2016-12-27

ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئۆپەراسیۆنی‮ ‬مووسڵ چۆن بەرەوپێش دەچێت؟
بارزانی‮: ‬هاوكاریی‮ ‬نێوان هێزەكانی‮ ‬پێشمەرگە و سوپای‮ ‬عێراق لە ئاستێكی‮ ‬باش دایە‮. ‬لە ماوەی‮ ‬25 ساڵی‮ ‬ڕابردوودا،‮ ‬ئەوە‮ ‬یەكەمجارە‮ ‬ڕێگە بە سوپای‮ ‬عێراق دراوە پێ بنێنە سەر خاكی‮ ‬كوردستان‮. ‬لە پرسەكانی‮ ‬پەیوەندیدار بە هەواڵگری‮ ‬و سەربازیشەوە هاوكارییەكی‮ ‬زۆر بەرفراوانمان هەیە‮. ‬بەر لەوەی‮ ‬ئۆپەراسیۆنی‮ ‬مووسڵ دەستپێبكات،‮ ‬ڕێككەوتنێكی‮ ‬سێ لایەنە لە نێوان ئەمەریكا،‮ ‬حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان و بەغدا كرا‮. ‬لەم‮ ‬ڕێككەوتنەدا باس لە دابەشكردنی‮ ‬ئەركەكان دەكرێ‮. ‬كۆمەڵێك ناوچە هەبوون كە دانرابوون پێشمەرگە ئازاد و كۆنتڕۆڵیان بكات،‮ ‬ناوچەكانی‮ ‬دیكەش بۆ سوپای‮ ‬عێراق دانرابوون كە دەبوایە ئازاد و كۆنتڕۆڵیان بكات‮. ‬پێشمەرگە ئەركەكەی‮ ‬سەر شانی‮ ‬خۆی‮ ‬تەواوكرد و ئێستاش ئێمە ئەم ناوچانە دەپارێزین‮. ‬حاڵی‮ ‬حازر ئێمە لە ئۆپەراسیۆنەكەی‮ ‬ئێستایاندا پشتگیری‮ ‬لە سوپای‮ ‬عێراق دەكەین،‮ ‬زانیاریی‮ ‬هەواڵگرییان پێشكەش دەكەین و لە ئۆپەراسیۆنی‮ ‬هاوبەش بۆ بە ئامانجگرتنی‮ ‬چەكدارانی‮ ‬داعش،‮ ‬بەڕێوەدەبەین‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬هەندێك لە‮ ‬ڕاپۆرتەكان ئاماژە بە خاوبوونەوەی‮ ‬ئۆپەراسیۆنەكە دەكەن،‮ ‬هۆكاری‮ ‬ئەمە چییە؟
بارزانی‮: ‬ڕاستە،‮ ‬وادیارە ئۆپەراسیۆنەكە هەتا‮ ‬ڕادەیەك بە هێواشی‮ ‬بەڕێوەدەچێت‮. ‬ئەمەش دوو هۆكاری‮ ‬لەپشتە،‮ ‬هەوڵێكی‮ ‬هەمەلایەنە هەیە بۆ ئەوەی‮ ‬زیان بە گەڕەكەكان نەگات،‮ ‬واتە لە ماوەی‮ ‬ئۆپەراسیۆنەكەدا هاووڵاتیانی‮ ‬سڤیلی‮ ‬شارەكە زیانیان پێنەگات‮. ‬هۆكاری‮ ‬دووەمیان بۆ ئەوە دەگەڕێتەوە كە داعش بەرگرییەكی‮ ‬سەخت دەكات‮. ‬چاوەڕێ دەكرا‮ ‬ڕۆژانی‮ ‬بەراییی‮ ‬ئۆپەراسیۆنەكە تا‮ ‬ڕادەیەك بە ئاسانی‮ ‬بەرەو پێش بچێت،‮ ‬وەكوو خۆشتان دەزانن‮ ‬ڕووباری‮ ‬دیجلە مووسڵی‮ ‬كردووە بە دوو بەش‮. ‬بڕوام وایە ئۆپەراسیۆنی‮ ‬بەشی‮ ‬ڕۆژهەڵاتی‮ ‬مووسڵ زۆر لە ئۆپەراسیۆنی‮ ‬دیوی‮ ‬ڕۆژئاوا ئاسانتر بێت‮. ‬ئۆپەراسیۆنەكەی‮ ‬بەشی‮ ‬ڕۆژئاوای‮ ‬مووسڵ زۆر زۆر سەخت دەبێت‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬چی‮ ‬وادەكات هێندە سەخت بێت؟
بارزانی‮: ‬نەخشەنیگاری‮ (‬تۆپۆگرافیا‮)‬ی‮ ‬شارەكە خۆی‮ ‬وادەكات هێندە سەخت بێت‮. ‬كۆڵانەكانی‮ ‬كۆنەشاری‮ ‬مووسڵ تەسكن‮. ‬هەربۆیە سەختە بتوانی‮ ‬داوای‮ ‬هێرشی‮ ‬ئاسمانی‮ ‬بكەیت‮. ‬ئینجا مەسەلەكە بۆ داعش مەسەلەی‮ ‬مان و نەمانە،‮ ‬بۆیە بە سەختی‮ ‬بەرگری‮ ‬دەكەن‮. ‬سوپای‮ ‬عێراقیش ئەو ئاستەی‮ ‬لە شارەزایی‮ ‬نییە كە بۆ ئەنجامدانی‮ ‬ئۆپەراسیۆن لە شوێنێكی‮ ‬شارنشینی‮ ‬هێندە سەختدا،‮ ‬پێویستە‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬دوایین جار كە دیمانەم لەگەڵ ئەنجام دا،‮ ‬وادیاربوو‮ ‬ڕۆڵی‮ ‬میلیشیا شیعەكان مایەی‮ ‬نیگەرانییەكی‮ ‬زۆر بێت‮. ‬ئایا هەتا ئێستاش نیگەرانن لەوەی‮ ‬ئەوان توانای‮ ‬ئەوەیان هەبێت ئۆپەراسیۆنی‮ ‬مووسڵ ئاڵۆز،‮ ‬یانیش تووشی‮ ‬پچڕان بكەن؟
بارزانی‮:‬‮ ‬بەچاوی‮ ‬ڕێزەوە لەو بەشدارییە دەڕوانین كە میلیشیا شیعەكان هەتا ئێستا لە ئۆپەراسیۆنەكەدا هەیانبووە‮. ‬هەتا ئێستاش دەستیان نەبردووە بۆ ئەو ناوچانەی‮ ‬كە دەكەوێتە دەرەوەی‮ ‬ئەو شوێنانەی‮ ‬بۆ چالاكیی‮ ‬ئەوان دیاریكراوە،‮ ‬بەڵام پاڵنەری‮ ‬سەرەتاییان بۆ بەشداریكردن لەم ئۆپەراسیۆنەدا،‮ ‬واتە بەشداریكردن لە ئازادكردنی‮ ‬تەلەعفەر،‮ ‬بیرۆكەیەكی‮ ‬باش نەبوو‮. ‬بەڵام هەتا ئێستا خۆیان لە هاتنەناو مووسڵ لە باشوور و باشووری‮ ‬ڕۆژئاواوە بەدوورگرتووە و لە بری‮ ‬ئەمە فۆكەسیان لەسەر ئەو ناوچانە بووە كە بەغدا بۆی‮ ‬دیاری‮ ‬كردوون‮.‬
