خەبات‮: ڕۆشنا عەلی‮ ‬
سیستەمی‮ ‬وەرگرتنی‮ ‬قوتابیان ئەمساڵ نیگەرانی‮ ‬لای‮ ‬خوازیارانی‮ ‬خوێندن لە زانكۆو پەیمانگا حكومییەكان دروستكرد،‮ ‬بە جۆرێك زیاتر لە‮ ‬25000 قوتابی‮ ‬بێ ناو ناونیشان ماونەتەوە و ئەوەشی‮ ‬وەرگیراوە نیگەران و ناڕازییە لەوەرگرتنی‮ ‬لەو شوێنەی‮ ‬بۆی‮ ‬هاتۆتەوە بە بەراورد بە كۆنمرەكەی‮ ‬،‮ ‬جگە لەوەی‮ ‬بڕیاری‮ ‬جیاوازیكردنی‮ ‬قوتابیان لەنێوان خولی‮ ‬یەكەم و خولی‮ ‬دووەم بەشێكی‮ ‬دیكەی‮ ‬نیگەرانییەكان بوو،‮ ‬بڕیارێك وەك ئەوەی‮ ‬سكرتێری‮ ‬یەكێتی‮ ‬قوتابیان ئاماژەی‮ ‬پێدەدات بڕیارێكی‮ ‬نەگونجاو لەكاتێكی‮ ‬نەگونجاو درا‮ ‬،‮ ‬مامۆستایەكی‮ ‬ئامادەییش ئاماژە بەوەدەدات كە جیاوازیكردن لە نێوان قوتابی‮ ‬لە خولی‮ ‬یەكەم و دووەم تاڕادەیەك بڕیارێكی‮ ‬گونجاوە هۆكارەكەشی‮ ‬بۆ ئەوە دەگێرێتەوە ئەو قوتابیانەی‮ ‬كە بە خوولی‮ ‬یەكەم دەردەچن زیرەكترن لەو قوتابیانەی‮ ‬لە خوولی‮ ‬دووەم دەردەچن‮ ‬،‮ ‬لاپەڕەی‮ ‬پەروەردە بەدواداچونێكی‮ ‬ڕۆژنامەوانی‮ ‬لەسەر ئەم بابەتە ئامادەكردووە‮.‬

قوتابیان لە نێوان دوو وەزارەتدا‮ ‬
وەزارەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵا بڕیاری‮ ‬تەرخانكردنی‮ ‬%70 ی‮ ‬كورسییەكانی‮ ‬خوێندنی‮ ‬بۆ خولی‮ ‬یەكەم و%30 بۆخولی‮ ‬دووەم دا دوای‮ ‬كۆتاییهاتنی‮ ‬تاقیكردنەوەكانی‮ ‬خولی‮ ‬یەكەم‮ ‬،‮ ‬بەمەش قوتابیانی‮ ‬خولی‮ ‬دووەمی‮ ‬توشی‮ ‬نائومێدی‮ ‬شۆك كرد،‮ ‬ئەم بڕیارە لە كاتێكدا بوو كە بەپێی‮ ‬قسەی‮ ‬وتە بێژەكەی‮ ‬وەزارەتی‮ ‬پەروەردە ئەوان بەڕەسمی‮ ‬هیچ نوسراو ئاگاداركردنەوەیەكیان بەدەست نەگەشتووە‮ ‬،‮ ‬لەمبارەیەوە سامان سیوەیلی‮ ‬وتەبێژی‮ ‬وەزارەتی‮ ‬پەروەردە ئاماژە بەوەدەدا كە وەرگرتنی‮ ‬قوتابیان هیچ پەیوەندی‮ ‬بەوانەوە نەماوە و بۆ جیاوازی‮ ‬خولی‮ ‬یەكە م و دووەمیش ئەوان هیچ نوسراوێكی‮ ‬فەرمی‮ ‬ئەو وەزارەتەیان لەو بارەیەوە پێنەگەشتووە‮.

