2017-03-15

خەبات‮: ‬سەفەر‮ ‬یوسف میرخان ژاژوكی
لە‮ ‬یادی‮ ‬رۆژێكی‮ ‬پرشنگداری‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬كورد كە خوای‮ ‬دلۆڤان وەكو رەحمەتێك بارزانیی‮ ‬نەمری‮ ‬نارد بۆ گەلی‮ ‬كورد،‮ ‬كەبەراستی‮ ‬رۆژی‮ ‬لە دایكبوونی‮ ‬ئومێد و هیوایەك بوو بۆ گەلی‮ ‬كورد،‮ ‬چونكە هەردەم خەباتی‮ ‬كردووە بۆ بەدیهێنانی‮ ‬ئامانجە رەواكانی‮ ‬گەلی‮ ‬كورد و كوردستان تا دوا هەناسەشی‮ ‬لەم پێناوەدا خەباتی‮ ‬كردووە.لەم رۆژە دیرۆكییەدا‮ ‬14-3-1903 ‮ ‬لە ئاسمانی‮ ‬كوردستان دا ئەستێرەیەكی‮ ‬گەش هەڵات كە موژدەی‮ ‬ئازادی‮ ‬و سەربەستی‮ ‬بۆ گەلی‮ ‬كورد هێنا.ناوی‮ ‬تەواوی‮ ‬مستەفا بارزانی‮ (‬مەلامستەفا شێخ محەمەد شێخ عەبدولسەلام بارزانی‮)‬یە‮. ‬واتە‮ (‬مەلامستەفا‮) ‬ناوی‮ ‬راستەقینەیەتی‮ ‬خەڵكی‮ ‬گوندی‮ (‬بارزان)ە‮. ‬پێشناوی‮ ‬مەلای‮ ‬هەیە،‮ ‬ئەمەش وایكردووە زۆر كەس واتێبگەن زانایەكی‮ ‬ئایینییە‮. ‬لە رێكەوتی‮ ‬14-3-1903 ‮ ‬دوای‮ ‬مردنی‮ ‬باوكی‮ ‬لەدایكبووە.لە ساڵی‮ ‬1907 كە سوپای‮ ‬عوسمانی‮ ‬هێرش دەهێننە سەر دەڤەری‮ ‬بارزان،‮ ‬مستەفا بارزانی‮ ‬كە تەنها‮ ‬3‮ ‬ساڵ و چەند مانگێك بووە،‮ ‬لەگەڵ دایكی‮ ‬بەند دەكرێن‮ ‬و9مانگ لە بەندیخانەدا دەمێنننەوە كەواتە مستەفا بارزانی‮ ‬لە كەش و هەوایەك لەدایك بوو كە ئارامی‮ ‬پێوە دیار نەبوو،چونكە كێشەی‮ ‬توند لە نێوان بارزانییەكان و دەسەڵاتدارانی‮ ‬عوسمانی‮ ‬هەبووە‮. ‬لەهەمان كاتدا‮ ‬ڕووبەڕووبوونەوەی‮ ‬چەكداری‮ ‬بە خۆوە دەبینی‮. ‬
بارزانیی‮ ‬نەمر سەرەتاكانی‮ ‬پێگەیشتنی‮ ‬لاوێتی‮ ‬سروشتی‮ ‬نەبوو،بەڵكو‮ ‬ڕووبەڕووی‮ ‬دوو ئەركی‮ ‬گرنگ ببۆوە،‮ ‬یەكەمیان گوندی‮ ‬بارزان بوو،‮ ‬تیایدا فێری‮ ‬خوێندن بوو،‮ ‬ژیانی‮ ‬لە نێو خەڵكەكەی‮ ‬بەسەر دەبرد،‮ ‬وەك هەر تاكێكی‮ ‬كورد لە نێو كیلگەی‮ ‬باوكی‮ ‬كاری‮ ‬دەكرد،‮ ‬دووەمیان ئەو ستەم و زۆردارییە بوو كە،‮ ‬لەسەردەستی‮ ‬كاربەدەستان لە گەڵی‮ ‬كورد دەكرا‮. ‬لەو باردۆخ و ژێنگەیەوە،‮ ‬سەرەتایی‮ ‬پێكهاتەی‮ ‬كەسایەتی‮ ‬بارزانی‮ ‬دروست بوو،‮ ‬پاشان لەسەردەستی‮ ‬شێخ ئەحمەدی‮ ‬برای‮ ‬گەورە پەروەردە كراو فێردەبوو،‮ ‬بەدەست پاكی‮ ‬و بەهێز گەورە دەبوو لە گۆرەپانی‮ ‬ژیاندا چوست و چالاك بوو‮. ‬هەرچەندە شێخ ئەحمەد دەرگای‮ ‬لەبەردەم واڵا كرد زۆر‮ ‬ڕۆڵ و ئەرك و بەرپرسییارییەتی‮ ‬پێ سپارد،‮ ‬بۆیە زۆر لەو كارانەی‮ ‬كە پێی‮ ‬دەسپارد،‮ ‬لەگەڵ تەمەن و تواناكانی‮ ‬كۆك نەبوون،‮ ‬بەڵام سەركەوتووانە ئەنجامی‮ ‬دەدان‮. ‬لەسەرەتایی‮ ‬ژیانییەوە،‮ ‬جگە لە كوردی‮ ‬ئاشنای‮ ‬زمانی‮ ‬عەرەبی‮ ‬و فارسیش بووە،‮ ‬زۆر شوێنكەوتووی‮ ‬كەلتوری‮ ‬زانیاریی‮ ‬بووە،‮ ‬شارەزاییەكی‮ ‬زۆر باش لە شیعر و فەلسەفە و بیر و هەستی‮ ‬شاعیرانی‮ ‬كلاسیكی‮ ‬وەك ئەحمەدی‮ ‬خانی‮ ‬و مەلای‮ ‬جزیری‮ ‬پەیدا كردووە و زۆربەی‮ ‬بەرهەمەكانیانی‮ ‬ئەز بەركردووە‮. ‬بارزانیی‮ ‬نەمر لەسەرەتای‮ ‬تەمەنی‮ ‬گەنجییەوە،‮ ‬ئەركی‮ ‬هاوكاریكردنی‮ ‬كاروباری‮ ‬شۆڕش دەگرێتە ئەستۆ،‮ ‬بیری‮ ‬نەتەوەخوازیی،‮ ‬لە نێوان ساڵانی‮(‬1917-1919‮)‬ شێخ عەبدولقادری‮ ‬نەهری‮ ‬داوا لە شێخ ئەحمەدی‮ ‬بارزانی‮ ‬دەكات سەركردایەتی‮ ‬بزاڤی‮ ‬راپەڕینی‮ ‬كورد لە ئەستۆ بگرێت،‮ ‬ئەوەیش لە دەستپێكدا بەمەبەستی‮ ‬هاوكاریكردنی‮ ‬راپەڕینی‮ ‬نەهرییەكان،‮ ‬مستەفا بارزانی‮ ‬برای‮ ‬بۆ باكووری‮ ‬كوردستان دەنێری،‮ ‬لەوێش لە شاری‮ ‬موش چاوی‮ ‬بە شێح سەعیدی‮ ‬پیران و شێخ عەبدولقادر دەكەوێ و لەتەمەنی‮ ‬لاویەتی‮ ‬دەست بەخەبات و تێكۆشان كردووە‮. ‬لە ساڵی‮ ‬1919 ‮ ‬شێخ مەحموودی‮ ‬حەفید لە ناوچەی‮ ‬سلێمانی‮ ‬شۆڕش بەرپا كرد،‮ ‬بۆ پشتگریكردنی‮ ‬شۆڕشەكەش‮ ‬،‮ ‬شێح ئەحمەد بارزانی‮ ‬بە فەرماندەیی‮ ‬مستەفا بارزانی،‮ ‬كەئەوسا لە تەمەنی‮ ‬16‮ ‬ساڵیدا بوو،‮ ‬هێزێكی‮ ‬چەكدار نارد،‮ ‬بەڵام پێش گەیشتنی‮ ‬ئەو هێزە بۆ ناوچەی‮ ‬سلێمانی،‮ ‬شۆڕش شێخ مەحموود لە لایەن ئینگلیزەكانەوە سەركوتكرابوو،بۆیە ناچار بوو بگەڕێتەوە بارزان.سەبارەت بە رەفتاری‮ ‬شارستانییانەی‮ ‬بارزانییەكان جەنابی‮ ‬سەرۆك مەسعود بارزانی‮ ‬لەسەر زاری‮ ‬باوكی‮ ‬مستەفا بارزانی‮ ‬دەگێرێتەوە كاتێك لە ساڵی‮ ‬1920 دا ئەرمەنییەكان كەوتنە بەكوشتاری‮ ‬بێبەزەییانەی‮ ‬توركەكان،‮ ‬پاشای‮ ‬ئەرمەن‮ (‬ئەندارنیك‮) ‬نامەیەكی‮ ‬بۆ شێخ ئەحمەد بارزانی‮ ‬نارد،‮ ‬كە تیایدا هاورای‮ ‬لێهەستابوو بۆ رزگاركردنییان لەو شاڵاوەی‮ ‬كۆمەڵكۆژییە‮. ‬بۆیە بەمەبەستی‮ ‬هاوكاریی‮ ‬و فریاگوزاری‮ ‬ئەرمەنەكان،‮ ‬شێخ ئەحمەد فەرمانی‮ ‬بە وەلی‮ ‬بەگ دا،‮ ‬بەخۆی‮ ‬و هێزێكی‮ ‬200 ‮ ‬چەكدار بچێتە هانایان كە منیش لە نێویاندابووم،‮ ‬هەتا لە ناوچەی‮ ‬هۆزەكانی‮ ‬ڕێكانی‮ ‬و هۆرەماری‮ ‬و ئەوانی‮ ‬تر دەرچوین،‮ ‬دەمانگوت هاتووین دژی‮ ‬ئەرمەنییەكان دەجەنگین،چونكە لەو‮ ‬ڕۆژگارەدا حكومەتی‮ ‬تورك زۆر كەسی‮ ‬هەڵخەڵەتاندبوو،‮ ‬كەگوایە ئەو شەڕی‮ ‬نێوان موسڵمان و مەسیحیەكانە و توركیش پشتگیریی‮ ‬لە ئیسلام دەكات.لەو شەڕەماندا دژی‮ ‬سوپای‮ ‬تورك كە زیانی‮ ‬14 ‮ ‬كوژراومان لێكەوت،‮ ‬یارمەتییەكی‮ ‬باشی‮ ‬ئەرمەنییەكانماندا تا سنوری‮ ‬سووریا‮ ‬لەگەڵیانبووین‮. ‬یەكێكیش خێزانانەی‮ ‬دەربازمان كردن خێزانی‮ ‬ئەندرانیك پاشا بوو.پاشان لە رێگەی‮ ‬زاخۆ گەڕاێنەوە دەڤەری‮ ‬بارزان.لە ساڵی‮ ‬1931 ‮ ‬و‮ ‬1932 شێخ ئەحمەد بارزانی‮ ‬سەرۆكایەتی‮ ‬شۆڕشی‮ ‬دەكرد بۆ بەدەستهێنانی‮ ‬ئازادی‮ ‬لە گەڵ برا لاوەكەی‮ ‬مەلا مستەفا بارزانی‮. ‬كە توانی‮ ‬وەكو سەرۆكی‮ ‬شۆڕشگێرەكان توانی‮ ‬بەسەر سوپای‮ ‬عێراقدا بەسەربكەوێت لەدوو شەڕی‮ ‬جیاوازدا‮ ‬یەكێك لەوانە شەڕی‮ ‬دۆڵی‮ ‬ڤاژی‮. ‬لە ساڵی‮ ‬1935 ‮ ‬لەدوای‮ ‬سەرنەكەوتنی‮ ‬شۆڕش سوپای‮ ‬عێراقی‮ ‬یەهێزی‮ ‬ئاسمانی‮ ‬RAF ‮ ‬پارێزگارییان لێ دەكرا‮ ‬،ئەم دووبرایەش دوورخرانەوە‮. ‬لە‮ ‬12ی‮ ‬حوزەیرانی‮ ‬1943 ‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر سلێمانی‮ ‬بەجێهێشت و چووە شنۆ لە ئێران كە لە لایەن مەمەندئاغای‮ ‬كولیج و عەبدوڵڵائاغای‮ ‬جەلەیان بانكهێشت كرا بوو‮. ‬لە كۆتایی‮ ‬حوزەیران بەروە بارزان بەرێكەوت‮. ‬بارزانیی‮ ‬نەمر لە ماوەی‮ ‬دوو مانگدا زۆربەری‮ ‬ناوچەكانی‮ ‬بارزانی‮ ‬كۆنترۆڵ كرد و داوای‮ ‬گەڕانەوەی‮ ‬شێخ ئەحمەدی‮ ‬بارزان كرد بۆ بارزان و لەگەڵ ئەو بارزانییانەی‮ ‬كە لەگەڵیدا بوون‮. ‬حكوومەت هێزێكی‮ ‬پۆلیسی‮ ‬بۆ دەستگیركردنی‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر نارد بەڵام سەركەوتوو نەبوو،7ی‮ ‬كانوونی‮ ‬دووەمی‮ ‬1944 بارزانیی‮ ‬نەمر و ماجید مستەفا لە‮ ‬نزیك مێرگەسۆر گەیشتنە رێككەوتنێك‮ ‬،بارزانی‮ ‬بۆ دانوستاندن لەسەر داواكاری‮ ‬بانگهێشت كرا بۆ بەغدا،‮ ‬بزاڤ و خەبات و بەرخودانی‮ ‬شۆڕشگێری‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر بەرەدەوام بوو و بەشداری‮ ‬لە بەرگری‮ ‬كردن لە كۆماری‮ ‬كوردستان لە مهاباد كردووە كە بە پلەی‮ ‬ژەنراڵی‮ ‬بوویتە سەرۆكی‮ ‬سوپای‮ ‬هەموو هێزلە كۆماری‮ ‬كوردستان لەمەهاباد و بەردەوام بوویە بۆ ئامانجەكانی،‮ ‬هەردەم خۆی‮ ‬بە پێشمەرگەی‮ ‬كوردستان دەزانی‮ ‬وەكو خۆی‮ ‬فەرموویەتی‮: ‬تا دەستی‮ ‬تفەنگ دەگری‮ ‬بۆ رزگاری‮ ‬كورد و كوردستان تێدەكۆشی‮ ‬و لەم رێگەدا تالبی‮ ‬هیچ مەقامێكی‮ ‬شەخسی‮ ‬نییە،‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر پارتی‮ ‬دیموكراتی‮ ‬كوردستان دامەزراند بۆ ئامانجەكانی‮ ‬كوردایەتی‮ ‬كە حزبەكەی‮ ‬بەردەوام بزاڤ و خەبات بكەن بۆ كوردایەتی‮ ‬هەروك بارزانیی‮ ‬نەمر لە ساڵی‮ ‬1975 ‮ ‬فەرموویەتی‮: ‬دەبێت میللەت هەربگاتە مافەرەواكانی‮ ‬خۆی،‮ ‬شۆڕشی‮ ‬ئێمە لەسەر هەق بووە،‮ ‬مافی‮ ‬گەلەكەمانهەقە و ئەمساڵ نا ساڵێكی‮ ‬تر هەردەبێ دوژمنان دان بە هەق بنێن‮ . ‬هاری‮ ‬ڤان بۆمڵ-پەرلەمنتاری‮ ‬هۆڵەندی‮ ‬دەڵی‮ ‬بارزانی‮ ‬بۆتە سیمبولی‮ ‬هیوا و پاشەرۆژی‮ ‬هەموو كوردان لە هەر چوار پارچەی‮ ‬كوردستان و رۆڵی‮ ‬خەبات و شۆڕشەكەی‮ ‬لەبەرچاوانی‮ ‬هەموویانەوە و بەڕێزەوە تێ دەڕوانن و وەك سەركردەیەكی‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬دەناسرێ.بۆیە لەبارەی‮ ‬سیفاتەكانی‮( ‬بارزانیی‮ ‬نەمر‮)‬،‮ ‬مام‮ (‬قادر سەفتی‮) ‬وەكو پێشمەرگە و هەڤاڵی‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر بۆ سوڤیەتی‮ ‬جاران و پێشمەرگەیەكی‮ ‬قارەمان لە رۆژانی‮ ‬خەباتدا،‮ ‬گووتی‮:‬بارزانیی‮ ‬نەمر مرۆڤێكی‮ ‬دڵسۆز و راست و كوردپەروەر بوو،هەروەها ئەو سەركردەیە هەر لە تەمەنی‮ ‬منداڵی‮ ‬تاكو كۆچی‮ ‬دوایی‮ ‬هەر خزمەتی‮ ‬بە میللەتی‮ ‬كورد كردووە،‮ ‬ئێمەی‮ ‬پێشمەرگە هەموو كات باوەڕمان بە ئایندە هەبوو،‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر ئێمەی‮ ‬فێر كردووە كە سیفاتی‮ ‬بەرز و بیرو باوەڕمان بەهێز بێت و هیچ كاتێك‮ ‬خۆمان لەسەر كەس فەرز نەكردووە،چونكە ئەو هەمیشە لەگەڵ ئێمەدا بووە‮.‬
