2016-09-05

ڕاپۆرت‮- ‬كۆچەر جاف
وەك چۆن هەموو بوارەكان پێویستیان بە زانستی‮ ‬بونە وەرزشیش بە تایبەت تۆپی‮ ‬پێ پێویستی‮ ‬بە زانستی‮ ‬بوونە‮ ‬،لە كوردستان هەوڵدراوە بەڵام تا چەند ئەو هەوڵە گەیشتۆتە مەبەست،لەم‮ ‬ڕاپۆرتەدا تیشك دەخەینە سەر ئەو پرسە‮.‬
سەرەتا د.ئالان قادر ئەمینداری‮ ‬گشتی‮ ‬لیژنەی‮ ‬ئۆڵۆمپی‮ ‬كوردستان گوتی‮: ‬جێی‮ ‬خۆش حاڵییە ئیستا لە بواری‮ ‬تۆپی‮ ‬پێ بە تایبەتی‮ ‬پاش دەرچونی‮ ‬كۆمەڵێك كادیری‮ ‬وەرزشی‮ ‬لە كۆلێژی‮ ‬وەرزشی‮ ‬و پەیمانگا وەرزشییەكان كاركردنیان بە شێوەی‮ ‬زانستی‮ ‬،دەتوانم بڵێم تۆپی‮ ‬پێ بەرەو ئەو ئاراستەیە دەڕوا كەسی‮ ‬ئەكادیمی‮ ‬ژمارەی‮ ‬تێدا زۆر بووە وایان كردووە جێ پەنجەیان دیار بێت‮ ‬،وە بە كارهێنانی‮ ‬ئەو زانست و زانیاریانە لە زانكۆ و پەیمانگا وەرزشییەكان فیری‮ ‬بونە بە كارهێنانی‮ ‬لە خزمەت‮ ‬یانەكاندا ئەوەش خاڵێكی‮ ‬گرنگەجێی‮ ‬دڵخۆشیە ئێستا زۆربەی‮ ‬یانە وەرزشیەكان ژمارەی‮ ‬كەسانی‮ ‬ئەكادیمی‮ ‬بە تایبەتی‮ ‬لە بواری‮ ‬تۆپی‮ ‬پێ ڕوو لە زیاد بونە ئەمش كاریگەری‮ ‬خۆی‮ ‬دەبێت لە ئاڕاستەكردنی‮ ‬تۆپی‮ ‬پێ بەرەو ئە كادیمی‮ ‬بوون،ناتوانم بڵم تۆپی‮ ‬پێی‮ ‬كوردستان سەدا سەد ئەكادیمییە بەڵام خەریكە ئاڕاستەی‮ ‬بە ئەكادیمی‮ ‬بوون دەگرێتە بەر‮ ‬، سەبارەت بە ئەركی‮ ‬یەكێتی‮ ‬تۆپی‮ ‬پێی‮ ‬كوردستان بۆ بە ئەكادیمی‮ ‬كردنی‮ ‬تۆپی‮ ‬پێ پێویستە ساڵانە خولی‮ ‬سەرتاسەری‮ ‬بۆ ئەو‮ ‬یانە وەرزشیانە بكرێتەوە لەگەڵ كردنەوەی‮ ‬خول بۆ‮ ‬ڕاهێنەری‮ ‬یانەكان تا زیاتر ئاشنا بن بەو پێشكەوتنە زانستیانەی‮ ‬ڕودەدەن،بۆیە دەتوانم بڵێم تۆپی‮ ‬پێ لە كوردستان بەرەو بە زانستی‮ ‬بوون هەنگاو دەنێت ئەمەش ئامانجی‮ ‬هەمووانە‮ .‬