ئەڵمۆنیتەر‮: ‬ئایا لێدوانە توندەكانی‮ ‬توركیا لەبارەی‮ ‬تەلەعفەرەوە‮ ‬ڕۆڵیان بینی‮ ‬لەوەی‮ ‬ڕێگە لەمە بگرن؟
بارزانی‮: ‬نیگەرانیی‮ ‬سەرەكیی‮ ‬توركیا ئەوە بوو میلیشیا شیعەكان نەچنە نێو تەلەعفەرەوە،‮ ‬ئەمەش بۆ ئەوە بوو‮ ‬ڕێگە لە سەرهەڵدانی‮ ‬توندوتیژیی‮ ‬تایفی‮ ‬لە نێوان توركمانە شیعە و سوننەكان بگرن‮. ‬بە خۆشحاڵیشەوە ئەمە‮ ‬ڕووی‮ ‬نەداوە‮. ‬بە بڕوای‮ ‬من،‮ ‬ئێمە،‮ ‬واتە حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان،‮ ‬ئەنقەرە و بەغدا ئەو سێ لایەنە بووین كە بەرپرسیاری‮ ‬سەرەكی‮ ‬بووین لەوەی‮ ‬نەمانهێشتووە ئەو سیناریۆ خوێناوییە‮ ‬ڕووبدات‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬لە كاتێكدا ئۆپەراسیۆنی‮ ‬مووسڵ بەڕێوەدەچێ،‮ ‬زۆر شەڕ‮ ‬و پێكدادانی‮ ‬دیكەش دەشێت سەرهەڵبدەن‮. ‬لە وتارەكەی‮ ‬خۆتاندا لە زانكۆی‮ ‬ئەمەریكی‮ ‬لە دهۆك‮ (‬AUK‮)‬ ئاماژەتان بەوەدا كە بوونی‮ ‬پارتی‮ ‬كرێكارانی‮ ‬كوردستان‮ (‬PKK‮)‬ لە شنگال خاڵی‮ ‬سەرهەڵدانی‮ ‬كێشەیە‮. ‬باستان لەوەش كرد كە‮ ‬PKK دەبێ ئەوێ جێبهێڵێت‮.‬
بارزانی‮: ‬ڕوون و ئاشكرایە ئەو كاتەی‮ ‬ئەو‮ ‬ڕووداوە كارەساتبارەی‮ ‬بەسەر ئێزدییەكانی‮ ‬شنگالدا هات،‮ ‬هێزەكانی‮ ‬ڕۆژئاڤا واتە‮ ‬PYD،‮ ‬ڕۆڵێكی‮ ‬زۆر بەنرخیان گێڕا لەوەی‮ ‬یارمەتیی‮ ‬خەڵكی‮ ‬بدەن و هەتا شوێنی‮ ‬پارێزراو لەگەڵیان بوون‮. ‬ئێمە پێزانینمان بۆ ئەوە هەیە و سوپاسی‮ ‬ئەو هەنگاوە دەكەین‮. ‬لەم‮ ‬ڕەوشەی‮ ‬ئیستادا،‮ ‬بوونی‮ ‬هێزەكانی‮ ‬PKK لە شنگال تەنها سەقامگیریی‮ ‬ناوچەكە تێكدەدات و هیچی‮ ‬تر‮. ‬بوونی‮ ‬PKK ‮ ‬لەوێ‮ ‬ڕێگرە لەوەی‮ ‬خەڵك بگەڕێنەوە سەر ماڵ و حاڵی‮ ‬خۆیان‮. ‬ئەوان دوودڵن لەوەی‮ ‬بگەڕێنەوە،‮ ‬چونكە دەترسن شەڕ‮ ‬و پێكدادانی‮ ‬نوێ دروست ببێتەوە،‮ ‬نیگەرانن لەوەی‮ ‬چ داهاتوویەكی‮ ‬ڵێڵ چاوەڕێیان دەكات،‮ ‬واتە ئەوە ئێمە نین‮ (‬وەك هەندێك لایەن تۆمەتبارمان دەكەن‮) ‬كە‮ ‬ڕێگە لە گەڕانەوەی‮ ‬ئەوان بۆ سەر ژیان و ماڵ و حاڵی‮ ‬خۆیان دەگرین‮. ‬ئێمەش وەك ئەو خەڵكە نیگەرانین،‮ ‬بۆیەش بە بڕوایەكی‮ ‬تەواوەوە دەڵێین‮ ‬PKK دەبێ شنگال جێبهێڵێت‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئێمە ئاگاداری‮ ‬ئەوەین كە ئەمەریكا لە هەوڵدایە بۆ‮ ‬یەكخستنەوەی‮ ‬میلیشیا ئێزدییەكانی‮ ‬شنگال،‮ ‬لەوانەش‮ ‬یەكینەكانی‮ ‬بەرگریی‮ ‬شنگال‮ (‬یەبەشە‮) ‬كە سەر بە‮ ‬PKKن،‮ ‬لە هەمانكاتدا ئەمەریكا هاوڕایە لەگەڵ ئێوە كە‮ ‬PKK دەبێ ئەو ناوچەیە جێبهێڵێت‮. ‬ئایا لەمڕووەوە هیچ پێشكەوتنێك بەدیهاتووە؟
بارزانی‮:‬‮ ‬ئێمە لەگەڵ بەغدا و ئەمەریكاش بۆ ئەم پرسە لە هەوڵداین‮. ‬گفتوگۆكان،‮ ‬كە تا ئێستاش بەردەوامن،‮ ‬هیچ پێشكەوتنێكی‮ ‬بەرجەستەیان بەخۆیانەوە نەبینیوە،‮ ‬بە هیچ‮ ‬ڕێوشوێنێكی‮ ‬كرداری‮ ‬نەگەیشتووین بۆ ئەوەی‮ ‬PKK وا لێبكەین هێزەكانی‮ ‬بكێشێتەوە‮. ‬كێشەی‮ ‬سەرەكی‮ ‬لە مێنتالیتە و شێوەی‮ ‬هەڵسوكەوتی‮ ‬PKK دایە‮. ‬خەڵكی‮ ‬ئێزدیی‮ ‬ناوچەكە نایانەوێت‮ ‬PKK لەو ناوچانە بمێنێتەوە‮. ‬خەڵك سەقامگیرییان دەوێت‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬بەڵام ئەوەش‮ ‬ڕاستییەكە كە ئێزدییەكان كێشەی‮ ‬متمانەیان هەیە و هەست دەكەن پێشمەرگە خیانەتی‮ ‬لێكردوون‮. ‬ئەوان دەیانەوێ خۆیان هەتا ئەو شوێنەی‮ ‬پێیان دەكرێت لە پاراستنی‮ ‬ئارامیی‮ ‬خۆیان بەرپرسیار بن‮. ‬یەكێك لە میلیشیا سەرەكییەكانی‮ ‬ئێزدی،‮ ‬واتە هێزی‮ ‬پاراستنی‮ ‬ئیزدخان كە حەیدەر شەشۆ سەركردایەتی‮ ‬دەكات،‮ ‬ئاماژەی‮ ‬بەوە داوە كە هێزەكانی‮ ‬ئەو ئامادەن بێنە ژێر چەتری‮ ‬پێشمەرگەوە،‮ ‬ئەگەربێت و ئاستێك لە سەربەخۆییان پێ بدرێت و چاوەڕێی‮ ‬ئەوەیان لێنەكرێت بە تەواوەتی‮ ‬لەگەڵ هێزی‮ ‬پێشمەرگەدا تێكەڵ بن‮. ‬بۆ نموونە دەیەوێت هێزەكانی‮ ‬ئەو مافی‮ ‬ئەوەیان هەبێت لەزگەی‮ ‬ناسینەوەی‮ ‬خۆیان بەكاربهێنن و ئاڵای‮ ‬خۆیان هەڵكەن‮. ‬ئایا لەگەڵ ئەم پێشنیارەدا هاوڕان؟