خوالێخۆشبوو‮ ‬هەڤاڵی‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر مام محەمەد عەبدوڵڵا ئیسۆمەری‮ ‬بەدڵێكی‮ ‬غەمگین باسی‮ ‬یادەوەرییەكانی‮ ‬رێڕەوە مێژووییەكەی‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر و هەڤاڵەكانی‮ ‬بۆ‮ ‬یەكێتی‮ ‬سۆڤیەت كرد‮:‬
ئیدی‮ ‬لەگادر ئێمە زیاتر لە‮ ‬500 ‮ ‬هەڤاڵ‮ ‬لەگەڵ بارزانیی‮ ‬نەمر ماینەوە و گیان لەسەر دەست رێگەی‮ ‬مان و نەمانمان هەڵبژارد و بەڕاستی‮ ‬هەلسوكەوت و كردار و دادوەری‮ ‬و هەستی‮ ‬نەتەوایەتی‮ ‬و بێ جیاوازی‮ ‬ئەم رابەرە وای‮ ‬لە من كرد كە لەگەڵیدابم‮ ‬،‮ ‬ئەوەی‮ ‬زۆر سەرنجی‮ ‬منی‮ ‬رادەكێشا هەڵسوكەوتی‮ ‬حەكیمانەی‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر بوو،‮ ‬هەر سەختی‮ ‬و ناخۆشییەك‮ ‬كە تووشی‮ ‬ئێمە دەبوو بارزانیی‮ ‬نەمریش وەكو ئێمە‮ ‬لەو ناوخۆشیە بەشدار دەبوو،‮ ‬ئێمە تووشی‮ ‬برسیەتی‮ ‬و بۆسەی‮ ‬دوژمن و تینوویەتی‮ ‬و بێ‮ ‬جلوبەرگی‮ ‬و سەرما و بێ پەنایی‮ ‬بووین و هەتا ئێمە بەچەندین گوند كە تێپەڕ‮ ‬دەبووین بارزانیی‮ ‬نەمر نەیدەهێشت‮ ‬یەك كەس بەبێ فەرمانی‮ ‬بچێتە ناو گوندەكان و ئەگەر نانێك هەبوایە هەموومان پێكەوە لەگەڵ بارزانیی‮ ‬نەمر دەمانخوارد،‮ ‬بەراستی‮ ‬ئێمە هەموو كات فەرموودەكان و ئامۆژگاریەكانی‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر مان بەدڵسۆزی‮ ‬پەیڕەو دەكرد‮. ‬هەموو كاتێك بەبێ جیاوازی‮ ‬لەگەڵمان دابوو،‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر هیچ كاتێك خۆی‮ ‬لە ئێمەی‮ ‬دوور نەدەگرت و دەیفەرموو‮: ‬پشت بە خوای‮ ‬گەورە ئێمە ئەم رێگا دوورە و سەختە و دژوارە هەڵدەبژێرین تاكو دەنگی‮ ‬گەلی‮ ‬كوردی‮ ‬چەوسا و كوردستان بەدونیا بناسێنین،‮ ‬چونكە دوژمن زۆر زوڵمی‮ ‬لە ئێمە كردووە و ئەوەی‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر بۆ كوردی‮ ‬كردووە لە مێژوو هیچ رابەرێك تا‮ ‬ئەو سەردەم‮ ‬نەیكردووە،‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر چ لە كۆماری‮ ‬كوردستان لەمەهاباد و چوونمان بۆ‮ ‬یەكێتی‮ ‬سۆڤیەت و چ لە شۆڕشی‮ ‬مەزمی‮ ‬ئەیلوول هەموو كاتێك خۆی‮ ‬و پێشمەرگەكانی‮ ‬خزمەتی‮ ‬گەلەكەیان كردووە.