2017-09-06

زاهیر ئەحمەد سەوز،‮ ‬نووسەر و چیرۆكنووس‮:‬

زانیار سەردار قڕگەیی‮/ ‬سلێمانی

دامەزراندنی‮ ‬دەوڵەتی‮ ‬كوردستان لە هزری‮ ‬هەموو تاكێكی‮ ‬ئەم نەتەوەیەدا بایەخ و گرینگیەكی‮ ‬لە رادەبەدەری‮ ‬هەیە،‮ ‬سەربەخۆیی‮ ‬باشترین دەستكەوتە بۆ كوردستان و عێراقی‮ ‬عەرەبی‮ ‬و چارەسەركردنی‮ ‬كێشەكانی‮ ‬سەد ساڵی‮ ‬رابردوو،‮ ‬چونكە نەتەوەیەك بەدرێژایی‮ ‬مێژوو دەیان جار كۆمەڵكوژ كرابێت زەحمەتە جارێكی‮ ‬دی‮ ‬بتوانێ بە ئارامی‮ ‬لەناو عێراقێكی‮ ‬مەزهەبی‮ ‬و شۆڤێنی‮ ‬ژیان بەڕێ بكات‮. ‬سەربەخۆیی‮ ‬و ئەنجامدانی‮ ‬ریفراندۆمیش تەنیا پرسێكی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬و نیشتمانییە و سەرۆك بارزانی‮ ‬و زۆرێك لە كەسێتییە سیاسی‮ ‬و حزب و لایەنە سیاسیەكانی‮ ‬ئەمڕۆ بە ئەمانەتەوە ئەم پرس و خواست و ویستی‮ ‬نەتەوەیەمان جێبەجێ دەكەن‮. ‬ئەمڕۆش بۆ ئەنجامدانی‮ ‬ئەم پرسە لەم قۆناغە مێژووییەو ئەم دۆخە گونجاوە نێوخۆیی‮ ‬و ئیقلیمی‮ ‬و نێودەوڵەتییە باشترین كاتە بۆ جێبەجێكردنی‮. ‬هەربۆیە سەرۆكی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان لە ئیجماعێكی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬و نیشتمانی‮ ‬دا بڕیاریدا رۆژی25 ‮ ‬ئەیلوولی‮ ‬ئەمساڵ بۆ ئەنجامدانی‮ ‬ریفراندۆم دیاری‮ ‬بكرێت‮. ‬سلێمانی‮ ‬كە بە شاری‮ ‬هەڵمەت و قوربانی‮ ‬بۆ پرسە نەتەوەیی‮ ‬و نیشتمانییەكان دادەنرێت و شاری‮ ‬شێخ مەحموود و بابانییەكان و سەدان سەركردە و شاعیرو بیرمەندی‮ ‬ناسراوی‮ ‬گەلەكەمانە كە خەباتیان لەپێناو سەربەخۆیی‮ ‬كوردستاندا كردووە،‮ ‬هەمیشە چاوەڕوان دەكرێت ئەم شارە رۆڵێكی‮ ‬گرنگی‮ ‬هەبێت بۆ دەنگدان بە‮ (‬بەڵێ‮) ‬بەپێچەوانەی‮ ‬ئەو پروپاگەندە و دەنگۆیانەی‮ ‬دژ بە خواست و ویستی‮ ‬خەڵكەكەیەتی،‮ ‬ئەو خەڵكە نیشتمانپەروەرانەی‮ ‬كە هەرگیز رێگە نادەن نوخبەیەكی‮ ‬كەمی‮ ‬دەنگی‮ ‬نەشاز دژی‮ ‬خواستی‮ ‬لەمێژینەی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬ئەوان بووەستێتەوە‮. ‬بۆ قسەكردن لەسەر ئەم پرسە،‮ ‬تەوەرێكمان كردەوە بۆ ئەوەی‮ ‬راو بۆچوونی‮ ‬سیاسەتمەدار و رۆشنبیران و مامۆستا و هونەرمەند و كەسایەتییەكان ئەم شارە بگوازینەوە،‮ ‬كە لە دەرئەنجامی‮ ‬گفتوگۆ و لە وەڵامی‮ ‬چەند پرسیارێكدا بەم شێوەیە وەڵامیان داینەوە‮.‬