بارزانی‮: ‬بەڵێ بە تەواوەتی‮ ‬لەگەڵیدا هاوڕاین‮. ‬بێ ئەملا و ئەولا،‮ ‬هیچ كێشەمان نییە‮. ‬ئێمە پێمانگوتوون و خۆیان ئەمە دەزانن‮. ‬بە هەموو گرووپەكانی‮ ‬دیكەشمان گوتووە كە ئەوانیش دەتوانن هەمان شت بكەن‮. ‬حاڵی‮ ‬حازر لەگەڵ هەموو گرووپە چەكدارییەكانی‮ ‬ئەو ناوچەیە لە گفتوگۆداین،‮ ‬بۆ ئەوەی‮ ‬بێنە ژێر چەتری‮ ‬یاساییی‮ ‬وەزارەتی‮ ‬كاروباری‮ ‬پێشمەرگەوە‮. ‬ئەوان ئاستێك لە سەربەخۆییی‮ ‬خۆیان دەبێت،‮ ‬بەڵام لە هەمانكاتدا فەرمان لە وەزارەتی‮ ‬پیشمەرگە وەردەگرن و هەماهەنگییان لەگەڵ دەكەن‮. ‬ئێستا خەریكی‮ ‬تاوتوێكردنی‮ ‬هەموو ئەم پرسانەین‮. ‬ئامانجمان دەبێ ئەوە بێت كە بەپێی‮ ‬پێویست هێزی‮ ‬خۆجێیی‮ ‬ئێزدی‮ ‬هەبێت بۆ ئەوەی‮ ‬ئاسایشی‮ ‬خەڵكەكەی‮ ‬خۆیان دابین بكەن و پارێزگاری‮ ‬لە ناوچەكەی‮ ‬خۆیان بكەن‮. ‬كێشەی‮ ‬ئێمە لە شنگال‮ (‬لە كاتی‮ ‬هێرشی‮ ‬داعش بۆ سەر ئەم شارە‮) ‬ئەوە بوو مەودای‮ ‬نێوان دوایین نزیكترین خاڵی‮ ‬نێوان ناوچەكانی‮ ‬ژێر دەسەڵاتی‮ ‬حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان و شنگال نزیكەی‮ ‬80 كیلۆمەتر بوو،‮ ‬ئەو ناوچەیەش دانیشتووی‮ ‬عەرەبی‮ ‬تێدابوو،‮ ‬هەندێك لە هۆزە عەرەبەكانی‮ ‬ئەو ناوچەیەش پشتگیرییان لە داعش كرد‮. ‬ئەمە زۆرشتی‮ ‬ئاڵۆز كرد‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬بەڵام كۆمەڵێك ئەكتەری‮ ‬دیكەش لەم كێشەیەدا هەن،‮ ‬بۆ نموونە بەغدا‮. ‬دەگوترێ ئەوان پشتگیری‮ ‬لە‮ ‬PKK و‮ ‬یەبەشە دەكەن،‮ ‬چونكە ئەوان ئەم دوو هێزە وەكوو كارتی‮ ‬گوشار لە دژی‮ ‬توركیا و حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان دەبینن‮. ‬بەڵام‮ ‬ڕاپۆرتیش هەیە باسی‮ ‬ئەوە دەكات كە بەغدا مووچەی‮ ‬یەبەشەی‮ ‬بڕیوە،‮ ‬ئەمەش دوای‮ ‬ئەوەی‮ ‬ئەمەریكا گوشاری‮ ‬خستەسەریان بۆ ئەوەی‮ ‬مووچەكە ببڕن‮.‬
بارزانی‮: ‬گفتوگۆی‮ ‬ئێمە و بەغدا بەردەوامە،‮ ‬هەتا ئێستا هیچ هەنگاوێكی‮ ‬جددیان نەناوە كە‮ ‬یارمەتیدەر بێت لە پاشەكشەی‮ ‬هێزەكانی‮ ‬PKK ‮ ‬لەو ناوچەیە‮. ‬ئینجا وەكوو خۆم ناتوانم ئەمە پشتڕاست بكەمەوە كە بەغدا مووچەی‮ ‬یەبەشەی‮ ‬بڕیوە،‮ ‬هەرچەندە پێیان‮ ‬ڕاگەیاندووین كە ئەمەیان كردووە‮. ‬ئەگەربێتو كێشەكان بگەنە شوێنێكی‮ ‬هەستیار و ئەنقەرە و بەغدا و ئەكتەرەكانی‮ ‬دیكەش بێنە نێو مەسەلەكەوە،‮ ‬ئێمەش وەكوو حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان،‮ ‬ئەكتەرێكین و كارتی‮ ‬خۆمانمان هەیە‮. ‬ئەمەش بەو مانایەیە كە بە‮ ‬ڕای‮ ‬من لە بەرژەوەندیی‮ ‬هیچ لایەك نییە بگەینە ئەو خاڵە‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئایا دەتەوێ بڵێی‮ ‬بۆ دەركردنی‮ ‬PKK لە شنگال دەست بۆ هێزی‮ ‬سەربازی‮ ‬دەبەن؟
بارزانی‮:‬‮ ‬بەڵێ‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬وادیارە مەسەلەی‮ ‬سەربەخۆیی‮ ‬بە شێوەیەكی‮ ‬بەرچاو لە ئەجێندای‮ ‬حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستاندا بێت‮. ‬نەخشەڕێی‮ ‬سەربەخۆییتان چییە؟
بارزانی‮:‬‮ ‬كاتێك پرسی‮ ‬سەربەخۆیی‮ ‬دەهێنینە پێشەوە،‮ ‬مەبەستمانە چارەسەرێك بۆ كێشەیەكی‮ ‬هەڵواسراو بدۆزینەوە،‮ ‬نەك ئەوەی‮ ‬ناسەقامگیری‮ ‬دروستبكەین‮. ‬بە پێچەوانەوە،‮ ‬ئێمە بڕوامان وایە سەربەخۆییی‮ ‬كوردستان لە سەقامگیریی‮ ‬ناوچەكەدا‮ ‬ڕۆڵی‮ ‬دەبێت و بەرەوپێشەوەی‮ ‬دەبات‮. ‬چیتر ناتوانین بەو مۆدێلەی‮ ‬هەتا ئێستا هەبووە لەگەڵ بەغدا بەردەوام بین‮. ‬پرسی‮ ‬كورد لە عێراق پرسێكی‮ ‬كۆنە‮. ‬كوردەكانی‮ ‬عێراق لەگەڵ بەشە عەرەبییەكەی‮ ‬عێراقدا تێكەڵ نەبوون‮. ‬من‮ ‬یەكەم كەس بووم كە پرسی‮ ‬سەربەخۆییم بە شێوەیەكی‮ ‬فەرمی‮ ‬لەگەڵ بەغدا هێنایە بەرباس‮. ‬ئەم پرسەم لەگەڵ سەرۆك وەزیران حەیدەر عەبادی‮ ‬و هاوپەیمانێتیی‮ ‬شیعەی‮ ‬عێراق هێنایە بەرباس‮. ‬من دیالۆگی‮ ‬زۆر جددی‮ ‬لەگەڵ بەغدا بە نەخشەڕێیەك دەزانم‮. ‬ئەمە گرنگترین هەنگاوە‮. ‬بۆ ئەوەی‮ ‬مەسەلەكە‮ ‬ڕوونتر بێتەوە دەڵێم،‮ ‬ئەگەر بەبێ‮ ‬ڕاوێژ و هیچ دیالۆگێك لەگەڵ بەغدا سەربەخۆیی‮ ‬ڕابگەیەنین،‮ ‬ئەوە سەربەخۆییەكەمان لەڕووی‮ ‬پراكتیكیەوە مومكین نییە‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئایا دەتەوێت بڵێی‮ ‬ڕەزامەندیی‮ ‬بەغدا لەسەر سەربەخۆییی‮ ‬كوردستان شتێكی‮ ‬زەروورییە؟