مام‮ (‬عومەر مەلازادە‮) ‬كە دوای‮ ‬بەشداربوون لە‮ ‬شۆڕشی‮ ‬مەزنی‮ ‬ئەیلول و دەیان ساڵ پێشمەرگایەتی‮ ‬و تێكۆشان لە رێبازی‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمردا،‮ ‬چۆن لەو شۆڕشەو لە كەسایەتی‮ ‬و سەركردایەتی‮ ‬ئەو رابەرە گەیشتووی؟
بارزانیی‮ ‬نەمر كەسێك بوو كە بۆ‮ ‬شۆڕش و كوردایەتی‮ ‬لە دایك بوو بوو‮. ‬ئەو رابەرە بە راستی‮ ‬كوردستانپارێزو مرۆڤدۆست و ئازادیخوازو بوو،‮ ‬لە دوای‮ ‬سەندنەوەی‮ ‬مافی‮ ‬زەوتكراوی‮ ‬گەلە مەزڵومەكەی‮ ‬بوو،‮ ‬لەم پێناوەدا ژیان و گیانی‮ ‬خۆی‮ ‬بۆ كوردستان تەرخان كردبوو،‮ ‬تۆ بگرە هەر لە شۆڕشەكانی‮ ‬بارزانی‮ ‬لەگەڵ بنەماڵە خەباتگێڕەكەیان بە هۆی‮ ‬شۆڕشكردنەوە توشی‮ ‬زیندان و نەهامەتانی‮ ‬و دەربەدەری‮ ‬و ژیانی‮ ‬سەخت‮ ‬بونەتەوە،‮ ‬بە خۆی‮ ‬یاوەرەكانی‮ ‬چۆن كۆماری‮ ‬كوردستانیان دەپارست و دواتر هەر لە پێناو‮ ‬كوردستاندا لەگەڵ‮ ‬500 پێشمەرگە پەنای‮ ‬برد بۆ سۆڤیەت،‮ ‬بەحەقیقەت ئەو هەموو كوردی‮ ‬كردە‮ ‬یەك،‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر بوو كە هەموو جەماوەری‮ ‬لە هەموو شوێنكی‮ ‬كوردستان كردە‮ ‬یەك هەر لە زاخۆ تا خانەقین،‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر رابەریكی‮ ‬ئەفسانەیی‮ ‬بوو كە هەموو كاتێك بە نەمری‮ ‬دەمێنیتەوەشۆڕشی‮ ‬ئەیلوول،‮ ‬شۆڕشێكی‮ ‬سەرتاسەری‮ ‬كوردستان بوو بۆ هەموو خەڵك بوو بۆیەشە هەموو جۆرە خەڵكێك دەهاتنە پاڵە ئەو شۆڕشە،‮ ‬چونكە دەیانزانی‮ ‬كەسێك ئەو شۆڕشە رابەرایەتی‮ ‬دەكات كە ئەویش رابەری‮ ‬كوردستان بارزانیی‮ ‬نەمرە،‮ ‬كە هەموو ژیان و گیانی‮ ‬خۆی‮ ‬خستبووە خزمەت شۆڕش‮. ‬بارزانیی‮ ‬نەمر جەماوەری‮ ‬دڵسۆزی‮ ‬كوردستانی‮ ‬تێگەیاند كە ژیانیان دەبێ بەسەرفرازی‮ ‬بێت‮. ‬بارزانیی‮ ‬نەمر لەگەڵ پێشمەرگە لە پێشەوەی‮ ‬شەڕو مەیدانەكانی‮ ‬بەرگریدا بوو‮. ‬هەتا‮ ‬ئەگەر لەتە نانێك هەبووایە جەنابی‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر لەگەڵ پێشمەرگە دەیخوارد‮. ‬بارزانیی‮ ‬نەمر پلەو پایە لای‮ ‬گرنگ نەبوو تەنها خۆشەویستی‮ ‬و تێكەڵ بوون بە پێشمەرگەی‮ ‬پێ خۆش بوو و هەموو كاتێك ورەی‮ ‬دەدایە ئێمەی‮ ‬پێشمەرگەكانی‮ ‬كە چۆن خۆڕاگرانە خەبات بكەین‮. ‬دەیگوت هەموو كاتێ‮: ‬دەبێ لە ناو كۆمەڵگای‮ ‬خۆمان خاوەن هەڵویست و بەڵێن و پەیمانی‮ ‬خۆمان بین بۆ كوردستان و بەیەك دڵ خەبات بكەین و هیچ كاتێك نابێت بێ ئومێد بین و دەبێ بیر لە سەركەوتن بكەینەوە‮ .‬پێشمەرگە وفەرماندەی‮ ‬قارەمان‮ ‬مام‮ (‬حەسۆ كانیەلینجی‮) ‬لە بارەی‮ ‬وتەو سیفاتەكانی‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمرو‮ ‬شۆڕش بە گشتی‮ ‬گووتی‮: ‬بارزانیی‮ ‬نەمر هەموو جار دەیفەرموو‮: ‬دەبێ چاوتان لەیەكتر بێت و هەتا لە كاتی‮ ‬شەردا فیشەكتان خەسار نەكەن‮. ‬هەروها دەیفەرموو‮: ‬هیچ كاتێك بێ ئومید نەبن لە سەركەوتن بە‮ ‬یەكجاری‮ ‬و دەبێ بۆ سەركەوتن ورەو باوەڕیمان هەبێت‮. ‬بە هەق بارزانیی‮ ‬نەمر هەموو كاتێك وەكو سەركردەو سەرۆكی‮ ‬نەتەوەیەك و وەكو پێشمەرگەیەكی‮ ‬قارەمان خەباتی‮ ‬كردووەو هیچ كاتێك جیاوازی‮ ‬لە نێوان خۆی‮ ‬و پێشمەرگەكانی‮ ‬نەكردووە وەك ئەوان ژیاوە و هەتا خەوتن و خواردنی‮ ‬لەگەڵ پێشمەرگە بووە،‮ ‬لەگەڵ پێشمەرگەكانی‮ ‬لە ناو شاخ و چیایەكانی‮ ‬كوردستان خەباتی‮ ‬كردووە لە پێناو كوردستان‮. ‬بارزانیی‮ ‬نەمر هەموو ژیانی‮ ‬خۆی‮ ‬وەك پێشمەرگە گوزەراندو ئەو‮ ‬هەموو كاتێك رێزی‮ ‬لەو بەرپرسانە دەنا كە كاروباری‮ ‬میللەتیان جێ بەجێ دەكردو ئەو كەسە خۆشەویست بوو لای‮ ‬كە بە پاكی‮ ‬و راستگۆیانە خزمەتی‮ ‬كوردستانی‮ ‬دەكرد.هەموو كاتێك رەخت و تفەنگی‮ ‬لە شان بوو،‮ ‬خۆی‮ ‬بە خزمەتكاری‮ ‬میللەتەكەی‮ ‬دەزانی‮. ‬بارزانیی‮ ‬نەمر بە نسبەت ئەو كەسانەی‮ ‬كە پلەی‮ ‬جیا جیایان هەبوو دەیفەرموو‮: ‬ئەو كەسانەی‮ ‬كە نوێنەری‮ ‬خەڵكن‮ ‬یان كارەكانی‮ ‬خەڵك لە دەستیاندایە نابێ لە دوای‮ ‬نەفسی‮ ‬خۆیان بڕۆن دەبێ خۆیان بە خزمەتكاری‮ ‬خەڵك بزانن و دەبێ هەست كردن بە بەرپرسیارەیەتی‮ ‬تەنها بۆ شەخسی‮ ‬خۆیان نەبێ بەڵكو بۆ خەڵك بێت و كارەكان بەجدی‮ ‬ئەنجامبدەن‮. ‬بارزانیی‮ ‬نەمر لە هەموو روویەكەوە