2018-01-07

خەبات‮: ‬ڕۆشنا عەلی‮

خوێندنی‮ ‬كوردی‮ ‬لەشاری‮ ‬كەركوك وەك بەشێكی‮ ‬گرنگی‮ ‬پرۆسەی‮ ‬خوێندن لە و شارە،‮ ‬كە چەندین ساڵەو لە دوای‮ ‬پرۆسەی‮ ‬ئازادی‮ ‬عێراق لە هەرێمی‮ ‬كوردستانەوە گرنگی‮ ‬پێدەدرێت و پێداویستی‮ ‬و میكانیزمەكانی‮ ‬بەرەو پێشبردنی‮ ‬بۆ بەردەست دەكرێت ئێستاو لەدوای‮ ‬ڕوداوەكانی‮ ‬16ی‮ ‬ئۆكتۆبەر ئەو بەشە گرنگەی‮ ‬خوێندن لە پارێزگای‮ ‬كەركوك بەرەو پوكانەوەو لەناوچوون دەچێت بەبەردەوامی‮ ‬و درێژبوونەوەی‮ ‬ئەو دۆخەی‮ ‬ئێستا ئەو شارەی‮ ‬بەخۆیەوە گرتووە بۆ گفتوگۆكردن لەسەر ئەو پرسەو بارودۆخ و چارەنوسی‮ ‬مامۆستاو قوتابی‮ ‬چوارچێوەی‮ ‬ئەو خوێندنە‮ ‬،لاپەڕەی‮ ‬پەروەردە بەپێویستی‮ ‬زانی‮ ‬گفتوگۆیەك لەگەڵ شێرزاد‮ ‬ڕەشید كاكە بەڕێوەبەری‮ ‬خوێندنی‮ ‬كوردی‮ ‬لەشاری‮ ‬كەركوك بكات‮ . ‬

دامەزراندنی‮ ‬مامۆستایانی‮ ‬كەركوك لەشارەكانی‮ ‬تری‮ ‬هەرێم

لەدوای‮ ‬روداوەكای‮ ‬ئەم دواییەی‮ ‬ئەو شارەو بە هۆی‮ ‬پێشێلكارییەكانی‮ ‬حەشدی‮ ‬شەعبی‮ ‬ژمارەیەكی‮ ‬زۆر لە مامۆستاو قوتابی‮ ‬ئاوارەی‮ ‬شارەكانی‮ ‬دیكەی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان بوون و چارەنوسی‮ ‬گەڕانەوەشیان بۆ ئەو شارە نادیارەبۆیە،‮ ‬لە ئێستادا بەنیازی‮ ‬دانانیانن لەقوتابخانەكانی‮ ‬هەرێم شێرزاد‮ ‬ڕەشید دەربارەی‮ ‬پێوەرو میكانیزمەكان وتی‮: ‬ئێمە سەرەتا كە ئاوارە بووین‮ ‬،‮ ‬ئەم ئۆفیسەمان دانا سەرەتا ئەو مامۆستایانە هەموویان پەیوەندیان كرد،‮ ‬لە سنووری‮ ‬پەروەردەی‮ ‬هەولێر،‮ ‬سلێمانی،‮ ‬گەرمیان،‮ ‬تەنها ناوەكانیان نووسرا دواتر پاش ماوەیەكی‮ ‬پێچوو جەنابی‮ ‬وەزیر ووتی‮ ‬ئێمە وا ئومێدمانە كە بگەڕێینەوە زۆر بە زوویی‮ ‬نەمانویست میلاكاتی‮ ‬ئەو قوتابخانانەش تێك بدەین هەوڵمان دا كە زوو دەست بەكاربین لێرە تا ماوەیەك سەبر كەین زوو بگەڕێینەوە واتە نەمان دایە قوتابخانەكان بەس ناوەكانمان نووسی‮ ‬دواتر كە بینیمان وەزعەكە درێژەی‮ ‬خایاند و ئەو مامۆستایانەش تاوەكو ئێستا هیچ دەوامیان نەكردووە،‮ ‬جەنابی‮ ‬وەزیر ئەمری‮ ‬كرد بە تەنسیب كردنیان بۆ قوتابخانەكان و هەر كەسێك بە پێی‮ ‬نزیكی‮ ‬لە ماڵی‮ ‬خۆی‮ ‬واتە نابێت پشب ببەسترێت ئەو میلاكەی‮ ‬خوێندنی‮ ‬كوردی‮ ‬چونكە ئەو مامۆستایانە ئاوارەن ماڵی‮ ‬خۆیان بە جێ هێشتووە وەزعێكی‮ ‬قەیرانی‮ ‬دارایی‮ ‬ڕوویانی‮ ‬تێكردووە ئەگەر مامۆستای‮ ‬ئێرە كێشەی‮ ‬قەیرانی‮ ‬مووچەی‮ ‬هەبێ ئەوە مامۆستایانی‮ ‬ئێمە دوو قەیران تووشی‮ ‬بووە‮ ‬یەكەمیان ئاوارەیی‮ ‬و دوەمیشیان كێشەی‮ ‬مووچە ئننجا بۆیە بڕیاردرا‮ ‬،‮ ‬بەوەی‮ ‬كە دەست بەكاربن لە نزیك ماڵی‮ ‬خۆیان‮ ‬،‮ ‬لە پەروەردەی‮ ‬سلێمانی‮ ‬و گەرمیان پێی‮ ‬هەستاون ئێمەش لە هەولێر پێی‮ ‬هەستاوین وە بەدواداچوونی‮ ‬ئەوانەش لە‮ ‬ڕێی‮ ‬بەڕێوەبەرایەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬كوردی‮ ‬ئەم ئۆفیسە كە من بەڕێوەبەری‮ ‬خوێندنی‮ ‬كوردیم سەرپەرشتی‮ ‬دەكەم وە ئێستا مامۆستاكان دابەش كراون‮ ‬پێوەرەكە ئەوەیە كە مامۆستا نزیكی‮ ‬ماڵی‮ ‬خۆی‮ ‬بێ‮.‬

