2017-04-18

فارس قادر فەقێ عەبدوڵا*

لەم هەفتەیەدا چەندین جار دەستمدا پێنووسەكەم بۆ ئەوەی بابەتێك بنووسم، ناوە بە ناوە لە خەیاڵ و هۆشی خۆم دەچووم و لە بابەتەكەم دەردەچووم، نەمدەزانی چۆن بگەڕێمەوە سەر ئەسڵی بابەتەكەم، تا لە كۆتاییدا گەیشتمە قەناعەت كە خۆم كۆ بكەمەوەو هەست و هۆشم یەكبخەم، بەڵام دیسان بینیم زەحمەتە بتوانم و بزانم چیم دەوێ و تا كوێ دەڕۆم و لە كوێ دەوەستم و دەست بۆ چی دەبەم، پێموایە ئەم حاڵەتە گوناحی خۆم نیە، رەنگە خۆشم لە گێژاو بژیم و وەك مرۆڤێك لە ژیان نەمتوانی بێت رابردوو ببەستمەوە بە ئێستا، تا رۆشنایی داهاتووم لێ دیاربێ، ئەوەشیان رەنگە عەقڵی من هەر هێندەی پێ شیابێ و كرابێ.
بە هەرحاڵ با لێرەوە بچمە ناو بابەتەكەم و بەس بێت، بینیم لە هەڵبژاردنی بابەتەكەم زۆرجار لە مەبەست دەردەچووم و چەندینجار لە سەرەتاوە دەستم پێكردووە، لە واقیعدا دەمویست باسی ئاڵای كوردستان بكەم بڵێم بۆچی لە ئازاری 2017 لە كەركووك هەڵدرا؟ ئەمە راست نییە، یان من خەون دەبینم و لە خەیاڵ دەژیم، ئاڵا لە 2003 لە كەركووك هەڵنەدرا بوو؟ گەر هەڵنەدرابوو مێژوویەكی شەرمەزارییە ئەم (14) سالە بۆ نەوەی داهاتوو چ بنووسین؟ چی بڵێین، بڵێین 14 سال لە كوێ بووین، چیمان دەكرد یان ئاڵا هەڵدرابوو، ئەی ئەگەر هەڵدرابێ، ئەوە چی بوو هات و هاوار و هاش و هوشە، یەعنی چی؟! ئەی پێشتر ئاڵای كوردستان نەبردرا بوو بۆ حەمرین نەك هەر كەركووك، ئەی بۆ كوێ بردرا بوو، چۆن بردرا بوو؟ ئەوەی هەیە بە پەڕەشووت و تەیارە خرا خوارەوە؟! ئەی ئەو خۆهەڵدان و ستایشەی سنووری كوردستان و حەمرین چی لێهات؟ كاتێك داعشمان شاربەدەر كرد لە سنووری كەركووك و تا حەمرین نەوەستاین، ئەی ئەو كاتە نەمانگووت سنووری كوردستانمان هەموو ئازاد كرد تا حەمرین؟! ئێستا واتاچی لە 2017 ئاڵا لە كەركووك هەڵدرا، من سەرم لێ شێواوە یان سیاسەت بووە بە گاڵتەجاڕی، هەموو شتێك لە بازاڕ نمایش دەكرێ و دەفرۆشرێ بۆ بەخۆداهەڵدان و خۆ ستایشكردن. !
لەم مانگەدا كە مانگی رووخانی دیكتاتۆرە، مانگی ئەنفالە، مانگی گوڵالە سوورەو گوڵە نیسانەو چارشەمبا سووری برا ئیزدییەكانە، مانگی جەژنی برا مەسیحیەكانە، مانگی ئازاریش مانگی دەیان یادەوەری تاڵ و شیرینە، مانگی گوڵانیش مانگی سەروەریی و شۆڕشی پێشكەوتنخوازی گوڵانە، جا من داوای لێبووردن دەكەم و دەپرسم چ مانگێكمان بێ ناونیشانە؟ ببورن دیسان ئەگەر بڵێم خەریكە لە بابەتەكەم دەردەچم، ئەگەر خەڵك پێیوایە رۆژێك لە ژیانی شایستەی باسە یان رێزلێنانە، من پرسیار دەكەم چ رۆژێك لە مێژووی ئەم گەلە هەیە شەهیدێك خوێنی نەدابێ بەم نیشتیمانە؟! بەڵێ وایە، لە هەموو ساڵەكە لە هەر دوازدە مانگ لە هەر (366) رۆژ، ئەستەمە رۆژێك هەبێ تۆمار نەكرابێ بە ناوی شەهیدێكی ئەم كوردستانە، بەڵكو رۆژیش هەیە ژمارەی شەهیدانی دەڕوا بۆ دەیان هەزار، كە زۆربەشیان بێ ناونیشانن.
