2017-02-28

خەبات‮: ‬سەربەست برزۆ
لە ساڵی‮ ‬1922 ‮ ‬مەلیك فەیسەڵی‮ ‬یەكەم لە گوندی‮ ‬عالیاوەی‮ ‬نزیك خانەقین كۆشكێك بۆ خۆی‮ ‬و خانەوادەكەی‮ ‬دروست دەكات و لەو سەردەمەوە بە كۆشكی‮ ‬مەلیك ناوبانگ دەردەكات‮.‬ هەر لەوكاتەدا قوتابخانە دادەمەزرێنن لە گوندەكە‮. ‬ قوتابخانەی‮ ‬عالیاوەی‮ ‬سەرەتایی‮ ‬یەكەم قوتابخانەیە لە مێژووی‮ ‬شاری‮ ‬خانەقیندا‮ ‬ لەدوای‮ ‬تەواوكردنی‮ ‬كۆشكی‮ ‬مەلیك فەیسەڵی‮ ‬یەكەم لەگەڵ خانەوادەكەیدا سەردانی‮ ‬كۆشكەكەیان دەكەن لە گوندی‮ ‬عالیاوە و لە وەرزی‮ ‬زستاندا بووە‮ ‬،‮ ‬رێگریان بۆ دروست دەبێت بۆ گەیشتن بە كۆشكەكەیان ئەویش لە بەرانبەر قەبرستانی‮ ‬ئیمام عەباس چەمێكی‮ ‬بچكۆلانە هەیە لە زستان و لەكاتی‮ ‬باران بارین ئاوێكی‮ ‬زۆر دەڕژێتە ناوی‮ ‬بۆیە پەڕینەوەی‮ ‬ئۆتومبێل ئەستەم دەبێت ببپەڕنەوە ئەمە رایەكە و راكەی‮ ‬تریش دەڵێن لەكاتی‮ ‬دروستكردنی‮ ‬كۆشكەكە بۆ ئەو ئۆتومبێلانەی‮ ‬كە كەرەستەی‮ ‬بیناسازیان هێناوە بۆ دروستكردنی‮ ‬كۆشكەكە ئەستەم بووە بپەڕنەوە بۆیە ناچار فەیسەڵی‮ ‬یەكەم فەرمانی‮ ‬دروستكردنی‮ (‬كۆپری‮ ) ‬پردێك دەدات لەسەر ئەو چەمە و لە ئێستاشدا هەرچەندە كۆشكی‮ ‬مەلیك لە عالیاوە ئاسەواری‮ ‬نەماوە بەڵام ئەو پردە ماوە و بە‮ (‬كۆپری‮ ) ‬مەلیك بەناوبانگە تاوەكو ئێستاش ئەویش مەترسی‮ ‬لەناوچوونی‮ ‬لەسەرە بەهۆی‮ ‬كۆنی‮ ‬و نۆژەن نەكردنەوەی‮ . ‬لەكاتی‮ ‬تەواوبوونی‮ ‬كۆشكەكە فەیسەڵی‮ ‬یەكەم پادشای‮ ‬عێراق خێزانێكی‮ ‬رەشپێست كە بە‮ ( ‬قوڵە‮) ‬ناسراون و لە بنەڕەتدا خەڵكی‮ ‬حیجازن لە سعودیە لەگەڵ خۆیدا دەیانهێنی‮ ‬بۆ ناو كۆشكەكەی‮ ‬لە گوندی‮ ‬عالیاوە بۆ خزمەتكردنی‮ ‬كۆشكەی‮ ‬و ئەو خێزانەش بە خێزانی‮( ‬هجرس‮ ) ‬بەناوبانگن‮ ‬، لەدوای‮ ‬كودەتاكەی‮ ‬عەبدولكەریم قاسم و كۆتایی‮ ‬هێنان بە دەسەڵاتی‮ ‬پادشایەتی‮ ‬لە عێراقدا ئەو خێزانە قوڵەیە كە بە خێزانی‮ ‬هجرس بەناوبانگن لە گوندی‮ ‬عالیاوە دەمێننەوە و لە ئێستاشدا نەوەكانی‮ ‬هجرس كوردیەكی‮ ‬پەتی‮ ‬قسە دەكەن و عەرەبیش نازانن و لەهەمووش جوانتر‮ ‬یەكێك لە كوڕەكانی‮ ‬هجرس كە ناوی‮ ‬عەدنانە لە شۆڕشی‮ ‬ئەیلولی‮ ‬مەزن دەبێتە پێشمەرگە و دواتریش لەسەر هەڵوێستی‮ ‬كوردایەتی‮ ‬دەبرێتە بەردەم پەتی‮ ‬سێدارە و دواتر بە لێبوردنی‮ ‬گشتی‮ ‬لە سێدارە نادرێت و بەند دەكرێت و لە ئێستاشدا‮ ‬یەكێك لە كوڕەكانی‮ ‬عەدنان لە بەرەكانی‮ ‬جەنگە و پێشمەرگەیە‮ ‬، ئێستاش عەدنان لە ژیاندا ماوە و‮ ‬یەكێكە لە كورد پەروەر و پارتیە سەرسەختەكانی‮ ‬گوندی‮ ‬عالیاوە‮ . ‬جێی‮ ‬ئاماژە پێكردنە كە مەلیك فەیسەڵ چەندین كەسی‮ ‬تریشی‮ ‬لەگەڵ خۆیدا هێناوە بۆ كۆشكەكەی‮ ‬لە عالیاوە نمونەی‮ ‬حاجی‮ ‬سالم كە لەو سەردەمە لە قورەتو پۆلیس بووە هێناویەتی‮ ‬كردویەتی‮ ‬بە پاسەوانی‮ ‬كۆشكەكەی‮ ‬هەروەها لەشاری‮ ‬خانەقین وەكیلیشی‮ ‬هەبووە فەیسەڵی‮ ‬یەكەم نمونەی‮ ‬نوری‮ ‬ئەفەندی‮ ....‬هتد و هەریەكەو كارێكی‮ ‬پێ راسپاردون‮ ‬، فەسەڵی‮ ‬یەكەم جگە لە كۆشكەكەی‮ ‬عالیاوە لە خانەقین لە نزیك گوندی‮ ‬گڵەی‮ ‬قەڵایەكی‮ ‬دروست كردبوو بۆ شۆێنی‮ (‬خیالە‮) ‬ئەسپسواری‮ . ‬هاتنی‮ ‬فەیسەڵی‮ ‬یەكەم بۆ خانەقین و دروستكردنی‮ ‬كۆشك و داگیركردنی‮ ‬چەندین دۆنم زەوی‮ ‬دەچێتە قاڵبی‮ ‬داگیركارییەوە كە لە خاكی‮ ‬كوردستان دەیكات بۆیە لەو سەردەمە لە شاری‮ ‬خانەقین رێكخراوێكی‮ ‬نهێنی‮ ‬كوردی‮ ‬دەبێت بەناوی‮ ‬رێكخراوی‮ (‬برایەتی‮ ) ‬بەسەرۆكایەتی‮ ‬عەزیز پشتیوان مامۆستای‮ ‬كوردایەتی‮ ‬شاری‮ ‬خانەقین كاریان بەرزكردنەوەی‮ ‬ئاستی‮ ‬هۆشیاری‮ ‬نەتەوەیی‮ ‬دەبێت‮ ‬، رێكخراوی‮ ‬برایەتی‮ ‬نامەیەك دەنووسن بۆ فەیسەڵی‮ ‬یەكەم كە‮ ‬یەكێك لە خاڵەكانی‮ ‬ئەوەیە چیتر نەیەتەوە خانەقین‮ ‬، هۆكارەكەشی‮ ‬ئەوەیە هەستیان بە داگیركردنی‮ ‬خاكی‮ ‬كوردستان كردووە بە دروستكردنی‮ ‬كۆشك‮ ...‬هتد‮. ‬
حاجی‮ ‬عەلی‮ ‬خان ئەكبەری‮ ‬نامەكە رێك دەخاتە ناو ئۆتومبیلەكەی‮ ‬فەیسەڵی‮ ‬یەكەم پادشای‮ ‬عێراق كە بەداخەوە كۆشكەكەی‮ ‬ئاسەواری‮ ‬نەماوە بۆ ئەوەی‮ ‬پیشانی‮ ‬نەوەی‮ ‬نوێ بدرێت كە چۆن و بەچ شێوازێك خاكی‮ ‬پیرۆزی‮ ‬كوردستان داگیر كراوە‮ .‬

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