‮‬دەربارەی‮ ‬ژمارەشیان وتی‮: ‬تا ئێستا لە هەولێر نزیكەی‮ ‬250 مامۆستا پەیوەندی‮ ‬كردووە بەڵام نزیكەی‮ ‬130 مامۆستای‮ ‬تر ماونەتەوە و ئەوانی‮ ‬تر گەڕاونەتەوە بۆ كەركوك،‮ ‬لەوانەی‮ ‬كە لە هەولێر پەیوەندیان كردووە‮ ‬130 مامۆستا و فەرمانبەر دەست بەكاربووە،‮ ‬سەبارەت بە ئامار و داتای‮ ‬گەرمیان و سلێمانی‮ ‬تاوەكو ئێستا ئەوانەی‮ ‬كە دەست بەكاربوون بە بەدەستمان نەگەیشتووە لەوانەی‮ ‬كە دەست بەكاربوون لەوانەشی‮ ‬كە گەڕاونەتەوە بە مەزەندەی‮ ‬خۆمان هەمووی‮ ‬دەگاتە نزیكەی‮ ‬500 مامۆستا‮.‬

‮ ‬دەربارەی‮ ‬ئەوەی‮ ‬تاچەند لەگەڵ پەروەردەكان هەماهەنگی‮ ‬كراوە و هاوكارن بە جۆرێك میلاكی‮ ‬ئەوانیش تێكنەچێت شێرزاد‮ ‬ڕەشید وتی‮: ‬بەڵێ نوسراومان بۆ بەڕیوەبەرایەتی‮ ‬گشتی‮ ‬پەروەدەی‮ ‬هەولێر كە هەر ئەمڕۆ بەڕێوەبەری‮ ‬گشتی‮ ‬فەرمانی‮ ‬دەركردووە بۆ سەرجەم بەڕێوەبەرایەتیەكانی‮ ‬ناوەند و دەوروبەر و پەروەردەی‮ ‬دەشتی‮ ‬هەولێر وە لەوێش فەرمانیان بۆ دەردەكرێت و دەست بەكارئەبن هەماهەنگییەكی‮ ‬باش هەیە وە ئێمە ئەو مامۆستایانە وەك میلاكی‮ ‬ئەو قوتابخانانە دانانێین‮ ‬،‮ ‬دەربارەی‮ ‬فەرمانبەرەكانیش هەر لە م ئۆفیسە دەست بەكار ئەبن‮ ‬یان لە قوتابخانەكانی‮ ‬نزیك ماڵی‮ ‬خۆیان‮ .‬