مامۆستایەكی‮ ‬ئامادەیی‮: ‬جێگای‮ ‬پرسیارە بۆچی‮ ‬بڕیاری‮ ‬جیاوازیكردنی‮ ‬نێوان هەردووخول كەوتە نێوان هەردوو تاقیكردنەوەكەوە‮ ‬


‬بڕیارەكە لە نێوان ئەرێ و نەرێدا
دەركردنی‮ ‬وەها بڕیارێكی‮ ‬چارەنوسساز كە پەیوەندیدارە بە نیوەی‮ ‬زیاتری‮ ‬هاوڵاتی‮ ‬و خەڵكی‮ ‬كوردستانەوە بیگومان پێویستی‮ ‬بە پلانی‮ ‬درێژ خایەن هەیە لێرەوە لەسەر ئەرێی‮ ‬ئەم بڕیارە مامۆستایەكی‮ ‬ئامادەیی‮ ‬ئاماژە بۆ گونجاوی‮ ‬بڕیارەكە دەكات و جیاوازی‮ ‬ئاستی‮ ‬قوتابی‮ ‬لەنێوان هەردوو خولەكە شیدەكاتەوە وپێشی‮ ‬وایە كە چارەنوسمان بەندە بەبڕیاری‮ ‬لەناكاو،‮ ‬مامۆستا سەردار مەجید ساڵح مامۆستای‮ ‬پۆلی‮ ‬12 ی‮ ‬ئامادەیی‮ ‬بەشدارێكی‮ ‬ئەم بەدواداچونەی‮ ‬ئێمەیەو لەمبارەیەوە وتی‮ ” ‬بێ گومان كات زۆر گرنگە بۆ وەڵام دانەوەی‮ ‬هەر پرسیارێك لە هەر بابەتێك‮ ‬،بۆ نمونە ئەگەر پرسیارێك لە دوو قوتابی‮ ‬بكەیت لە هەمان تەمەن و ئاستی‮ ‬خۆیندن بن ئەم قوتابیەی‮ ‬یەكەم جار وەڵام دەداتەوە با بلێن بە‮ ‬10خولەك قوتابی‮ ‬دووەم بە‮ ‬20خولەك وەڵام دەداتەوە كەواتە قوتابی‮ ‬یەكەم زیرەك و ژیرترە‮ ‬هەر چەندە من هیچ زانیارییەكم نی‮ ‬یە لە سەر پلانی‮ ‬وەزارەت لە سەر چ بنەمایەك ئەم كارەی‮ ‬كردووە‮ ‬،بەڵام بە رای‮ ‬من ئەولەویەت بۆ دەچووی‮ ‬خوولی‮ ‬یەكەم كارێكی‮ ‬زۆر باشە بۆ زانكۆو حوكمەت،‮ ‬چونكە ئەم قوتابیەی‮ ‬بە دەوری‮ ‬دووەم و ساڵی‮ ‬دووەم دەردەچێ لە وانەیە كە متر زیرەك تر بێت لە م قوتابیەی‮ ‬لە خوولی‮ ‬یەكەم دەردەچێ رەنگە لە زانكۆ بكەوێت لە جیاتی‮ ‬كۆلیژ بە چوار سال تەواو بكات رەنگە بە شەش سال تەواو بكات دەبیتە بارگرانی‮ ‬بۆ زانكۆ بۆیە دەبێت لە كۆلێژێكی‮ ‬نزمتر واتە ئاستی‮ ‬نزمتر بخۆینی‮ ‬بۆ ئەوەی‮ ‬بتوانی‮ ‬بە ساڵی‮ ‬دیار كراو تەواوی‮ ‬بكات‮ ‬،‮ ‬هەر بۆیەش واچاكە قوتابی‮ ‬دەرچووی‮ ‬خولی‮ ‬یەكەم زیاترگرنگی‮ ‬پێ بدرێت بۆ ئەوەی‮ ‬ساڵانی‮ ‬ترهەموو قوتابیەك بە خولی‮ ‬یەكەم دەربچێت‮،‮ ‬دواجار بار گرانی‮ ‬لە سەر وەزارەتی‮ ‬پەروەردە كەم دەبێتەوە‮ ‬،‮ ‬چونكە ئەگەر قوتابی‮ ‬بە خولی‮ ‬یەكەم دەرچێ ئەوە هەلی‮ ‬مانەوەی‮ ‬بۆ ساڵی‮ ‬دووەم كەمتر دەبێتەوە،‮ ‬بەڵام قەدەری‮ ‬ئێمە هەموو بریارەكانمان لە ناكاوە بێ گومان ئەمە جێگەی‮ ‬پرسیارە دەبوایە وەزارەتی‮ ‬خۆیندنی‮ ‬باڵا‮ ‬پێشتر ئەم بریارەی‮ ‬رابگەیاندبایە،‮ ‬چونكە دواجار هەموو ئەمانە بەزەرەری‮ ‬قوتابی‮ ‬تەواو دەبێت‮.