شارەزا بوو و دەیزانی‮ ‬كە دەبێ چ كارێك بكەن و چی‮ ‬نەكەن،‮ ‬بۆیە هەموو جەماوەری‮ ‬كوردستان‮ ‬بێ جیاوازی‮ ‬دەچوونە پاڵ شۆڕشەكەی‮ ‬خۆشبەختانەش هەردوو كوڕەكانی‮ ‬شەهیدی‮ ‬هەمیشە لە‮ ‬یاد ئیدریس بارزانی‮ ‬و سەرۆك مسعود بارزانی‮ ‬هەڵگری‮ ‬پەیامی‮ ‬باوكیان بوون و درێژەپێدەری‮ ‬ئەو رێبازە بوون و شۆڕشی‮ ‬گوڵانیان بەرپا كردو ئەوەیان سەلماند كە رۆڵەی‮ ‬بە ئەمەكی‮ ‬رابەری‮ ‬كورد بارزانیی‮ ‬نەمرن و نەیانهێشت رێبازەكەی‮ ‬لە رەوتی‮ ‬خەبات و خزمەت بە كوردستان رابوەستێ.پێشمەرگە و فەرماندە مام‮ (‬میرخان محەمەدئەمین میرخان مێرگەسۆری‮) ‬ئەندامی‮ ‬لێژنەی‮ ‬باڵای‮ ‬ناوچەی‮ ‬بارزان گووتی‮:‬
بارزانیی‮ ‬نەمرخۆی‮ ‬لەگەڵ چینی‮ ‬هەژار حساب دەكرد و هەموو كات شان بەشانی‮ ‬پێشمەرگە لە ریزی‮ ‬پێشەوەی‮ ‬بەرەكانی‮ ‬شەڕ‮ ‬بوو بۆ پاراستنی‮ ‬كوردستان،بارزانیی‮ ‬نەمر رێبەرێكی‮ ‬ئەفسانە بوو،یەكێك بتوانی‮ ‬هەموو سیفەتی‮ ‬بەرزەی‮ ‬تێدا هەبێت،‮ ‬هیچ سەركردەیەك نەبوو بتوانێ بەپای‮ ‬پیادە بە چەكێكی‮ ‬ساكار و سادە لەگەڵ كۆمەڵێك پێشمەرگەی‮ ‬قارەمان بتوانێ ئەم هەموو چیا و دەشت و رووبارە دەرباز بێت و بچێت بۆ‮ ‬یەكێتی‮ ‬سۆڤیەت،‮ ‬هەروەها كەم سەركردەی‮ ‬شۆڕشگێڕ‮ ‬هەیە بتوانێ لە‮ ‬یەك كاتدا بیر لە هەموو شت بكاتەوە،‮ ‬بەڵام بارزانیی‮ ‬نەمر جگە لە شۆڕش و بەرخودان و سیاسەت،‮ ‬بیری‮ ‬لە ئاوەدانی‮ ‬كردووە‮. ‬كوردستان و عەدالەتی‮ ‬كۆمەڵایەتی‮ ‬و خۆشكردنی‮ ‬باری‮ ‬گوزەرانی‮ ‬هەژارانی‮ ‬مەبەست بووە‮.‬
سود وەرگرتن‮:‬
كتێبی‮ ‬مستەفا بارزانی‮ ‬ژیان و رۆڵ و هەڵوێستی‮ ‬لە پێشهاتە سیاسیەكاندا‮ ‬1958‮-‬1970 نووسینی‮ ‬رەفیق‮ ‬ڕەحمان مام خول كەلە بنەڕەتدا ماستەرنامەیەكە پێشكەشی‮ ‬بەشی‮ ‬مێژوو وكۆلیژی‮ ‬ئەدەبیات و زانكۆی‮ ‬سەلاحەدین كراوە‮.‬
كتێبی‮ ‬خۆم بوونیاتنەرانی‮ ‬ئەمڕۆی‮ ‬كوردستان و چەند چاوپێكەوتن لەگەڵ هەڤاڵی‮ ‬بارزانیی‮ ‬نەمر و پێشمەرگە كە بۆ رۆژنامەی‮ ‬خەباتم كردووە‮.‬
كتێبی‮ ‬كوردستان مەلامستەفا بارزانی‮ ‬1903‮-‬1979‬ نووسینی‮ ‬فرانسوگزاڤیی‮ ‬لۆڤا و شكار عەفان نەقشبەندی

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