زاهیر ئەحمەد سەوز گوتی‮: ‬ریفراندۆم رەكیزەیەكی‮ ‬گرنگی‮ ‬دیموكراتییەتە لە دونیادا،‮ ‬بەگوێرەی‮ ‬جارنامەی‮ ‬گەردوونی‮ ‬مافەكانی‮ ‬مرۆڤ و ئەرگۆمێنتی‮ ‬نەتەوە‮ ‬یەكگرتووەكان و وەسیقە چواردە خاڵییەكەی‮ ‬سەرۆك وڵسن مافێكی‮ ‬رەوایە،‮ ‬بەم پێودانگە میللەتی‮ ‬كوردیش بۆی‮ ‬هەیە ئەم مافە رەوایە دەستەبەر بكات‮.  ‬

ریفراندۆم و دواتر لەسەر لێكەوتەی‮ ‬زۆرینەی‮ ‬بەڵێ دامەزراندنی‮ ‬دەوڵەتی‮ ‬سەربەخۆ،‮ ‬ئەمڕۆ بۆتە وێردی‮ ‬سەرزاری‮ ‬هەمووان و سەردێڕی‮ ‬دەزگاكانی‮ ‬راگەیاندن و هەواڵی‮ ‬بیستراوی‮ ‬زارەكی،‮ ‬لە گرنگیدانی‮ ‬وڵاتانی‮ ‬زلهێزو دەورووبەرو نێوەندی‮ ‬حزب و‮ ‬ڕێكخراوەكانی‮ ‬ناوخۆدا،‮ ‬رووبەرێكی‮ ‬بەرفراوانی‮ ‬داگیركردووە،‮ ‬لەسەر ئاستی‮ ‬شەقامی‮ ‬كوردیش بە ئەندازەیەكی‮ ‬زۆر پشتگیری‮ ‬و،‮ ‬لەلای‮ ‬هەندێكیش ترس و پەرچدانەوە و پاساوی‮ ‬نابەجێ ئەبیسترێ و‮ (‬نا‮) ‬سەرەتاتكێ دەكات‮.‬

‮ ‬بزاوتی‮ ‬سەد ساڵەی‮ ‬كورد،‮ ‬دەیان شۆڕشی‮ ‬چەكداری،‮ ‬جینۆساید و ئەنفال،‮ ‬وتووێژ و دانووستان،‮ ‬نسكۆ و هەستانەوە،‮ ‬راگواستن و زیندان،‮ ‬سووتماككردنی‮ ‬خاك،‮ ‬هەر هەمووی‮ ‬لەپێناو گەیشتن بووە بە ئاوات كە لە دامەزراندنی‮ ‬دەوڵەتێكی‮ ‬سەربەخۆ و ژیانێكی‮ ‬شەرفمەندانەدا خۆی‮ ‬چڕ‮ ‬كردۆتەوە،‮ ‬تۆ بڵێی‮ ‬هەبێت ئەمڕۆ بڵێت‮ (‬نا‮) ‬بۆ ریفراندۆم و سەربەخۆیی؟‮!‬

ریفراندۆم پێوەرێكە بۆ زانینی‮ ‬ئاستی‮ ‬رای‮ ‬گشتی‮ ‬لەسەر پرسێكی‮ ‬دیاریكراو،‮ ‬كە بە‮ ‬یاسا و سیستم لەلایەن دەزگای‮ ‬پەیوەندیدارەوە‮ ‬یان حكوومەت ئەنجام دەدرێت‮. ‬

نەوەت ساڵ بەر لە ئێستا،‮ ‬كە باشووری‮ ‬كوردستان بەبێ رەزامەندی‮ ‬دانیشتوانەكەی‮ ‬بە عێراقی‮ ‬عەرەبییەوە لكێنرا،‮ ‬تەنها شوێن كە بە توندی‮ ‬دژی‮ ‬ئەم لكاندنە وەستایەوە،‮ ‬سلێمانی‮ ‬بوو،‮ ‬سەیرە‮! ‬ئەمڕۆ دەنگی‮ (‬نا‮) ‬لەم شارە تێكۆشەرە ئەبیسترێ،‮ ‬كە دژی‮ ‬ریفراندۆم و سەربەخۆیی‮ ‬كوردستان كەمپینی‮ ‬بۆ قووت دەكرێتەوە‮.‬

