2017-04-26

 راپۆرت/حەمید سورچی
قەیرانی‮ ‬دارایی‮ ‬لە ماوەی‮ ‬چەند ساڵی‮ ‬رابردوودا كاریگەری‮ ‬سەخت و دژواری‮ ‬كردۆتە سەر ژیان و گوزەرانی‮ ‬هاووڵاتیانی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان،‮ ‬وێڕای‮ ‬بوونی‮ ‬ئەم قەیرانەش،‮ ‬بەڵام هێشتا لە بازاڕەكاندا هیچ گۆڕانكارییەكی‮ ‬ئەوتۆ بەسەر نرخی‮ ‬كاڵاو شتومەكدا نەهاتووە،‮ ‬ئەم رەوشەش سەرجەم هاونیشتمانیانی‮ ‬گیرۆدەو هەراسان كردووە،‮ ‬لەم سۆنگەیەوە لە بەدواداچوونێكدا لە نێو بازاڕی‮ ‬شارەدێی‮ ‬هەریر بۆ وەرگرتنی‮ ‬راوسەرنجی‮ ‬هاوڵاتیان سەبارەت بەگرانی‮ ‬نرخی‮ ‬كاڵاو شتومەك،‮ ‬لەمیانەی‮ ‬ئەم راپۆرتەماندا هاووڵاتیانی‮ ‬شارۆچكەكە بە مشێوەیە لەبارەی‮ ‬ئەم پرسەوە بۆ(خەبات‮) ‬هاتنە ئاخافتن‮:‬ لە دەسپێكدا لەنێوبازاڕی‮ ‬هەریردا مامۆستا كاروان عەبدوڵڵا لەم بارەیەوە بۆرۆژنامەی‮ (‬خەبات‮ )‬گووتی‮: ‬سەبارەت بەگرانی‮ ‬نرخی‮ ‬كاڵاو شتومەك لەبازاڕدا،‮ ‬ئەگەر تێبینی‮ ‬بكەین دەبینین نرخی‮ ‬كاڵاو شتومەك زۆر بەرزەو هیچ گۆڕانكارییەكی‮ ‬ئەوتۆ لە نرخەكان رووی‮ ‬نەداوە،‮ ‬لە كاتێكدا بەهۆی‮ ‬ئەم قەیرانە داراییەی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستانی‮ ‬گرتۆتەوە داهاتی‮ ‬هاووڵاتیانی‮ ‬كەم و سنووردار كردووە،‮ ‬بەبێ ئەوەی‮ ‬نرخی‮ ‬كاڵاو شتوومەكیش لەگەڵیدا هەرزان بێت،‮ ‬ئەمەش تەواو نیگەرانی‮ ‬كردووین و ئەركی‮ ‬سەرشانمانی‮ ‬قورستر كردووە،‮ ‬بۆیە وەك هاووڵاتیەك لەرێگەی‮ ‬رۆژنامەكەتانەوە داوا لەلایەنە پێوەندیدارەكانی‮ ‬حكوومەت دەكەین،‮ ‬چاوێك بە گرانی‮ ‬نرخی‮ ‬كاڵاكان دابخشێنن و هەوڵ‮ ‬بدەن نرخەكان دابەزێنن،‮ ‬كە لەگەڵ‮ ‬داهاتی‮ ‬هاووڵاتیان بگونجێت،‮ ‬چونكە ئێمەی‮ ‬هاووڵاتی‮ ‬زەرەرمەندی‮ ‬یەكەمی‮ ‬ئەم بارودۆخەین،‮ ‬ناتوانین وەكو پێویست پێداویستیەكانی‮ ‬ڕۆژانەمان دابین بكەین‮.‬ سامان سمایل كە هاونیشتیمانیەكی‮ ‬شارەدیێەكەیە بە نیگەرانییەوە گووتی‮: ‬لە ئێستادا هاووڵاتیانی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان لە ژیانێكی‮ ‬سەخت و دژواردا دەژین،‮ ‬بەدەیان قەیران بەرۆكی‮ ‬هاووڵاتیانی‮ ‬ئەم هەرێمەی‮ ‬گرتووە ئەوەی‮ ‬بۆتە جێگەی‮ ‬گرفتیش بۆ هاووڵاتیان قەیرانی‮ ‬دارایی‮ ‬و كەمبوونەوەو دواكەوتنی‮ ‬مووچەی‮ ‬فەرمانبەرانە لەكاتی‮ ‬خۆیدا،‮ ‬سەرەڕایی‮ ‬ئەمەش گرانی‮ ‬نرخی‮ ‬كەلوپەلەكان لەبازاڕەكانی‮ ‬كوردستان گرفتێكی‮ ‬دیكەیە،‮ ‬كە تەنگی‮ ‬بەهاووڵاتیان هەڵچنیووەو نرخی‮ ‬كەلوپەلەكان ئەوەندە گرانن،‮ ‬كە هیچ جیاوازییەكی‮ ‬ئەوتۆی‮ ‬نییە لەگەڵ ئەوكاتەی‮ ‬قەیرانی‮ ‬دارایی‮ ‬نەبوو،‮ ‬وەك پیشەی‮ ‬هەمیشەی‮ ‬خۆیان بازرگان و دوكانداران نرخی‮ ‬كاڵاكانیان ئەوەندەی‮ ‬تر گرانكرووە،‮ ‬بێ ئەوەی‮ ‬ڕەچاوی‮ ‬بارو گوزەرانی‮ ‬هاووڵاتیان بكەن لە ئێستادا‮. ‬من لێرەدا حكومەت بە كەمتەرخەم دەزانم لەم بوارەد،ا كە