‬تا سەفرە و زەروون‮ ‬ڕۆیشتم،‮ ‬لە‮ ‬ڕێگە تووشی‮ ‬مام جەلال بووم گێڕامیەوە‮. ‬گوتم‮: ‬ئەی‮ ‬نامەكەم،‮ ‬گوتی‮: ‬كەوتە لای‮ ‬مام جەلال‮!. ‬پاشان نامەیەكی‮ ‬ترم بۆ سەرۆك بارزانی‮ ‬نارد،‮ ‬بەناوی‮ ‬خوازراوی‮ ‬ئەحمەد مەحموود،‮ ‬ئەم نامەیەم بە بەهەشتی‮ ‬كاك‮ (‬ئەنوەر عارف قەرەچەتانی‮)‬دا نارد،‮ ‬ئیتر تا بە خزمەت سەرۆك بارزانیی‮ ‬نەمر شاد بووم هەر بەناوی‮ ‬ئەحمەد مەحمودەوە نامەم بۆ دەنارد‮. ‬ساڵی‮ ‬1962 سەرۆك بارزانی،‮ (‬ئەحمەد تۆفیق‮)‬،‮ ‬سكرتێری‮ ‬گشتیی‮ ‬ئەوسای‮ ‬پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستانی‮ ‬ئێرانی‮ ‬نارد بۆ پارێزگای‮ ‬سلێمانی‮ ‬بۆ وەرگرتنی‮ ‬بیروڕای‮ ‬كەسایەتییەكان و سەرۆك خێلەكان،‮ ‬پێوەندی‮ ‬بە بەندە و لەدەستچوو شێخ‮ (‬محەممەدی‮ ‬هەرسین‮) ‬كرد و داوای‮ ‬لێ كردن بچنە تەگەران،‮ ‬ئێمەش چووینە تەگەران،‮ ‬لەوێ كاك ئەحمەد و برادەرەكانیمان بینی،‮ ‬چەند كۆبوونەوەیەكمان لەگەڵ كرد،‮ ‬ئێمە‮ ‬ڕامان وابوو بۆ ئەوەی‮ ‬شۆڕشەكە لە شۆڕشی‮ ‬حزبێكەوە بكرێتە شۆڕشی‮ ‬هەموو خەڵكی‮ ‬كوردستان،‮ ‬پێویستە كۆنگرەیەكی‮ ‬گشتی‮ ‬بگیرێت،‮ ‬لەو كۆنگرەیەدا ئەنجوومەنێك بۆ بەڕێوەبردنی‮ ‬شۆڕش بە هەڵبژاردن دیاری‮ ‬بكرێت و ئەنجوومەنەكەش ناوبنرێت ئەنجوومەنی‮ ‬سەركردایەتیی‮ ‬شۆڕش،‮ ‬كاك ئەحمەد گوتی،‮ ‬كاك عیسمەت شەریف وانلی‮ ‬نامەیەكی‮ ‬بۆ سەرۆك بارزانی‮ ‬ناردووە،‮ ‬نزیكە لە بیروڕا و پێشنیازەكانی‮ ‬ئێوە،‮ ‬بەڵام باشترە خۆتان بچن لەگەڵ سەرۆك باسەكە بكەنەوە‮. ‬ئەو كاتە من فەرمانی‮ ‬گرتنم هەبوو لای‮ ‬میریی‮ ‬عێراقەوە،‮ ‬كاك شێخ محەممەدیش دوكان و ماڵ و منداڵی‮ ‬لە سلێمانی‮ ‬بوون،‮ ‬ڕێككەوتین من لەجیاتی‮ ‬هەردووكمان بچم بۆ لای‮ ‬سەرۆك بارزانی‮ ‬و كاك شێخ محەممەد بگەڕێتەوە سلێمانی،‮ ‬ئیتر من لەگەڵ كاك ئەحمەد تۆفیق‮ ‬ڕۆیشتم،‮ ‬پاش مەودایەكی‮ ‬دوور و خێرا‮ ‬ڕۆیشتن و گوند بە گوند گەیشتمە هەندرێن و پاش ماوەیەك لە گوندی‮ (‬پڵنگان‮) ‬بە خزمەت جەنابی‮ ‬سەرۆك گەیشتم و لەوێش باسی‮ ‬ئامانجی‮ ‬شۆڕش و‮ ‬یەكێتیی‮ ‬ڕیزەكانی‮ ‬گەلی‮ ‬كورد كرا‮.‬ ‮❊ ‬كاتێك سەردانت كرد چ شتێكی‮ ‬بارزانی‮ ‬سەرنجی‮ ‬تۆی‮ ‬ڕاكێشا؟‮ ‬یان بە چی‮ ‬بارزانی‮ ‬سەرسام بووی؟