2017-08-09

 فارس قادر فەقێ عەبدوڵڵا*

لەم رۆژانە وەك مەسەلەكە گوتەنی خەریكە (... ) رەش و سپی بە دیار بكەوێت لە گۆڕەپانەكە و وای لێ هاتووە، بڵێین قوربان ئەوە مانگە بە ئاسمانەوە و مانگ لە چواردەیە و حەوجە بە پەنچە نییە، زۆر سەیرە خەریكە بڵێین چارەگە سەدەیەك زیاتر دەبێت لافی ئەوە لەسەر میللەت لێدەدەن دەڵێن سەربەخۆییمان دەوێت و ئازادییمان دەوێت، مافی چارەی خۆنووسینمان دەوێت، دەیان دەوێ و دەبێی تر.. هەروەها ناوی گەورە و ئارمی بریقەدار و هەندێجار بە وشەی ئاڵۆز و بێ مانا ئەم میللەتەیان پێ فریو دەدا، لە كاتێكدا لە نەزانی و كۆلەواری و بێ ئاگایی و بە ئاگایی هەندێك كەس و هەندێك بازرگانی سیاسی و خۆفرۆشان كە دەیانزانی ئەم كارەی ئەوان تەنها گاڵتەجاڕییە و بەرەو هەڵدێربردنی فیكری تاكی كوردە و هیچی تر، كە ئەویشیان بە بۆچوونی من لە دوو میحوەردا بەرجەستە دەكرێت، یەكەمیان بە ئاگا و خۆفرۆشەكان دەیانزانی درۆ دەكەن و تەنها دروشمێكە بۆ گەمەكردن، وەك فیكری (میكیاڤیلی) و بۆ بەتاڵكردن و پووچكردنی هێزی جەماوەر و گاڵتەكردن بە شعووریان، خاڵی دووەمیان، بۆ كۆكردنەوەی ئەفكاری توندڕەوی و بە تایبەتی شۆڕشگیریی بەرەو نەتەوەپەرستی و لە رێ لادانیان لە رێرەوی خۆی و گۆڕینی ئاراستەیان كە ئەویش بە دڵنیاییەوە بە بێ بیركردنەوە بۆ دواڕۆژ و بە بێ حساب بۆ بارودۆخ و توانا لە ئەرزی واقیع و نە پرسین و نەزانینی چی دەكرێت و چەند دەكرێت و بێ رەچاوكردنی بۆ دواڕۆژ و چۆنیەتی دەرئەنجامەكەی و گوێدان بە چارەنووسی چین و توێژی كۆمەڵگە و لێقەوماوەكانی كۆمەڵگە كە چیان بەسەر دێت یان وەك گوتەنی بێ باكەكان كە هەردەم لە لوتكەوە تەماشای پرسە نەتەوەییەكە و خوارەوەی خۆیان دەكەن، هەروەك گوتمان چ وەك دڵسۆزی و بێ بیركردنەوەی ناتەندروست یان وەك بەرژەوەندی تایبەت و شەڕفرۆشی و مونافەسەی ناشەرعی بە هەرحاڵ هەردوو جۆرمان بینی.
لێرەدا ئەوەی گرنگە هزر و بیروبۆچوونی پارتی و بارزانی هیچ كاتێك دژی ئەم بۆچوونە نەبووە، بەڵام هەموو كات كاری لەگەڵ واقیعدا كردووە، چونكە لە واقیعدا هەروایە و دەگوترێت (السیاسە فن الممكنیات). بۆیە دەبینین پارتی نە بەردی گەورەی هەڵگرتووە كە نەتوانێت هەڵی بگرێ‌ت و لە دژی تەیار و تەوژم گەمە و مەلەی نەكردووە، بەڵكو لەوپەڕی واقیعبینی لەگەڵ بارودۆخەكە كاری كردووە و خۆی سازاندووە و لەسەر هەڵپازی نەداوە، كارێكیشی نەكردووە، دواڕۆژی میللەتەكەی بەرەو چارەنووسێكی نادیار و ترسناك ببات و بە هیچ شێوەیەكیش مساوەمە (سازش)ی لەسەر بچووكترین خاڵ لە مافی نەتەوایەتی نەكردووە، كە بە مافی خۆی و گەلەكەی زانی بێت لە كاتی شەڕ شەڕی كردووە، لە كاتی ئاشتی ئاشتی، لە هەمووشی گرنگتر هیچ كاتێك گۆڕەپانی خەباتی بۆ مەرامی خۆی قۆرخ نەكردووە، بەڵكو هاوكار