خه‌بات: هه‌ندرێن شێرزاد
لە ناوەڕاستی‮ ‬ساڵی‮ ‬2018، هەموو جیهان چاوی‮ ‬لەسەر هاوینەهەواری‮ ‬كابیلای‮ ‬دوورگەی‮ ‬سینتۆسای‮ ‬سەنگافورە بوو‮ ‬،‮ ‬لەوێ‮ ‬یەكەم كۆبوونەوەی‮ ‬نێوان دۆنالد ترامپی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬ئەمەریكا و كیم‮ ‬یۆنگ ئۆنی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬كۆریای‮ ‬باكور ساز كرا‮ ‬،‮ ‬هەر لەوێش بڕیاری‮ ‬كۆبوونەوەی‮ ‬دووەمی‮ ‬نێوان هەردوولا لە هانۆی‮ ‬پایتەختی‮ ‬ڤێتنام درا‮ . ‬دواتر چاوەكان وەرچەرخانە سەر هانۆی‮ ‬و میدیای‮ ‬جیهان بایەخێكی‮ ‬زۆری‮ ‬بەو كۆبوونەوەیە دا‮ ‬،‮ ‬بەرپرسانی‮ ‬ئەمەریكا و كۆریای‮ ‬باكوریش چاویان لەوە بوو لەم كۆبوونەوەیەدا سەبارەت بە كێشەكانی‮ ‬نێوانیان بگەنە رێگەچارەیەك‮ ‬،‮ ‬كۆبوونەوە ئەنجام درا بەڵام بەبێ ئەوەی‮ ‬لایەنەكان بگەنە رێككەوتن‮.‬

بەگوێرەی‮ ‬وتەی‮ ‬چەند بەرپرسێكی‮ ‬كۆریای‮ ‬باكور،‮ ‬كیم‮ ‬یۆنگ ئون بەنیاز نیە سەبارەت بە داماڵینی‮ ‬چەكە ئەتۆمیەكانی‮ ‬وڵاتەكەی‮ ‬هیچ كۆبوونەوەیەكی‮ ‬دیكە لەگەڵ سەرۆكی‮ ‬ئەمەریكا ئەنجام بدات،‮ ‬چونكە زیادەڕۆیی‮ ‬ترامپ لە داخوازیەكانی‮ ‬بووە هۆی‮ ‬لەدەستدانی‮ ‬دەرفەتێكی‮ ‬لەبار‮ .‬رۆژنامەی‮ ‬زە سەنی‮ ‬بەریتانی‮ ‬رلەسەر زاری‮ ‬جێگری‮ ‬وەزیری‮ ‬دەرەوەی‮ ‬كۆریای‮ ‬باكور رایگەیاند كە كیم‮ ‬یۆنگ ئون چەكی‮ ‬ئەتۆمی‮ ‬هەیە و خواستی‮ ‬بەردەوامبوونی‮ ‬گفتوگۆی‮ ‬لەگەڵ ئەمەریكا لەدەست داوە‮. ‬شایەنی‮ ‬باسە،‮ ‬ترامپ بەشێوەیەكی‮ ‬لەناكاو و چاوەڕواننەكراو لە كۆبوونەوەكە كشایەوە و رایگەیاند كە كۆریای‮ ‬باكور پێی‮ ‬وایە كە تا دوای‮ ‬هەڵگرتنی‮ ‬سزاكان دەستبەرداری‮ ‬چەكە ئەتۆمیەكانی‮ ‬نابێ‮.‬

تیمەكەی‮ ‬كۆریای‮ ‬باكور كە لە كۆبوونەوەكە ئامادە بوون بە شێوازێكی‮ ‬دیكە قسە دەكەن و دەڵێن‮ : ‬ئەوان تەنیا داوایان كردووە بەشێك لەو سزا ئابووریانە سووك بكرێن كە بەسەر وڵاتەكەیاندا سەپێنراون‮. ‬وەزیری‮ ‬دەرەوەی‮ ‬كۆریای‮ ‬باكوور لەو بارەوە وتی‮: ‬هەڵوێستی‮ ‬ئێمە نەگۆڕە،‮ ‬تەنانەت ئەگەر ئەمەریكا داوای‮ ‬ئەنجامدانی‮ ‬خولێكی‮ ‬دیكەی‮ ‬دانوستان بكات‮.‬

بەر لە كۆبوونەوەكەی‮ ‬پارساڵ،‮ ‬پرۆگرامی‮ ‬موشەكە ئەتۆمیەكانی‮ ‬كۆریای‮ ‬باكور مایەی‮ ‬توڕەیی‮ ‬و نیگەرانی‮ ‬ئیدارەی‮ ‬ئەمەریكا بوون،‮ ‬بە تایبەتیش لە ساڵی‮ ‬2017 كاتێك بیۆنگ‮ ‬یانگ ژمارەیەك تاقیكردنەوەی‮ ‬ئەتۆمی‮ ‬ئەنجام دا و ئەمە نیگەرانیەكی‮ ‬گەورەی‮ ‬لێ كەوتەوە‮ . ‬رۆژی‮ ‬28 ی‮ ‬شوبات كیم‮ ‬یۆنگ ئون ئامادەباشی‮ ‬وڵاتەكەی‮ ‬پیشان دا بۆ داماڵینی‮ ‬چەكە ئەتۆمیەكان‮ . ‬لەو بارەوە شارەزایان رایانگەیاند ئەم وتانەی‮ ‬كیم‮ ‬یۆنگ تەنیا لە چوارچێوەی‮ ‬دیبلۆماسیدان،‮ ‬بەڵام راستیەكەی‮ ‬ئەوەیە كە كۆریای‮ ‬باكور ئامادە نیە وا بە ئاسانی‮ ‬دەستبەرداری‮ ‬چەكە ئەتۆمیەكانی‮ ‬ببێ،‮ ‬ئەگەر لە بەرامبەردا شتێكی‮ ‬شایستەی‮ ‬پێ نەبڕێ،‮ ‬ملكەچی‮ ‬داواكاریەكانی‮ ‬ئەمەریكا نابێ‮.‬

