سه‌ره‌تا چاوپێكه‌وتن تا چەند دادپەروەری‮ ‬لە وەرگرتنی‮ ‬خوازیاراندا كراوە؟ ئەنجامەكانی‮ ‬وەرگرتنی‮ ‬ماستەرو دكتۆرا‮ ‬ڕاگەیەنرا،‮ ‬4080‮ ‬پێشكەشكار وەرگیراون

تا چەند دادپەروەری‮ ‬لە وەرگرتنی‮ ‬خوازیاراندا كراوە؟ ئەنجامەكانی‮ ‬وەرگرتنی‮ ‬ماستەرو دكتۆرا‮ ‬ڕاگەیەنرا،‮ ‬4080‮ ‬پێشكەشكار وەرگیراون

1 جار خوێنراوه‌ته‌وه‌
0
510

خەبات‮: ‬ڕۆشنا عەلی:-‮
هەفتەی‮ ‬ڕابردوو ئەنجامی‮ ‬تاقیكردنەوەی‮ ‬توانستی‮ ‬زانستی‮ ‬وەرگرتنی‮ ‬خوازیاران بۆ خوێندنی‮ ‬ماستەرو دكتۆرا‮ ‬ڕاگەیەنراو بەوتەی‮ ‬وەزارەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵاو توێژینەوەی‮ ‬زانستی‮ ‬%75 ی‮ ‬كورسییە تەرخانكراوەكان پڕكراونەتەوە و لە كۆی‮ ‬4938 پێشكەشكار‮ ‬3685 پێشكەشكار وەرگیراون‮ ‬،‮ ‬هاوكات204 وەرگیراو كە بریتیین لە كەسوكاری‮ ‬سەربەرزی‮ ‬پلە‮ ‬یەكی‮ ‬شەهیدان و ئەنفالكراوان و‮ ‬7 وەرگیراوی‮ ‬نابینا بە رێژەی100% وەرگیراون،‮ ‬وەزارەتی‮ ‬ناوبراو‮ ‬ڕایگەیاندووە كە ئەم‮ ‬ڕێژەیە‮ ‬یەكانگیرە لەگەڵ توانای‮ ‬مرۆیی‮ ‬و زانستی‮ ‬و مادی‮ ‬زانكۆكانی‮ ‬كوردستان و تەواوكەری‮ ‬پێداوستی‮ ‬بازاری‮ ‬كاری‮ ‬كوردستانە بە هەردو كەرتی‮ ‬گشتی‮ ‬و تایبەت،‮ ‬جگە لە وانە‮ ‬395 خوازیاریش لە خوێندنی‮ ‬دبلۆمی‮ ‬باڵای‮ ‬یەك ساڵەیی‮ ‬وەرگیراون كە كۆی‮ ‬گشتی‮ ‬وەرگیراوان لە خوێندنی‮ ‬دبلۆمی‮ ‬باڵای‮ ‬یەك ساڵەی‮ ‬ئەكادیمی‮ ‬و ماستەر و دكتۆرا لە سەرتاسەری‮ ‬زانكۆكانی‮ ‬كوردستان بۆ ساڵی2019-2020 دەبێتە4080 وەرگیراو،‮ ‬بریاریشە‮ ‬مانگی‮ ‬شەشی‮ ‬ئەمساڵ حوزەیرانی‮ ‬2020خولێكی‮ ‬دیكەی‮ ‬خوێندنی‮ ‬دبلۆمی‮ ‬باڵا و ماستەر و دكتۆرا لە زانكۆكانی‮ ‬كوردستان‮ ‬ڕابگەیەندرێت و پرۆسەی‮ ‬پێشكەشكردن دەست پێدەكات ئەو خوازیارانەی‮ ‬لە‮ ‬تاقیكردنەوەی‮ ‬توانستی‮ ‬زانستی‮ ‬دەرچون،‮ ‬بەڵام بە هۆی‮ ‬نەمانی‮ ‬كورسی‮ ‬خوێندن وەرنەگیراون،‮ ‬ئەوا لە خولی‮ ‬داهاتووی‮ ‬مانگی‮ ‬شەشی‮ ‬ئەمساڵ سەرپشك دەكرێن بۆ ئەنجامدانی‮ ‬تاقیكردنەوەی‮ ‬زانستی،‮ ‬یان بەو نمرەیەی‮ ‬كە لەخولی‮ ‬یەكەمدا بەدەستیان هێناوە بچنە پێشبركێ لەسەر كورسیەكان،‮ ‬بە مەرجێك لە كاتی‮ ‬دوبارە ئەنجامدانەوەی‮ ‬تاقیكردنەوەی‮ ‬توانستی‮ ‬زانستی‮ ‬نمرەی‮ ‬دوایین تاقیكردنەوەی‮ ‬بۆ هەژمار دەكرێت.لاپەڕەی‮ ‬پەروەردە راپۆرتێكی‮ ‬لەمبارەیەوە ئامادەكرد‮.‬