بارزانی‮: ‬سەیركە،‮ ‬ئەوەی‮ ‬بۆ ئێمە گرنگە ئەوەیە‮ ‬یەكەم دیالۆگی‮ ‬فەرمیمان بۆ سەربەخۆیی‮ ‬لەگەڵ بەغدا بێت،‮ ‬دەبێ دانیشتنی‮ ‬فەرمیمان لەگەڵ بەغدا هەبێت و ئەم تابوویە بشكێنین و باسی‮ ‬بكەین‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئایا ئامادەییی‮ ‬ئەوەیان هەیە؟
بارزانی‮:‬‮ ‬بەڵێ ئامادەن‮. ‬بە عەبادیم گوت،‮ ‬بە هاوپەیمانێتیی‮ ‬شیعەم گوت،‮ ‬دواجار ئامانجی‮ ‬ئێمە سەربەخۆییە و ئێوەش دەبێ زۆر بە جددی‮ ‬مامەڵە لەگەڵ ئەم بابەتەدا بكەن‮. ‬هەردوو لایەن دەیانگوت تووشی‮ ‬شۆك بوون بەوەی‮ ‬من پێم گوتوون،‮ ‬بەڵام پێزانینیشیان هەبوو كە من‮ ‬ڕاشكاوانە قسەم لەگەڵیان دەكرد‮. ‬دەیانگوت ئەوە‮ ‬یەكەمجارە گوێیان لێبێت كە پرسی‮ ‬سەربەخۆیی‮ ‬بەشێوەیەكی‮ ‬فەرمی‮ ‬باسی‮ ‬لێوە دەكرێت‮. ‬پێیانم گوت كە لە‮ ‬ڕابردوودا ئەم پرسە لە‮ ‬ڕێگەی‮ ‬میدیاكانەوەدەگوازرایەوە،‮ ‬بەڵام ئێستا من بە فەرمی‮ ‬پێتان‮ ‬ڕادەگەیەنم كە ئامانجی‮ ‬ئێمە سەربەخۆییە و دەبێ كۆمیتەیەك پێك بهێنین كە ئەم پرسە تاوتوێ بكەن‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئەمە بەووردی‮ ‬كەی‮ ‬بوو؟
بارزانی‮:‬‮ ‬لە كۆتایی‮ ‬مانگی‮ ‬ئاب،‮ ‬واتە بەر لە دەستپێكردنی‮ ‬ئۆپەراسیۆنی‮ ‬مووسڵ بوو‮. ‬دوای‮ ‬سەردانەكەی‮ ‬من،‮ ‬سەرۆك مەسعوود بارزانیش سەردانی‮ ‬بەغدای‮ ‬كرد‮. ‬گرنگترین هەنگاو ئەوەیە ئەم دیالۆگە لەگەڵ بەغدا دەست پێبكرێت‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬بەڵام ئایا هەموو‮ ‬ڕێككەوتنەكانی‮ ‬ئێوە لەگەڵ بەغدا بە تراژیدی‮ ‬كۆتایی‮ ‬نەهاتووە؟ ئایا ئەمە‮ ‬ڕاستییەك نییە كە عەبادی‮ ‬پێویستی‮ ‬بە كوردە بۆ ئەوەی‮ ‬خۆی‮ ‬لە‮ ‬ڕكابەرە نێوخۆییەكان‮ (‬واتە شیعەكان‮) ‬بپارێزێت؟‮ ‬ڕەنگە ئەمە زیاتر بەرژەوەندیی‮ ‬كورتمەودای‮ ‬ئەوی‮ ‬تێدا بێت‮. ‬ئایا دەتەوێ بڵێی‮ ‬ئەم جارەیان كۆمەڵێك داینامیكی‮ ‬نوێ هەیە كە واتلێدەكەن متمانەیەكی‮ ‬زیاترت هەبێت؟
بارزانی‮:‬‮ ‬بێگومان داینامیكەكانی‮ ‬ئەمجارەیان جیاوازن،‮ ‬بەڵام ئەوەی‮ ‬بەڕاستی‮ ‬گرنگە سەقامگیرییە،‮ ‬ئینجا ئەگەر ئەوان‮ (‬واتە بەغدا‮) ‬بەڕاستی‮ ‬سەقامگیرییان دەوێت،‮ ‬ئەمە‮ (‬واتە سەربەخۆییی‮ ‬كوردستان‮) ‬تاكە‮ ‬ڕێگەیە‮. ‬من بەوانم گوت‮ ‬“جەنابی‮ ‬سەرۆك وەزیران،‮ ‬سەیری‮ ‬مێژوو بكە،‮ ‬لە‮ ‬1970‮ ‬سەدام حوسێن‮ ‬ڕێككەوتنێكی‮ ‬لەگەڵ باپیری‮ ‬من،‮ ‬واتە مەلا مستەفا بارزانی،‮ ‬واژۆ كرد‮. ‬لە‮ ‬1974كاتێك سەدام هەستی‮ ‬كرد بەهێز بووەتەوە،‮ ‬لە‮ ‬ڕێككەوتنەكە پاشگەز بوویەوە،‮ ‬ئینجا ناچار بوو نیوەی‮ ‬شەتولعەرەب بە ئێران بدات بۆ ئەوەی‮ ‬ئێران‮ ‬ڕازی‮ ‬بكات واز لە پشتگیریكردنی‮ ‬كورد بهێنێت‮. ‬كاتێكیش سەدام ویستی‮ ‬شەتولعەرەب وەربگرێتەوە،‮ ‬تووشی‮ ‬جەنگێكی‮ ‬هەشت ساڵە بوو و لە ئاكامیشدا حكوومەتەكەی‮ ‬مایەپووچ دەرچوو‮. ‬بۆیە هێرشی‮ ‬كردە سەر كوەیت و ئینجا خۆت ئەوی‮ ‬دیكەی‮ ‬دەزانیت‮. ‬ئەگەر عێراق كێشەكانی‮ ‬خۆی‮ ‬لەگەڵ كوردی‮ ‬چارەسەر بكردبایە،‮ ‬هیچكام لەمانە‮ ‬ڕوویان نەدەدا‮.