قوتابیان ودابەشبوونییان‮

‮ ‬‮دەربارەی‮ ‬قوتابیانیش بەرێوەبەری‮ ‬خوێندنی‮ ‬كوردی‮ ‬پارێزگای‮ ‬ناوبراو ئاماژەی‮ ‬بەوەدا كە ئەوانیش بەپێی‮ ‬نزیكی‮ ‬لە ماڵی‮ ‬خۆیان لەو قوتابخانانە دەست بەخوێندن دەكەن ئەو وتی‮ : ‬بەڕێز وەزیری‮ ‬پەروەردە فەرمانی‮ ‬كرد لە سەرتاسەری‮ ‬كوردستان بڕیاری‮ ‬دا دەرگا واڵا بكرێت‮  ‬بە‮ ‬ڕووی‮ ‬قوتابیەكان واتە قوتابیەكان هەر سەرەتا‮ ‬چوونە پۆلەكانەوە و‮ ‬یەكسەر دەستیان كرد بە خوێندن چونكە بە‮ ‬15 ڕۆژێك بەر لە ئێمە لێرە دەست بە خوێندن كرابوو بە بەراورد بە كەركوك وە هیچ كێشەیەكییان نییە چونكە‮ ‬،‮ ‬هەمان پڕۆگرامی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان دەخوێنن‮ ‬

دەربارەی‮ ‬ژمارەی‮ ‬قوتابییانیش ئەو بەڕێوەبەرە ئاماژەی‮ ‬بەوەدا كە بەسلێمانی‮ ‬و گەرمیان و هەولێر نزیكەی‮ ‬8000 قوتابی‮ ‬ئاوارەن كە زۆربەیان سەربە خوێندنی‮ ‬كوردین لەمبارەیەوە وتی‮ : ‬لە سنووری‮ ‬هەولێر‮ ‬3000 سێ هەزار قوتابی‮ ‬ئەبێت وە لە سنووری‮ ‬گەرمیان و سلێمانی‮ ‬نزیكەی‮ ‬5000 قوتابیە واتە بە هەمووی‮ ‬نزیكەی‮ ‬8000 هەشت هەزار قوتابین كە ئێستا لە قوتابخانەكان بەردەوامن ئێمەش بەدواداچوونیان بۆ دەكەین بەڕێوەبەری‮ ‬قوتابخانەكان‮ ‬ڕێو شوێنی‮ ‬باشیان بۆمان كردووە و زۆر هاوكارمان بوون ئەمێنێتەوە ئەوەی‮ ‬ئەگەر لە كەركوك بارودۆخەكە بگەڕێتەوە دۆخی‮ ‬ئاسایی‮ ‬خۆی‮ ‬ئەوا نمرەی‮ ‬قوتابیەكان لەگەلأ خۆمان دەبەینەوە و جێگیریان دەكەین چونكە ئەوانە لەوێ دەرنەكراون فصل نەبوون ئەگەر بارودۆخەكەش درێژەی‮ ‬كێشا و زۆری‮ ‬خایاند لە‮ ‬1-2 تا‮ ‬15-2 دەبێت چونكە گواستنەوەی‮ ‬بەڵگەنامە تاوەكو مانگی‮ ‬12 دەبێت لە كەركوك دواتر دادەخرێت دواتر لە‮ ‬1 ژ 15 /2 نەقڵ ئەبن و بەڵگەنامەكانیان دەهێنرێنە ئێرە‮.‬