و یارمەتی دەری هەموو بیر و بۆچوونێك بووە كە لە خزمەت بەرژەوەندی گشتی و كوردستان و كوردایەتی بووبێت و دەستی هاوكاری و یارمەتی بۆ هەر چوار پارچەی كوردستان درێژ كردووە، هیچ كاتێكیش خۆی بە بچووك نەزانیوە، بەرامبەر بە دروشمە بریقەدار و ناواقیعییەكانی بەرامبەر و ركابەرەكانی لەبەر ئەوە باشترین خوێندنەوەی هەبووە، بۆ قۆناغ بە قۆناغی خەباتی گۆڕەپانی كوردستان و لە هیچ موزایەدانێكیش نەترساوە، بەڵام رێگەی لە كەس نەگرتووە، كە بۆچوونی خۆی هەبێت بۆ نموونە لە سەرەتای ساڵانی شەستەكان، كۆمەڵێك گەنجی خوێنگەرمی شاری سلێمانی چوون بۆ خزمەت بارزانیی نەمر كە هەروەك خوالێخۆش بێت (ئەحمەد هەردی) شاعیر گێڕایتییەوە و لە لای یەكێكی نزیكی خۆم لە دەرەوەی وڵات، لە ساڵانی نەوەدەكان دەڵێت ئەحمەد هەردی گوتی: ئێمە چەند كەسانێك بووین كە ژمارەمان لە پەنجەی دەست تێ نەدەپەڕی، چووین بۆ خزمەت مەلا مستەفای بارزانی، كە چاومان پێ كەوت، هاتینە ئاخاوتن، بارزانی گوتی: فەرموون بڵێن ئەحمەد هەردی دەڵێت: گوتمان جەنابی بارزانی ئێمە حزبێكین لە سنووری سلیمانی خەبات دەكەین، لقی چواری پارتی رێگرییمان لێدەكات و رێگامان نادا چالاكییەكانمان ئەنجامبدەین. دەڵیت بارزانی گوتی: دەكرێت خۆتان زیاتر بناسێنن، ناوتان و ناونیشانتان نەهجی حزبەكەتان بزانم، لە وەڵامدا ئەحمەد هەردی گوتویەتی گوتمان ناوی حزبەكەمان (پژاك) و دروشمان سەربەخۆییە بۆ كوردستان لە وەڵامدا بارزانی دەڵێت: دڵنیان ئێوە بۆ سەربەخۆیی خەبات دەكەن، دیارە تەئكید دەكەنەوە و دەڵێن بەڵێ لە ئەنجامدا بارزانی دەڵێ دەتوانم بزانم ئێوە چەند كەسن، زیاتر بتانناسم، گەر دەكرێت بۆم بنووسن دیارە ئەحمەد هەردی دەڵێ بەڵێ هەر ئێستا كەناوەكان دەنووسێت و نامەكە دەدات بە بارزانی، بارزانی دەبینێت ژمارەیان زۆر كەمە و لە پەنجەكانی دەست تێ ناپەرێ‌ت و بارزانی دێتە وەڵام و دەڵێت، ئێوە هەر هێندەن، دەڵێن بەڵێ قوربان هەر ئەو هێندەین، دەڵێ ئێوە بەو چەند كەسە داوای سەربەخۆیی دەكەن و لقی چواری پارتی رێگریتان لێ دەكات، دەڵێن بەڵێ قوربان. بارزانی حەق بە خۆی نادا نامە بدات بۆ رێگادان بۆ خەباتكردن بۆ سەربەخۆیی، بەڵكو نامەكەیان پێ دەداتەوە و دەڵێت: فەرموون ناوی منیش بنووسن، دەبم بە ئەندام لەگەڵتان، كاتێك دەیانەوێت ناوی بنووسن، دیارە دەیانەوێت وەك رابەر و سەركردە بینووسن، بارزانی دەفەرمووێت وا مەنووسن، بنووسن (مستەفا) دەڵێن، قوربان ناكرێت، چۆن وا بنووسین! بارزانی دەڵێ: نەخێر من بۆ كوردستان و سەربەخۆیی هەر ئەو هێندەم فەرموو بنووسن و بگەڕێنەوە بۆ سلێمانی و بڕۆن بۆ لای لقی چواری پارتی پێیان بڵێن بارزانییشمان كرد بە ئەندامی خۆمان وە فەرمووی بۆ كوردستان و بۆ سەربەخۆیی حساب بۆ كەس مەكەن، منیش ئەندامتانم و لە گەڵتانم.