تەرخانكردنی‮ ‬كورسییەكان
لەبارەی‮ ‬ئەوەی‮ ‬كە ئایا ئەم پڕۆسەیە هەر لەسەرەتاوە تاچەند كورسییەكان دادپەروەرانە لە نێوان وەزارەتەكاندا تەرخانكرابوون؟ وشیار عەلی‮ ‬حوسێن وەك خوازیارێك كەلە تاقیكردنەوەكە دەرچووەو لە وەرنەگیراوەكانە وتی‮ : ‬بەبێ لەبەرچاوگرتنی‮ ‬كەموكورتییەكان‮ ‬،‮ ‬تەواوی‮ ‬كۆی‮ ‬خودی‮ ‬پرۆسەكە‮ ‬،‮ ‬لە خۆیدا‮ ‬،‮ ‬بە دەسكەوتێكی‮ ‬گەورە بۆ وەزارەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵا هەژمار دەكرێت‮ . ‬ئەمەش ئەگەر سەیری‮ ‬بكەین هەم لایەنی‮ ‬مەعنوی‮ ‬،‮ ‬هەمیش لە رووی‮ ‬داراییەكەیەوە‮ ‬،‮ ‬سەبارەت بە‮ ‬یەكەم لایەن ئەگەر شەن و كەوی‮ ‬ئەوە بكەین تا چەند دادپەروەریی‮ ‬لە نێوان وەزارەتەكان و كورسی‮ ‬بۆ تەرخانكراویان جێبەجێكرا‮ ‬،‮ ‬ئەوا بە دڵنیاییەوە ؛ وەزارەتەكان بە گشتی‮ ‬و نەخاسمە پەروەردە كەمتر‮ ‬،‮ ‬بەڵكو خوێندنی‮ ‬باڵا خۆیان تێیدا سوودمەندی‮ ‬یەكەم و كۆتایی‮ ‬بوون‮ . ‬چۆن؟ لە كاتێكدا كاندیدانی‮ ‬سەر بە خوێندنی‮ ‬باڵا جگە كورسی‮ ‬تەرخانكراوی‮ ‬تایبەت بە خۆیان مافی‮ ‬ئەوەشیان پێڕەوا بینرابوو لەسەر هەردوو بەشەكەی‮ ‬دیكە واتە‮ ‬گشتی‮ ‬و پارالێل‮ ‬بەشداری‮ ‬كێبڕكێكە بكەن‮.