‬” جیا لەمە كوردی‮ ‬عێراق زۆر جیاوازن لە كوردی‮ ‬ئێران و توركیا‮. ‬ئەوان زۆر لە عەرەبەكان دابڕاون‮. ‬هیچكات لەناویاندا نەتواونەتەوە‮. ‬لەڕووی‮ ‬جوگرافیشەوە‮ ‬یەكانگیر و مورەكەزن‮. ‬ئەگەریش لەوە دەترسن كوردستانێكی‮ ‬سەربەخۆ ببێت بە خاڵی‮ ‬ڕاكێشانی‮ ‬كوردی‮ ‬پارچەكانی‮ ‬دیكە،‮ ‬سەیری‮ ‬كوردی‮ ‬توركیا بكەن‮. ‬كاتێك كوردەكانی‮ ‬توركیا باشووری‮ ‬ڕۆژهەڵاتی‮ ‬توركیا جێدەهێڵن،‮ ‬دەچن بۆ ئیستانبول،‮ ‬ئیزمیر و مەرسین،‮ ‬واتە نایەن لە هەرێمی‮ ‬كوردستان نیشتەجێ ببن‮. ‬كەوابێت ئەوە بۆچوونێكی‮ ‬ڕاست نییە كە دەڵێ بۆ چارەسەریی‮ ‬كێشەی‮ ‬كورد لە ئێران و توركیا،‮ ‬دەبێ ئەزموونی‮ ‬كوردی‮ ‬عێراق كۆپی‮ ‬بكەن‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬با بێینەوە سەر عێراق،‮ ‬وەك ئاشكرایە ئەوان ئامادەییی‮ ‬ئەوەیان نییە لەگەڵ ئێوە شەڕ‮ ‬بكەن و خۆشیان ئەمەیان گوتووە‮.‬
بارزانی‮: ‬ئەوان ئامادەییی‮ ‬ئەوەیان نییە،‮ ‬ئێستا نیانە،‮ ‬بەڵام ئەگەر ئامادەییەكەشیان هەبێت،‮ ‬ئەمە هیچ چارەسەر ناكات‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئایا پێتوایە ئەو هاوكارییەی‮ ‬سەبارەت بە مووسڵ لە نێوان ئێوە و بەغدا هاتووەتە ئاراوە خەریكە جۆرێك لە نیازپاكی‮ ‬دروستدەكات و‮ ‬ڕێگەخۆش دەكات بۆ ئەوەی‮ ‬وەك مەسروور بارزانی‮ ‬دەڵێت‮ ‬“جیابوونەوەیەكی‮ ‬ڕەزامەندانە” ڕووبدات؟
بارزانی‮: ‬ئێمە لە مووسڵ دوژمنێكی‮ ‬هاوبەشمان هەیە‮. ‬شكستپێهێنانی‮ ‬داعش ئەولەویەتی‮ ‬ئێمەیە،‮ ‬جا هەرچی‮ ‬بێت گرنگ نییە‮. ‬ئەم دوو پرسە‮ (‬واتە جەنگی‮ ‬داعش و سەربەخۆییی‮ ‬كوردستان‮) ‬دوو پرسی‮ ‬جیان‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬لەم نێوانەدا عەرەبە سوننەكان لە كوێی‮ ‬كێشەكاندان؟
بارزانی‮:‬‮ ‬كۆمەڵگەی‮ ‬سوننی‮ ‬خۆیان دەبێ بڕیار بدەن كە چییان دەوێت،‮ ‬جا ئۆتۆنۆمیی‮ ‬هەرێمی،‮ ‬یان هەر شێوازێكی‮ ‬دیكە بێت‮. ‬هەر كاتێك ئەمەیان بۆ‮ ‬ڕوون بوویەوە كە چییان دەوێت،‮ ‬شتەكان خۆیان دەكەونە بواری‮ ‬جێبەبەجێبوونەوە‮. ‬بەڵام كێشەی‮ ‬هەموو لایەنەكان ئەوەیە كە پێناچێت سوننەكان بزانن چییان دەوێت،‮ ‬ئەمە هەستكردنێكە‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬بەڵام ئەوان بەشێك لە دەوڵەتی‮ ‬سەربەخۆی‮ ‬كوردستان نابن؟
بارزانی‮:‬‮ ‬نەخێر‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬بەڵام پێدەچێت هەندێك لە كوردەكانیش نەزانن چییان دەوێت‮. ‬ئێوە‮ (‬واتە كورد‮) ‬لە نێو خۆتان ناكۆكیی‮ ‬زەق و درێژخایەنتان هەیە،‮ ‬یەكێك لە ناكۆكییەكانیش پەیوەندی‮ ‬بە سەربەخۆییەوە هەیە،‮ ‬بە تایبەتیش لەڕووی‮ ‬كاتی‮ ‬سەربەخۆییەكەوە‮. ‬چۆن ئەم ناكۆكییانە چارەسەر دەكەن؟
بارزانی‮: ‬چاوەڕێ ناكەم هیچ كەس،‮ ‬یان حزبێك دژی‮ ‬سەربەخۆیی‮ ‬بوەستێتەوە‮. ‬هاودەنگییەكی‮ ‬هەمەلایەنە لەسەر ئەم پرسە‮ (‬واتە سەربەخۆیی‮) ‬هەیە‮. ‬ئەم پرسە لەسەرووی‮ ‬حزبەكان،‮ ‬سیاسەت و ئەم سەركردە و ئەو سەركردەیەیە‮. ‬ئەمەش بەو مانایەیە كە هیچ وڵاتێك لە جیهاندا نییە كە بەرەو سەربەخۆیی‮ ‬هەنگاوی‮ ‬نابێت و تووشی‮ ‬كێشە نەبووبێت‮. ‬ئێمە جیاوازی‮ ‬و ناكۆكییەكانمان چارەسەر دەكەین‮. ‬سەیر بكە،‮ ‬دوو ساڵ لەمەوبەر گەورەترین كێشە كە‮ ‬ڕووبەڕوومان ببوویەوە،‮ ‬داعش بوو؛ واتە كێشەكە ئەوە نەبوو كام ماددە لە پەرلەمان چی‮ ‬دەڵێت‮. ‬داعش‮ ‬30 كلیۆمەتر لە هەولێرەوە دووربوو‮. ‬ئەولەویەتی‮ ‬ئەو كاتی‮ ‬ئێمە جەنگی‮ ‬دژی‮ ‬داعش بوو‮. ‬ئێستاش‮ ‬ڕەوشەكە خەریكە وردە وردە گۆڕانی‮ ‬بەسەردا دێت.ئێمە لەو جەنگەدا‮ ‬1600 پێشمەرگەمان لەدەستداوە،‮ ‬9 هەزار پاڵەوانی‮ ‬ئێمە بریندار بوون،‮ ‬بەڵام ئێستا بە هاوكاریی‮ ‬كۆمەڵگای‮ ‬نێودەوڵەتی‮ ‬و بەتایبەتیش ئەمەریكییەكان هەموو ناوچەكانی‮ ‬خۆمانمان كۆنتڕۆڵ كردووەتەوە‮. ‬بۆیەش پێم وایە ئیستا كاتی‮ ‬خۆیەتی‮ ‬باسی‮ ‬سەربەخۆیی‮ ‬بكەین و دەستیشمان پێكردووە‮. ‬ئێمە شاندی‮ ‬خۆمانمان ناردووەتە لای‮ ‬یەكێتیی‮ ‬نیشتمانی‮ ‬و گۆڕان‮. ‬ئێمە ناكۆكییەكانمان چارەسەر دەكەین،‮ ‬بەڵام بەر لە هەموو شتێك هەموو حزبێك دەبێ‮ ‬ڕوانگە و داواكاریی‮ ‬خۆی‮ ‬بەڕوونی‮ ‬بخاتەڕوو‮. ‬جیا لەمە،‮ ‬نابێ بە چاوێكی‮ ‬بچووكەوە سەیری‮ ‬ئەوە بكەین كە ئێستا پێی‮ ‬گەیشتووین‮. ‬ئێمە پێكەوە حوكمڕانیمان كردووە و ئەمەش ئەو شتەیە كە شتی‮ ‬لەسەر بینا دەكەین‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬بەڵام هەم‮ ‬یەكێتی‮ ‬و هەمیش گۆڕان دەترسن لەوەی‮ ‬سەربەخۆیی‮ ‬“بارزانیستان”ی‮ ‬لێبكەوێتەوە نەك كوردستان‮.‬