جا كام رۆژە دەكرێ بڵێین ئەمڕۆژە رۆژی شەهیدان نییە، بۆیە ئەستەمە ناوی رۆژێك بنێین كە ئەم رۆژە رۆژی شەهیدانە، چونكە ژیان و ناونیشانمان هەمووی خوێنی شەهیدانە. ئەی كەوای لێهات كام شوێن دەتوانین بڵێین ئاو نەدراوە بە خوێنی ئەم شەهیدانە، كام خاوەن غیرەت و خاوەن بڕیار، دەتوانێ ناوی شوێنێك بێنێ، كە بڵێ ئێرە دوا شوێن و سنووری كوردستانە. كە ناوی شەهیدێكی لە سەر نووسرابێ و بە خوێنی شەهیدێك نەخشێندرابێ، كەوابێ خوێنمان لە حەمرین تێپەڕی شەهیدان شاهێدن.
چۆن 14 ساڵە ئاڵا لە كەركووك نەبووە و تێنەپەڕیووە؟ ئەگەر هەبووە، ئەوەی كرا چی بوو؟ پێموایە چۆن فیكری من بێ سنوورە بەلایەنی كەم وڵاتەكەم ئازادە، كە لە ئاڵاوە بۆ ئەنفال دەڕوا لە ئەنفال بۆ شەهیدان لە شەهیدان بۆ گشت خاكی كوردستان ئەم ئاڵایەش وەك فكری من و رێڕەوەی ئاو و جۆگەلەیە، ئاو ئەگەر ریگای بۆ خۆشبكەی خۆی رێگای خۆی دەكاتەوەو دەگرێتەبەر، ئەگەر خۆشیشی نەكەی هەروەك چۆنە لە سرووشت رێگای بدەی كۆسپی بۆ دروست نەكەی، هەر بە سرووشتی پەرت و بڵاو دەبێتەوە بە سەر زەوی رێگای خۆی دەبینێتەوە، ئەگەر رێگری سروشتی یان دەستكردیشی بۆ بكەی كاتێ پڕ ئاو بوو، كە كاتی هات یان پردەكە دەتەقینێتەوە یان بەسەری دادەڕژێ یان ئەو پردە سرووشتییە لە رێڕەویەتی چەند گەورە بێ رای دەماڵێ، جا نازانم بە حوكمی رێڕەوی ئاو ئەگەر بەراوردی بكەین، "كەركووك دڵی كوردستانە". سەنتەری هەموو بریاڕو داوای كوردانە، چۆن ئەم بەربەستە 14 ساڵە هەبووە لە ناو دڵی كوردستان، كە ئاڵا نەبووە، چونكە رەگ و ریشەو هێز و جەستەی مرۆڤ لە دڵەوەیە، ئەگەر دڵا نەبوو مێشكیش ئیش ناكات و ناونیشانی نابێ، كەواتە هەموو جەستەكە نابێ و بوونیشی نابێ.
بۆیە من پێموایە ئەگەر خوێنی شەهیدان پێناسە بكەین بە رێڕەوی ئاو (لەگەڵ داوای لێبووردنم لە برایانم بۆ گەورەیی شەهیدان)، بۆ زەوی دەبێ قۆڵ و باسكی لێ هەڵبكەین و خوێنی شەهید بكەین بە سنزور و ناونیشانی ئاڵا، چونكە سنوور بە خوێن نەخشێنراوەو دیاری كراوە، با بڕیار بدەین بە بەرزكردنەوەی ئاڵا لە هەموو خاكی كوردستان، جوانتری بكەین با ئەو تارمایی و نادیارییەی 14 ساڵەی كەركووك لە (2003 تا 2017) لە شوێنی تر دووبارە نەبێتەوە، چونكە مێژوو لێمان قەبوڵ ناكات، بڵێین:
1_ لە بیرمان كرد، دەڵێَ چۆن 14 ساڵ لە بیر دەكرێ؟!
2_ گەر گووتمان گاڵتەمان كرد، دەڵێ ئەوە قسە نییەو عەیبە.
3_ گەر گووتمان سیاسەت بوو، حزبایەتیمان كرد، دەڵێ بەڕاستی شورەیی و شەرمەزارییە.
ئەگەر شتێكی تریش بوو نەكرا بڵێین باسی بكەین، بەڵام مێژوو وازناهێنی، هەر لە راستییەكان دەپرسێ و دەڵێ چی بوو بڵێن، جا من بۆ خۆم دەڵێم، ئەگەر ئەم كارە مەبەستێكی سیاسی بێ، وەك مەسەلەكە گوتەنی (قەباحەتە)، ئەگەر بڵێین وانییە، لەبیر كرابوو، ئەو كات وەك مەلای مەشهور گوتەنی (عوزر لە قەباحەت گەورەترە)، بۆیە لە كۆتاییدا دەڵێم من نووسینەكانم بێ سنوورە، كاتێك سنوورم هەبوو نانووسم، سنووری من فیكر و هزر و قەناعەتی خۆمن، پێموایە (ئاڵاش) سنووری نییە، سنووری خاكی كوردستانە و خاكی كوردستانیش نەخشەكەی خوێنی شەهیدانە، ئەگەر وەك پیشان درا، بەربەست هەبووەو تازە ئاڵامان دانا، شوكر بۆ خوا لە ساڵی 2017 ئەو بەربەستە شكاو رێڕەوی خۆی دۆزیەوە، بەڵام بێگومان بەربەستی سروشتی نەبوو، ئەگەر هەشبووبێ، دەستكرد بوو، جا لە چ ئاست و بیركردنەوەیەك بێت، شوكر بۆ یەزدان ئەم دەستەو ئەم بەربەستە شكا، ئەگەر واش نەبووە ئاڵا پێشتر هەبووە، ئەم هاشو هووشە بڵقی سەر ئاو بووەو دیسان خراپ نییەو نەبووە، بۆیە ئەم تێبینیانەم هەیە و بە باشیشی دەزانم كارەكە سوودمەند بوو.