چارەنوسی‮ ‬دەیان هەزار قوتابی‮ ‬
چارەنوسی‮ ‬دەیان هەزار قوتابی‮ ‬لەئێستادا نادیارەو دەیان هەزاری‮ ‬تریش كە قۆناغەكانی‮ ‬خوێندنی‮ ‬پێش زانكۆن بێ هیوان‮ ‬،‮ ‬قوتابییان پەنا بۆكێ بەرن لەكاتێكدا دەیان‮ ‬ڕێكخراوی‮ ‬داكۆكیكار لە مافی‮ ‬قوتابیان هەیە دەبێت بپرسین چییان كردووە ؟ نێچیرڤان حسێن محەمەد سكرتێری‮ ‬یەكێتی‮ ‬قوتابیانی‮ ‬كوردستان لەمبارەیەوە بۆخەبات ئاماژەی‮ ‬بەوەكرد كە وەزارەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵاو توێژینەوەی‮ ‬زانستی‮ ‬لە كاتێكی‮ ‬زۆرنەگونجاوا بڕیارێكی‮ ‬زۆر نادادپەروەرانەی‮ ‬دا بەتایبەتی‮ ‬بڕیاری‮ ‬جیاوازیكردن لە نێوان دەرچووانی‮ ‬خولی‮ ‬یەكەم و خولی‮ ‬دووەم ئەو وتی‮ ” ‬لە مانگی‮ ‬سێی‮ ‬2018 وەزارەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵا داوایان لێكردین كە بۆچونی‮ ‬قوتابیان وەربگرین بۆئەوەی‮ ‬بزانین چ سیستەمێكی‮ ‬خوێندن باشە بۆوەرگرتن كە زۆرترین قوتابی‮ ‬مافەكانییان دەستەبەر بكرێت بەڵام ئێمە داوای‮ ‬مۆڵەتێكمان لێكردن كە بتوانین بە شێوەیەكی‮ ‬زانستی‮ ‬كار لەسەر ئەو بابەتە بكەین‮ ‬ڕاپرسی‮ ‬و توێژینەوە ئەنجامبدەین كە بتوانین بە شێوەیەكی‮ ‬زانستی‮ ‬و ئەكادیمی‮ ‬زۆرترین قوتابی‮ ‬سوود مەند بێت و كەمترین قوتابی‮ ‬گلەیی‮ ‬هەبێت‮ ‬،‮ ‬بەڵام وەزارەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵا بە بێ ئەوەی‮ ‬چاوەڕێی‮ ‬وەڵام و پێشنیارەكانی‮ ‬ئێمە بكات لە‮ ‬3/7/2018 دوای‮ ‬كۆتایی‮ ‬هاتنی‮ ‬تاقیكردنەوەكانی‮ ‬خولی‮ ‬یەكەم ئەو بڕیارەیان دەركرد كە لە%70 كورسییەكانی‮ ‬خوێندن بۆ دەرچوانی‮ ‬خولی‮ ‬یەكەم بێت و‮ ‬%30 بۆ دەرچوانی‮ ‬خولی‮ ‬دووەم بێت‮ ‬،‮ ‬لە كاتێكا پێویست بوو وەزارەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵا بەفەرمی‮ ‬وەزارەتی‮ ‬پەروەردە ئاگادار بكاتەوە‮.

نێچیروان ئەحمەد‮ ” ‬وەزارەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵاو توێژینەوەی‮ ‬زانستی‮ ‬لە كاتێكی‮ ‬زۆرنەگونجاوا بڕیارێكی‮ ‬زۆر نادادپەروەرانەی‮ ‬دا داوادەكەین سەرلەبەری‮ ‬ئەو سیستەمە هەڵبوەشێنرێتەوە‮ .‬