بارزانی‮:‬‮ ‬تێگەیشتنێكی‮ ‬هەڵە هەیە كە پێیوایە بارزانییەكان،‮ ‬واتە پارتی،‮ ‬هەموو شتەكانی‮ ‬كۆنتڕۆڵكردووە،‮ ‬ئەمە تێگەیشتنێكی‮ ‬هەڵەیە‮. ‬كاتێك مام جەلال لە مەیدانەكە بوو،‮ ‬ئەمە هیچكات كێشە نەبوو‮. ‬دەرچوونی‮ ‬مام جەلال لە مەیدانە سیاسییەكە،‮ ‬بۆشاییەكی‮ ‬گەورەی‮ ‬دروستكرد‮. ‬لە قۆناغێكدا ئێمە پێمانوابوو دەتوانین لەگەڵ نەوشیروان مستەفا‮ ‬ڕێكبكەوین و ئەویش لە ئەستۆی‮ ‬ئەو كارە دێت و دەتوانێ بۆشاییەكە پڕ‮ ‬بكاتەوە،‮ ‬بەڵام بەڕاستی‮ ‬نائومێد بووین‮. ‬نە لە‮ ‬یەكێتی‮ ‬و نە لە گۆڕان هیچ كەس‮ "‬هاوشێوەی‮ ‬مام جەلال‮" ‬خاوەنی‮ ‬ئەو كاریزما و پێگەیە نییە‮. ‬ئەمە جگە لەوەی‮ ‬ئەوان هەموویان ململانێی‮ ‬یەكتری‮ ‬دەكەن،‮ ‬هەر بۆیەشە ئەوان ئێمە وەكوو لایەنێكی‮ ‬زەبەلاح دەبینن‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئایا بۆ سەربەخۆیی‮ ‬پرس بە توركیاش دەكەن؟
بارزانی‮:‬‮ ‬ڕەنگە ئەوان بەو شێوازە پرسیان پێنەكرێت كە خۆیان حەز دەكەن پرسیان پێبكرێت،‮ ‬بەڵام دواجار توركیاش‮ ‬یەكێكە لەو وڵاتانەی‮ ‬كە دەبێ لەسەر پرسی‮ ‬سەربەخۆییدا دیالۆگیان لەگەڵ بكەین‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئایا ئەمە دەستی‮ ‬پێكردووە؟
بارزانی‮:‬‮ ‬بە شێوەیەكی‮ ‬فەرمی‮ ‬دەستی‮ ‬پێنەكردووە‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئایا لە پلانتان دایە بەشێوەی‮ ‬فەرمی‮ ‬دەستی‮ ‬پێبكەن؟
بارزانی‮:‬‮ ‬بەڵێ‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئایا ئەمە دەكەوێتە خشتەی‮ ‬بەرنامەكانی‮ ‬ساڵی‮ ‬2017ی‮ ‬ئێوە؟
بارزانی‮:‬‮ ‬بەڵێ،‮ ‬بێگومان ئەم پرسەیان لەگەڵ باس دەكەین‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئایا پێتوایە سەركردایەتیی‮ ‬ئێستای‮ ‬توركیا پێشوازی‮ ‬لەمجۆرە دیالۆگە بكات؟
بارزانی‮:‬‮ ‬بەڕای‮ ‬من ئەوەی‮ ‬گۆڕاوە ئەوەیە كە لە‮ ‬ڕابردوودا ئەم پرسە هێڵی‮ ‬سووری‮ ‬توركیا بوو،‮ ‬بەڵام ئێستا دەرفەتی‮ ‬ئەوە هەیە كە ئەم دیالۆگە دەست پێبكەین و ئەوانیش هیچ نەبێت گوێمان لێبگرن‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئایا ئەوەی‮ ‬كە توركیا‮ ‬ڕێگەتان پێدەدات ئێوە بە سەربەخۆ لە بەغدا نەوتی‮ ‬خۆتان هەناردە بكەن،‮ ‬ئاماژەیەكە بەو گۆڕانە؟
بارزانی‮: ‬بێگومان ئەمە دەستكەوتێكی‮ ‬گەورەیە،‮ ‬ئەمە لەسەرووی‮ ‬خەیاڵی‮ ‬خۆشمان بوو،‮ ‬لە سەرووی‮ ‬هەموو چاوەڕوانییەكانی‮ ‬ئێمەوە بوو كە توركیا‮ ‬ڕێگە بەمە بدات‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئایا ئاشتیی‮ ‬نێوان توركیا و كوردەكانی‮ ‬ئەم وڵاتە گەرەنتییەكی‮ ‬گرنگ نییە بۆ ئێوە كە سەربەخۆییەكەی‮ ‬ئێوەش لەسەر بناغەیەكی‮ ‬پتەو دادەمەزرێت؟
بارزانی‮: ‬تاكە‮ ‬ڕێگە بۆ چارەسەری‮ ‬ئەم كێشەیە دیالۆگی‮ ‬ئاشتیانەی‮ ‬نێوان ئەنقەرە و كوردە‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئێوە‮ ‬ڕۆڵێكی‮ ‬سەرەكیتان لە دەستپێكردنی‮ ‬دانوستانەكانی‮ ‬ئاشتیی‮ ‬ئۆسلۆ هەبووە،‮ ‬كە لە نێوان‮ ‬PKK و توركیا دەستی‮ ‬پێكردبوو‮. ‬ئایا ئامادەن دیسان ئەو‮ ‬ڕۆڵە بگێڕن؟
بارزانی‮:‬‮ ‬بێگومان ئێمە هەموو كات و بە هەر شێوازێك بتوانین ئامادەین بەشداری‮ ‬بكەین لە زیندووكردنەوەی‮ ‬پرۆسەی‮ ‬ئاشتی،‮ ‬بەڵام بەر لە هەموو شتێك‮ ‬PKK دەبێ بە ستراتیژی‮ ‬خۆیدا بچێتەوە،‮ ‬ئەوان دەبێ لەوە تێبگەن كە ئەم كێشەیە لە‮ ‬ڕێگەی‮ ‬جەنگ و توندوتیژییەوە چارەسەر نابێت،‮ ‬ئەمەش دەبێ ببێت بە بڕیارێكی‮ ‬ستراتیژی،‮ ‬نەك ئەوەی‮ ‬هەر مانۆڕێكی‮ ‬تەكتیكی‮ ‬بێت‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئایا هاوڕایت كە توركیاش دەبێ هەمان شت بكات؟