‮ ‬خوێندنی‮ ‬كوردی‮ ‬و وەزارەتی‮ ‬پەروەردەی‮ ‬عێراق

‮ ‬دەربارەی‮ ‬ئەوەی‮ ‬تاچەندلە وەزارەتی‮ ‬پەروەردەی‮ ‬عێراقەوە پەیوەندی‮ ‬بەم بەشەوە كراوە كە پێشتر تاقیكردنەوەكان بەرێنمای‮ ‬و سەرپەرشتی‮ ‬ئەوان بووە ئەو بەڕێوەبەرە ئاماژەی‮ ‬بەوەدا كە پێشتر پەیوەندییان هەبووەو بەڵام ئێستا نییە ئەو وتی‮ : ‬پێشتر پەیوەندیەكانمان باش بوو سەبارەت بە پڕۆگراممان سەر بە حكومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان بوو و كتێبەكان لە هەرێمی‮ ‬كوردستان بۆمان دەهات سەبارەت بە تاقیكردنەوەكان و كاروباری‮ ‬قوتابیان سەر بە حكومەتی‮ ‬ناوەند بوون واتە تاقیكردنەوەكان وەزاریەكان و ناوەزاریەكان لەگەڵ بڕوانامە و وەرگرتنی‮ ‬قوتابیان لە زانكۆكان لە عێراق هەمووی‮ ‬سەر بە حكومەتی‮ ‬عێراق بوون‮ ‬،‮ ‬مامۆستایانی‮ ‬كورد لە بەغدا دەچوون پرسیارەكانیان دادەنا‮ ‬،‮ ‬لە ئێستادا وەزارەتی‮ ‬پەروەردەی‮ ‬عێراق وەڵامی‮ ‬ئێمە ناداتەوە ئێستا ئەو قوتابیانەی‮ ‬كە لە كەركوكن كارەكانیان وەكو جاران بەڕێوە دەچێت ئەوانەشی‮ ‬كە لە هەرێمی‮ ‬كوردستانن هەماهەنگیەكی‮ ‬كەممان هەیە دەمانەوێت لە‮ ‬ڕێگەی‮ ‬UNICEF كە ئەم قوتابیانە فەصل نەكرێن ئەوان دەڵێن نەقڵیان دەكەن بۆ هەرێم نەقلی‮ ‬كەن و تەواو واتە‮ ‬UN بە هانامانەوە نەهاتن وەكو پێویست بە بەراورد بەو قوتابیە عەرەبە ئاوارانەی‮ ‬كە ئەهاتن بۆ ئەم شارە‮ ‬ڕێو شوێنی‮ ‬پێویستییان بۆیان ئەكرد و قوتابخانەیان بۆ ئەكردنەوە‮ ‬ڕەحلە و تەختەی‮ ‬نووسینیان بۆ دابین دەكردن ئێمە هاتین كەس هاوكاری‮ ‬نەكردین جگە لە وەزارەتی‮ ‬پەروەردەی‮ ‬حكومەتی‮ ‬هەرێم‮. ‬بەڵام ئێستاش قوتابیەكان لە خوێندن بەردەوامن و لە قوتابخانەكان دەوام دەكەن‮.‬