بەردەوامی‮ ‬هەوڵەكان‮ ‬
دەربارەی‮ ‬ئەوەی‮ ‬كە ئایا لە ئێستاداو دوای‮ ‬ئەو نیگەرانییانەی‮ ‬دروستبووە‮ ‬یەكێتی‮ ‬قوتابییان چی‮ ‬كردووە نێچیرڤان ئەحمەد وتی‮ : ‬ئێمە‮ ‬یاداشتێكمان ئاڕاستەی‮ ‬وەزارەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵاو توێژینەوەی‮ ‬زانستی‮ ‬كردووە وە ئاڕاستەی‮ ‬سەرۆكایەتی‮ ‬پەرلەمان و ئەنجومەنی‮ ‬وەزیرانیشمان كردووە‮ ‬،‮ ‬ئاگادارمان كردونەتەوە كە ئەو بڕیارەی‮ ‬دراوە ناداد پەروەری‮ ‬تێدایە پێویستە كار بۆچارەسەركردنی‮ ‬بكرێت‮ ‬،‮ ‬بەڵام وەڵاممان دەست نەكەوتووە لەگەڵ‮ ‬ڕێكخراوەكانی‮ ‬تری‮ ‬قوتابیان لەكوردستان كۆبونەوەیەكمان ئەنجامدا و‮ ‬یاداشتێكمان ئاڕاستەی‮ ‬وەزارەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵا كرد وكۆبونەوەیەكیشمان ئەنجامدا كە كۆمەڵیك بەڵێنییان پێداین بەڵام ئەو بەڵێنانەی‮ ‬پێیان داین جۆرێك لەبەلاڕێدا بردن بوو دوو‮ ‬ڕۆژ دوای‮ ‬ئەوە بە شێوەیەكی‮ ‬لەناكاو بڕیاریاندا‮ ‬16000كورسی‮ ‬خوێندن زیاد بكەن‮ ‬،‮ ‬ئێمە داوامان كرد ئەو‮ ‬16 هەزار كورسییە بە شێوەیەكی‮ ‬دادپەروەرانە دابەشبكرێت بەڵام لەو كورسیانە نزیكەی‮ ‬4000 ی‮ ‬بێ بەرامبەرە ئەوی‮ ‬تر سیستەمی‮ ‬پارالێل و خوێندنی‮ ‬ئێوارانە و بێ بەرامبەر نییە‮ ‬،‮ ‬ئێمە وەكو‮ ‬یەكێتی‮ ‬قوتابیان داواكارین سەر لەبەری‮ ‬ئەو سیستەمەی‮ ‬هەیە هەڵبوەشێنرێتەوە لەبەر ئەوەی‮ ‬تەنانەت ئەو‮ ‬28000 ەی‮ ‬كە ناوی‮ ‬گەڕاوەتەوە گلەیی‮ ‬و گازاندە هەیە‮ ‬،‮ ‬چونكە خەڵكێكی‮ ‬زۆر بە نمرەیەكی‮ ‬زۆر بەرز لە شوێنێكی‮ ‬نزمتر بەبەراورد بە نمرەكەی‮ ‬ناوی‮ ‬گەڕاوەتەوە و مافی‮ ‬سكاڵا كردنیشی‮ ‬نییە‮.