‮ ‬ ــ خاكێتیی‮ ‬بارزانی،‮ ‬ڕەوشت بەرزی،‮ ‬ڕێزگرتنی‮ ‬لە خەڵكی‮ ‬لە خۆی‮ ‬بە تەمەنتر،‮ ‬خاوەن بڕیار و خاوەن هەڵوێستەكەی،‮ ‬سووربوونی‮ ‬لەسەر خواستە‮ ‬ڕەواكانی‮ ‬گەلی‮ ‬كورد،‮ ‬سوربوونی‮ ‬لەسەر پاراستنی‮ ‬عیزەتی‮ ‬كورد بەرامبەر بێگانان،‮ ‬سووربوونی‮ ‬لەسەر كوردستانی‮ ‬بوونی‮ ‬كەركووك و ناوی‮ ‬نا دڵی‮ ‬كوردستان‮. ‬ ‮❊ ‬بارزانی‮ ‬هەڵوێستی‮ ‬بەرامبەر بە كەسانی‮ ‬ئایینی‮ ‬و كەسانی‮ ‬ڕۆشنبیر چۆن بوو؟ ــ بارزانی‮ ‬بە شێوەیەكی‮ ‬گشتی‮ ‬ڕێزی‮ ‬لە هەموو كەسایەتییە تایفییەكان و‮ ‬ڕۆشنبیرەكان دەگرت،‮ ‬ئەوەی‮ ‬ڕۆژێك چاكەیەكی‮ ‬لەگەڵ كردبا هەمیشە خۆی‮ ‬بە قەرزاری‮ ‬دەزانیی،‮ ‬بەتوندی‮ ‬پابەندی‮ ‬داب و نەریتەكانی‮ ‬كوردەواری‮ ‬بوو،‮ ‬لە لووتكەشدا بووبێ لە ئاستی‮ ‬مرۆڤی‮ ‬كوردی‮ ‬دڵسۆزی‮ ‬لەخۆی‮ ‬بەتەمەنتر وەك برا بچووكێك چۆن لەگەڵ برا گەورەی‮ ‬خۆی‮ ‬ڕەفتار دەكات وەهای‮ ‬ڕێز لێدەنا،‮ ‬لە‮ ‬یـادمە لە وەڵامی‮ ‬نامەیەكی‮ ‬بۆ‮ ‬یادی‮ ‬بەخێر بەڕێز‮ (‬مەلا عەبدوڵلای‮ ‬چـروستانی‮)‬،‮ ‬بارزانی‮ ‬سەرەتا بە‮ – ‬بسم اللە الرحمن الرحیم‮- ‬دەستی‮ ‬پێكردبوو پاش پێشكەشكردنی‮ ‬ڕێز و سڵاو و دەست ماچكردن وەك گەورەی‮ ‬خۆی‮ ‬لەگەڵیدا دوابوو،‮ ‬داوای‮ ‬لێكردبوو كە لە لووتف و دوعا كردن بۆی‮ ‬فەرامۆشی‮ ‬نەكات،‮ ‬نامەكەی‮ ‬بارزانی‮ ‬لە نووسینی‮ ‬موریدێك دەچوو بۆ شێخەكەی،‮ ‬لە كۆتایی‮ ‬نامەكەیدا نووسیبووی‮ ‬خزمەتكاری‮ ‬بچووكتان‮ (‬بارزانی‮ ‬مستەفا‮). ‬بەشێكی‮ ‬زۆر لە‮ ‬ڕۆشنبیرانی‮ ‬هەر چوار پارچەی‮ ‬كوردستان‮ ‬ڕێزیان لێ گیراوە،‮ ‬بۆ وێنە ئەوە هەژار،‮ ‬هێمن،‮ ‬جگەرخوێن،‮ ‬هێدی،‮ ‬قانع و دەیانی‮ ‬تر‮.‬ ‮❊ ‬دوای‮ ‬ئەو ساڵانەی‮ ‬لای‮ ‬بارزانی‮ ‬بووی‮ ‬چی‮ ‬لێوە فێر بوویت؟ ــ پشوودرێژی،‮ ‬خاكێتی،‮ ‬خۆبەختكاری،‮ ‬خۆ بەخزمەتكاری‮ ‬بچووكی‮ ‬گەلی‮ ‬كورد زانین،‮ ‬سووربوون لەسەر مافی‮ ‬ڕەوای‮ ‬گەلی‮ ‬كورد لە ئازادی‮ ‬و‮ ‬یەكسانی‮ ‬و سەربەخۆییدا‮.‬ ‮❊ ‬زانیاریت هەیە لەسەر‮ ‬ڕاگواستنی‮ ‬بارزانییەكان،‮ ‬لە ساڵانی‮ ‬كۆتایی‮ ‬سییەكان بۆ شاری‮ ‬سلێمانی؟‮ ‬ ــ ئەوسا من منداڵ بووم،‮ ‬ئەوی‮ ‬هەبێ هەر ئەوەیە كە لە لاپەڕەی‮ ‬بڵاوكراوەكاندا خوێندبێتمەوە‮.