ئەو سزا ئابووریانەی‮ ‬ئەمەریكا بەسەر كۆریای‮ ‬باكور سەپاندوونی،‮ ‬یەكێك بوون لە گرنگترین دۆسیەكانی‮ ‬خولی‮ ‬دووەمی‮ ‬دانوستانی‮ ‬نێوان هەردوولا‮ . ‬بە گوێرەی‮ ‬زانیاریەكانیش،‮ ‬ئەگەرچی‮ ‬لە كۆبوونەوەكەدا كیم هەوڵی‮ ‬داوە بە وردی‮ ‬باس لەو بابەتە بكات بەڵام ترامپ وەڵامی‮ ‬نەداوەتەوە‮. ‬دواتر لە كۆنگرەیەكی‮ ‬رۆژنامەوانیدا ترامپ رایگەیاند كە كۆریای‮ ‬باكور داوای‮ ‬لادانی‮ ‬ئەو سزایانەی‮ ‬كردووە،‮ ‬ئێمەش ناتوانین ئەمە بكەین،‮ ‬بۆیە وامان بەباش زانی‮ ‬بكشێینەوە‮.‬

شەڕی‮ ‬نێوان هەردوو كۆریا‮ ‬یەكێكە لە ناكۆكیە سەرەكیەكانی‮ ‬نێوان ئەمەریكا و كۆریای‮ ‬باكور،‮ ‬هەردوو بەشەكەی‮ ‬كۆریا هاوپەیمانی‮ ‬پتەویان لەگەڵ ژمارەیەك وڵاتی‮ ‬زلهێز هەیە،‮ ‬بەشی‮ ‬باكور لەگەڵ چین و بەشی‮ ‬باشووریش لەگەڵ ئەمەریكا‮. ‬پێدەچێ‮ ‬یەكێك لە ئامانجەكانی‮ ‬ئەمەریكا بریتی‮ ‬بێ لە هەڵوەشاندنەوەی‮ ‬هاوپەیمانی‮ ‬نێوان چین و كۆریای‮ ‬باكور،‮ ‬ئەمەش ئەوكاتە روودەدات ئەگەر وەستاندنی‮ ‬شەڕی‮ ‬نێوان هەردوو كۆریا بە فەرمی‮ ‬رابگەیەنرێ‮ . ‬ئەگەرچیش تەنانەت دوای‮ ‬لێك نزیكبوونەوەی‮ ‬ئەم دواییانەی‮ ‬هەردوو بەشەكەی‮ ‬كۆریا،‮ ‬بەڵام ترامپ پێشبینی‮ ‬وەستاندنی‮ ‬شەڕی‮ ‬نێوانیانی‮ ‬نەكردووە،‮ ‬بەڵام ویستی‮ ‬ئەمە وەك كارتێكی‮ ‬گوشار لەبەرامبەر كیم بەكاربێنێ‮ . ‬لە بەرامبەردا سەرۆكی‮ ‬كۆریای‮ ‬باكور دەخوازێ هەندێك بابەت بۆ هەمان مەبەست بۆ ئەگەری‮ ‬سازكردنی‮ ‬كۆبوونەوەی‮ ‬دیكە هەڵبگرێ‮.‬

ئەم خولەی‮ ‬دانوستانی‮ ‬نێوان ئەمەریكا و كۆریای‮ ‬باكوریش هیچ ئەنجامێكی‮ ‬لێ نەكەوتەوە،‮ ‬بەڵام سەرۆكی‮ ‬ئەمەریكا هیوای‮ ‬دەخواست لەبەر چەند هۆكارێك كۆبوونەوەكان درێژەیان هەبێ،‮ ‬لەوانە‮ : ‬ئەو گوشارانەی‮ ‬رووبەروویان دەبێتەوە دەربارەی‮ ‬دەستوەردانی‮ ‬رووسیا لە ئەنجامی‮ ‬هەڵبژاردنی‮ ‬سەرۆكایەتی‮ ‬ئەمەریكا و هێنانەدی‮ ‬سەركەوتنێك و داماڵینی‮ ‬چەكە ئەتۆمیەكانی‮ ‬كۆریای‮ ‬باكور‮. ‬لەلایەكی‮ ‬دیكە ترامپ لە رێگەی‮ ‬ئەم لوتكەیەوە قەناعەت بەو ئەمەریكیانە بهێنێ كە دژی‮ ‬نزیكبوونەوەن لە كۆریای‮ ‬باكور بەوەی‮ ‬ئەو سەركەوتوو بووە لە ملكەچكردنی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬كۆریای‮ ‬باكور‮.‬

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابه‌تی تر

هونەرمەند ئاشتی کەمال: لە ئێستادا هونەر لە قۆناغێکی هەستیاردا گوزەر دەکات

خەبات: پەریهان عومەر:- هونەرمەند ئاشتی کەمال ئەمین لە دایک بووی ساڵی 1965 لە هەڵەبجەی شەهی…