2017-09-30

خه‌بات: بەرهەم شێخ عزەدین‮ ‬

لاوك وبالۆرەو حەیران‮ ‬،كۆنترین ئاوازو مۆسیقای‮ ‬رەسەنی‮ ‬كەلەپوور و فۆلكلۆری‮ ‬كوردین كە دەماو دەم لە زاری‮ ‬بابوباپیرانمانەوە گوتراون و لە دیوەخانەكانی‮ ‬كوردەواری‮ ‬خۆماندا مەجلیسیان پێ گەرمكراوەو خەڵكی‮ ‬تامەزرۆیان پێ جۆشداوە‮ ‬،‮ ‬دەتوانین بڵێین‮: ‬هەرهەموو ئەوانەی‮ ‬لە سەرەوە ناومان هێنان بنەماو دایكی‮ ‬لق و چڵی‮ ‬مەقام و گۆرانی‮ ‬فۆلكلۆری‮ ‬رەسەنی‮ ‬كوردیمانن‮ ‬،هاوكات‮ (‬هۆرەو سیاچەمانە‮) ‬ش‮ ‬بنەماو بناغەی‮ ‬تۆكمەی‮ ‬مۆسیقاو ئاوازی‮ ‬رەسەنی‮ ‬كوردین‮ ‬،‮ ‬هەڵبەتا فۆلكلۆریست و لێكۆڵەوەرانی‮ ‬كورد باسو خواسێكی‮ ‬زۆریان لە سەر چۆنیەتی‮ ‬پەیدا بوون و سەرهەڵدانی‮ ‬جۆروشێوازی‮ ‬ئەو گۆرانی‮ ‬و بەستە فۆلكلۆریانە كردووە لە تێكڕای‮ ‬بوارەكانی‮ ‬ئایینی‮ ‬و دڵداری‮ ‬و كۆمەڵایەتی‮ ‬و سروشتی‮ ‬و نیشتمانی‮ ‬و نەتەوایەتی‮ ‬شایانی‮ ‬باسە گۆرانیە كۆنەكانی‮ ‬فۆلكلۆری‮ ‬كوردی‮ ‬بە بی‮ ‬وەزن و ریتم و بە شكستی‮ ‬لە گەروو دێتە دەرو لەگەڵ سۆزی‮ ‬سازو ئاوازو ئیقاع دالە جمەی‮ ‬مەجلیسی‮ ‬جوانی‮ ‬كوردەواریدا‮ ‬دەكەوێتە سەما‮ ‬،‮ ‬سەمای‮ ‬فۆلكلۆری‮ ..‬هەربۆ ئەو مەبەستەش‮ (‬خەبات‮ ) ‬ئەو دیدارەی‮ ‬لەگەڵ مامۆستای‮  ‬فۆلكلۆریست و قسەخۆش چەتۆ حەسەن سازدا‮.‬

❊ ‬كەباس لەفۆلكلۆر ورەسەنایەتی‮ ‬دەكرێت ناوێكمان دێتەوە‮ ‬یاد ئەویش مامۆستا چەتۆ حەسەنە،‮ ‬چی‮ ‬وایكردووە ئەم دووانە لەیەك جیانەكرێنەوە؟

‮- ‬خۆشەویسستی‮ ‬شێوە زمان وفۆنۆتیكە شیرینەكەی‮ ‬دەشتی‮ ‬هەولێری‮ ‬كاكی‮ ‬بەكاكی‮ ‬سروشتە جوانە دڵڕفێنەكەی‮ ‬گوندەكەم عەوێنە‮ ‬كەلێی‮ ‬گەورە بووم وسەدای‮ ‬حەیرانی‮ ‬جوتیارەكەی‮ ‬لەخوێن وبالۆرەی‮ ‬كیژۆران ودەهۆڵ وزوڕنای‮ ‬مام دەهۆڵ وبلوێری‮ ‬سابای‮ ‬شوان ولەگەڵ لاوك وبەسەرهاتە جوانەكانی‮ ‬پڕلەمێرخاسی‮ ‬وئازایەتی‮ ‬لاوەكانی‮ ‬بابم ودەنگی‮ ‬خارە رەسووڵ گەردی‮ ‬حەیرانی‮ ‬سەر لەسوبەینانی‮ ‬لەرادیۆی‮ ‬بەغدا ئەوانە بوون كەوایان لەژیانم كرد هێواش هێواش بخزێمە ناوجیهانە ئەفسووناویەكەی‮ ‬فۆلكلۆری‮ ‬كوردی‮ ‬و رەسەنایەتی‮ ‬كولتوری‮ ‬باب وباپیرانمان‮.  

