2017-04-12

شازاد ئەنوەر
‬لەسەروبەندی‮ ‬سەركەوتنی‮ ‬شۆڕشی‮ ‬ئۆكتۆبەر لە سۆڤیەت زۆربەی‮ ‬زۆری‮ ‬كۆمارەكانی‮ ‬روویان لە مۆسكۆ كرد و بە هێزێكی‮ ‬كاریگەر‮ ‬یەكێتی‮ ‬سۆڤیەت هاتە ئاراو بوو بە ژمارەیەك تازەمانی‮ ‬گۆرباتچۆف ركابەری‮ ‬نیوەی‮ ‬جیهانی‮ ‬دەكرد‮. ‬ئەو كات مشتومڕ‮ ‬بوو لەسەر ئەوەی‮ ‬كە دەبێ فنەلەندا بێتە ناو فۆڕمی‮ ‬ئەو‮ ‬یەكێتییەوە،‮ ‬چونكە پێگە جوگرافیەكەی‮ ‬هەمیش حزبی‮ ‬شیوعی‮ ‬ئەو وڵاتە ئارەزووی‮ ‬ئەوەیان دەكرد‮. ‬وەلێ سەرەنجام میللەتی‮ ‬ئەو وڵاتە دژی‮ ‬وەستانەوەو داوایان دەكرد سەربەخۆبن و نەچنە ژێر باڵی‮ ‬كرملن‮. ‬ئەو كات خەریكبوو گێرمە و كێشە و ئاشوب لە مەعبێن هەردوولا دروست بێت كار گەیشتە ئامادەكاری‮ ‬بۆ كۆنترۆڵكردنی‮ ‬فنلەندا،‮ ‬لەو سات و كاتەدا لینین هاتە وەڵام و گوتی،‮ ‬ئەم میللەتە نایانەوێ بێنە سەر هێڵی‮ ‬سوور،‮ ‬گوتیان بەڵێ بە زۆرینەی‮ ‬رەها لەگەڵ ئەوەدا نین پەیوەندیمان پێوە بكەن‮. ‬لینین لە بڕیارێكی‮ ‬بوێرانەدا كە ئەوعان زۆر سەرسوڕهێنەر بوو چونكە سەرەتای‮ ‬شۆرش و نەشئەی‮ ‬سەركەوتن بوو و گوتی،‮ ‬لێیان گەڕێن با خۆیان چۆنیان دەوێ وا بڕوات،‮ ‬ئەوان گەر ئارەزوو نەكەن لەگەڵمان بن داخۆ كاری‮ ‬زۆرە ملێیی‮ ‬چ سوود مەنفەعەتێكی‮ ‬دەبێ‮. ‬ئەوەبوو فنەلەندا بە سەربەخۆیی‮ ‬مایەوەو دەبینین ئەمڕۆ چ وڵاتێكی‮ ‬دیموكراسی‮ ‬و تەكنەلۆژی‮ ‬لێ دروست بووە‮. ‬ ‮- ‬ئەم نمونەیەم بۆ ئەوە هێنایەوە تەنانەت لە زەمانی‮ ‬دكتاتۆریەتی‮ ‬پرۆلیتاریا بەتایبەت لە قۆناغی‮ ‬لینین میللەتان مافی‮ ‬خۆیان بۆ جیابوونەوە هەبووە‮. ‬كەچی‮ ‬گوێبیست دەبین لە ئێستای‮ ‬سەدەیەك دوای‮ ‬ئەم رووداوەدا هەندێ وڵات و سیاسی‮ ‬عەرەب و‮ ‬غەیرە عەرەب دژی‮ ‬سەربەخۆیی‮ ‬و پێشتر ریفراندۆمی‮ ‬كوردستانن‮. ‬هەڵبەت ئەو عەرەبە شۆڤێنی‮ ‬و رەگەزپەرستانە‮ ‬یەك لە ملیاری‮ ‬لینین‮ (‬كە دوای‮ ‬ئەو رەوتەكەی‮ ‬بە ئاقارێكی‮ ‬تردا رۆی‮) ‬هۆشیاریان نییە‮. ‬تەنانەت گوناهە بەراوردیش بكرێن،‮ ‬هەرچی‮ ‬هەیە ویستم نمونەی‮ ‬سەدەیەك بەر لە ئێستا بهێنمەوە كە بەشی‮ ‬هەرە زۆری‮ ‬بەناو سیاسیەكانی‮ ‬عەرەبی‮ ‬عێراق لە دوای‮ ‬ئەو قەرنەش،‮ ‬ئەمە ئەگەر خاتری‮ ‬زۆرم گرتبن كوێرانە بیردەكەنەوە‮. ‬ ‮- ‬ریفراندۆمی‮ ‬كوردستان بەڕێوەیە نەیار و دۆست لەوە دڵنیان بوار بۆ ئەنجام نەدانی‮ ‬نەماوەتەوە،‮ ‬هیچ میللەتێك لە ئێمە زیاتر شایستەی‮ ‬چارەنوس دیاریكردنی‮ ‬بە دەستی‮ ‬خۆی‮ ‬نییە لە قوربانی‮ ‬و چی‮ ‬ناخۆشی‮ ‬هەیە سەرتۆپ بوو وین،‮ ‬جیهان شانازی‮ ‬بە كورد و پێشمەرگەوە دەكات ئیتر بۆچی‮ ‬بە بیانووی‮ ‬جۆراوجۆر نیازمان بێ پاسا و بهێنینەوە‮. ‬ ‮- ‬جارێكی‮ ‬تریش ئاماژەم بۆ كردووە،‮ ‬ئەوەی‮ ‬لەگەڵ رەوت و پرۆسەكە بەژداربێ ئەركی‮ ‬هەمە لایەنەی‮ ‬خۆی‮ ‬بەجێ دێنێ ئەوەشی‮ ‬وا نەكات نەك مێژوو رەحمی‮ ‬پێ ناكات بەڵكوو‮ ‬نەوەی‮ ‬ئەمڕۆش بە چاوێكی‮ ‬تەمتوماوی‮ ‬تەماشای‮ ‬دەكەن‮. ‬

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