فەرحان جەوهەر

وێنەی ئیسلامی سیاسی ئێستا روونتردیارە وەک پێش ئەو قۆناغەی ناویان ناوە بەهاری عەرەبی، ماوەیەکی زۆرئەم ناوچەی خۆمان حاکمێکی عەسکەری بە سیستەمێکی شمولی تاک رەوانە حوکمی وڵاتەکەیان دەکرد، خەڵکیش داوای ئازادی و ژیانێکی شکۆمەندانەیان دەکرد.

ئیسلامی سیاسی خۆی وەک چارەسەر بەخەڵک ناساند، لە زۆرێک لەوڵاتانەی ناوچەی ئێمە پشتگیریان وەدەست هێناو دەسەڵاتیان وەرگرت، دوای تێپەڕبوونی دە ساڵ بەسەر حوکمی ئەو هێزە ئیسلامیانە، نەک نەیاتوانی ئازادی و ژیانی شکۆمەندانە بۆ خەڵک دابین بکەن، بەڵکو بوونە سەرچاوەی زیاد بووونی ئازارەکانیان و ئەو بڕە پێشکەوتن وئارامییەی هەشیان بوو، لە ژێر چەتری حوکمی دکتاتۆری ئەویشیان لەدەست چوو، بۆیە ئێستا دەبینین لە وڵاتانی وەک سودان و مەغریب و تونس، کەسەرچاوە و کانگای ئەو هێزە ئیسلامیانەن دەسەڵاتیان نەماوە، لە هەڵبژاردنی ئەم رۆژانەی مەغریب حیزبی عەدالەو تەنمیەی ئیسلامی پاشەکشیەکی زۆری کردووە.

ئیسلامی سیاسی هێزێکی شمولیە، کاتێ دەگەنە دەسەڵات ناتوانن لەگەڵ ئازادی بژین، بەڵام لەکاتی ئۆپۆزسیۆن بوون و پێش گەیشتنە دەسەڵات، دەیانەوێت وڵات دیموکراتی وپڕلە ئازادی بێت، بۆ ئەوەی بتوانن لە رێگەی دنەدانی هەست و سۆزی دینداریانەی خەڵک دەسەڵات وەربگرن، کەدەسەڵاتیشان وەرگرت ئیدی لە رێگەی هێزەوە نەبێت جێی ناهێڵن، وەک چۆن بینیمان لە سودان عومەر بەشیری ئیخوان. سی ساڵ حوکمی ئەو وڵاتەی بە ئاگرو ئاسن بەڕێوەبرد، تا دواجار بەزەبری سەربازی و هێزی جەماوەر روخاندیان.

ئیسلامی سیاسی هیچ نمونەیەکی باشی حوکمداریەتی لە هیچ یەک لە وڵاتانەی تێدا دەسەڵاتدارن یان دەسەڵاتدار بوونە، پێشکێشی خەڵک نەکردووە، تا شوێنێکی تر چاویان لێبکات، هەموو ئەو رەخنانەی لە دەسەڵاتە سەربازییە دکتاتۆریەکانی پێش خۆیان ولەکاتی ئۆپۆزسیۆن بوونیان گرتووە، بەزیادەوە لەکاتی دەسەڵاتیان دووبارەیان کردوونەتەوە، سروشتی ئایدۆلۆژیانەی ئەو هێزانە وایە ناتوانن پایەکانی دەسەڵاتێکی باش و دیموکراسی بەڕێوە ببەن، چونکە ئایدۆلۆژیەکەیان وەک قەڵغاێک بۆگەندەڵی و دژە ئازادی بەکاردێنن، هەر رەخنەگرتنێک لە خۆیان، بەرەخنە لە ئاین دادەنێن، بۆ ئەوەی کەس زاتی ئەوەی نەبێت رەخنەیان لێ بگرێت، لە پاڵ وەزع و ئەو سرووتە رووکەشیانەی ئاینی لە مزگەوتەکان، ئیدی بەشێکیان خەریکی سێکس و گەندەڵی دەبن، جارێ ناوی ژنیان بەردەوام لەسەر زمانە، لە کۆڕو کۆبوونەوەو وەعزەکانیان، لەپاڵ ئامۆژگاری ئاینی بەشێکی زۆریان بۆ حەزی سێکسیە، ئەوەندی باس لە سێکس دەکەن، باسی هیچ شتێکی تر ناکەن، ئیدی گەندەڵی و سێکس دوانەی ناونیشانیانە، لەپاڵ ئەمانەشدا خەڵکی پاک و بەڕێزیشیان تێدایە و بۆمەبەستی ئیسلاح رەگەڵیان کەوتوون.

زەمینەی گەشەکردنی ئیسلامی سیاسی لەکوردستان بە جۆرێک کە بگەنە دەسەڵات زۆرکەمە، ئەویش لەبەر کۆمەڵێک هۆکار، ئەمەو سەرەڕای شکستی نمونەکانی حوکمداریەتی ئیسلامی سیاسی لە جیهانی ئیسلامی و عەرەبی.

کوردستان و گەلەکەی خۆی بەدەست حوکمی ئەو هێزە ئیسلامیانەوە لە هەموو وڵاتانی دەوروبەر گیڕۆدەیە و هیچ وڵاتێکی ئیسلامی حوکمدار نەلەرابردوو ونەلە ئێستاشدا نەک پشتگیری مافەکانی ناکەن، بەڵکو دوژمنی سەرسەختی گەلی کوردستان و مافەکانیانە، هەروەها لەرابردووشدا هەردوو ئیمپراتۆریەتی ئیسلامی عوسمانی و سەفەوی دژی گەلی کوردستان بوونە، بەهەزارەها لە رۆڵەکانیان کوشتوونە، وێڕای ئەمەش کورد وەک فارس و عەرەب و تورک نییە، ئەوان بەهۆی ئاینەوە بوونەتە دەوڵەت و ئیمپراتۆریەت، بەڵام کورد بەهۆی حوکمی ئەو ئیمپاتۆریانە نەگەیشتووە بەهیچ و مافەکانی پێشێل کراون، بۆیە ئەم هەستە لە عەقڵی شاراوەی هەر تاکێکی وشیاری کورد داهەیە، نە لە رابردووداو نەلە ئێستاشدا حوکمی ئیسلامی سیاسی لە هیچ وڵاتێک پاڵپشتی مافەکانی ناکەن و دەیانەوێت وەک کەمینەیەکی موسڵمان زیاتر نەبێت، بۆیە هەستی شاراوەی ناوعەقڵی تاکی کورد، رێگە بەوە نادا لایەنگیری هێزە ئیسلامییە سیاسیەکان بێت.

بابه‌تی تر

وەک چۆن پێویستە لە هەڵەی کەسێک فێربین ئاواش گرنگە سەرکەوتنەکانی کەسێک بەرز بنرخێنین

فەرحان جەوهەر ناونیشانی سەرەوەی ئەم وتارە، پەرەگڕافی کۆتایی وتارێکی نێچیرڤان بارزانی سەرۆک…