گەڕانەوە‮ ‬

‮دەربارەی‮ ‬ئەوەشی‮ ‬كە ئایا هیچ داواتان لێ نەكراوە لەسەر ئەوەی‮ ‬كە بگەڕێنەوە بۆ كەركوك چ لەسەر ئاستی‮ ‬كەسی‮ ‬خۆت‮ ‬یان لە مامۆستایان بە گشتی‮ ‬شێرزاد‮ ‬ڕەشید كاكە وتی‮ : ‬بەڵێ لە من داواكراوە لە لایەن بەڕێوەبەری‮ ‬گشتی‮ ‬پەروەردەی‮ ‬كەركوك لە لایەن ئەندام پەرلەمانەكانی‮ ‬عێراق لە لیستی‮ ‬یەكێتی‮ ‬لە لایەن بەڕێوەبەری‮ ‬گشتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬كوردی‮ ‬لە بەغدا هەوڵی‮ ‬زۆریان دا بەڵام من نەگەڕامەوە چونكە متمانەمان بە وەزعەكە نیە لەبەر ئەوەی‮ ‬ڕاوەدووی‮ ‬خەڵك ئەكەن كەركوك ئێستا داگیركراوە ئێستا كاروبارەكان بە باشی‮ ‬بەڕێوەناچێت ناتوانین دەسەڵاتەكانی‮ ‬خۆمان بە باشی‮ ‬پیادە بكەین دواتریش مامۆستا لە هەموو بارودۆخێكدا سەری‮ ‬ڕمەكەیە ئێمە بەشداری‮ ‬ڕیفراندۆممان كردووە سندووقی‮ ‬هەڵبژاردنمان داناون بنكەكانی‮ ‬دەنگدانمان لە ئەستۆ بووە سەرپەرشتیمان كردوون كە ئەوانە هەمووی‮ ‬بەڕێوەبەرایەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬كەركوك پێی‮ ‬هەڵساوە بەڵام مامۆستایانی‮ ‬كوردی‮ ‬سەر بە حكومەتی‮ ‬ناوەندیش لەگەلأ ئێمە لە پڕۆسەكەدا بەشدار بوون هەر بۆیە هەر‮ ‬ڕۆژەی‮ ‬نووسراوێك دەردەكەن و تەنگ بەو خەڵكانە هەڵدەچنن و‮ ‬ڕاوەدوو دەنرێن بۆیە ناكرێ تۆ بگەڕێیتەوە و ژیانت لە ژێر هەڕەشە دا بێت،‮ ‬هەرچەندە من بۆ خۆم زامنی‮ ‬ئەوەشیان پێداوم كە بگەڕیمەوە و ژیانم پارێزراو ئەبێ بەڵام زۆربەی‮ ‬مامۆستایانەش كە گەڕاونەتوە متمانەیان بە وەزعەكە نەبوو‮.‬

‮ ‬دەربارەی‮ ‬پۆستەكەی‮ ‬خۆشی‮ ‬كە ئایا تا ئێستا قسە نەكراوە لەسەر پۆستەكەی‮ ‬ئێوە لە كەركوك؟‮

‮ ‬پۆستەكەی‮ ‬من پڕ‮ ‬نەكراوەتەوە بەڵام مامۆستایەك دانراوە بە ناوی‮ ‬ماۆمستا‮ ‬ڕەئوف كە سەرپەرشتیاری‮ ‬پەروەردەییە بە وەكالەت فەرمانێكی‮ ‬لە ناوەندەوەە بۆ دەرچووە لە بەڕێوەبەرایەتی‮ ‬گشتی‮ ‬پەروەردەی‮ ‬كەركوك چونكە ئێمە بەشێكین لەم بەڕێوەبەرایەتیە گشتییە تەنها كاروباری‮ ‬مامۆستایان لە شاری‮ ‬كەركوك وەك گواستنەوە لە چوارچێوەی‮ ‬خوێندنی‮ ‬كوردی‮ ‬سەبارەت بە سەرمووچە و بەرزكردنەوە و فەرمانە كارگێڕیەكان و گواستنەوە بۆ هەرێم و مۆڵەتی‮ ‬دایكایەتی‮ ‬و سەفەر و مۆڵەتی‮ ‬بێ مووچە و هەموو ئەوانەی‮ ‬كە پەیوەستن بە‮ ‬یودجە و دارایی‮ ‬هەیە تەنها لە وەزارەتی‮ ‬دارایی‮ ‬حكومەتی‮ ‬هەرێم تەنیا ئیمزای‮ ‬من دەخوێنرێتەوە بۆیە هەموو پۆستە و نوسراوەكان لە هەفتەیەكدا دووجار دێتە لای‮ ‬من و واژۆیان دەكەم و دەگەڕێتەوە كەركوك‮.‬

