2017-10-03

گفتوگۆی‮- ‬عـەلی‮ ‬بانیشاری

د.سـەڵاح رەزا دەڵـێ‮" ‬بەشـێكی‮ ‬زۆر لە زانكۆكان بـاری‮ ‬داراییان لە زانكۆی‮ ‬چەرموو باشترە،‮ ‬بەڵام ئێمە هەوڵماداوە ئەو بـارگرانییەی‮ ‬لەسەر حكومەت كەمی‮ ‬بكەینەوە‮". ‬لە گـفتوگـۆیەكیدا لەگەڵ‮ ‬خەبات‮ ‬سەرۆكی‮ ‬زانكۆ چـەرموو لە قەزای‮ ‬چەمچەمـاڵ كە لە‮ ‬8-12-2014 ‮ ‬دامەزراوە دەڵێت‮" ‬خوێندنی‮ ‬ئەمساڵی‮ ‬زانكۆكەمان تەنها بە زمانی‮ ‬ئـینگلیزی‮ ‬دەبـێت‮". ‬بەپێی‮ ‬ئەو ئامارەی‮ ‬دراوەتەخەبات‮ ‬نزیكەی‮ ‬2 ‮ ‬هـەزار قـوتابی‮ ‬لە زانكۆی‮ ‬چەرموو دەخوێنـن،‮ ‬ژمارەكە بەپێی‮ ‬ساڵ گۆڕانكاری‮ ‬بەسەردا دێت‮. ‬بـەوتەی‮ ‬د.سەڵاح رەزا زانـكـۆی‮ ‬چەرموو بەرەو زانستی‮ ‬تەكـنەلۆژیا دەڕوات‮. ‬ئەو دەشڵێت"پلانـمان هەیە سەنـتەری‮ ‬توێژینەوەكانـمان بەهێز بـكەین‮". ‬

‮"‬چەرموو دەوێت بگـاتە ئاستێكی‮ ‬نێودەوڵەتی‮"‬

بەپێی‮ ‬دواین رێزبەندی‮ ‬زانكۆكانی‮ ‬كوردستان،‮ ‬زانكۆی‮ ‬چەرموو لە پلەی‮ ‬هەشتەمدا دێت و لە سنوری‮ ‬پارێزگای‮ ‬سلێمانی‮ ‬كە‮ ‬6 ‮ ‬زانكۆ لەخۆدەگرێت لە پلەی‮ ‬دووەمدایە‮. ‬د.سەڵاح رەزا دەڵێت‮" ‬زانكۆی‮ ‬چەرموو لە قەیراندا دروست بووە،‮ ‬بەڵام خۆشبەختانە لە پلەی‮ ‬هەشتەمی‮ ‬زانكۆكانی‮ ‬هەرێمدایە و پلانمان وردە وردە‮ ‬یەكێك بین لەو زانكۆیانەی‮ ‬بگەینە ئاستێكی‮ ‬نێودەوڵەتی‮". ‬ئەو دەشڵێت‮" ‬لەچاو زانكۆكانی‮ ‬هەرێمدا ئاستمان بەرزبووەتەوە،‮ ‬بەڵام لە ئاستی‮ ‬دەرەوەدا هێشتا زۆرمان ماوە و پلانمان هەیە سەنتەری‮ ‬توێژینەوەكانمان بەهێز بكەین‮". ‬گوتیشی‮" ‬ئەو بەشانەی‮ ‬بازاڕی‮ ‬كاریان نەماوە گرنگی‮ ‬پێنادەین و بەشەمان هەڵپەساردووە‮". ‬

گرنگی‮ ‬بەو بەشـانە دەدەن كە بازاڕی‮ ‬كاریان هەیە

سەرۆكی‮ ‬زانكۆی‮ ‬چەرموو باسی‮ ‬لە بازاڕی‮ ‬كار دەكات و دەڵێت‮" ‬چەرموو گرنگی‮ ‬بەو بەشانە دەدات كە بازاڕی‮ ‬كاریان هەیە،‮ ‬دەبێت بزانین بازاڕی‮ ‬كار لە كوردستان چییە؟ بۆ نمونە كەرتی‮ ‬نەوت و گاز و پزیشكی‮ ‬بازاڕی‮ ‬كاریان هەیە،‮ ‬ئێمە هاتووین ئیدارەی‮ ‬نەوت و گاز و وزە و بەشی‮ ‬پزیشكیمان كردووەتەوە و گرنگی‮ ‬زۆری‮ ‬پێدەدەین،‮ ‬وە چەند بەشێكی‮ ‬تر كە گرنگن هەبن و دەرچووانیان كاریان دەست دەكەوێت‮". ‬دەشڵێت‮" ‬دەبـێت ئێمە كارێك بكەین باری‮ ‬سەرشانی‮ ‬حكومەت قورس نەكەین و وابیر بكەینەوە بەشێك بین لە حكومەت و هەر رەخنە نەگرین،‮ ‬بەپێچەوانەوە خۆمان شتێك دروست بكەین كە بازاڕی‮ ‬كاری‮ ‬هەبێت‮". ‬هـەروەها گوتیشی‮" ‬مەرج نییە بازاڕی‮ ‬كار لە كەرتی‮ ‬حكومەت بێت،‮ ‬بەڵكوو‮ ‬با لە كەرتی‮ ‬تایبەت بێت‮".‬

