2017-11-13

فارس قادر فەقێ عەبدولڵا*

لەم نووسینەمدا دەمەوێت بەراوردێكی زەق و زیندوو بكەم كە لەو ماوەی رابردوو روویدا لە نێوان ئێمەی كورد و عەقڵییەتە شۆڤێنییەكانی عێراقی و ئیقلیمی بە تایبەتی توركی، ئێرانی لە كۆمەڵێك لایەن بۆ نموونە گەر لە لایەنی دیبلۆماسییەت و پاراستنی پرەنسیپەكانی مافی مرۆڤ و بابەتە نێودەوڵەتییەكانەوە سەیری بكەین، دەبینین كورد كارێكی وای نەكردووە، دژی هیچ لە بەندەكانی مافی مرۆڤ و رێككەوتنەكانی نێودەوڵەتی بێت، بەڵكو مافێكی سرووشتی خۆی پیادە كردووە بە گشت پێوەرەكانی رێككەوتنەكانی جیهانی، بەڵام لە هەمان كاتدا عێراق هەموو سنوورێكی یاسایی و ئەخلاقی بەزاندووە بەهێنانی هێزی بیانی بۆ لێدانی هاووڵاتی وڵاتەكەی خۆی وەك ئەوەی كە دەبینین پاسداری هێناوە بۆ لێدانی كیان و گیانی كورد. بۆیە دەبینین ئەوانە ئێستا كاربەدەستن لەو خاڵە لەگەڵ سەددام حوسێن هاوبەشن (سەددامیش) لە سەرەتای ساڵی 1980 رێگای داو داواشی كرد لە توركیا 15 كیلۆمەتر لە سنوورەكانی بە درێژایی بێتە ژورەوە بۆ لێدانی بزاڤی رزگاری خوازی كوردی بەڵام سەددام رێگای نەدا شارەكان تەهدید بكرێت شارەكان ئارامبوون هەر 18 شاری عێراقی یەك جەندرمەی توركی نەیتوانی بێتە ناو عێراق تەنها بە درێژایی 15 كم بۆ ناو سنوور نەبێت و عێراق وەك دیكتاتۆرێك ئەوكات بەرژەوەندی خۆی پاراست، چی بەرامبەر كورد پێی كرا كردی دەستی نەپاراست، بەڵام بە كەرامەتتر بووە لەوانەی ئێستا خەڵكی نەهێنا سەر نامووس و شەرەفی خۆی و وەك ئەوانەی ئێستا تەسلیم نەبوو بە بێگانە، گەر واشی كردبێت بە دزی كردی، وەك ئەو بێ كەرامەتانە بەئاشكرا نەیكرد، كەواتە عەبادی زۆر لە سەددام خراپتری كرد گەر بەراوردی بكەین لەگەڵ ئەو 15 كم سەددام دەبینین دوو خاڵی سفری لە پێش داناو كردی بە 1500 كم كە لە سنووری عێراقیشی تێپەڕاند و گەر وا بڕوات وەك مەسەلەكە گوتەنی (دەبێت بڵێین خۆزگەمان بە كفن دز) بە تایبەتی بۆ كوردستان، بۆیە دەڵێم گەر خوێنەر بە هەڵە تێم نەگەن، لەگەڵ داوای لێبووردنم گەر بپرسم چیتان باشترە لە سەددامی خوێنمژ كە زاڵمێك و خوێنڕێژێكی بە كەرامەتربوو لە ئەوانەی ئێستا، ئەوانەی ئێستا هەم خوێنڕێژن هەم بێ كەرامەتن، هەم بێ قەرارن، هەم خاوەنی ماڵ و منداڵی خۆشیان نین، تەنها لەسەر شاشەی تەلەفزیۆن سەرۆكن، لە ژێرەوەش پاسدار و منداڵە بەڕەڵاكانی بەناو حەشد بە شەق جوڵەیان پێدەكەن و ئەم حەشدانەش خۆشیان گوتاری بۆ دەنووسن، دەڵێن دەبێ وا قسە بكەی لە كاتێكدا ئێمەی كورد داوای ئاشتی دەكەین، داوای راگرتنی شەڕ دەكەین، داوا دەكەین بێن دانووستاندن بكەین و لەگەڵ (یوئێن) قسە دەكەین، بە زمانی شیرین لەبەر ئەوەی ئێمە خۆمان خاوەن ماڵین و خاوەن قەرارین و خاوەن ئەم میللەتەین، بەڵام ئەوان خاوەن قەرار نین، قەرار لە ئێران و لە توركیا بۆیان دەردەچێت و گرووپێكی دەرەوەی یاسا كە حەشدە جێبەجێ دەكات، جا ئەم جیاوازییە لەگەڵ یەكتر وەك رەش و سپی وایە، بۆیە من پێموایە مەحاڵە بتوانین كار بكەین لەگەڵ ئەم جاهیلانە.