دەربارەی‮ ‬ئەوەشی‮ ‬كە ئایا هیچ بەڵگەیەكتان هەیە كە ئەم پڕۆسەیە خودی‮ ‬وەزارەت سوود مەندە ؟وتی‮ : ‬بەڵێ‮ ‬لە كۆی‮ ‬9‮ ‬كورسی‮ ‬دكتۆرا لە بەشی‮ ‬كۆمەڵناسی‮ ‬لە كۆلێژی‮ ‬زانستە مرۆڤایەتییەكانی‮ ‬زانكۆی‮ ‬سلێمانی‮ ‬8‮ ‬كورسی‮ ‬بۆ خۆیان مسۆگەركردووە‮. ‬بە هەمان شێوە لە بەشی‮ ‬عەرەبی‮ ‬كۆلێژی‮ ‬پەروەردەی‮ ‬زانكۆی‮ ‬سەڵاحەددین دوای‮ ‬ئەوە بەشی‮ ‬ناوبراو رایگەیاند كە دوو كورسی‮ ‬دكتۆرا لە گشتی‮ ‬بۆ ئەدەبی‮ ‬عەرەبی‮ ‬تەرخانكراوە‮ ‬،‮ ‬دوو بەرێز پاش پێشكەشكردنی‮ ‬مامەڵە و دەرچوون لە تاقیكردنەوەكان‮ ‬،‮ ‬كەچی‮ ‬رۆژێك پێش راگەیاندنی‮ ‬ئەنجامەكان‮ ‬،‮ ‬وەزارەت هەردووكیان ئاگادار دەكاتەوە كە هەڵە روویداوە لە جۆری‮ ‬كورسیەكان‮ ‬،‮ ‬ناوەكانیان لە لیستی‮ ‬ئەنجامەكانیش دەردەهێنن‮. ‬
ئەمە دوو بەڵگەی‮ ‬كۆنكرێتین لە چەندان نموونەی‮ ‬دیكە كە گەواهی‮ ‬دەدەن سەرجەم زانكۆكان هێندەی‮ ‬لە خەمی‮ ‬ژمارەی‮ ‬بەشداربووانی‮ ‬سەر بە خۆیان بوون‮ ‬،‮ ‬هێندە لە مشووری‮ ‬پرۆسەكە نەبوونە ئەگەرچی‮ ‬ژمارەیەكی‮ ‬كەمیش لە دەرەوەی‮ ‬خۆیان وەرگیرا بن‮.‬
هەرچی‮ ‬پەیوەندی‮ ‬بە داراییشەوە هەیە بێگومان دەركەوت كە پەروەردە و وەزارەتەكانی‮ ‬دیكە سەرچاوەیەكی‮ ‬دەوڵەمەند و گرنگ بوون بۆ دابینكردنی‮ ‬خەرجی‮ ‬و داهاتی‮ ‬پرۆسەكە‮ . ‬كە ئومێد دەكەم تێڕوانینەكە وا نەبێت.


‬زۆری‮ ‬ژمارەی‮ ‬وەرگیراوان
دەربارەی‮ ‬ئەوەشی‮ ‬كە هەمووان باس لەوەدەكەن ئەم ژمارەیە زۆرە لە وەرگیراوان و پێیان وایە نەئەبوو بەلێشاو وەرگرتن هەبێت بەبەراورد بەساڵانی‮ ‬پێشوو ئەو خوازیارە وتی‮: ‬نەخێر‮ ‬،‮ ‬بە بەراورد بە ساڵانی‮ ‬پێشوو دەبوایە دوو هێندە و زیاتریش بووایە‮ ‬،‮ ‬چونكە ساڵانێكە دەرگای‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵا داخراوە‮ ‬،‮ ‬رەنگە‮ ‬ئەمەش هۆكار بێت كە ژمارەكە بەشی‮ ‬ئەوە ناكات سەرلەبەری‮ ‬خوێندكاران وەربگیرێن‮ . ‬بۆیەكا‮ ‬،‮ ‬بێ متمانەیی‮ ‬بەشێكیان لە ئاست پرۆسەكە ناچار بەوەیان دەكات رووبكەنە دەرەوەی‮ ‬هەرێم‮ . ‬بۆ زانیاریتان لە وڵاتان‮ ‬،‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵا بە پێچەوانەی‮ ‬ئێرە كراوەیە و خەڵكی‮ ‬ئارەزوومەندانە بەبێ سانسۆر داواكاری‮ ‬پێشكەش دەكات و هیچ پێویستیەكی‮ ‬بە كێبڕكێی‮ ‬پێشكەشكاران‮ ‬،‮ ‬یا ئینتیمای‮ ‬سیاسی‮ ‬،‮ ‬و واسیتەكاری‮ ‬و تەزكیەی‮ ‬ئەم و ئەو نیە‮ . ‬تەنها شتێك سەنگی‮ ‬محەك بێت‮ ‬،‮ ‬بەهرە و لێهاتوویی‮ ‬و نمرەی‮ ‬بڕوانامەكەیە كە لەبەرچاو دەگیرێت‮. ‬دەربارەی‮ ‬ئەوەشی‮ ‬كە ئایا تاچەند پێتان وایە خوێندنی‮ ‬باڵا ئەوەنەی‮ ‬بۆ بەرزكردنەوەی‮ ‬ئیمتیازو ناوبانگە بۆ بەرزكردنەوەی‮ ‬زانست نییە؟ لەوبارەیەوە وشیار عەلی‮ ‬وتی‮ : ‬لە راستیدا،‮ ‬ناكرێت نكۆڵی‮ ‬لەم گریمانەیەدا بكرێت،‮ ‬كە بەشێكی‮ ‬هێجگاری‮ ‬بۆ دەسكەوتە و كەمتری‮ ‬بۆ بوارە زانستیەكەیە‮. ‬بەڵام‮ ‬،بۆ سەلماندنی‮ ‬ئەم راستییە‮ ‬،‮ ‬و خۆ قورتاركردن لەم ئیشكالیەتە،‮ ‬با پابەندبین بە‮ ‬ڕێسا زانستیەكان كە ئەویش دەكرێت مەرج و شێوازی‮ ‬وەرگرتن گۆڕانكاریی‮ ‬بەسەردا بهێنرێت،‮ ‬بۆ نموونە دەكرێت چەندێتیی‮ ‬ئیمتیازات كەمبكرێتەوە بە ئەندازەی‮ ‬ئەوەی‮ ‬بوارە زانستیەكە فەرامۆش دەكرێت‮. ‬خۆ ئەگەر باس و خواس لەسەر چۆنیەتی‮ ‬لایەنی‮ ‬زانستیەكەش بكەین‮ ‬،‮ ‬ئەوا پێتان دەڵێم‮ : ‬كەم تا زۆر ژمارەیەك لە مامۆستایانی‮ ‬پەروەردە هەڵگری‮ ‬بڕوانامەی‮ ‬ماستەر و دكتۆران‮ ‬،‮ ‬و ساڵانێكی‮ ‬زۆرە بۆ پێدانی‮ ‬نازناوی‮ ‬زانستی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵا رەزامەندی‮ ‬نادەن و دەستی‮ ‬دەستی‮ ‬و ئەمڕۆو سبەیمان پێدەكەن‮ ‬،‮ ‬ئەمە لە كاتێكدا لە پەروەردە كادری‮ ‬لێوەشاوەو ئەهلی‮ ‬قەڵەمی‮ ‬تێدایە‮ ‬،‮ ‬و هەم لە ئیمتیازەكە بێبەشین كە دەكاتە‮ ‬%15‮ ‬موچەی‮ ‬بنەڕەتی‮ ‬،‮ ‬هەم لە توانای‮ ‬زانستی‮ ‬پەراوێز خراوین‮ ‬،چونكە بەبێ نازناوی‮ ‬زانستی‮ ‬مافی‮ ‬بڵاوكردنەوەی‮ ‬لێكۆڵینەوەو‮ ‬بحپ ترقی‮ ‬یمان نییە‮. ‬