‮‬دەربارەی‮ ‬موچەی‮ ‬مامۆستایان بە تایبەتی‮ ‬ئەوانەی‮ ‬گەڕاونەتەوە كەركوك و موچەیان سەر بە هەرێمە چون وەری‮ ‬ئەگرن ئەو وتی‮: ‬لە ماوەی‮ ‬هەشت ساڵی‮ ‬ڕابردوو بە هاوكاری‮ ‬دەزگا ئەمنییەكان ئەمان گەیاندە كەركوك و لە‮ ‬یەكێك لە قوتابخانەكان دامان دەنا و بە هەمان شێوە لە لایەن ئاسایش پارێزگاری‮ ‬لێ ئەكرا ئەو قوتابخانەیە لەسەر شێوازی‮ ‬سیستمی‮ ‬بانكی‮ ‬و ژمێریاری‮ ‬خوێندنی‮ ‬كوردی‮ ‬ئامادە دەبوون و بە باشترین شێوە مووچەكە دابەش دەكرا واتە بە‮ ‬یەك چەكی‮ ‬بانكی‮ ‬كە بڕەكەی‮ ‬7000000000 حەوت ملیار دینار بوو‮ ‬ڕادەكێشرا لەسەر بەرپرسیارێتی‮ ‬من و ئەو لیژنە ژمێریاریەی‮ ‬كە لەگەڵما بوون دابەشی‮ ‬سەر قوتابخانەكانمان دەكرد لە‮ ‬ڕێگەی‮ ‬بەڕێوەبەری‮ ‬قوتابخانەكان بە پێی‮ ‬لیستی‮ ‬مووچە مامۆستایان مووچەكانیان وەردەگرت بەڵام دوای‮ ‬هاتنە پێشەوەی‮ ‬ئەم بارودۆخە متمانەی‮ ‬ئەوە ناكرێت ئەم پارەیە بگەیەنرێتە كەركوك ئێستا مووچەكە بە شێوەی‮ ‬چەكی‮ ‬بانكی‮ ‬بۆ هەر قوتابخانەیەك بۆ بەڕێوەبەری‮ ‬قوتابخانەكان ئەكرێت و لە بانكی‮ ‬دێدەوان وەری‮ ‬ئەگرن‮.‬

‮ ‬دەربارەی‮ ‬جیاوازی‮ ‬ڕێنماییەكانی‮ ‬حكومەتی‮ ‬ناوەندوهەرێم‮ ‬چی‮ ‬بوو بۆ خوێندنی‮ ‬كوردی‮ ‬كەركوك ئەو بەڕێوەبەرە وتی‮: جیاوازیەكان زۆر بوون جارێ سیسیتمی‮ ‬تاقی‮ ‬كردنەوەكان زۆر جیاواز بوو لەگەڵ ئەوەی‮ ‬هەرێم بۆ نموونە تاقیكردنەوەی‮ ‬بەشی‮ ‬زانستی‮ ‬بوو بە دوو بەشەوە پەیڕەوەی‮(‬تتبیقی‮) ‬و زیندەیی‮ (‬احیائی‮) ‬ئەوانەی‮ ‬كە پەیڕەوی‮ ‬بوون دەچوونە كۆلیژی‮ ‬ئەندازیاری‮ ‬و ئەو كۆلیژانەی‮ ‬كە بەشی‮ ‬بیركاریان تێدایە بەڵام زیندەییەكە قوتابیەكان لە كۆلیجی‮ ‬پزیشكی‮ ‬و دەرمانسازی‮ ‬و كۆلیجی‮ ‬كشتوكاڵ و كۆلیجی‮ ‬زانست بەشەكانی‮ ‬كیمیا و زیندەوەرزانی‮ ‬وەردەگیران بەڵام لە هەرێمی‮ ‬كوردستان سیستمی‮ ‬تاقی‮ ‬كردنەوە بەم شێوەیە نیە و مەنهەجەكە جیا نەكراوەتەوە لە كۆتاییدا ئومێدمان وایە كە بەزووترین كات بگەڕێنەوە شاری‮ ‬كەركوك و دیداری‮ ‬ئایندەمان لە شاری‮ ‬كەركوك بێت ئومێدمان وایە خوێندنی‮ ‬كوردیش ئەم قۆناغە سەختەش تێپەڕێنێت چونكە ئەو مامۆستایانەی‮ ‬كە هاتوونەتە ئێرە و قوتابخانەكانی‮ ‬كەركوكیان جێهێشتووە كەمی‮ ‬میلاكی‮ ‬بۆ قوتابخانەكان دروست كردووە و هەروەها‮ ‬ئەو مامۆستایانە خۆشیان لە گوزەرانێكی‮ ‬خراپدان ئومێد دەكەین قوتابیە چاو گەشەكانمان كە ئاوارە بوون بگەڕێنەوە زێدی‮ ‬باوك و باپیرانیان بەردەوام بن لە قوتابخانە كوردیەكان‮.

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