1.     كەسانێكی ناوخۆیی بەخەبەر هاتن و وەك گوتەنی هزرو بیریان ئاو درایەوە بە رۆحی نەتەوەیی.
2.     دوژمن جارێكی تر لە ناخەوە هەژاو دەزانێ ئەم راستییانەش هەر دەگەنە ئەنجام و ئەمە واقیعە.
3.     ئەوانەی لەناو خۆمان نەدەوێران خۆیان بكەن بە خاوەنی ئاڵا، ئەم ترسەیان شكاو قەناعەتێكی باش و پشتیوان بەخوا یەكگرتوو دروست بووەو دەبێتە مایەی یەكگرتوویی هەموو تاكێكی كورد.
4.     ماوەتەوە ئەوە بڵێین و روو لە خاوەنی هەردوو مەدرەسە بكەین كە بە دوو پێناسە باسی كەركووكیان كردووە یەكێكیان مەدرەسەی بارزانی نەمرە، كە خۆشم قوتابێكی ئەو مەدرەسەیەم، گوایا 14 ساڵە كەركووك بێ ئاڵایە، داخەكەم دیارە ئێمەی كورد هەموومان بێ دڵ ژیاوین، چونكە ئەمە فەرموودەی باوكمانە، كە دەفەرمووێ (كەركووك دلی كوردستانە، چ كاتێك مرۆڤ توانی بێ دڵ بژی، ئەو كاتە كوردستان بێ كەركووك دەتوانێ بژیت).
كە ئەمەش مەحاڵەو دەبێ هەموومان پێداچوونەوە بكەین یان ئەم قسەیە قەبوڵ نەكەین، كە لە ساڵی (2017) ئاڵا هەڵدراوە یان لە خۆمان قەبوڵ نەكەین (14) ساڵ پەراوێزخستن و بێ ئاگاییمان لەگەڵ رێبازی باوك كردووە، چونكە پرسیارێك دێتە پێش لە (2003)ـوە ئەی ئێوە (14) ساڵ خەریكی چی بوون، ئەم پرسیارە بێ وەڵام نابێ بمێنێتەوە؟!
مەدرەسەیەكی تر كە برایانی یەكێتین، كە دەڵێن (كەركووك قودسی كوردستانە) رێزم بۆیان هەیە، قودس خاوەنی كۆمەڵێك ئایینە، بەڵام كەركووك خاوەنی یەك میللەتەو پێموایە جیایە، كەركووك دەكرێ بڵێین تەنها كەركووكە. ئەوە لەلایەك، لەلایەكی تر ئەگەر قودسیشە كێشە نییە، پێموایە دەبوو رۆژانە 5 نوێژی بەرامبەر بكرێ، ساڵێ دەكاتە 1830 نوێژ، لە 14 ساڵ دەكاتە 25624 نوێژ. كەواتە مرۆڤ لە 14 ساڵ 25624 نوێژ دەكا، كەواتە دەبێ بە قەدەر ئەو ژمارەیە رووی تێ بكرایە، یانیش دەبێ بڵێین ئەو هێندە نوێژە قەرزدارن لە كەركووك، جا نازانم چۆن قەڵا دەكرێتەوە یان هەموومان تۆبە بكەین بەڵكو كەركووك دەمانبوورێت، جا بە راستی بارمان قورسە، چ بێ دڵ ژیابین چ 14 ساڵ نوێژ قەرزدارین هیوادارم كاری بۆ بكەین تا نەمرین.
هیوادارم كەركووك هەر دڵ بووبێ و نوێژیش قەرزدار نەبووبین، ئەگەر بۆ مەدح و سەنایە یاخود بۆ یەكتر شكاندن و نمایشكردنە، تكایە با كوردایەتی بكەین، حزبایەتیش لە خزمەت كوردایەتی دابنێین، میللەتیش بای هێندە یاری پێكردنەی بەرگەی تێدا نەماوەو ئەم گەمە سیاسییانەش دوو سەرەن. هیوادارم زۆر بە دیقەت بین لە باس و كاركردن لەگەڵ كەركووك، كەركووك هی كوردە، ئەمڕۆ نییەو سەدان ساڵە، بارزانی شۆڕشێكی لە سەر كەركووك داناو ئامادە نەبوو كەركووك لە سەر شۆڕشەكەی دابنێ، ئەگەر وا بە ئاسانی لە یادی بكەین، بە ئاسانیش خۆمان بە دەستەوە دەدەین و هیوادارم من هەڵەبم و وانەبێ.

* ئەندامی ئەنجوومەنی سەركردایەتی پارێزگای هەولێر (پ. د. ك)

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