جا لێرەدا دەمەوێت دوو پرسیار بكەم، یەكەم بۆچی نەوەی ئەم شۆڕشگێرانە كە لە ساڵانی شەستەكان سەربەخۆییان دەویست، ئێستا بە خەتەری دەزانن و ریفراندۆم بە باش نازانن؟ ! دەبێ بە حەق رۆڵەی ئەم خەباتگێڕانە بن؟ دەبێ ئێمە بە هەڵەدا نەچووبین، گەر وایە چۆن دەتوانن مێژووی باوك و باپیرانیان بشێوێنن! چ وەڵامێكی باوكیان دەدەنەوە؟ . دەكرێ بە باوكیان بڵێن بەر لە نزیكەی شەست ساڵ پێش ئێستا ئێوە هەڵە بوون سەربەخۆیییتان دەویست!! دڵنیام بارزانی دەیزانی لە شەستەكان مەحاڵە سەربەخۆیی بە دەستبێت بۆ كوردستان، بەڵام رێزی گرت لە باب و باپیرانتان كە ئەمشیان بە رای من، لەم خاڵانەدا بەرجەستە دەبێت، بڕوا بوونی بێ ئەندازە و رەهای بارزانی بە سەربەخۆیی كوردستان و سەلامەتی هزری بارزانی بۆ ئەم ئارمانجە و خاڵێكی تر هەبوونی دیموكراسیەت و بڕوا بوون بە گوێگرتن لە رای جیاوازی گشت تاكێكی نیشتمان.
خالی دووەم، بۆچی ئەم رێبازە، رێبازی پیرۆزی بارزانی، قۆناغ بە قۆناغی مێژوو لەگەڵ رووداوەكاندا، پەیتا بە پەیتا دروشمەكان دەگۆرێت، ئەمەیان كۆمەڵێك وەڵام هەن لە سیاسەت دەگوترێت (السیاسه فن الممكنات) و مەسەلەیەكی تری عەرەبی هەیە، دەڵێت (لكل الحادپ حدیپ) و كورد دەڵێت (دەبێت لەسەر فرسەت پاز نەدەین) و بۆ ئەو زەمانیش كە نەدەكرا سەربەخۆیی بە دەست بێت، دەڵێت (بەردی گەورە نیشانەی لێ نەدانە) و بۆ ئێستا كورد دەڵێ (شەر گەر بەرۆكی گرتی نەی كەی خوا دەتگرێت) بەڵێ پارتی و بارزانی و شارعی كوردیش دەیزانن ئەمڕۆ رۆژی سەربەخۆییە، گەر نەی كەین خوا دەمانگرێت، جا رەنگە سەربەخۆیی باجیشی بوێت.
لە لایەكی تر گەر سەیر بكەین، كەس پێش ئەم رێبازە و پێش ئەم مەدرەسەیە، پێشمەرگەی سەربەخۆیی كوردستان نەبووە، بۆ نموونە لە ساڵانی سییەكان بە هانای شۆڕشەكەی (شێخ مەحموودی حەفید) چوون كە خودی بارزانیی نەمر رابەرایەتی ئەم بەهانا چوونەی كرد و لەگەڵ بیرۆكەی دامەزراندنی (كۆماری كوردستان) لە مهاباد بارزانی وەك پێشمەرگەیەك چووە ئەم كۆمارە، خۆشی بە پێشمەرگەیەكی كۆمار زانی، كەواتە ئەم رێبازە خەریكە ببێت بە یەك سەدە لە هەموو پارچەكانی كوردستان، پێشمەرگە و پارێزەرن و هەموو كاتێكیش بۆ سەربەخۆیی خەباتیان كردووە و منەتیشیان لەسەر كەس نەكردووە و هیچ كاتێكیش دژی خەباتی پارچەكانی تر نەبوونە، لە ناوخۆشماندا لە باشوور منداڵێك باسی سەربەخۆیی كردبێت رێزیان لێ گرتووە، گەر بە گاڵتەش بێت رووشكێنیان نەكردووە. بەڵام لەگەڵ ئەو ئازادییە رەهایە بۆ ئەو پرسە گرنگ و چارەنووسسازە دەبێت یاسا و رێسایەكمان هەبێت، چونكە ئەو بابەتە زۆر گرنگ و هەستیارە دەبێت مەركەزیەتی تێدا بێت بۆ نموونە وەك (لە یاسای سەربازی بۆ بانگەوازكردن بۆ سەربازەكان لە كاتی بە كارهێنانی چەكی كیمیاوی لە لایەن دووژمن كە هاتووە بۆ هەموو سەربازێك هەیە