واقیعی‮ ‬ئەمڕۆی‮ ‬ناوچەكە،‮ ‬داڕمانی‮ ‬ئابووری‮ ‬زۆر دەوڵەتی‮ ‬زلهێز،‮ ‬گۆڕینی‮ ‬نەخشەی‮ ‬سیاسی‮ ‬رۆژهەڵات،‮ ‬بەرژەوەندی‮ ‬وڵاتانی‮ ‬پیشەسازی‮ ‬و زەرورەتی‮ ‬نەوت و‮ ‬غاز،‮ ‬سەرهەڵدانی‮ ‬گرووپی‮ ‬توندڕەوی‮ ‬ئایینی‮ ‬و مەزهەبی،‮ ‬عەولەمەو تەكنەلۆژیای‮ ‬پێشكەوتوو،‮ ‬دۆزینەوەی‮ ‬بازاڕ‮ ‬و گەرمەبازاڕی‮ ‬بە چەكی‮ ‬ئیكسپایەری‮ ‬ناو كۆگاكانی‮ ‬وڵاتانی‮ ‬رۆژئاوا،‮ ‬خاڵی‮ ‬وەرچەرخانن بۆ ئەوەی‮ ‬ئاواتی‮ ‬مێژینەی‮ ‬كورد لە خەیاڵی‮ ‬شاعیران بچێتە دەرێ،‮ ‬ناڕەواییە كۆسپ و تەگەرە و لەمپەر لەبەردەم ئەم خواستە پیرۆزەدا قووڵ بكرێتەوە‮. ‬

سوقرات فەرموویەتی‮:(‬گەر ئازادی‮ ‬باری‮ ‬و كۆیلەكان چەتریان هەڵكرد بەریان نەكەوێت ئەوە شایەنی‮ ‬كۆیلایەتین‮). ‬ئەوەی‮ ‬خۆی‮ ‬لەم ئەركە پیرۆزە ئەبوێری،‮ ‬یانیش شانی‮ ‬ناداتە بەر و هۆكاری‮ ‬لاوەكی‮ ‬و نەخوازراوی‮ ‬هەنووكەیی‮ ‬و،‮ ‬رق و كینەی‮ ‬دوور لە هەموو نەریتێكی‮ ‬مۆدێرن دەكاتە پاساو بۆ دژایەتی‮ ‬ریفراندۆم و دامەزراندنی‮ ‬دەوڵەتی‮ ‬كوردیی‮ ‬و بێهیوایی‮ ‬بۆ ئەم خواستە دەچێنێ و دەخوازێ لە پاڵ دوژمنی‮ ‬داگیركەر باروگوزەرانی‮ ‬خەڵك چاك بێت و كوردستان ببێتە شامی‮ ‬شەریف و ئازار بەخۆشی‮ ‬بگۆڕێ،‮ ‬ئەم بۆچوونە ئاوكێشە و برین و زامی‮ ‬رابردوو ئەكولێتەوە‮. ‬دواتر گەزتنی‮ ‬پەنجەی‮ ‬پەشیمانی‮ ‬داد نادات و دەبینە پەندی‮ ‬زەمانە و،‮ ‬گڕوكڵپە و بڵێسەی‮ ‬ئەو مەشخەڵەی‮ ‬ساڵەها ساڵە هەمووان قوربانیمان بۆ داوە،‮ ‬بۆ دەیان ساڵی‮ ‬دیكە خامۆش دەبێت و سەدان ئاریشە لەبەردەم نەوەی‮ ‬ئەمڕۆ و داهاتوو قووت ئەكرێتەوە‮. ‬

دەبا وەك‮ (‬فلاندەرەكان)مان بەسەر نەیەت كە لەسەر جیابوونەوە‮ ‬یان مانەوە‮ ‬یانیش فیدراڵی‮ ‬و كۆنفیدراڵی‮ ‬لەگەڵ بەلجیكا‮ ‬یەك دەنگ نین لەگەڵ جیاوازی‮ ‬بارودۆخی‮ ‬سیاسی‮ ‬و ئابووری‮ ‬و رادەی‮ ‬هۆشیاری‮ ‬ئێمەی‮ ‬كورد و ئەوانی‮ (‬فلاندەر‮) ‬دەبا حیزبایەتی،‮ ‬بەرژەوەندی‮ ‬تایبەتی،‮ ‬لە دەوڵەتداری‮ ‬جودا بكەینەوە و ئەم مافی‮ ‬گەلە پەیڕەو بكەین و كوورەی‮ ‬نیاز جۆش بدەین‮. ‬ئەوەی‮ ‬چەندان ساڵە خوێنی‮ ‬بۆ دەڕژین و لە ناخی‮ ‬دەروونماندا مۆڵی‮ ‬خواردووە،‮ ‬كە دەوڵەتدارییە بێتەدی‮ ‬و گەڕێكی‮ ‬دیكە لە ئازار و مەینەتی‮ ‬یەخەمان نەگرێتەوە،‮ ‬كار و پەرچەكردار نەبنە لەمپەر،‮ ‬چونكە گروپی‮ (‬بەڵێ‮) ‬و تاقمی‮ (‬نە‮) ‬دوو دیوی‮ ‬یەك سروودی‮ ‬نیشتمانی‮ ‬و‮ ‬یەك مارشی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬و‮ ‬یەك میدالیای‮ ‬مەردایەتین‮. ‬