قەیران چ كاریگەریەكی‮ ‬لـەسەر زانكۆی‮ ‬چەرموو هەبووە؟

د.سەڵاح رەزا دەڵـێت‮" ‬قەیران كاریـگەری‮ ‬لەسەر هەموو سێكتەرەكان هەیە،‮ ‬بەڵام گرنگ ئەوەیە بزانین چۆن ئیدارە لە كاتی‮ ‬قەیـراندا دەكەین،‮ ‬كاتێك قەیران نەبووە زۆر شت كە لاوەكی‮ ‬بوو بەئاسایی‮ ‬داوا دەكرا‮". ‬دەشڵێت‮" ‬ئێمە ئەوەی‮ ‬پێویستە دەكەین،‮ ‬بۆ نمونە قوتابی‮ ‬كە دێتە زانكۆ پێویستە بەشەناوخۆی‮ ‬بۆ رێكبخرێت،‮ ‬هاتوویـن سەرجەمی‮ ‬كەم و كورتی‮ ‬بەشەناوخۆییەكانمان تەواو كردووە،‮ ‬لایەكی‮ ‬ترەوە ئەو گەشتانـەی‮ ‬كە ساڵانە قوتابیان لەوانەیە زۆر پێویست نەبێت و كەمی‮ ‬دەكەینەوە،‮ ‬كە پارە هەبوو ئەتـوانین ئەوە بكەین،‮ ‬دروستكردنی‮ ‬تاقیگەیەك پێویستە نەك باخچەیەكی‮ ‬لاوەكی‮". ‬هەروەها گوتیشی‮" ‬پێویستە لێرەدا وا بیر بكـەینەوە هەر كەسە و لەچاو خۆیدا وڵاتێكە دەزگاكەی‮ ‬من وەكو وڵاتێكە ئەبێت لە وڵاتیشدا بزانـم چی‮ ‬لەپێشتردا پێویستە،‮ ‬بەپێویستیەكان دەستمان پێكردووە ئەوە ئیشەكەی‮ ‬ئێمە بوو،‮ ‬قەیران كە دێت هی‮ ‬هەموومانە و دەبێت بە هەموومانەوە چارەسەری‮ ‬بكەین‮".‬

گرنگی‮ ‬بە تـوێژینەوەكان دەدەن

سەرۆكی‮ ‬زانكۆی‮ ‬چەرموو گوتی‮" ‬یەكێك لە تایبەتمەندییەكانی‮ ‬زانكۆ ئەوەیە گرنگی‮ ‬بە توێژینەوەكان بدات،‮ ‬بەڵام لەبەرئەوەی‮ ‬سـەرەتامانە و زۆر دەرنەكەوتووین ئیش لەسەر توێژینەوەكان دەكەین‮". ‬تائێستا زانكۆی‮ ‬چـەرموو‮ ‬3 كۆنفرانسی‮ ‬نیودەوڵەتی‮ ‬ئەنجامداوە و ساڵی‮ ‬رابردوویش‮ ‬11 ‮ ‬وڵاتی‮ ‬ئەمریكی‮ ‬و ئەوروپـی‮ ‬بەشداری‮ ‬كۆنفرانسی‮ ‬زانكۆكەیان كردووە‮". ‬سەبارەت بەرۆڵی‮ ‬زانكۆكە لە پرسە چارەنوسسازەكانـدا؟ د.سەڵاح رەزا دەڵێت‮" ‬لە پرسە هەنوكەیەكاندا ویستومانە بەشێك بین لە كۆمەڵگا،‮ ‬بۆ نمـونە لە پرسی‮ ‬ریفراندۆم تەنـها زانكۆ بووین كە قسەمان كردووە و دیدارمان هەبووە بۆچوونی‮ ‬خەڵك و توێژەران و رێكخراوەكانـی‮ ‬كۆمەڵگەی‮ ‬مەدەنی‮ ‬و‮ ‬یاساناسمان وەرگرتووە‮".‬

