2017-11-12

مەریوان نەقشبەندی

ژاپۆنییەكان لە جەنگی‮ ‬جیهانی‮ ‬دووەمدا‮ ‬یەكێك بوون لە سەرسەختترین جەنگاوەرەكانی‮ ‬دەژ بە ئەمەریكا و رووسیا و هاوپەیمانانیان بەجۆرێك خەریك بو لەداگیركردنی‮ ‬ئەمەریكا و بەزاندنی‮ ‬یەكێتی‮ ‬سۆڤیەت نزیكدەبونەوە لەوكاتەدا چەك و هێزی‮ ‬كوشندەی‮ ‬ئەمەریكا رۆڵی‮ ‬هەبوو بە جۆرێك ئەمەریكییەكان داوای‮ ‬راگرتنی‮ ‬شەڕیان لە ژاپۆن و خۆبەدەستەوەدانی‮ ‬دەكرد،‮ ‬ئەگەرنا بۆمبێكی‮ ‬گەورە و كوشندە دژیان بەكاردێنن بەڵام ژاپۆنییەكان پشتئەستووربون بە ئازایەتی‮ ‬ئیمپراتۆرەكەیان و‮ ‬یەكگرتوویی‮ ‬خۆیان و خۆشەویستیان بۆ وڵاتەكەیان،‮ ‬بۆیە راگرتنی‮ ‬شەڕ‮ ‬و خۆبەدەستەوەدانیان رەتكردەوە و ئەمەریكاش بۆ‮ ‬یەكەمجار لەمێژوودا بۆمبێكی‮ ‬ئەتۆمی‮ ‬بەسەر شاری‮ ‬هیرۆشیما بەردایەوە كە كارەساتی‮ ‬گەورەی‮ ‬لەو شارە و دەوروبەریدا خوڵقاند و هەموو كۆمەڵگەی‮ ‬ژاپۆنی‮ ‬هەژاند و كاریگەریی‮ ‬لەسەر ورەی‮ ‬سەربازەكانیان هەبوو دوای‮ ‬ئەو بۆمبە جارێكی‮ ‬تر ئەمەریكا هۆشداری‮ ‬دایە ژاپۆن و گوتیان ئەگەر شەڕ‮ ‬رانەگرن و خۆبەدەستەوە نەدەن ئەوا بۆمبێكی‮ ‬تر لە ژاپۆن دەدەن،‮ ‬بەڵام ژاپۆنییەكان بڕوایان نەدەكرد ئەمەریكا بۆمبی‮ ‬ئەتۆمی‮ ‬دیكەیان هەبێت،‮ ‬بۆیە شەڕیان رانەگرت و ئەوەبوو لە دوای‮ ‬ئەو هۆشداریە بەرۆژێك بۆمبی‮ ‬ئەتۆمی‮ ‬دووەمیان لە شاری‮ ‬ناكازاكی‮ ‬ژاپۆن دا و ژمارەی‮ ‬قوربانییەكان ئەوەندە زۆر بوو كە بەیەكجاری‮ ‬ژاپۆن و سەركردە سەربازیەكانی‮ ‬ژاپۆنی‮ ‬توشی‮ ‬شۆك كرد دوای‮ ‬ئەم بۆمبە جارێكی‮ ‬تر ئەمەریكا داوای‮ ‬خۆبەدەستەوەدان و راگرتنی‮ ‬شەڕی‮ ‬لە ژاپۆن كرد و هەڕەشەی‮ ‬ئەوەی‮ ‬كرد كە ئەمجارە بۆمبی‮ ‬سێیەم بەسەر تۆكیۆی‮ ‬پایتەخت دەدرێت ئەمە لەكاتێكدا ئەمەریكا بۆمبی‮ ‬سێیەمی‮ ‬ئەتۆمی‮ ‬نەبوو،‮ ‬بەڵكو هەر ئەو دوو بۆمبەی‮ ‬هەبوو،‮ ‬بەڵام ژاپۆنییەكان بڕوایان وابوو كە ئەمەریكا بۆمبی‮ ‬زیاتری‮ ‬هەیە و بۆیە ئەمجارەیان بەدەم هۆشدارییەكەی‮ ‬ئەمەریكاوە چوون و بڕیاری‮ ‬راگرتنی‮ ‬شەڕ‮ ‬و خۆبەدەستەوەدانیان قبووڵكرد‮.