بڕیاربدات كە (قناع) لەسەر بكەن لە كاتی هەستكردن بە ترسناكی لە بارۆخەكە، بەڵام تەنها (ئامر)ەكە بەرپرسی یەكەمە، بۆی هەیە بڵێت تەواو قیناع فڕێبدەن و كیمیاوی نەما) لەبەر ئەوەی كەسی یەكەم ئاگاداری كارە گرنگ و گەورەكانە، گەر بەراورد بكەین، پارتی و بارزانی وەك سەمامی ئەمانە لە هەموو كەسێك زیاتر ئاگاداری بارودۆخەكە بوونە، بۆیە لە كاتی خۆی بڕیاریاندا، ئەم (قیناعە) لەسەر بكەنەوە، چونكە ئەم قیناعە كە پێشتر دەگوترا با لەسەر بكرێتەوە، یان لە نەزانی بووە، یان موزایەدات بووە، یان ئەوانەی دەیانگوت خۆیان دوو قیناعیان هەبووە، بۆ مەرامی خۆیان ویستویانە میللەتێك بخنكێت. ئەوەی ئێستا لێَی دەترسن و خەڵكی پێ دەترسێنن راست ناكەن، خۆشیان دەزانن راست نییە، ئێستا كاتی فڕێدان و لەبەركردنەوەی قیناعە، كاتی خۆ ناساندنە، كاتی ئەوەیە بڵێین ئێمە كوردین، ئێمە كوردستانین، ئێمە هەین، رۆژی سەربەخۆییە، رۆژی ترساندنی خەلك نییە، رۆژی جاشایەتی نییە، سەربەخۆیی بۆ هەمووانە، لەگەڵمان بن، یان لەگەڵ نەبن، هەر دەكرێت، زووتر لە خانەی خیانەت دەرچێت و زووتر پێدەگەیت، تازە تەواو سوود، لە هەڵەی مێژوو وەرگرن، جاشایەتی لە ناو جلی دڕاو، لەناو جلی كوردی، یان لە جیشداشەی عەرەبی لەناو شاخ و لە پشت بەرد و لە دەشت و دۆڵ، یان سەتەلایەت و لە كۆڕ و كۆبوونەوە بە شێوازی كۆن و كۆنەپەرستی، یان بە شێوازی مۆدێرن و سەردەمی لە مزگەوت و لە كەنیسە، یان لە زانكۆ و هۆڵە رۆشنبیرییەكان لە ژووری تاریك لە شاشەی تەلەفزیۆن، یان لە رێگەی فڕۆكەخانەی وڵاتەكان هەر جاشایەتییە كۆن و نوێ نییە چ دیناری هەشتاكان چ ملیۆن و ملیاری تاجرە نوێكان، هیچ لە مەسەلەكە ناگۆرێت.
سەربەخۆیی هەردەبێت ریفراندۆمیش رێگای لێ ناگیرێ، لەم نووسینەم كە (هاوكاتە لەگەڵ وەستانی شەڕی عێراق و ئێران لە رێككەوتی  كە ئیمام خومەینی گوتی: كاتێك واژووی شەڕ راگرتن و ئاشتی دەكەم لەگەڵ سەددام حوسێن وەك ئەوەیە كە كاسێك ژەهر بخۆم، جا خەڵك بەمشێوەیە بۆ بەرژەوەندی خۆی كاسی ژەهر بخوا، لە خوێنی سەدان هەزار شەهید خۆشبێت، دەبێت ئێمە كەی دەرس لە مێژوو وەرگرین، خۆ ئێمە دوژمنی یەكتر نین، تەنها ئەوە نەبێ كەسانێك شەڕی بەوەكالەت دەكەن بۆ دەوراو پشت، خۆ ئەو شەڕەی عێراق و ئێرانیش لە ئەساسەوە، هەر لەسەر كێشەی كورد بووە، هیوادارم دەرس لە مێژوو وەرگرین، كورد بای ئەو هێندەی تێدا نەماوە، تووشی نسكۆیەكی تر بێت، ئەم مانگ و نیوەی ماوە، بۆ ریفراندۆم، با ناو بنێین بە رۆژانی برایەتی، رۆژانی زێڕینی مێژووی كوردستان، رۆژانی شادكردنی گیانی شەهیدان بكەین بە خۆ ئامادەكردن، بۆ جەژنی سەربەخۆیی كوردستان، لەوێوە بۆ هەرچوار پارچەی كوردستان.

*ئەندامی ئەنجوومەنی سەركردایەتی پارێزگای هەولێری پ. د. ك.

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