ئێمە هەر لە زەمانی رژێمی سەددام حوسێن وڵاتەكەمان پەناگا و شوێنی حەوانەوەی لێقەوامانی دەستی رژێم بوون چیاكان و ماڵەكانمان كرد بە ماڵ و بارەگای معارەزەی عێراقی لە سوننە و شیعەی ئێستا و ئێستاش بووین بە پەناگای زیاتر لە یەك ملیۆن ئاوەرەی سوننەی مەزلومی دەستی داعش و دەستی شیعە لە كاتێكدا ئاوارەی ئەم حكوومەتە جاهیل و نەزانە لە لای ئێمەیە و پارێزراون لە هەمانكات خۆشمان بووین بە ئاوارەی دەستی ئەم گرووپە بەناو حكوومەتە بە كرێگیراوە كە ئەجێندای بێگانە لە عێراق و لە كوردستان جێبەجێدەكەن.
ئێمە رۆژانە هەنگاو دەنێین دۆخەكە ئارام بكەینەوە، ئەوان زۆر بە بێمنەت داوای شەڕ دەكەن، هەرچەندە ئێمە دەڵێین لە شەڕ كەس براوە نییە و هەموومان دۆڕاوین، ئەوان دروشمیان لەناوبردنی ئێمەیە. كەواتە دوو عەقڵییەتی زۆر لێكجیاین، ئەوان ئەوانن كە هەر رۆژە و لە بەرگێكن، بەڵام نەگۆڕن چونكە پەروەردەی عەقڵییەتی فەرهود و كاولكاری و داگیركردنن و خاوەنی مێژووی سەربڕین و زیندەبەچاڵكردنی مندال و كچن كە ئەمە مێژووییانە بەر لە ئیسلام و بەداخەوە نەیانتوانی سوود لە ئیسلامیش وەرگرن و ئایەتی قورئانیش بە هەڵە دەخوێنەوە و خەریكە ئیسلامیش ناشیرین بكەن، هەر ئەوانەن كە خوا لە قورئان ناویان دێنێت و دەفەرمووێت (أن الاعرب اشده كفره و نفاقه) بۆیە ئەستەمە كار لەگەڵ ئەم گرووپە جاهیلە بكرێت و بەداخەوە برایانی عەرەب نەیان توانی لە مێژوودا خۆیان لەم عەقلیەتە جاهیلیە نەجات بدەن كەچی بەر لە هەموو كەسێك عەرەب خۆی لە دەستیان بە ئازارە و ئەوەی ئێستا بۆ دوژمنانی خۆیان دەیكەن كە عەقڵییەتی سەفەوییە لە مێژوودا، تەنها مایەی شەرمەزارییە دڵنیام نە كورد دەیانبوورێت نە عەرەب قبووڵیان دەكات، ئەمانەش تەواو دەبن، دڵنیام ئەم كارەیان سەرەتای كۆتاییە، چونكە مێژوو سەلماندوێتی ئیرادەی كورد، ئیرادەیەكی پۆڵاینە ئەوەی گرنگە تەنها كاتە و ئەوەی نەگۆڕە سەركەوتنی ئیرادەی ئێمەیە، چونكە خاوەن حەقین لە مێژووشدا سەلماندوومانە عەرەبیش قسەیەكی جوانیان هەیە كە دەڵێن (الایام و بیننا) و ئێمەی كوردیش دەڵێین ئەوەی لە كۆتاییدا پێدەكەنێت زۆر پێدەكەنێت.

*ئەندامی ئەنجوومەنی سەركردایەتی پارێزگای هەولێر (پ. د. ك)

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