‬ئەمەریكا كە زانی‮ ‬هەڵوێستی‮ ‬ژاپۆن لاوازە و لەرووی‮ ‬دەروونییەوە ترسی‮ ‬خستۆتە دڵی‮ ‬خەڵكی‮ ‬ئەو وڵاتە مەرجی‮ ‬قبوڵكردنی‮ ‬خۆبەدەستەوەدان و راگرتنی‮ ‬شەڕی‮ ‬بەستەوە بەوەی‮ ‬كە رێوڕەسمی‮ ‬ئیمزاكردنی‮ ‬مەرجەكانی‮ ‬ئەمەریكا بۆ راگرتنی‮ ‬شەڕ‮ ‬و خۆبەدەستەوەدانی‮ ‬ژاپۆن لە ناو كەشتییەكی‮ ‬سەربازی‮ ‬ئەمەریكا و لە كەناراوەكانی‮ ‬ژاپۆندا بێت و دەبێ خودی‮ ‬ئیمپراتۆری‮ ‬ژاپۆن خۆی‮ ‬ئامادەبێت و ئیمزای‮ ‬مەرجەكانی‮ ‬ئەمەریكا بكات دیارە ئەوكات ئیمپراتۆری‮ ‬ژاپۆن وەك خوا و سومبولی‮ ‬ژاپۆنییەكان سەیر دەكرا و دەبوو وەك ئەتەكێت و نەریتی‮ ‬دیبلۆماسی‮ ‬و سەربازی‮ ‬سەرۆكی‮ ‬ئەمەریكا‮ ‬یان لانی‮ ‬كەم وەزیری‮ ‬بەرگری‮ ‬ئەمەریكا لەم رێوڕەسمە ئامادەبوایە،‮ ‬بەڵام ئەمەریكا بۆ شكاندنی‮ ‬شكۆی‮ ‬ژاپۆن و ئیمپراتۆرەكەیان ژەنەراڵێكی‮ ‬ئەمریكی‮ ‬نارد بۆ ئەم رێورەسمە تا لەپاڵ ئیمزای‮ ‬ئیمپراتۆری‮ ‬ژاپۆن ئیمزا لەسەر رێككەوتنی‮ ‬ئاگربەست و خۆبەدەستەوەدانی‮ ‬ژاپۆن و مەرجەكانی‮ ‬ئەمەریكا بكات بەناچاری‮ ‬ئیمپراتۆری‮ ‬ژاپۆن بۆ پاراستنی‮ ‬گیانی‮ ‬گەلەكەی‮ ‬ئەم ئیهانەیەی‮ ‬قبووڵكرد و ساڵی‮ ‬1945لە كەشتییەكەدا بەرامبەر ژەنەراڵە ئەمریكییەكە وەستا و ژەنەراڵە ئەمریكییەكە دەستیكرد بەخوێندنەوەی‮ ‬مەرجەكان كە زۆربەیان قەدەغەكردنی‮ ‬دروستكردنی‮ ‬چەك و كەرەستەی‮ ‬سەربازی‮ ‬بوون بەم شێوەیە‮: ‬دروستكردنی‮ ‬هەموو جۆرەكانی‮ ‬چەك قەدەغەیە لە ژاپۆندا دروستكردنی‮ ‬هەموو جۆرەكانی‮ ‬فڕۆكەی‮ ‬جەنگی‮ ‬قەدەغەیە،‮ ‬دروستكردنی‮ ‬هەموو جۆرەكانی‮ ‬كەشتی‮ ‬جەنگی‮ ‬قەدەغەیە.

‬دروستكردنی‮ ‬هەموو جۆرەكانی‮ ‬تانك و تۆپ قەدەغەیە‮. ‬لەم كاتەدا ئیمپراتۆری‮ ‬ژاپۆن ژەنەراڵە ئەمریكییەكەی‮ ‬راگرت و كۆنووسی‮ ‬مەرجەكانی‮ ‬وەرگرت و ئیمزای‮ ‬كرد و بەرێزەوە پێیگوت‮: ‬واز لە قەدەغەكراوەكان بێنە،‮ ‬پێمان بڵێ چی‮ ‬قەدەغە نییە بۆ ئێمەی‮ ‬ژاپۆنییەكان؟ ژەنەراڵە ئەمریكییەكە بەسەرسووڕمانەوە گوتی‮: ‬ئیتر جگە لەو كەرەستە و چەكە سەربازی‮ ‬و كیمیاییانە دەتوانن شتی‮ ‬وەك سەعات و حاسیبەی‮ ‬ئەلەكترۆنی‮ ‬و قەڵەم و ئۆتۆمبێلی‮ ‬مەدەنی‮ ‬و ئەو شتانەی‮ ‬تر قەدەغە نییە ئیمپراتۆر ئەم مەرجانەی‮ ‬ئیمزا كرد و هاتەوە كۆبوونەوەیەكی‮ ‬بە هەموو كەسایەتییە خاوەنكار و ئەكادیمی‮ ‬و زانستییەكانی‮ ‬وڵاتەكەی‮ ‬كرد و ئەم بارودۆخە نوێیەی‮ ‬بۆ باسكردن دوای‮ ‬ئیمزاكردنی‮ ‬خۆبەدەستەوەدان ژاپۆنییەكان بەیەكگرتویی‮ ‬و دڵسۆزی‮ ‬شەو و رۆژ كاریان كرد وازیان لە هەموو رێوڕەسمە ئایینی‮ ‬و كۆمەڵایەتییەكانیان هێنا كەپێشتر ژاپۆن پێی‮ ‬ناسرابوو،‮ ‬دەستیانبەكار كرد بە كوڕ‮ ‬و كچەوە بە زانا و مامۆستا و جوتیارەوە دوای‮ ‬40 ساڵ لە كۆتایهاتنی‮ ‬جەنگی‮ ‬جیهانی‮ ‬ئەمەریكا توانی‮ ‬بە جۆرێك لە بواری‮ ‬ئەلەكترۆنی‮ ‬و دروستكردنی‮ ‬ئۆتۆمبیل و كەرەستەی‮ ‬ناوماڵدا پێش بكەوێت كە بازاڕەكانی‮ ‬ئەمەریكا و ئەوروپا و هەموو جیهانی‮ ‬داگیركرد‮. ‬ئێستا ژاپۆن‮ ‬یەكێكە لە بەهێزترین وڵاتەكانی‮ ‬جیهان لەڕووی‮ ‬ئابورییەوە و ئەمەریكا و رووسیا و بەریتانیا و فەرەنسا و چین ناتوانن بەبێ ژاپۆن پەرە بە تەكنەلۆژیای‮ ‬ئەتۆمی‮ ‬و سەربازی‮ ‬و كشتوكاڵی‮ ‬و ئەلەكترۆنی‮ ‬خۆیان بدەن‮.‬

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