دوای كۆرۆنا.. پرسە بمێنێت یان نەمێنێت..؟! هاووڵاتیان رای جیاوازییان لەسەر دانان و هەڵگرتنی پرسە هەیە

0
91

سۆران، خەبات: رەنجبەر بەرزنجی

لەگەڵ سەرهەڵدانی ڤایرۆسی كۆرۆنا حكوومەت و لایەنە پەیوەندیدارەكان وەك هەنگاوێكی خۆپارێزی و رێگەنەدان بە تەشەنەسەندنی زیاتری ڤایرۆسەكە، دانانی پرسەیان قەەدەغەكرد، ئەمەش وایكرد ژمارەیەك لە هاووڵاتیان ئەو بابەتە بورووژێنن، كە دەكرێ لەدوای پەتای كورۆناشەوە پرسە بە یەكجاری نەمێنێت، ئەمەش لەسەر ئەو بنەمایەی كە بابەتی دانانی پرسە زیاتر بابەتێكی كۆمەڵایەتییە نەك ئایینی، لەو راستاییەدا چین و توێژەكانی دەڤەری سۆران بەمشێوەیە رای خۆیان لەسەر دانان یانیش هەڵگرتنی پرسە بە یەكجاری بۆ خەبات خستەڕوو. ئاراس عەبدوڵڵا وەك راوێژكارێكی یاسایی لەسەر بابەتی مان و نەمانی پرسە بە یەكجارەكی دەڵێت: كۆمەڵگای كوردستان بە كۆمەڵگایەكی كراوە هەژمار دەكرێت، بەو مانایەی كە پەیوەندییە كۆمەڵایەتییەكان لە ئاستێكی بەرز دایە، لەم روانگەیەوە من بە باشی دەزانم پرسە بۆ ماوەی دوو رۆژ یان یەك رۆژ دوای رێكخستنەوەی بمێنێت، بۆ هەر رۆژێكیش لە سێ كاتژمێر زیاتر نەبێت، ئەمەش لەبەر ئەم دوو هۆكارە: یەكەم: بە هۆی بەهێزیی پەیوەندییە كۆمەڵایەتییەكان ئەگەر پرسە لە هۆڵ و مزگەوتەكان نەمێنێت ئەرك و خەرجی و ماندووبوونی زیاتر بۆ خاوەن پرسە دروست دەبێت، چونكە خەڵك سەردانی ماڵەوەیان دەكات و تێكەڵاوی و خەرجی زیاتر درووست دەبێت، وەك پێدانی چای و درووستكردنی خواردن، ئەمە لە كاتێكدا لە هۆڵ و مزگەوتەكان تەنیا ئاوی خواردنەوە بەسەر ئامادەبووان دابەشدەكرێت. هۆكاری دووەم: زۆربەی زۆری خەڵكی كوردستان لە خانووی سەد یان دووسەد مەتری دەژین كە توانای لەخۆ گرتنی میوانی زۆری نییە , ئەمەش دەبێتە كێشە بۆیان لە ئەنجامدا پەنا بۆ ماڵی دراوسێكانیان دەبەن بۆ ئەوەی شوێنی پیاوان و ئافرەتان لێك جیابكەنەوە , جگە لەم دوو هۆكارانە هۆكاری دیكەش هەن بۆیە پێویستە پەلە نەكرێت لە بریاری قەدەغەكردنی پرسە لە دوای نەخۆشی كرۆناوە , پێویستە لە كاتێك ئەو بریارە بدرێت كە خەڵك بە تەواوی پابەندی بن چونكە من لەوباوەرە دام ئەگەر بریارەكەش بدرێت پابەندبوون زۆر كەم دەبێت. هەر لە درێژەی بابەتەكەدا مامۆستا شەوقی باویل لەتیف پێیوایە پرسە بە یەكجاریی نەمینێت و گوتی: بەڕای من پرسە بە یەكجاریی نەمێنێت و ئەمەش بە هەنگاوێكی زۆرباش دەزانم، چونكە لە ئایینی پیرۆزی ئیسلامیش هیچ بەڵگەیەك نییە كە بیسەلمێنێت مردوو دەبێ پرسەی بۆ دابنرێت، بەڵكو ئەوەی هەیە ئەوەیە نوێژی لەسەر بكرێت و تاسەر گۆڕستان و ناشتنی یاوەری بكرێت، لەمە زیاتر هەرشتێكی دیكە كە دەكرێت زیادەیە و ئەركی خاوەن پرسەكە زیاتر دەكات. لە لایەكی دیكەوە هەژار ماهیر ئێدلبی وەك چالاكوانێكی مەدەنی دەڵێت: لەگەڵ سەرهەڵدانی شەپۆڵی كۆرۆنا بۆ جیهان بە گشتی و كوردستان بە تایبەتی لە دەستپێكی رێككارە تەندرووستییەكانی حكوومەتی هەرێمی كوردستان و ئەو سەركەوتنە گەورەیەی كە بە دەستی هێنا لە سۆنگەی پاراستنی گیانی هاووڵاتیان، وەزارەتی ناوخۆ و لیژنەی باڵای فەتوای هەرێم وەك هەوڵێك بۆ خۆپارێزی هاووڵاتیان دانانی پرسەیان بۆ ماوەیەكی كاتی راگرت، بەڵام تا ئەمڕۆش وەك نەریتێكی باو و پەیوەستكراو بە ئیسلام بەردەوامە، من وەك خۆم پێمباشە پرسە هەر بمێنێت، ئەوەش لەبەر چەند هۆكارێك، یەكێك