مامۆستایەكی‮ ‬زانكۆ‮ ” ‬فۆڕمی‮ ‬زانكۆ زۆر ناڕۆشن و ئاڵۆز و تێكەڵە‮ ‬

مێژووی‮ ‬بڕیارەكە
بڕیاری‮ ‬جیاوازیكردنی‮ ‬نێوان هەردوو خول دەگەڕێتەوە بۆ‮ ‬ڕۆژی‮ ‬سێشەممە‮ ‬ڕێكەوتی‮ ‬3/7/2018‮‬ لە میانەی‮ ‬كۆبونەوەی‮ ‬ئەنجومەنی‮ ‬وەزارەت‮ ‬،‮ ‬دەربارەی‮ ‬ئەوەی‮ ‬كە بۆچی‮ ‬تاكە سیستەمێكی‮ ‬وەرگرتنی‮ ‬ڕێك و پێك لەوەرگرتنی‮ ‬قوتابیان پەیڕەو ناكرێت و قوتابی‮ ‬بەرچاوی‮ ‬ڕوون بێت كە چۆن و بە چ‮ ‬ڕێگایەك خۆی‮ ‬لە زانكۆ‮ ‬یان خواستی‮ ‬خۆیدا ئەدۆزێتەوەوتاچەند هەست بە بێ پلانی‮ ‬ئەكرێت ؟ لەمبارەیەوە‮ ‬ڕۆژگار شێخانی‮ ‬مامۆستای‮ ‬زانكۆ بەشداری‮ ‬ئەم بەدواداچونەی‮ ‬ئێمە بوو لەمبارەیەوە ئاماژەی‮ ‬بەوەدا كە وەزارەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵا هەر ساڵەو بەجۆرێك‮ ‬ڕێنمایی‮ ‬وەرگرتن دەر ئەكات ئەو وتی‮ ” ‬بێگومان لەماوەی‮ ‬ساڵانی‮ ‬رابردوو،‮ ‬وەزارەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵا كۆمەڵێك بڕیارو رێنمایی‮ ‬تایبەت بە شێوازی‮ ‬وەرگرتنی‮ ‬قوتابیانی‮ ‬دەرچووی‮ ‬پۆلی‮ ‬دوازدەی‮ ‬ئامادەیی‮ ‬بۆ زانكۆو پەیمانگاكان دەركردووە،‮ ‬كە هەر ساڵەی‮ ‬بەجۆرێك و بۆتە هۆكاری‮ ‬ناڕۆشنی‮ ‬و ناجۆری‮ ‬ئاسۆی‮ ‬وەرگرتنی‮ ‬قوتابیان لە خواست و داوای‮ ‬شوێنی‮ ‬وەرگرتنیان‮،‮ ‬كە ئەمەش كاریگەری‮ ‬خراپ لەسەر كوالیتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬قوتابی‮ ‬دروست دەكات،‮ ‬بە جۆرێك لە هەندێكجار هەست‮ ‬بە حاڵەتێكی‮ ‬ناسەقامگیری‮ ‬دەروونی‮ ‬دەكات لەماوەی‮ ‬خوێندنی‮ ‬زانكۆیی‮،‮ ‬من خۆم ئەمساڵ بەشداری‮ ‬ئەو سیمینارەم كرد كە وەزارەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵا‮ ‬بۆ روونكردنەوەی‮ ‬شێوازو جۆری‮ ‬وەرگرتنی‮ ‬دەرچووانی‮ ‬دوازدەی‮ ‬ئامادەیی‮ ‬رێكیخستبوو،‮ ‬لەدوای‮ ‬تەواو بوونی‮ ‬سیمینارەكە پرسیارم لە ژمارەیەكی‮ ‬زۆری‮ ‬بەشداربووان كرد كە سەرجەمیان ئەمساڵ پۆلی‮ ‬دوازدەی‮ ‬ئامادەییان تەواو كردبوو،‮ ‬گرفتیان لە روونكردنەوەو چۆنیەتی‮ ‬پڕكرنەوەی‮ ‬فۆڕمی‮ ‬زانكۆ هەبوو،چونكە زۆر ناڕۆشن و ئاڵۆزو تێكەڵ بوو‮ ‬،‮ ‬ئەمەش دەمان گەیەنێتە وەڵامی‮ ‬پرسیارەكەی‮ ‬بەڕێزتان كە بەڵێ ئەمە بێ پلانی‮ ‬وەزارەتە بۆ توێژێكی‮ ‬هەستیاری‮ ‬ناو كۆمەڵگەو بۆ دەزگایەكی‮ ‬گەورەی‮ ‬ئەكادیمی دادپەروەری‮ ‬لەوەرگرتن، لە دواین كۆبوونەوەی‮ ‬وەزارەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵاو توێژینەوەی‮ ‬زانستی‮ ‬بڕیاردراوە كە سێ نمرە جیاوازی‮ ‬بكرێت لە نێوان قوتابیانی‮ ‬قۆناغی‮ ‬یەكەم و دووەم ئەمە لە كاتێكدایە لەسەرەتاوە دە نمرە جیاوازی‮ ‬نێوان هەردوو خول بوو‮.

وەڵامێک بنووسە

پۆستی ئەلکترۆنیکەت بڵاو ناکرێتەوە . خانە پێویستەکان دەستنیشانکراون بە *

بابه‌تی تر

هونەرمەند ئاشتی کەمال: لە ئێستادا هونەر لە قۆناغێکی هەستیاردا گوزەر دەکات

خەبات: پەریهان عومەر:- هونەرمەند ئاشتی کەمال ئەمین لە دایک بووی ساڵی 1965 لە هەڵەبجەی شەهی…