بارزانی‮: ‬بەڵێ،‮ ‬بەڵام‮ ‬ڕێگەم بدە بەردەوام بم‮. ‬ئەگەربێتو‮ ‬PKK بڕیارێكی‮ ‬ستراتیژی‮ ‬بدات كە لەپێناو گەیشتن بە چارەسەرێكی‮ ‬ئاشتیانە واز لە هەڵمەتە چەكدارییەكەی‮ ‬بهێنێت،‮ ‬شتەكان زۆر ئاسانتر دەبن‮. ‬كوشتنی‮ ‬سەرباز و تەقاندنەوەی‮ ‬بۆمب لە ئیستانبول ئەم كێشەیە چارەسەر ناكات،‮ ‬بەمە هەردوو لایەنەكە زیانیان بەردەكەوێت‮. ‬كاتێك ساڵی‮ ‬پار‮ ‬PKK شەڕەكەی‮ ‬هێنایە نێو شارەكانەوە،‮ ‬كێ بەمە زیاترین زیانی‮ ‬بەركەوت؟ كوردەكان زیاترین زیانیان بەركەوت‮. ‬كاتی‮ ‬ئەوە هاتووە‮ ‬PKK توندوتیژییەكان بوەستێنێت و ئاگربەست‮ ‬ڕابگەیەنێت،‮ ‬ئەمەش نابێت تەنیا ئاگربەستێكی‮ ‬كاتی‮ ‬بێت‮. ‬لە پرۆسەی‮ ‬ئاشتیشدا ئەوەی‮ ‬سەركردایەتیی‮ ‬لایەنی‮ ‬كوردی‮ ‬دانوستاندنەكان دەكات،‮ ‬دەبێ عەبدوڵڵا ئوجەلان بێت‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئەی‮ ‬ئێران؟ ئایا پێویستە لەگەڵ ئێرانییەكانیش بۆ پرسی‮ ‬سەربەخۆیی‮ ‬دانوستاندن بكەن؟
بارزانی‮: ‬میدیای‮ ‬ئێران هەموو هەوڵێك بەكار دەهێنن بۆ ئەوەی‮ ‬بڵێن ئێران دژی‮ ‬سەربەخۆییی‮ ‬كوردە،‮ ‬تەنانەت ئەو كاتەش كە سەربەخۆیی‮ ‬لە ئەجێندادا نەبووە‮. ‬بێگومان پێویستە لەگەڵ ئێرانییەكانیشدا ئەم گفتوگۆیە بكەین،‮ ‬بەڵام پێدەچێ تەنانەت بەر لەوەی‮ ‬لەگەڵیان دانیشین و باسی‮ ‬بكەین،‮ ‬ئەوان بڕیاری‮ ‬خۆیان دابێت كە دژی‮ ‬سەربەخۆییی‮ ‬كورد بن‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬گرووپە كوردییەكانی‮ ‬ئێران،‮ ‬كە بنكەیان لە نێو كوردستانی‮ ‬عێراقە،‮ ‬ڕێگەی‮ ‬گەڕانەوە بۆ ناوچە سنوورییەكانیان پێدەدرێت،‮ ‬بۆ ئەوەی‮ ‬یارمەتی‮ ‬لە قاچاخچییەكان وەربگرن و لە نێوخۆی‮ ‬ئێران چالاكیی‮ ‬چەكداری‮ ‬لە دژی‮ ‬ڕژێمی‮ ‬ئێران ئەنجام بدەن،‮ ‬ئایا ئەمە پەیامێك نییە لە ئێوەوە بۆ ئێرانییەكان؟
بارزانی‮: ‬نەخێر،‮ ‬نەخێر‮. ‬ئێمە تەواو دژی‮ ‬ئەوەین لە چالاكییە چەكدارییەكاندا ناوچەكانی‮ ‬ئێمە وەكوو پشتی‮ ‬بەرە لە دژی‮ ‬دراوسێكانمان،‮ ‬لەوانەش ئێران،‮ ‬بەكاربهێنرێن‮. ‬ئێمە‮ ‬ڕێوشوێنی‮ ‬زۆر جددیشمان گرتووەتەبەر بۆ ئەوەی‮ ‬ڕێگە لەمە بگرین‮. ‬بە بۆچوونی‮ ‬من ئەمە كێشەكە لە ئێران چارەسەر ناكات‮. ‬كۆمیتەیەكی‮ ‬هاوبەشی‮ ‬ئێران و حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستانیش پێكهێنراوە بۆ ئەوەی‮ ‬چارەسەری‮ ‬ئەم كێشەیە بكات‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئایا گرووپە كوردییەكانی‮ ‬ئێران بۆ ئەوە‮ ‬ڕێگەی‮ ‬چوونەوە سەر سنوورەكانیان پێدراوە كە چالاكییەكانی‮ ‬PKK لەو ناوچانە كەم بكەنەوە؟
بارزانی‮:‬‮ ‬وادیارە جۆرێك لە‮ ‬ڕكابەری‮ ‬لە نێوان ئەو هێزانەدا هەبێت‮. ‬ئەوان دەبینن‮ ‬PJAK چی‮ ‬دەكات،‮ ‬دەشترسن كوردەكانی‮ ‬ئێران ئەوان لەبیربكات‮. ‬هەر بۆیەشە هەست دەكەن دەبێ لە نێوخۆی‮ ‬ئێراندا ئامادەییان هەبێت‮. ‬ئێمە‮ ‬ڕێگەی‮ ‬گەڕانەوەمان پێنەداون،‮ ‬ئەوان خۆیان گەڕاونەتەوە‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئێوە بە قەیرانێكی‮ ‬داراییی‮ ‬گەورەدا تیدەپەڕن،‮ ‬كە بەشی‮ ‬هەرە زۆری‮ ‬كوردستانی‮ ‬عێراقی‮ ‬ئیفلیج كردووە‮. ‬ئایا‮ ‬ڕەوشەكە هیچ بەرەو باشتربوون چووە؟ چی‮ ‬دەكەن بۆ ئەوەی‮ ‬ئەم كێشانە چارەسەر بكەن؟
بارزانی‮: ‬بەر لە هەموو شتێك ئێمە بایەخ بە شەفافیەتی‮ ‬كەرتی‮ ‬نەوت دەدەین،‮ ‬بۆ ئەم مەبەستەش دوو كۆمپانیامان بە كرێ گرتووە‮: ‬دیلۆیت و ئێرنست ئاند جۆنز‮. ‬ئەوان بە هەموو چالاكییەكانی‮ ‬داهاتووی‮ ‬پیشەسازیی‮ ‬وزە،‮ ‬ئێستا و‮ ‬ڕابردوودا دەچنەوە،‮ ‬هەر ئێستاش دەستیان بەم كارە كردووە‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئەی‮ ‬ئەو‮ ‬ڕێككەوتنە وزەیەی‮ ‬لەگەڵ توركیا كردووتانە؟