تەنها بە زمانـی‮ ‬ئینگلیزی‮ ‬دەخوێنن

بۆ ئەمسـاڵی‮ ‬خوێـندن خوێندن لە زانكۆی‮ ‬چەرموو بـە زمانی‮ ‬ئینگلیزی‮ ‬دەبێت و بەشی‮ ‬تاقیگەی‮ ‬پزیشكیش دەكرێتەوە كە بڕیارە‮ ‬25 ‮ ‬قوتابی‮ ‬وەربگـرێت‮. ‬د.سەڵاح رەزا دەڵێت‮" ‬هەردوو زانكۆی‮ ‬زاخۆ و چەرموو لە هەرێمی‮ ‬كوردستان تایبەتمەندیـان لەلایەن وەزارەتی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵا و توێژینەوەی‮ ‬زانستی‮ ‬پێداوە كە خوێندن تێیاندا بە زمانی‮ ‬ئینگلیزی‮ ‬بێت،‮ ‬هـەردوو زانكۆ جیاوازیان لەگەڵ سەرجـەمی‮ ‬زانكۆكانی‮ ‬تری‮ ‬هەرێمدا هەیە‮". ‬دەشڵێت‮" ‬زانكۆكەمـان بەرەو زانستی‮ ‬تەكنەلۆژیا ئەڕوات‮". ‬بەوتەی‮ ‬ناوبراو ساڵی‮ ‬یەكەم ئـامادەكاری‮ ‬دەكرێت كە قوتابـی‮ ‬فێری‮ ‬ئەوە بكرێت زمانی‮ ‬ئینگلیزی‮ ‬و كۆمپوتەری‮ ‬زۆر بەهێز بێت و دواتـر ستاندارێك دادەنرێت‮. ‬د.سـەڵاح گوتیشی‮" ‬ئەگەر قوتابی‮ ‬توانی‮ ‬ستاندارەكە تێپەڕ‮ ‬بكات وایلێهات گرفتی‮ ‬نەبووە لە زمانی‮ ‬ئینگلیزی‮ ‬و كۆمپوتەر ئەوا بۆی‮ ‬هەیە بچێت قۆناغی‮ ‬دووەم‮".‬

نزیكەی‮ ‬400 ‮ ‬قـوتابـی‮ ‬لەبەشەناوخۆییەكاندا نیشتەجێكراون

لەئێستادا زانكۆی‮ ‬چەرموو هیچ بـەشەنـاوخۆییەكی‮ ‬كرێـی‮ ‬نییە و بەشەناوخۆییەكان سەر بە زانكۆن‮. ‬وەكو سەرۆكی‮ ‬زانكۆكە دەڵێت‮" ‬پێشتر ساڵانە‮ ‬130 ‮ ‬ملیۆن دینار بە كرێی‮ ‬بەشەناوخۆییەكان دەدرا‮". ‬د.سەڵاح رەزا باس لەوە دەكات وەزارەتەكانی‮ ‬خوێندنی‮ ‬باڵا و توێـژینەوەی‮ ‬زانستی‮ ‬و دارایی‮ ‬و ئابووری‮ ‬هەندێك هاوكاری‮ ‬داراییان كردوون،‮ ‬بەڵام حكومەت بەشەنـاوخۆیی‮ ‬بۆ دروست نەكردوون و سوودیان لەپارەی‮ ‬پتـرۆ دۆلاریش نەبـینووە،‮ ‬چونكە زانكۆكە لەقەیرانـدا دروست بـووە‮. ‬ئەو دەشڵێت‮" ‬نەسـرییەكی‮ ‬كەممان هەیە،‮ ‬بـەڵام هەوڵمانداوە ئەو بار گرانـییەی‮ ‬لەسەر حكـومەت هەیە كەمی‮ ‬بكەینەوە و هەندێك بینای‮ ‬كۆنی‮ ‬زانـكۆ هـەبوون توانیمان بە پاڵپشتی‮ ‬وەزارەتی‮ ‬دارایـی‮ ‬و ئابووری‮ ‬نۆژەیان بكەینەوە‮". ‬چەرموو بینایەكـی‮ ‬بەشەناوخۆییەكی‮ ‬كوڕان و‮ ‬48 ‮ ‬شوقەی‮ ‬بۆ كچانی‮ ‬بەشەناوخۆیی‮ ‬هەیە،‮ ‬بەپێی‮ ‬ئامارێك نزیكـەی‮ ‬400 ‮ ‬قوتابی‮ ‬لە هەردوو رەگەز لەبەشەناوخۆییەكانی‮ ‬زانكۆی‮ ‬چەرموودا نیشتەجێكراون‮. ‬بۆ ئەمـساڵی‮ ‬خوێندنیش زانكۆكە لە توانایدا نزیكەی‮ ‬500 قوتابی‮ ‬وەربگرێت‮.‬

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