بنەمای‮ ‬كێبڕكێ
خوازیارێكی‮ ‬تر ئاماژە بۆ ئەوە دەكات هیچ داد پەروەرییەك نەبووە لە راگەیاندنی‮ ‬ئەنجامەكان و وەرگیراوان مامۆستا هەڵگورد كەریم لەبارەی‮ ‬تەرخانكردنی‮ ‬كورسییەكان بۆ خەبات وتی‮: ‬بۆچوونی‮ ‬من هیچ دادپەروەری‮ ‬نەبوو لە دانانی‮ ‬كورسی،چونكە زۆربەی‮ ‬كورسیەكان بۆ خوێندنی‮ ‬باڵا بوو،وە كورسی‮ ‬كەم بۆ گشتیەكەی‮ ‬تەرخان كرابوو،جگە لەمەش ئەوانی‮ ‬معید بوون هەندێكیان لەسەر كورسی‮ ‬گشتی‮ ‬تەقدیمیان كردبوو،واتە هەر وەك دەڵێن‮:‬هی‮ ‬خۆم بۆ خۆم،هی‮ ‬تۆش دەخۆم‮ ‬دەربارەی‮ ‬ئەوەشی‮ ‬كە ئایا وەرنەگرتنت پەیوەندی‮ ‬بەو كێبڕكێیەوە نییە كە بنەمایە بۆ وەرگرتن ؟ ئەو خوازیارە وتی‮ : ‬من كە دەرچووم و وەرنەگیراوم‮ ‬،بەڵێ تا‮ ‬ڕادەیەك پەیوەندی‮ ‬بەم كێبڕكێیە هەیە،بەس من وەك مامۆستایەك داوا لە وەزیری‮ ‬پەروەردە دەكەم با هەوڵێك بدات بۆ ئەو مامۆستایانەی‮ ‬سەر بە پەروەردەن و لە تاقیكردنەوەكە سەركەوتوونە،‮ ‬هەموویان وەربگیرێن،‮ ‬تاكو ئێمەش ئاستی‮ ‬زانستمان زیاتر بەرز بكەینەوە بۆ پێگەیاندنی‮ ‬نەوەیەكی‮ ‬باش‮ ‬،‮ ‬ئیمەش بۆیە وەرنەگیاوین‮ ‬،‮ ‬چونكە كێشە لە دابەش كردنی‮ ‬كورسیەكان هەیە‮.