‬‮❊ ‬چ پێناسەیەكت بۆ فۆلكلۆر هەیە؟

‮- ‬فۆلكلۆر ئەو بناغە توندو خۆگرو مەتین و تۆكمەیەیە،‮ ‬كە هەموو هونەر و داهێنانێكی‮ ‬جوانی‮ ‬لەسەر بنیات دەنرێت‮ ‬و خۆراگر دەبێ ودوور دەبێ لەفەوتان‮.‬

‮❊ ‬لەئێستادا تاچ ئاستێك ئێمەی‮ ‬كورد توانیومانە لەگەڵ پێشكەوتنی‮ ‬سەردەم وئەم هەموو گۆڕانكارییانە بایەخ بەفۆلكلۆر بدەین ورەسەنایەتی‮ ‬میللەتەكەمان بەزیندوویی‮ ‬بهێڵینەوە؟

‮- ‬هەوڵی‮ ‬زۆرو كرداری‮ ‬چاك وبێ وێنە هەبووە لەبایەخدان بەفۆلكلۆری‮ ‬میللی‮ ‬نەتەوەكەمان‮ ‬هەر لەجموجوڵی‮ ‬تیپە مییللیەكان‮ ‬،‮ ‬تایبەت بەشایی‮ ‬وهەڵپەركی‮ ‬هەتاوەكوو كەسایەتیە ناودارەكان،‮ ‬ئەوانەی‮ ‬بەلاوك وحەیران وبەند و بالۆرە شەوانی‮ ‬ساردو درێژی‮ ‬زستانیان لەكۆشك ودیوەخان وشوێنەكان،‮ ‬خەركیان لەدەوری‮ ‬خۆیان كۆدەكردەوە وهاوكات‮ ‬بەدەنگ وسەدا و ئاوازە خۆشەكانیان شەوگاریان دەبردە سەر،‮ ‬هەروەها سەرهەڵدانی‮ ‬چەند بەرنامەی‮ ‬تایبەت بەفۆلكلۆر وكەلەپووری‮ ‬كوردی‮ ‬لەرادیۆكان لەپێش راپەڕین و دوای‮ ‬راپەڕین وەك بەرنامەكەی‮ ‬بەڕێز كاك ئەسعەد عەدۆ،‮ ‬هەردەوێل كاكەیی‮ ‬،‮ ‬لەتەلەفزیۆنی‮ ‬كەركوك وبەرنامەی‮ (‬هەگبەی‮ ‬كوردەواری‮ ‬و‮ (‬خەرمانی‮ ‬نیگا و دامەزراندنی‮ ‬ناوەندی‮ ‬حەیران و پەرە پێ دان بەولایەنە گرنگە لەهونەری‮ ‬جوانی‮ ‬مییللەتەكەمان لەلایەن كەسانی‮ ‬پسپۆڕو شارەزا لەباری‮ ‬فۆلكلۆرو كەلەپووری‮ ‬كورد‮ ‬،‮ ‬وەك‮ (‬حاجی‮ ‬عەباس و محەمەد قەراجی‮ ‬و محەمەد فەتاح وحاجی‮ ‬عوسمان ئومەیل و عومەر شەنەغە و‮ ‬غەفوور مەخموری‮ ‬و حاجی‮ ‬سەعدوڵڵا و زۆر كەسی‮ ‬دیكە بەنووسینی‮ ‬تێكستی‮ ‬حەیران چ بەبایەخدان بەلێكۆڵینەوەو مێژووەكەی‮.‬

