2018-04-11

فارس قادر فەقێ عەبدوڵڵا*

بەڵێ لە بەرچاوی دونیاو لای هەموومان چ وەك عێراقییەكان یان ئێمەی كوردستانییان گەورەترین دیكتاتۆری سەردەم كە لە نێوان سەدەی 20 و 21 رووخاو كۆتایی بە ناونیشانی و رۆژانی زوڵم و زۆرداری و سێبەری ئەو دیكاتۆرەدا هات كە ئەویش سەددام حوسێن بوو ئەو كەسەبوو كە ئێمەمانان نەماندەتوانی لە خەونی شەوانیش قەناعەت بە خۆمان بێنین كە لە نێوان شەو و رۆژێكدا، وێنەكەی ون بكەین، كەچی ونبوو و نەما، كۆشك و تەلار و ئەو دەسەڵاتەی بەربەرەكانی گەورەترین هێزی ناوچەكەی دەكرد، چ وەك بیرۆكەی مەزهەبی یان دژایەتی پاشماوەی بیرۆكەی سەفەوی یان نەوەكانی ئەتاتورك، یان ئازادیخوازان بە گشتی، كەچی ئەو هێزە ملیۆن سەربازییە لە ناكاو پووچ بوو!
 هەموومان بینیمان بە دەیان دەزگەی ئەمنی و سەربازی و حزبی بوون بە یاریگای منداڵان، چونكە دڵی میللەتییان لەگەڵ نەبوو، بەڵێ هەمووشمان بینیمان ئەو دیكتاتۆرە زەبەلاح و ئەژدیهایە بە پێناسەی ئێمە و مرۆڤایەتی و قائیدی ئوممەی عەرەبی بە پێناسەی خۆیان لە ناكاو بوو بە جورج لە بیابان و دارستانان، هەروەك هەموومان بینیمان لە چ كونە مشكێك دەریانهێنا كە لە دەیان كۆشك و تەلاری خۆی جێگای نەدەبووە و زیاتر لە 400 شوێنی تایبەت و نهێنی بۆ خۆ حەشاردانی هەبوو، كەچی لە هەموو عێراق و جیهان شوێنێكی نەدۆزییەوە ببێت بە پەناگە بۆی.
دەبوایە ئەمە وانەیەك بێت بۆ هەموو دیكتاتۆرەكانی دوای خۆی بە تایبەتی عێراقی، كەچی وا دەرنەچوو، بەڵكو دیكتاتۆرێكی مەزن رۆیشت بە وێنە، بەڵام لەڕاستیدا وانییە تەنها وەك دراوێكی (موزەیەف) خوردكرایتەوە و ماوە لە شوێنی ئەو چەند دیكتاتۆرێكی بچووك و خوردە هاتوونەتە مەیدان، بەتایبەتی بۆ گیانی ئێمەی كورد جیاوازییەكە تەنها ئەوەیە بە بچووكترن و بەس و زۆر دڵنیام وەك بابەتی دراوە ئەو خوردانە یەكبگرن، یان ببن بە یەك، هەمان دیكتاتۆرن و فەرخە سەددامن و هیچی تر.
لای ئەوان ئێمە رێژەی نەگۆڕین و ئەوەی من دەیبینم تەنها میحوەرەكان گۆڕاون و ئەوەی بە زەقی دیارە تەنها ئێران لە دوژمنداری عێراقەوە بووە بە دۆست و مامۆستا و راوێژكار، كەچی گەمەكان بۆ ئێمەی كورد، هەر یەكە جیاوازییەكەی ئەوەیە پێشتر كورد سەنگەری دیار بوو، ئێستا وانیە كۆمەڵێك سەنگەری بۆ دروستبووە و بەرامبەر بە كۆمەڵێك دیكتاتۆری خوردە دەجەنگین و كە هێندە نامەردن بەهێزی دەرەكی خاكمان داگیر دەكەن، چونكە خۆیان دیكتاتۆری بێ عەقڵن و لە دەسەڵات بێ توانا و ترسنۆكن.
 بۆیە بۆ كورد لەگەڵ سەردەمی سەددام من وای دەبینم تەنها رەفیق بووە بە شەفیق و ئەحە بووە محە و عەلە بووە بە عەبە، هەمووشی خوردكراوەی سەددامە و هیچی تر و سەدام بوو بە كۆمەڵێك كەسانی بێ ناونیشان و سەرسام و هەروەها مانگی نیسان كە دەكاتە مانگی 4 میلاد سەددام میلاد حزبی بەعس گۆڕا لە  7 و 29 بوو كرا بە 9ی نیسان، بە ناوی رووخانی دیكتاتۆر و ئازادی عێراق، كەوا دەرنەچوو تەنها وەك بەردی دامەیە لە نرخیش، بێ بەهاترن لە پێشووی خۆیان دڵنیام گەر هەمووی یەك بگرن، رەنگە سەددامێكی پێشووتریان لێ دروست بێ، یان نەبێت، ئەگینا، عەرەب گوتەنی (نفس الطیینە)، كەواتە هەمان مەعدەنن.
 جا پێشتر بۆ كورد رەنگە ئاسان تر بووبێت، تەعامل لەگەڵ یەك عوملە بكات و یەك عوملە لە بەرچاوی خۆی دابنێت و كاریگەری و ئەگەرەكانی لەبەرچاو بگرێت، چونكە چاك و خراپ یەك مەركەزی قەرار هەبوو، بەڵام ئێستا وای لێهاتووە وەك بەناو خانەوادەیەكی عێراقی و دیموكراسی، كەچی خانەوادەیەكی گەندە و بێبنەما و چەقۆهەڵكێش، كۆمەڵێك بەچكەیان لە بازاڕ بن و هەر یەكە چەند فلسێك یان روبعێكیان لە گیرفان بێت، بەڵێ گەر نەشتوانن هەموو كارێكی پێبكەن، یان هەموو چەكێكی گەورەی پێ بكڕن، كەچی دەتوانن ژەهر و تۆمترەقە و بزمار و سیمی دڕ و تەلبەندی پێبكڕن و لەسەر رێگامان دابنێن، كەواتە هیچمان نەكرد، دیكتاتۆر هەر دیكتاتۆرە و دوژمن هەر دوژمنە چ جوان بێت، یان ناشیرین و چ جۆرە پۆشاكێك بپۆشێت گرنگ ناخ و رەفتارە.
 كەواتە بە داخەوە وای دەبینم 9ی نیسان كە رۆژی ئازادی عێراق بوو، لە كورد و ئازادیخوازانی عێراقی دزرا و كرا بە هاوشێوەی رۆژانی 7 و 29 كە هەموویان لەو مانگەن، بەڵێ، كورد قورتاری بوو لە دۆزەخی بەعس، بەڵام دەیان خەندەقی تری لەبەردەم پەیدا بوو، ماركەكان گۆڕان راستە كۆمپانیاكان جودان، بەڵام بەرهەمەكانیان نەگۆڕە، هەر زوو ئەكتەرە بەناو ئازادیخوازەكانیش، لای كورد ناسران، تەنها ئەوە بوو بۆ ئێمەی كورد دوو یادە پیسەكەی بەعس بوون بە یەك یاد، ئەویش 9ی نیسان، كەچی ئازادی عێراق دزرا لە لایەن كۆمەڵێك بازرگان و كۆمپانیای ناوخۆ و بێگانە و رەفتاریشیان لەگەڵ كورد هەمان عەقڵییەتی بەعسییەكانە.

*ئەندامی ئەنجوومەنی سەركردایەتی پارێزگای هەولێر (پ. د. ك).

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