بارزانی‮:‬‮ ‬ڕوون و ئاشكرایە كە ئێمە‮ ‬ڕێگەیان پێنادەین ئەو‮ ‬ڕێككەوتنەی‮ ‬ئێمە لەگەڵ توركیا ببینن،‮ ‬بەڵام هەموو شتەكانی‮ ‬دیكە چاودێری‮ ‬و وردبینیان بۆ دەكرێت‮. ‬شەفافییەتێكی‮ ‬تەواومان دەبێت‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئایا ئەمە ئەو پارانەش دەگرێتەوە كە بۆ هەناردەكردنی‮ ‬نەوت لە‮ ‬ڕێگەی‮ ‬توركیاوە بە بانكی‮ ‬حكوومیی‮ ‬هاڵك بانك دەدرێت؟
بارزانی‮:‬‮ ‬بەڵێ بێگومان‮. ‬ئێمە‮ ‬ڕاپۆرتی‮ ‬چاودێری‮ ‬و وردبینیی‮ ‬مانگانەمان دەبێت‮. ‬لە هەمانكاتدا وەزارەتی‮ ‬پلاندانانی‮ ‬ئێمە لە دوو ساڵی‮ ‬ڕابردوودا لە چەندین بوار لەگەڵ بانكی‮ ‬نێودەوڵەتیدا كاری‮ ‬كردووە،‮ ‬یەكێك لەو بوارانەش وەرگرتنی‮ ‬هاوكاری‮ ‬بووە‮. ‬پرۆسەی‮ ‬وەرگرتنی‮ ‬هاوكارییەكان و پێداویستییەكان لە حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان بۆ ئاستی‮ ‬ستانداردە نێودەوڵەتییەكان بەرزكراوەتەوە‮. ‬ئاسایشی‮ ‬كۆمەڵایەتی‮ ‬و پاراستنی‮ ‬زیانبەركەوتووان،‮ ‬بوارێكی‮ ‬دیكەی‮ ‬هاوكارییەكانی‮ ‬نێوانحكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان و بانكی‮ ‬نێودەوڵەتییە‮. ‬یەكێكی‮ ‬دیكەش لە پڕۆژە گەورەكانمان چاكسازی‮ ‬لە وەزارەتی‮ ‬داراییە؛ واتە بودجە،‮ ‬باج و هەموو ئەم شتانە‮. ‬دەتوانم دڵنیاتان بكەمەوە كە لە ماوەی‮ ‬یەك ساڵی‮ ‬داهاتوودا ئێمە خاوەنی‮ ‬وەزارەتی‮ ‬داراییەك دەبین كە دامەزراوەیەكی‮ ‬كارا بێت‮.‬
ئێمە جیهاد ئازوور،‮ ‬وەزیری‮ ‬پێشووی‮ ‬داراییی‮ ‬لوبنانمان هێناوە،‮ ‬كە خۆی‮ ‬سەركردایەتیی‮ ‬ئەمجۆرە چاكسازییانەی‮ ‬لە لوبنان كردووە و لە مانگی‮ ‬ئازاریشدا دەبێتە ئەندام لە سندووقی‮ ‬نێودەوڵەتیی‮ ‬دراو‮. ‬ئەو بۆ ماوەی‮ ‬یەك ساڵ و نیو لە هەموو ئەم بوارانەدا‮ ‬یارمەتیی‮ ‬ئێمەی‮ ‬داوە،‮ ‬كە‮ ‬یەكێك لەو بوارانە‮ ‬ڕاهێنانی‮ ‬ستاف بووە‮. ‬ئێمە كەسێكمان دەویست خەڵكی‮ ‬ئەم ناوچەیە بێت و لە كەلتووری‮ ‬ئێرە تێبگات‮. ‬بۆ چارەسەری‮ ‬كێشەی‮ ‬پێشمەرگەی‮ ‬وەهمی‮ ‬یان بن دیوار،‮ ‬یانیش كەسانی‮ ‬خاوەن دوو‮ ‬یان سێ مووچە،‮ ‬سیستەمی‮ ‬بایۆمەتریمان داناوە،‮ ‬بۆ ئەوەی‮ ‬ئەم هەڵسوكەوتە خراپە نەهێڵین‮.‬
ئێمە هەروەها پشتیوانیی‮ ‬دارایی‮ ‬سەر سووتەمەنیمان كەمكردووەتەوە،‮ ‬هەموو ئەمانە خەرجییەكانمانی‮ ‬كەمكردووەتەوە‮. ‬ئەم قەیرانە خەڵكی‮ ‬ئێمەی‮ ‬لاواز كرد و نەهامەتی‮ ‬زۆری‮ ‬بەسەر هێنان،‮ ‬بەڵام لە هەمانكاتدا دەرفەتی‮ ‬ئەوەی‮ ‬پێداین بە جددی‮ ‬پەنجە لەسەر هەموو ئەو كێشە ستروكتوریانە دابنێین كە ئەم قەیرانەیان لەسەر ئێمە قورستر كرد‮. ‬دەزانم لێرەدا متمانەی‮ ‬من لە گرەودایە،‮ ‬چونكە وەكوو سەرۆكوەزیران من بەرپرسیاری‮ ‬یەكەمم لە پرۆگرامی‮ ‬دەستپێوەگرتن،‮ ‬دەشزانم ئەمە شتێك نییە بە هۆیەوە ببم بە كەسێكی‮ ‬جەماوەری،ڕاستیەكەی‮ ‬من باجێكی‮ ‬زۆرم بۆ ئەمە داوە‮. ‬بەڵام لە داهاتوودا خەڵك پەی‮ ‬بەوە دەبەن كە ئەم پرۆگرامە بۆ چاكەی‮ ‬ئەوان بووە،‮ ‬بۆ بەرژەوەندی‮ ‬و چاكەی‮ ‬كوردستان بووە‮.‬
ئەلمۆنیتەر‮: ‬ئایا لە مووچەت بڕاوە؟
بارزانی‮: ‬بەڵێ،‮ ‬بە‮ ‬ڕێژەی‮ ‬75٪.
ئەلمۆنیتەر‮: ‬وەك دوا پرسیارم،‮ ‬پەیوەندیی‮ ‬نێوان حكوومەتی‮ ‬هەرێمی‮ ‬كوردستان و ئیدارەی‮ ‬نوێی‮ ‬واشنتن لەژێر سەرۆكایەتیی‮ ‬دۆناڵد ترەمپ چۆن دەبینیت؟
بارزانی‮:‬‮ ‬بەڕای‮ ‬من ئیدارەی‮ ‬داهاتووی‮ ‬ئەمەریكا مامەڵەیەكی‮ ‬دۆستانە لەگەڵ كورد دەكات‮. ‬سەركەوتنی‮ ‬ترەمپیش لای‮ ‬من شتێكی‮ ‬سەیر و سەمەرە نەبوو‮. ‬دوو مانگ لەمەوبەر بە هاوكارەكانمم گوت‮ »‬بزانن،‮ ‬ئەو سەرۆكی‮ ‬داهاتووی‮ ‬ئەمەریكا دەبێت‮«. ‬قسەكەشم‮ ‬ڕاست دەرچوو‮.‬

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