دەنگدان بە‮ (‬بەڵێ‮) ‬مەسئولییەتێكی‮ ‬ئەخلاقی‮ ‬و ویژدانییە،‮ ‬بەر لەوەی‮ ‬ململانێی‮ ‬سیاسی‮ ‬و شەڕی‮ ‬دەسەڵات و ناكۆكی‮ ‬نێوان دوو لایەن و كینەبازی‮ ‬بێت‮. ‬بۆ ئەوەی‮ ‬دوژمنی‮ ‬سەر و ماڵی‮ ‬كورد خەنی‮ ‬نەبێت و گیانی‮ ‬پاكی‮ (‬نەهری‮)‬،‮ (‬شێخ عەبدولسەلامی‮ ‬بارزانی‮)‬،‮ (‬شێخ مەحموودی‮ ‬حەفید‮)‬،‮ (‬شێخ سەعید‮)‬،‮ (‬پێشەوا قازی‮ ‬محەمەد‮)‬،‮ (‬سەید رەزای‮ ‬دەرسیم‮)‬،‮ (‬مەلا مستەفای‮ ‬بارزانی‮)‬،‮ ‬سەرجەم شەهیدانی‮ ‬كورد و كوردستان،‮ ‬ئاسوودە بێت و قەدەری‮ ‬خۆمان نەدەینە دەست دوژمنە سەرسەختەكان،‮ ‬هەرزە و سەرپێیانە مامەڵە لە چارەنووس و داهاتووی‮ ‬میللەت نەكەین،‮ ‬ئەگەر خێری‮ ‬بۆ كورد تێدایە‮ ‬یەك دەنگ بڵێین‮ (‬بەڵێ‮)‬،‮ ‬ئەگەر شەڕیش ئەوا كۆ دەنگ بڵێین‮ (‬نا‮) ‬و پەرتەوازە روونەكەینە سندووقەكانی‮ ‬دەنگدان‮. ‬چونكە ئەم مەسەلەیە چارەنووسسازە،‮ (‬فرە جەمسەریی،‮ ‬ئاراستەی‮ ‬دژ،‮ ‬سۆز و قین،‮ ‬رق و تۆڵە،‮ ‬قازانج و زەرەر،‮ ‬ناوچەگەرێتی‮ ‬و شارچێتی،‮ ‬میزاج و بەرژەوەندی،‮ ‬فڕوفێڵ و پاشقول‮) ‬ناكرێنە پارسەنگی‮ ‬چارەنووسی‮ ‬میللەتێك،‮ ‬چونكە چەند جیا ببینەوە هەمووان شارگڕ،‮ ‬بۆ دۆزەخ‮ ‬یان بەهەشتی‮ ‬دەوڵەتی‮ ‬كوردی‮. ‬ئیدی‮ ‬كێ ئامانجی‮ ‬رەوا و پیرۆز،‮ ‬بۆ سەرفرازی‮ ‬كورد فەراهەم دەكات،‮ ‬شانازی‮ ‬پێوە دەكەم،‮ ‬بەمەرجێ‮ ‬یەكسانی‮ ‬و دادگەریی‮ ‬كۆمەڵایەتی‮ ‬و داواكارییە رەواكانی‮ ‬گەل دەسەبەر بكات و لەسەر بناغەیەكی‮ ‬پۆڵایینی‮ ‬چەسپیوو،‮ ‬ئاڵای‮ ‬كوردستان لەتەك ئاڵای‮ ‬وڵاتانی‮ ‬سەربەخۆ لە مەحافلی‮ ‬دەولیدا بشەكێتەوە‮.‬

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