❊ ‬ئەگەر نەتوانراوە هۆكار چییە؟

‮- ‬هەوڵی‮ ‬زۆرو پڕ‮ ‬بایەخ‮  ‬دڵسۆزانە‮ ‬هەیە و دەدرێ لە پێناو خزمەتگەیاندن بەو لایەنە وپەرەپێدان و بەرز راگرتنی‮ ‬لاوك وحەیران ورەسەنایەتی‮ ‬چ لەسەر ئاستی‮ ‬تاكە كەسی‮ ‬وچ وەك گرووپی‮ ‬تایبەت بەم لایەنە لەچەندین تەلەڤزیۆنە ناوخۆیی‮ ‬و ئاسمانییە لۆكاڵەكان لەكوردستان و بڵاوكراوەكانی‮ ‬تایبەت بەلاوك و حەیران و كەرەستەو ئامێرە جۆر بەجۆرەكانی‮ ‬سازو ئاوازو مۆسیقای‮ ‬میللی‮ ‬و پێناسەكردنی‮ ‬جل وبەرگی‮ ‬میللی‮ ‬ودەستكردەكانی‮ ‬و هەموو جۆرە شایی‮ ‬وهەڵپەڕكێی‮ ‬كوردەواری‮.‬

❊ ‬كەناڵەكان ودەزگا راگەیاندنەكان وبەتایبەتیش حكومەت لەدوای‮ ‬راپەڕینەوە تاچ ئاستێ بۆ ناساندن و بایەخدان بەم بوارە كاری‮ ‬كردووە؟

‮- ‬دوای‮ ‬راپەڕین وهەرلەیەكەم رۆژی‮ ‬دەست پێكردنی‮ ‬لەگەڵ چەند كەسایەتییەكی‮ ‬بایەخدەر بەبواری‮ ‬فۆلكلۆر توانیمان بەرنامەیەكی‮ ‬تایبەت بەكولتورو فۆلكلۆری‮ ‬گەلەكەمان‮ ‬لەسەر ئاستی‮ ‬هەرێمدا لە‮ (‬پەخشی‮ ‬كوردستان تیڤی‮ ) ‬پێش كەش بكەین بەخەڵكەكەمان وهەوڵی‮ ‬چاكمان دایە بۆبەرز راگرتنی‮ ‬هەموو شێوە هونەرییەكان و پاراستنی‮ ‬ئەو شێوە زمانەی‮ ‬كەقسەی‮ ‬پێ دەكرێ لەو كەسایەتیانەش‮ : ‬ئەنوەر شێخانی‮ ‬،‮ ‬داود شڕۆڵ،‮ ‬ئەنوەر عەزیز‮ ‬،نەوزاد رەمەزان‮، ‬لۆماوەی‮ ‬زیاتر لە‮(‬9‮9) ساڵ‮ ‬،‮ ‬پاشان هەر هەمان بەرنامەمان‮ ‬لە‮ (‬نیگا تیڤی‮ ) ‬بەناونیشانی‮ (‬خەرمانی‮ ‬نیگا‮) ‬لەگەڵ سابیرعەبدولڕەحمان وسەڵاحەددین محەمەد ووێنەگران نەوزاد عەبدوڵا ورێبوار مەسعود‮ ‬و زۆرێكی‮ ‬دیكە لە 2003 ‮-‬ 2014 ‮ ‬پێشكەش كرد‮. ‬

‮❊ ‬ئەگەر وەك پێویست بایەخ بەم بوارە نەدراوە،‮ ‬چ كاریگەریەكی‮ ‬دەبێت لەسەر نەمان ولەناو چوونی‮ ‬فۆلكلۆرو رەسەنایەتی‮ ‬كوردیمان؟

‮- ‬داوام لێكراوە لەتەلەڤزیۆنەكان خۆم نەچوومە‮- ‬مەسەلەكی‮ ‬كوردی‮ ‬هەیە دەرێ‮: ‬بەرد لەجێی‮ ‬خۆی‮ ‬بەسەنگە‮.‬

‮❊ ‬لەئێستادا چ كەس ولایەنێك لەخەمی‮ ‬فۆلكلۆر ورەسەنایەتیدان،‮ ‬پێتوانییە ئەوانەی‮ ‬دەشكرێن لەسەر ئاستی‮ ‬تاكە كەسیدان؟

‮- ‬ئەگەربێتوو دەست پێ بكەمەوە‮ ‬،‮ ‬لەهەر هەمان تەلەڤزیۆنی‮ ‬نیگا و بە ناونیشانی‮ ‬خەرمانی‮ ‬نیگا و بە هەمان ستاف‮ ‬،‮ ‬دەستپێدەكەمەوە‮ ‬،‮ ‬ئینشاءالله‌.

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