نادادی‮ ‬لەڕیز بەندی‮ ‬و خاڵ بەندی
ئاسۆ فەرحان محەمەد،‮ ‬خوازیارێكی‮ ‬دەرنەچوو لەبارەی‮ ‬ئەوەی‮ ‬كە تاچەند پڕۆسەكە لەسەر بنەمای‮ ‬زانستی‮ ‬و دوور لە دەستێوەردان بەڕێوەچوو ئەو خوازیارە وتی‮ : ‬سەرەتا سوپاس بۆ ئەو دەرفەتەی‮ ‬كە بە منتان بەخشی‮ ‬كە لە‮ ‬ڕێگەی‮ ‬ئێوەوە پەیامەكەم بگاتە دەستی‮ ‬وەزیر و ئەو كەسانەی‮ ‬كە ئەو دەرفەتەیان‮ ‬ڕەخساند بۆ خوازیارانی‮ ‬ماستەر و دكتۆراو دیبلۆم‮ ‬،‮ ‬بەڕاستی‮ ‬نادادپەروەری‮ ‬زۆر بەڕوونی‮ ‬لە پڕۆسەكە دیار بوو بەتایبەت لە سەح كردنی‮ ‬تێنوس و‮ ‬ڕیزبەندی‮ ‬خاڵبەندی‮ ‬،‮ ‬وە زۆر‮ ‬یارمەتی‮ ‬ئەو خوێندكارانە دراوە كە لە سنوری‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵا دەوام دەكەن‮. ‬من لە پارالێل بەشدار بووم‮ ‬ڕێژەی‮ ‬قوتابیانی‮ ‬پارالێل‮ ‬10 قوتابی‮ ‬بوو دوو‮ ‬قوتابی‮ ‬دەرچووبوون من سێ‮ ‬یەم قوتابی‮ ‬بووم كە دەرنەچووم نمرەكەم‮ ‬14.25 بوو پێویستم بە كەمتر لە نمرەیەكە بۆ دەرچوون كە سێ كورسی‮ ‬بەبەتاڵیش ماوە لەهەمان كات كە زۆر دڵنیابووم لە تاقیكردنەوەی‮ ‬توانست دەردەچم بەڕاستی‮ ‬گلەیی‮ ‬زۆرم لەسەر چۆنیەتی‮ ‬سەح كردنی‮ ‬تێنوسەكەم هەیە هیوادارم مافی‮ ‬من و هەموو ئەوخوێندكارانە بدەن‮ ‬،‮ ‬چونكە زۆر ماندوو بووین پێوە‮. ‬

چنار موحەمەد موعید و دەرچوویەكی‮ ‬وەرنەگیراو‮ ‬لەبارەی‮ ‬وەرگرتن و ئەنجامەكان بۆ خەبات وتی‮ : ‬هیچ داد پەروەرانە نەبوو كێشەكەش لە خودی‮ ‬زانكۆو بەشەكانە نەك وەزارەت،‮ ‬تەرخانكردنی‮ ‬كورسی‮ ‬لەلایەن بەش تەنها بۆ ئەو كەسانە بووە كە خۆیان دەیانویست وەربگیرێت،‮ ‬كورسییەكانیش داد پەروەررانە دابەش نەكرابوون ئەگەر بهاتبا لەهەر كۆلێژێك بە قەدەر ژمارەی‮ ‬موعیدەكانی‮ ‬كورسی‮ ‬تەرخان بكرایە ئەو كات موعیدەكان لەسەر كورسی‮ ‬گشتی‮ ‬و پارالێڵ تەقدیمییان نەدەكرد ئێمە دەرچووین و وەرنەگراوین بە دڵنیاییەوە واستەپێشتر دیار بوو كرابوو كە كورسییەكان بۆكام موعیدانە بێت‮.‬

زیاتر

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابه‌تی تر

گۆرانی كۆرۆنای سه‌ید ئه‌حمه‌د رواندزی بڵاوكرایه‌وه‌

خه‌بات: رانیار دڵشاد:- موزیكژه‌ن مامۆستا سه‌ید ئه‌حمه‌د رواندزی نوێترین كاریان بۆ رووبه‌رو…