دواتر‮ ‬ڕۆژنامەنوس ئەحمەد سەنگاوی‮ ‬گوتی‮: ‬تۆپی‮ ‬پێی‮ ‬كوردستان نەك بەشێوەی‮ ‬ئەكادیمی‮ ‬بەڕێوە ناچێت،‮ ‬بەڵكوو بەلای‮ ‬ئەكادیمیبوونیشدا ناچێت،‮ ‬باشترە بگوترێت بۆچی‮ ‬تۆپی‮ ‬پێ لە كوردستان،‮ ‬بەو هەڕەمەكی‮ ‬ئەنجام دەدرێت‮. ‬واز لەوە بێنە‮ ‬یانەكان فێرگەی‮ ‬وەرزشییان نییە و تۆپی‮ ‬پێی‮ ‬كوردستان قەیرانی‮ ‬ڕاهێنەری‮ ‬هەیە،‮ ‬بەڵكوو لە ئاستی‮ ‬تیپی‮ ‬پێشكەوتووان بەشێوەیەك مامەڵە دەكەن،‮ ‬كە تا دێت تۆپی‮ ‬پێی‮ ‬بە گشتی‮ ‬و ئاستی‮ ‬یاریزانەكان بەتایبەتی‮ ‬ڕوو لە پاشەكشەی‮ ‬بەردەوام دەكات‮. ‬خولی‮ ‬كوردستان لە ناوەڕاستی‮ ‬مانگی‮ ‬پێنج كۆتاییی‮ ‬دێت،‮ ‬بەڵام ئیدی‮ ‬كەس نازانێت كەی‮ ‬وادەی‮ ‬دەستپێكردنەوە دیاری‮ ‬دەكرێت،‮ ‬هەر ئەوەش وا دەكات‮ ‬یاریزانان بۆ ماوەی‮ ‬زیاتر لە چوار بۆ پێنج مانگە لە دەرەوەی‮ ‬كەشی‮ ‬یاریی‮ ‬و ئامادەكاری‮ ‬مامەڵە بكەن و بەشێكیان لە بێزاریدا دەچن‮ ‬یان لە تیپە میللییەكان‮ ‬یان لە‮ ‬یاریگەی‮ ‬تارتان‮ ‬یاریی‮ ‬دەكەن،‮ ‬ئەمەیش بەبێ مەشق و راهێنان و هەمیشە ئەگەری‮ ‬پێكرانی‮ ‬یاریزانەكان بەهێزە‮. ‬یانەكەی‮ ‬لەترسی‮ ‬پێدانی‮ ‬مووچەی‮ ‬زیاتر ئامادە نییە بانگهێشتی‮ ‬یاریزانەكانی‮ ‬بكاتەوە تا وادەی‮ ‬خولی‮ ‬كوردستان دیاریی‮ ‬نەكرێت،‮ ‬بۆیە‮ ‬یاریزانەكان ئاستیان دادەبەزێت،‮ ‬كێشیان زیاد دەكات،‮ ‬لە‮ ‬ڕووی‮ ‬توانای‮ ‬جەستەییەوە پاشەكشە دەكەن‮. ‬لە هەمووی‮ ‬مەترسیدارتر لەو ماوەی‮ ‬ئەگەری‮ ‬ئەنجامدان،‮ ‬یان ئەنجامنەدانی‮ ‬خولی‮ ‬كوردستان‮ ‬یاریزانەكان لە دڵەڕاوكێیەكی‮ ‬خراپدا دەژین،‮ ‬چونكە بژێوی‮ ‬ژیانی‮ ‬خۆیان و خێزانیان لەسەر گرێبەست و مووچەی‮ ‬یاریكردنە‮. ‬بە كورتی‮ ‬تۆپی‮ ‬پێ لە كوردستان نەك بەشێوەی‮ ‬ئەكادیمی‮ ‬ئەنجام نادرێت،‮ ‬بەڵكوو بووە بە كەرەستەی‮ ‬كات بەسەربردن‮. ‬ئەوەی‮ ‬وای‮ ‬كردووە تۆپی‮ ‬پێی‮ ‬بگاتە ئەم قۆناغە مەترسیدارە‮: ‬یەكەم نەبوونی‮ ‬پاڵپشتی‮ ‬ماددیی‮ ‬و دووەم نەبوونی‮ ‬وزەی‮ ‬مرۆیی‮ ‬و پاڵپشتی‮ ‬مەعنەوییە‮.‬
حەسەن قادر راهینەری‮ ‬تازە پێگەیشتوانی‮ ‬هەولێر لەم بارەیەوە گوتی‮:‬پێویستە هەموو‮ ‬یانەێك خاوەن ئەكادیمیا بێت بۆ دۆزینەوەی‮ ‬منداڵی‮ ‬بەهرەمەند چونكە منداڵ لەتەمەنی‮ ‬5 بۆ10 بەدیاردەكەوێت پێویستە كەسانی‮ ‬شارەزا سەرپەرشتیان بكات هەڵسوكەتی‮ ‬باش بێت لەگەڵێان،‮ ‬پەیوەنێكی‮ ‬باش هەبێت لەنیوان راهێنەر و‮ ‬یارزانەكان لەگەڵ بنەماڵەی‮ ‬یاریزانەكان‮ ‬
لە لایەنی‮ ‬پەروەدە گرنگی‮ ‬تەواو بدرێت بە كردنەوەی‮ ‬قوتابخانەی‮ ‬وەرزشی‮ ‬تایبەت بە پێگەیاندنی‮ ‬یاریزان بە شێوەێكی‮ ‬زانستی‮ ‬دانانی‮ ‬كەسانی‮ ‬شارەزا و ئەكادیمی‮ ‬بۆ سەرپەرشتی‮ ‬كردنیان، دەزگای‮ ‬ڕاگەیاندنەكان وەرزش خۆشەویست بكەن لەلای‮ ‬منداڵان‮ ‬،‮ ‬وە‮ ‬یەكیتی‮ ‬تۆبی‮ ‬بی‮ ‬كوردستان خول بۆراهێنەرانی‮ ‬تازە پێگەشتوان بكاتەوە بۆ زیاتر ئاشنا بوون بە لایەنی‮ ‬زانستی‮ ‬تۆپی‮ ‬پێ گرنگی‮ ‬دان بە‮ ‬یاریگا و كردنەوەی‮ ‬یاریگای‮ ‬تایبەت بە ئەكادیمیاكان‮ ‬
تەنیا گورزەی‮ ‬وەك دەرچووێكی‮ ‬كۆلێژی‮ ‬وەرزشی‮ ‬گوتی‮:‬ناتوانین‮ ‬ڕێژەێك بۆ ئەكادیمی‮ ‬دابنێین له كوردوستان چونكە ئەو ئە كادیمیایەی‮ ‬هەیەلەكوردستان لەسەر بنەما و‮ ‬یاساكانی‮ ‬تۆپی‮ ‬پێ نییە دەبێت سەرەتا لە مانای‮ ‬ئەكادیمی‮ ‬بگەین ئینجا لە قوتابخانەكانەوە گرینگی‮ ‬تەوای‮ ‬پئ بدرێت كە گشت لایەنەكانی‮ ‬وەرزش بگرێتەوە‮ ‬نەك بەتەنها لە لایەنی‮ ‬وەرزش ئەكادیمی‮ ‬بین‮ ‬،دەبێت كەسی‮ ‬ئەكادیمی‮ ‬سەرپەرشتیان بكات بە داخەوە لە كوردستان من وای‮ ‬نابینم،‮ ‬پێویستەئێمە ئەوانەی‮ ‬ئەكادیمین زیاتر پەرە بە تواناكانیان بدەن بۆ ئایندەێكی‮ ‬گەش بۆ نەوەكانمان‮ ‬،لەلایەنی‮ ‬رەوشتوەش گرنگی‮ ‬تەواویان بدریت كە لایەنێكی‮ ‬زۆر پیویستە بۆ‮ ‬بوون بە وەرزشوانێكی‮ ‬ئەكادیمی‮ ‬و پیشەگەر،پێویستە میدیاكاران چاودێری‮ ‬ئەو فێرگانە بكەن كەم و كوڕییەكانیان بخەن روو‮.‬

 
چاپکردن   Share گه‌ڕانه‌وه‌