ئاگای‮ ‬لەبازاڕنییەو هیچ چاودێرییەكی‮ ‬بەسەر بازاڕەوە نییە،‮ ‬بازرگان و دوكانداران بە ئارەزووی‮ ‬خۆیان شتومەك گران دەكەن،‮ ‬بێ ئەوەی‮ ‬كەس لێپرسینەوەیان لەگەڵدا بكات،‮ ‬حكومەت لەكاتی‮ ‬سەرهەڵدانی‮ ‬قەیرانی‮ ‬دارایی‮ ‬كاتێك مووچەی‮ ‬فەرمانبەرانی‮ ‬كەمكردەوە وەك دڵنەواییەك بەڵێنی‮ ‬بەخەڵكی‮ ‬كوردستاندا كە لەمەودوا كۆنترۆڵی‮ ‬بازاڕ‮ ‬دەكەن و نرخی‮ ‬كەلوپەلەكان هەرزان دەكەن و رێگەنادەن بازرگان و دوكانداران بەئارەزووی‮ ‬خۆیان‮ ‬یاری‮ ‬بە نرخی‮ ‬كەلوپەلەكان بكەن،‮ ‬بەڵام بەداخەوە ئەم بەڵێنەی‮ ‬نەهێنایەدی‮ ‬و جێبەجێی‮ ‬نەكرد‮. ‬هەڵگورد شێخ محەمەدیش لەمباریەوە بە‮ (‬خەبات‮)‬ی‮ ‬گووت‮: ‬بوونی‮ ‬قەیرانی‮ ‬دارایی‮ ‬و گرانی‮ ‬نرخی‮ ‬بازاڕ‮ ‬بۆتە كێشەیەكی‮ ‬هەنووكەیی،‮ ‬پێویستە خاوەن كارەكان بەویژدانەوە نرخ لەسەركاڵاكانیان دابنێن،‮ ‬چونكە باری‮ ‬ئابووری‮ ‬خەڵك لەوپەڕی‮ ‬خراپی‮ ‬دایەو كەسانێك كە مووچەكەیان بووەتە نیوە،‮ ‬ناتوانن وەك پێویست پێداویستیەكانیان دابین بكەن،‮ ‬لێرەدا ئەركی‮ ‬لایەنی‮ ‬پێوەندیدارە كە نرخ لەسەر كەلوپەلەكان دابنێت،‮ ‬لە كاتێكدا كە مووچە بە تەواوی‮ ‬نادرێت،‮ ‬دەبێت هاوسەنگی‮ ‬لە نێوان بڕی‮ ‬مووچە نرخی‮ ‬بازاڕدا هەبێت،‮ ‬ئەركی‮ ‬حكومەتە چاودێری‮ ‬بازاڕ‮ ‬بكات و نەهێلدرێت بە هیچ جۆرێك بازاڕ‮ ‬قۆرغ‮ ‬بكرێت و هاووڵاتی‮ ‬رووبەڕووی‮ ‬قەیرانێكی‮ ‬تربێتەوە،‮ ‬چونكە قۆرغكاری‮ ‬دەبێتە هۆی‮ ‬گرانی‮ ‬نرخ و بە فیڕۆدانی‮ ‬پارەیەكی‮ ‬زۆر بۆ بەرژەوەندی‮ ‬بازرگانانی‮ ‬چاوچنۆك،‮ ‬ئەمەش دەبیتە هۆی‮ ‬بێبەشبوونی‮ ‬خەڵكی‮ ‬هەژار لەم پێداویستیانەی‮ ‬كە گرنگن بۆ ژیانی‮ ‬رۆژانەیان‮.‬ هەر پەیوەست بەم پرسەوە حامید ئیسماعیل محەمەد بەرێوەبەری‮ ‬شارەدێی‮ ‬هەریر بە‮ (‬خەبات‮)‬ی‮ ‬راگەیاند‮: ‬لیژنەیەك بۆ چاودێری‮ ‬بازاڕ‮ ‬هەبوو،‮ ‬بەڵام چالاك و كارانەبووە لە ئیشوكارەكانیان،‮ ‬ئەوانیش قسەیان هەبوو كە وەكو پێویست گوێمان لێنەگیراوە و پشتگیریمان نەكراوە،‮ ‬كۆبوونەوەمان لەگەڵ كردوون و دەسەڵاتی‮ ‬تەواومان پێداون و دەبێت لە هەموو دەزگاكانی‮ ‬حكومەتیش نوێنەریان لەو لیژنەیە هەبێت،‮ ‬داوام كردووە ئەم لیژنانە كارا بكرێنەوەو خەڵكی‮ ‬بەتواناو چالاك دابنرێن،‮ ‬داواكاری‮ ‬خەڵك وەربگیرێن و كەموكوڕییەكان ببینرێن،‮ ‬دەبێت نرخ لەسەر كاڵاكان دابنرێت،‮ ‬نابێت جیاوازی‮ ‬نرخ لە نێوان ئێرەو شەقڵاوە‮ ‬یان شارێكی‮ ‬تر هەبێت،‮ ‬رێگە نادرێت بە گرانی‮ ‬نرخ لەبازاڕ،‮ ‬خەڵك ئازادە لە كوێ شت هەرزان بێت لەوێ بیكڕێت،‮ ‬ئەگەر دوكانداریش لەم رووەوە سەرپێچی‮ ‬بكەن،‮ ‬ئێمە چاودێری‮ ‬داراییمان هەیەو لە كەس قبول ناكەین نرخەكان بەرز بكاتەوە،‮ ‬لیژنەكەمان چالاك كردۆتەوە لە حەوت ئەندام پێكدێت و دەسەڵاتی‮ ‬تەواویان پێدراوە بە پێی‮ ‬ڕێنمایی‮.

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