‬ ‮❊ ‬بارزانی‮ ‬لە دانیشتنەكانیدا باسی‮ ‬ساڵانی‮ ‬دەربەدەربوونی‮ ‬نەدەكرد،‮ ‬بەتایبەت ساڵانێك لە شاری‮ ‬سلێمانی‮ ‬گیرسابوونەوە؟ ــ بەڕێزی‮ ‬بەهۆی‮ ‬كاروباری‮ ‬ڕۆژانەی‮ ‬شۆڕشەوە،‮ ‬كە زۆرجار جێی‮ ‬حەوانەوەی‮ ‬بن بەرد و نێو ئەشكەوتێك بوو،‮ ‬مەودای‮ ‬ئەوە نەبووە،‮ ‬لەو ساڵانەی‮ ‬دوایینی‮ ‬من بریكار بووم،‮ ‬یان بۆ من‮ ‬ڕێكنەكەوتووە ئەگەر باسیشی‮ ‬كردبێت من ئاگام لێی‮ ‬نەبووە‮.‬ ‮❊ ‬بارزانی‮ ‬زۆربەی‮ ‬جار باسی‮ ‬لە چی‮ ‬دەكرد،‮ ‬شتێك كە هەمیشە لەسەر زار و لەناو دڵ و هزریدا بێت؟ ــ نەمر سەرۆك بارزانی،‮ ‬باسی‮ ‬لە پێویستیی‮ ‬بەهێزكردنی‮ ‬ڕیزەكانی‮ ‬گەلی‮ ‬دەكرد،‮ ‬سووربوون لەسەر درێژەدانی‮ ‬شۆڕش و هەوڵدان بۆ ئەوەی‮ ‬جیهان پرسی‮ ‬كورد وەك پرسێكی‮ ‬گەلێكی‮ ‬بن دەست و زوڵم لێكراو سەیر بكەن و هاریكاریی‮ ‬گەلی‮ ‬كورد و شۆڕشەكەی‮ ‬بكەن‮.‬ ‮❊ ‬بارزانی‮ ‬تا چەند لەخۆبردوو بوو لەگەڵ خەڵكیدا؟ چۆن لە خەڵكی‮ ‬هەژارانی‮ ‬كوردستانی‮ ‬دەڕوانی‮ ‬و هاوكاری‮ ‬دەكردن؟‮ ‬ ــ بارزانی‮ ‬بەرامبەر بە كورد و بەتایبەتی‮ ‬كوردی‮ ‬دڵسۆز هەمیشە لەخۆبردوو و خاكیی‮ ‬بووە و بێ سنوور‮ ‬ڕێزی‮ ‬لە هەژاران دەگرت،‮ ‬لە پێشتردا لە لایەنی‮ ‬خاكێتیی‮ ‬بارزانی‮ ‬ئاماژەم كردووە كە چۆن‮ ‬ڕێزی‮ ‬لە خۆی‮ ‬بەتەمەنتر گرتووە و هەمیشە بەڕێزەوە لەگەڵ خەڵكیدا دواوە،‮ ‬بڕواناكەم قەت خۆی‮ ‬بە گەورەی‮ ‬كەس زانیبێ و هەمیشە دەیگوت من خزمەتكاری‮ ‬گەلی‮ ‬كوردم‮.‬ ‮❊ ‬بۆ پێناسەی‮ ‬بارزانی‮ ‬چی‮ ‬دەڵێیت؟ ــ‮ ‬بارزانی‮ ‬برا و باوك و كەس و سەركردە و سەرۆك و‮ ‬ڕێبەر بوو،‮ ‬دۆستی‮ ‬هەژاران و لێقەوماوان بوو،‮ ‬لەسەر فەرمانی‮ ‬ئەو هەموو ساڵێك لەپێش جەژنەكانی‮ ‬ڕەمەزان و قورباندا،‮ ‬پێشمەرگەم دەنارد بە گوندەكانی‮ ‬دەوروبەردا بگەڕێن،‮ ‬ژمارەی‮ ‬هەژاران و كەم دەرامەتەكانمان بۆ دیاری‮ ‬بكەن،‮ ‬بۆ هەر هەموویان پێویستی‮ ‬كاسەی‮ ‬جەژنەكانمان بۆ دەناردن‮.‬

بابه‌تی تر

با هەموومان پاڵپشتی‮ ‬پلان و بەرنامەی‮ ‬چاكسازی‮ ‬حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان بین

زیرەك‮ ‬ڕواندزی لە هەر وڵاتێكدا كارێزمایەك هەیە بۆ ئەوەی‮ ‬خزمەت بە گەل و نیشتمان بكات،‮ ‬…