لەوانە ناكرێ كەسێك خۆشەویستێكی لە دەستبچێت و كەسە نزیكەكانی بۆ ماوەیەك هاوبەشی خەم و پەژارەكەی نەبن، تا بە تێپەربوونی كات ئەو پەژارەیە كاڵببێتەوە، بە واتای ئەوەی پێویستە خەڵك لە كۆمەڵگا هاوكاری یەكتری بن و لە خۆشی و ناخۆشی بە تەنگ یەكەوە بچن، لە هەمانكاتدا لەگەڵ مانەوەی پرسە بەو شێوەیەی ئێستانیم، كە خاوەن مردوو باری دارایی قورس بكرێت و سێ رۆژی پرسە لەسەرپێ بوەستێت، بەڵكو لە ئەگەری مانەوەی پرسە با خزمە نزیكەكانی هاوبەشی خەمیان بن ئەویش بە جێبەجێكردنی تەواوی رێنماییە خۆپارێزییەكان و دەكرێ هاوڕێ و كەسانی دوورە دەست بە پەیوەندی تەلەفۆنی هاوبەشی خەمی یەكتری بن و ئەركی یەكتری ئاسان بكەن، نەوەك خوانەخواستە بە هۆی هاتوچۆیەكی دوورەوە لە رێگە تووشی جۆرەها رووداوی نەخوازراو ببن، كە ئەمەش دیسان پرسەیەكی دیكە بەرهەم دێنێت، لە لایەكی دیكە بە هۆی ئەو كەلتوور و پەیوەندییە توندوتۆلەی تاكی كورد هەیەتی، ئەستەمە وا بە ئاسانی دەستبەرداری پرسێكی كۆمەڵایەتی پەیوەستكراو بە ئایینەكەیان بن، چونكە ئەگەر لە مزگەوت و هۆڵەكانیش ئەنجام نەدرێت خەڵكەكە لە ئەنجامدا سەردانی ماڵی خاوەن مردوو دەكەن، بۆیە پێویستە بە هەماهەنگی میكانیزمێكی گونجاو دابنرێت كە لە كۆتاییدا لە بەرژەوەندی كۆمەڵگا بێت. دڵشاد باڵەكی وەك رۆژنامەنووس و چالاكوانێكی رێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنی لەهەمبەر ئەو پرسە دەڵێت: بە درێژایی مێژوو پرسە وەك نەرتێكی كۆمەڵایەتی و ئایینی سەیر كراوە، كە بابەتە ئایینییەكەی شارەزا و زانایانی ئایینی باشتر دەتوانن قسەی لەسەر بكەن، بەڵام لەرووی لایەنە كۆمەڵایەتییەكەی بەڕاستی پرسە بۆتە بارگرانییەكی زۆر لەسەر خاوەن پرسە، لەسەر ئەو بارگرانییە زۆرەش نموونەیەكتان بۆ دەهێنمەوە، لە سنووری قەزای سۆران لە پرسەیەكدا لەبەر ئەوەی خەڵكێكی زۆر بەشداری پرسەكە بوونە (20000) بیست هەزار دۆلار خەرج كراوە، كە ئەمەش كاریگەرییەكی زۆری لەسەر خاوەن پرسە دروست كردووە، بۆیە وەك رۆژنامەنووس و چالاكوانێكی مەدەنی، پێموایە دەكرێ ئەو پارە زۆرە وەك خێر و سەدەقە بۆ مردووەكە یانیش بۆ پرۆژەیەك خەرج بكرێت، كە دواجار هەم سوودی بۆ خودی مردووەكە لە رووی ئایینی و خێر و سەدەقە و هەمیش بۆ كۆمەڵگا هەبێت. ئەو رۆژنامەنووسە دەشڵێت: دەكرێ لە دوای پرسی كۆرۆناوە رێكخراوەكانی كۆمەڵگای مەدەنی پرۆژەیەك بدەینە لایەنی پەیوەندیدار بۆ ئەوەی چیتر ئەم بابەتە نەبێتە بارگرانی بەسەر خاوەن پرسەكە و پێشموایە رەنگە نەكرێت ئەم بابەتە لە قۆناغی یەكەم یەكسەر قەدەغە بكرێت، پێویستە بە پلانێكی پێنج یانیش دە ساڵە كاری لەسەر بكرێت و پرسە تەنیا خۆی لە چەند كاتژمێرێكی دیاریكراو بۆ ماوەی دوو رۆژ ببینێتەوە لە دوای ئەوە خەڵك بگەڕێنەوە ماڵەكانی خۆیان و بارگرانی بۆ خاوەن پرسەكە درووست نەكەن، لە لایەكی دیكە دەبینین بەرپرسەكانی حكوومەت لە كاتی دەوامی ئاسایی دەوامی فەرمانگەكەیان جێهێشتووە و سەردانی پرسەكانیان كردووە، كە ئەمە كاریگەری لەسەر راییكردنی كاروباری هاووڵاتیان لە فەرمانگەكانی حكوومەتەوە هەبووە، بۆیە لە كۆتاییدا دەمەوێ بڵێم بابەتی پرسە پێویستی بە رێكخستنەوەیەكی نوێ هەیە.

زیاتر

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابه‌تی تر

ڕۆژنامه‌ی خه‌بات 08-07-2020 ژماره‌ 5970

دابه‌زاندن   …