لە یادی ریفراندۆمدا، پێویستە چی بكرێت..؟

112

دیار مەلا خدر
سێ ساڵ بەسەر ئەنجامدانی ریفراندۆمی سەربەخۆیی باشووری كوردستان تێپەر دەبێت، ئەو ریفڕاندۆمەی كە لە ٩٣% گەلی باشووری كوردستان بە كەركووك و ناوچە كوردستانییەكانی دیكەی دەرەوەی ئیدارەی هەرێم بە” بەڵێ” دەنگی بۆ دا، وەك روون و ئاشكرایە، كە سەرەڕای ئەوەی ریفراندۆم مافێكی ئاسایی و یاسایی گەلی كوردستان بوو، بەڵام ئەو هۆكارانەی وایكرد سەركردایەتی سیاسی كوردستان بڕیاری لەبارەیەوە بدات، پێشێلكردنی دەستووری عیراق و بە دەنگەوە نەهاتنی حكوومەتی ئیتیحادی بوو لە بارەی مافەكانی گەلی كوردستان و دروستكردنی بەربەست لەبەردەم جێبەجێكردنی ماددەی 140ی دەستوور، كە تایبەتە بە چارەسەركردنی یاسایی و ئاشتیانەی پرسی ناوچە كوردستانییەكان، دوای ئەو هەموو خۆڕاگریی و پشوو درێژیەی هەرێمی كوردستان، بەڵام لایەنی عیراقی هەر سوور بوو لەسەر پشتگوێخستنی مافەكانی گەلی كورد، بەڵام رۆژ لە دوای رۆژ ئەو مافانە زیاتر فەرامۆش دەكران تەنانەت بەوەش نەوەستان، بەڵكو پێشێلی 55 ماددەی دەستووریان كرد كە پەیوەندییان بە مافەكانی گەلی كوردسانەوە هەیە!

ئەوەی كە دەمەوێت لەو یادە مەزنەدا بیخەمەڕوو ئەوەیە كە پێویستە هەرچی زووە سنوورێك بۆ ئەو پڕۆسە نەگریسەی تەعریب و زوڵم و زۆرداریی و داگیركارییە بەرنامە بۆ داڕێژراوەی ناوچە كوردستانییەكان دابنرێت و پارت و لایەنە سیاسیەكان بە گشتی و حكوومەتی هەرێم بە تایبەتی فشاری زیاتر بخەنە سەر حكوومەتی ئیتیحادی بۆ ئەوەی كۆتایی بەو زوڵمە درێژخایەنە بێت.

لەلایەكی تریشەوە پێویستە نوێنەرانی كورد لە بەغدا هەوڵی زیاتریان بخەنەگەڕ بۆ رێگڕیكردن لەو تەعریب و داگیركارییە و هەموو رێوشوێنێكی یاسایی و سیاسی خۆیان بەكار بهێنن، تەنانەت خودی سەرۆك كۆمار پێویستە ئیتر بێ دەنگ نەبێت لە ئاست ئەو دۆخە نائاساییە بەو پێیەی كە پارێزەری دەستوورە پێویستە رۆڵی خۆی بگێڕێت و دەسەڵاتە دەستوورییەكانی بەكار بهێنێت لە هەمبەر ئەو پرسە گرنگ و چارەنووسسازەدا، بەداخەوە نوێنەرانی كورد لە بەغدا هەر لە خودی سەرۆك كۆمارەوە تا دەگاتە وەزیر و ئەندام پەرلەمانەكان زۆر كەمتەرخەم بوونە لە رابردوودا لە ئاست هەوڵەكانیانیان بۆ بەرگری كردن لە مافەكانی گەلی كوردستاندا، بە تایبەتی دوای خیانەتەكەی 16ی ئۆكتۆبەر كە پارێزگاری سەپێنراوی كەركوك لەبەر چاوی حكوومەتی ئیتیحادیی و پەرلەمان و سەرۆك كۆماردا هەموو هەوڵێكی خۆی بەگەڕ خستووە بۆ پشگیری لە تەعریب و داگیركاری لەو سنوورەدا، بۆیە ئێستا كاتی هاتووە كە چیتر ئەم زوڵمە قبوڵ نەكرێت.

لە راستیدا پارێزگاری كەركوك و حكوومەتی خۆجێی ئەو ناوچانە لە دوای 16ی ئۆكتۆبەری 2017وە تا ئێستا بە هیچ شێوەیەك دەستیان نەپاراستووە لە زوڵم و داگیركردن و هێرشبردن بۆ سەر گوندە كوردییەكان و دەست بەسەر داگرتنی زەوییە كشتوكاڵییەكانی جوتیارانی كورد كە هەموویان ”تاپۆی رەش”یان هەیە و نیشانیان داوە، كەچی بە رۆژی رووناك هێرش دەكرێتە سەریان و خێزانی عەرەبی نارەسەنی”تعریب” نیشتەجێ دەكەن لەو گوندانە!

بۆ رێگریكردن لەو هەوڵە مەترسیدار و ناپەسندانە، پێویستە لەسەر رۆشنایی ئەو پەیامەی رێزدار مەسرور بارزانی سەرۆكی حكوومەتی هەرێمی كوردستان كە لە 22ی ئەم مانگەدا لە بارەی دۆخی ناوچە كوردستانیەكان بڵاو كرایەوە هەموو حزب و لایەنە سیاسیەكان كۆبوونەوەیەكی بەپەلە ئەنجام بدەن بە مەبەستی پشتگیری كردن لەو پەیامە و هەوڵ بدەن گوتارەكیانیان یەك بخەن و پێكەوە بێنە سەر خەت بۆ دروست كردنی فشاری زیاتر لەسەر حكومەتی ئیتیحادی و نەتەوە یەكگرتووەكان و كۆمەڵگەی نێودەوڵەتی.
هەروەها كاتی ئەوە هاتووە كە لە یادی ریفراندۆمی سەربەخۆیی كوردستاندا حزب و لایەنە سیاسیەكان دروشمەكانیان لەسەر كەركوك و ناوچە كوردستانیانەكان و مافەكانی گەلی كورد بكەنە كردار و هەموو هەوڵێك بخەنەگەڕ بۆ ئەوەی لە چوار چێوەی چارەسەرییە یاسایی و دەستووریەكان كێشەی ئەو ناوچانە یەكلایی بكرێتەوە و ماددەی 140ی دەستوور كە 17 ساڵە لایەنی عیراقی بەربەست دروست دەكات لەبەردەم جێبەجێكردنی، كارا بكرێتەوە و هەوڵی جێبەجێكردنی تەواوی بڕگە و ناوەرۆكی بدرێت، كە ئەمە چارەسەری یاسایی و دەستووریی و كۆتایی ئەو كێشەیە بە رێگای ئاشتیانەیە بۆ ئەوەی سەقامگیری و ئاشتی و ئاسایش و پێكەوە ژیان بگەرێتەوە ئەو ناوچانە.

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابه‌تی تر

شێوەکار رێژنە حەمید: هونەر لە کۆمەڵگایەکی داخراوی وەک کۆمەڵگای کوردی قورسە

خەبات: پەریهان عومەر:- شێوەکار رێژنە حەمید مستەفا لە دایکبووی ساڵی 1984 لە قەزای رانیە، دە…